Układ pokarmowy (trawienny) - ciekawostki
Jama ustna Ślinianki - W ciągu całego życia produkujesz 37 800 litrów śliny. Język - U człowieka znajduje się około 10 tysięcy kubków smakowych Zęby - Dorosły człowiek ma 32 zęby stałe. - Zęby mleczne wyrzynają się ok. 6...
Ślimaki
1) Zarysy sylwetki pierwotnie dwuboczna symetria ewoluowała w budowę asymetryczną (wyróżniająca ślimaki spośród innych grup mięczaków) nastąpił obrót narządów wewnętrznych o 180 o a) części ciała: dobrze wyodrębniona głowa, silnie umięśniona...
Anatomia mięśni
Mięśnie grzbietu I Powierzchowne: 1) mm. kolcowo- ramienne - m. czworoboczny - m. najszerszy grzbietu m. równoległoboczny mniejszy - m. równoległoboczny większy - dźwigacz łopatki 2) mm. kolcowo – żebrowe - m. zębaty tylny...
Skala porostowa
Skala porostowa, metoda bioindykacji, (dla obszaru Polski opracowana przez J. Kiszkę - 1990 i U. Bielczyk - 1994), polegająca na określeniu stopnia skażenia powietrza atmosferycznego dwutlenkiem siarki za pomocą wskaźników biologicznych, tj....
Klimat
Klimat na kuli ziemskiej charakteryzuje się w przybliżeniu równoleżnikowym układem stref klimatycznych. Długotrwałe susze, gwałtowne powodzie, tragiczne w skutkach huragany - mieszkańców Ziemi coraz częściej nękają anomalie pogodowe. Nie...
Budowa ryb jako kręgowców wodnych
CECHY PRZYSTOSOWUJĄCE RYBY DO ŻYCIA W WODZIE: - opływowy kształt ciała (zmniejszenie oporu wody), - ciało pokryte łuskami ułożonymi dachówkowato i śluzem (zmniejszenie oporu wody), Rodzaje łusek: plakoidalne, ganoidalne, kostne (cykloidalna...
Zróżnicowanie życia na ziemi
Wyjaśnij na czym polega zróżnicowanie organizmów w różnych miejscach kuli ziemskiej np. w głębinach, na lodowcach itd. Najpierw były proste organizmy jednokomórkowe. Z biegiem czasu powstawały proste organizmy wielokomórkowe, które cały czas...
Budowa komórki
1. Komórka – podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna pełniącą rożne funkcje w organizmie . Nabłonkowa, nerwowa,mięsniowa, tłuszczowa 2. Budowa komórki każdą komórkę otacza błona komórkowa którą wypełnia cytoplazma. Na cytoplazmę...
Wpływ człowieka na ekosystemy
Wyjątkowym gatunkiem w przyrodzie jest człowiek. Potrafi on uprawiać glebę i hodować rośliny. Korzysta też z roślin dziko rosnących. Za pomocą broni palnej i innych wynalazków może polować na zwierzęta większe i silniejsze od siebie. Cześć...
Składniki plazmatyczne i nieplazmatyczne komórki.
Składnikami: A) nieplazmatycznymi są -> WODNICZKI(WAKUOLE) - > ŚCIANA KOMÓRKOWA B) plazmatycznymi( protoplasu ) są - > BŁONA PLAZMATYCZNA(CYTOPLAZMATYCZNA) - > SIATECZKA WEWNĄTRZ...
Porównanie budowy i funkcji organelli komórkowych komórek Prokariota i Eukariota
Ze względu na poziom organizacji wyróżnia się prymitywne komórki prokariotyczne - charakterystyczne dla bakterii i sinic, nie posiadające wyodrębnionego jądra komórkowego oraz komórki eukariotyczne - z jądrem oddzielonym od cytoplazmy przez...
Dziura ozonowa
ZAGROŻENIE WARSTWY OZONOWEJ, CZYLI POWSTANIE "DZIURY OZONOWEJ" Właściwości ozonu Ozon, forma tlenu z trzema atomami (zamiast dwóch jak w "normalnym" tlenie) jest wyraźnie toksyczny. 1 czastką tego gazu na milion części powietrza jest już dla...
