Mocz powstaje w wyniku trzech procesów - filtracji - resorpcji (wchłanianie zwrotne) - sekrecji (wydzielanie) FILTRACJA Zachodzi w kłębuszku nerkowym, powstaje przesącz o składzie podobnym do osocza krwi zwanym moczem pierwotnym....
Od narodzin do starości. . . W życiu człowieka rozpoczynającym się w chwili poczęcia wyróżniamy następujące okresy rozwojowe: ZARODKOWY PŁODOWY NOWORODKOWY NIEMOWLĘCY PONIEMOWLĘCY DZIECIŃSTWA DOJRZEWANIA...
WODA (związek nieorganiczny) Budowa: - -polarna, cząsteczka wody składa się z jednego atomu tlenu i dwóch atomów wodoru - -pomiędzy atomami tworzą się słabe wiązania wodorowe Rola i właściwości - jeden z najważniejszych czynników...
Limfa: płyn tkankowy po przedostaniu się do naczyń limfatycznych staje się limfą (chłonką). Płynąc przez węzły chłonne, zabiera z nich limfocyty, a pozbywa się ciał obcych lub szkodliwych, które ulegają tu sfagocytowaniu. Ma to istotne znaczenie...
Czym jest dziura ozonowa? W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się na wysokości ok. 23 km. Od końca lat 70 - tych