Opis kaliny
Kalina jest pieknym krzewem ktorym moze zachwycic swoja uroda i oryginalnoscia.Wiona rozwijaja sie jej zielone, szerkoie liscie ozdobione drobnymi zabkami. Spód lisca pokrywa delikatny,aksamitny meszek. W maju i czerwcu kalina pokrywa sie bialym...
Układ nerwowy
Układ nerwowy utrzymuje łączność organizmu z otoczeniem, reguluje pracę narządów wewnętrznych i integruje wszystkie części ciała w jedną całość. Informacje otrzymywane są z receptorów rejestrujących zmiany środowiska zewnętrznego i we wnętrzu...
Choroby skóry
Leczenie chorób skór uległo w ostatnich latach dużym zmianom, równolegle z postępem nauk medycznych. Została unowocześniona ich klasyfikacja oraz wprowadzono do praktyki lekarskiej nowe, skuteczniejsze metody badań diagnostycznych. Istotą...
Formy ekologiczne i zbiorowiska roślin
Naukę zajmująca się wzajemnymi zależnościami pomiędzy organizmami i ich środowiskiem nazywamy ekologia. Ekolodzy badają populacje, biocenozy i ekosystemy oraz biosferę i ekosferę. A. Populacją są wszystkie osobniki tego samego gatunku...
Higiena układu ruchu
Wad postawy można uniknąć, zachowując sprawność fizyczną oraz stosując się do kilku prostych zaleceń. Aby tego uniknąc należy: - starać się chodzić i siedzieć prosto, zachowując naturalne krzywizny kręgosłupa; - nie podnosić ciężkich...
Etapy życia pozałonowego człowieka
Noworodkowy – trwa od urodzenia do ustąpienia objawów związanych z porodem – przeciętnie około 4 tygodnie. Niemowlęcy – do około 1 r. życia (do przyjęcia spionizowanej postawy, pojawiają się pierwsze zęby mleczne). Wczesnego dzieciństwa – do...
Tkanki
Tkanka okrywająca- żywe prostokątne komórki ściśle przylegające do siebie obecność kutykuli włosków mechanicznych aparatów szparkowych 2 zabezpieczenie organów przed działaniem czynników zewnętrznych oraz utrata wody Tkanka mięśniowa-owalne...
Żywe skamieniałości.
Jednym ze sposobów poznania procesu ewolucyjnego jest badanie warstw kopalnych szczątków zwierząt odnajdywanych w rozmaitych warstwach ziemi, czyli paleontologia. Jeśli teoria ewolucji jest prawdziwa, to w historii ziemi, w warstwach ziemi, które...
Limfa i krew
Limfa: płyn tkankowy po przedostaniu się do naczyń limfatycznych staje się limfą (chłonką). Płynąc przez węzły chłonne, zabiera z nich limfocyty, a pozbywa się ciał obcych lub szkodliwych, które ulegają tu sfagocytowaniu. Ma to istotne znaczenie...
Proces powstawania moczu. Kontrola pracy nerki.
Mocz powstaje w wyniku trzech procesów - filtracji - resorpcji (wchłanianie zwrotne) - sekrecji (wydzielanie) FILTRACJA Zachodzi w kłębuszku nerkowym, powstaje przesącz o składzie podobnym do osocza krwi zwanym moczem pierwotnym....
Dziura ozonowa
Czym jest dziura ozonowa? W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się na wysokości ok. 23 km. Od końca lat 70 - tych obserwuje...
Ćmy i motyle
Nauka zna ich około 200 tys. gatunków. Występują we wszystkich rejonach świata, z wyjątkiem rejonów zimnych w bezpośrednim sąsiedztwie bieguna południowego i północnego. W tropikach są najliczniejsze, ale i w Arktyce żyją motyle, które...
Szopy i pandy.
Te dwie grupy zwierząt mają tak wiele cech wspólnych, że dawniej zaliczano je do jednej rodziny, Dzisiaj wielu naukowców dzieli je na dwie pordrodziny; do pierwszej zaliczane są m.in. szop pracz, katofretka i kinkażu, a do drugiej należy panda...
Dieta wegetariańska - plusy i minusy
Dieta wegetariańska Ostatnio wiele słyszymy o diecie wegetariańskiej, którą stosuje coraz więcej osób. Często jednak nie zdajemy sobie sprawę z tego, że istnieje wiele odmian wegetarianizmu. Poniżej przybliżone są kolejne typy tego rodzaju...
Co to jest gatunek?
Na ziemi żyje wiele milionów gatunków.Każdy z nich jest inny.Uporządkowanie tej ogromnej różnorodności organizmów jest niezbędne do poznania zrozumienia praw rządzących przyrodą.Koty domowe różnią się od siebie wieloma cechami, m.in. barwą...
DNA, gen, genotyp, kodon i inne - pojęcia
Chromosom - forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki, Chromosomy występują w formie mikroskopijnej struktury w której wewnątrz jest przechowana informacja genetyczne w postaci genów. Chromosomy homologiczne - chromosomy o...
Podział świata na formacje roślinne
TAJGA (ok. 60 st. szer. geogr.) Najbardziej na północ wysunięte lasy porastają olbrzymie przestrzenie półkuli północnej. Z północnej strony stykają się z tundrą, wnikając w nią w dolinach. Ten...
Fizyczne czynniki mutagenne i ich wpływ na powstawanie mutacji (na skutek promieniowania)
Zmianami genetycznymi nazywamy wszystkie nieprawidłowości spowodowane przez zmianę jednego genu lub istnienie nieprawidłowej ilości genów albo chromosomów. Gen jest cząsteczką zawierającą pełną informację, na podstawie której rozwija się...
Alternatywne źródła energii
Prace nad wykorzystaniem bezpośredniej przemiany energii słonecznej w elektryczną prowadzane są w Polsce już od 1973 roku. Głównymi zaletami pozyskiwania energii za pomocą kolektorów słonecznych jest to, że: - nie jest do ich użycia potrzebne...
Choroby skóry wywołane przez gronkowce i paciorkowce
Ropne choroby skóry są najczęściej wywoływane przez rozpowszechnione w otoczeniu człowieka drobnoustroje chorobotwórcze: gronkowce i paciorkowce. Zdrowa skóra, która nie jest uszkodzona, chroni się sama. Do zakażenia dochodzi, gdy przy...
Mięczaki
Ciało skorupiaków dzieli się na głowotułów i odwłok. Pokryte jest oskórkiem chitynowym przesyconym solami wapnia, tworzy się gruby pancerz. Na głowie znajdują się oczy złożone, 2 pary czułków oraz 6 par odnóży gębowych. Są to żwaczki, 2 pary...
Budowa RNA, typy, transkrypcja i translacja.
BUDOWA RNA-U organizmów mających jądro komórkowe olbrzymia większość DNA znajduje się w jądrze.Białka nie powstają jednak w jądrze,lecz w cytoplazmie(na rybosomach).To oznacza,że białko zapisane jest w jednym miejscu,a powstaje w...
Oddziaływanie trucizny na organizm człowieka
Pojęcie trucizny Trucizna jest substancją, która wprowadzona w niewielkiej dawce do organizmu człowieka może wywoływać zakłócenia jego normalnych funkcji życiowych lub spowodować zgon ze względu na swe właściwości toksykodynamiczne....
Choroby układu wydalniczego (moczowego)
1. Zadaniem układu moczowego (wydalniczego) jest zbieranie ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako produkt filtracji krwi. Rola...
Ekologiczne sposoby wytwarzania energii
Według encyklopedii energia jest to zdolność do wykonywania pracy, wywoływania zmian w materii. Występuje ona w wielu formach (m.in. wodnej, słonecznej, chemicznej, mechanicznej, jądrowej). Zasoby energii możemy podzielić na dwa rodzaje: -...
Formy pasożytnicze pierwotniaków
PIERWOTNIAKI (Protozoa) – królestwo zwierząt obejmujące organizmy jednokomórkowe, ogromnie różnie zbudowane pod względem morfologicznym. W oparciu o rodzaje organelli ruchu i organizację morfologiczną, pierwotniaki dzieli się na pięć typów: -...
Zanieczyszczenia wody
1) Zanieczyszczenia wody Zanieczyszczenie wód jest spowodowane głównie substancjami chemicznymi, bakteriami i innymi mikroorganizmami, obecnymi w wodach naturalnych w zwiększonej ilości. Substancje chemiczne organiczne i nieorganiczne...
Informacje o Australii
Przekraczanie granicy Do Australii nie można wwozić żadnych wyrobów spożywczych oraz wyrobów naturalnego pochodzenia zwierzęcego.Chodzi tu o ochronę Australii przed chorobami z innych kontynentów.Powyższy zakaz jest surowo przestrzegany(cały bagaż...
Ewolucja układu krwionośnego u zwierząt
Ewolucja to proces nagromadzania się w populacji z pokolenia na pokolenie zmian genetycznych. W tym wypadku chodzi o zmiany w budowie układu krwionośnego. Wśród układów krwionośnych wyróżniamy dwa typy: układy otwarte, z których krew wylewa się do...
Sposoby odżywiania - autotrofizm i heterotrofizm
Autotrofizm Do odżywiania autotroficznego zaliczamy fotosyntezę i chemosyntezę. Fotosynteza Fotosynteza to asymilacja CO2 + K2 O – C6H12O6 + 6O2 CO2=czynnik warunkujący zajście fotosyntezy to obecność CO2.(CO2-0,05% wystarczy do zajścia...
Bieszczadzki Park Narodowy
Położenie, powierzchnia Bieszczadzki Park Narodowy jest trzecim co do wielkości parkiem narodowym w Polsce, położonym na południowo-wschodnich krańcach kraju, przy granicy z Republiką Słowacką i Ukrainą. Powierzchnia całkowita to 292,02 km²,...
Ssaki - krótka charakterystyka
Żyworodność. Układ rozrodczy u ssaków różni się dość znacznie od układów płciowych innych kręgowców. Ssaki są żyworodne . Narządy płciowe męskie ssaka składają się z pary jąder, nasieniowodów wyprowadzających plemniki i prącia, czyli organu...
Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu organizmu człowieka.
I. Wstęp II. Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu poszczególnych układów 1) Układ narządu ruchu 2) Układ oddechowy 3) Układ krwionośny 4) Układ pokarmowy 5) Układ moczowy 6) Skóra 7) Gruczoły wydzielania wewnętrznego 8) Układ...
Rola bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Rola bakterii w przyrodzie i życiu człowieka Pozytywna - powodują rozkład i gnicie materii organicznej martwej - włączają w obieg materii niektóre pierwiastki, np. C, S, N, P - mineralizują i spulchniają glebę, fermentują obornik -...
Czy warto oszczędzać energie?
,?Dlaczego warto oszczędzać?? Aby funkcjonował współczesny świat, by mogły pracować wszystkie maszyny, fabryki i człowiek mógł wygodnie i spokojnie Szyc, potrzeba ogromnych ilości energii. Większość tej energii dostarczają surowce...
Systematyka organizmów - krótko
Systematyka to termin określający proces grupowania zjawisk na podstawie wspólnych cech. Organizmy podzielono na 5 głównych grup - królestw: - MONERA - skupiające jednokomórkowe organizmy, które nie mają jądra komórkowego - czyli bakterie i...
Wszystkie układy - powtórzenie
UKŁADY 1.UKŁAD KRWIONOŚNY FUNKCJE UKŁADU KRĄŻENIA: 1) rola transportująca: -zanosi komórkom tlen i pokarm -zabiera z komórek substancje przemiany materii i co2 -zanosi komórkom hormony 2)rola ochronna: -wykrywa i walczy z ciałami...
Znaczenie zabarwienia ciała u zwierząt.
Zabarwienie ciała jest w przyrodzie bardzo istną sprawa, a nawet u zwierząt może wyrażać uczucia, takie jak: płodność, jadowitość itp. Ale nie tylko do normalnych funkcji życiowych zabarwienie jest ważne… Dzięki kolorze zwierze może się zjednać z...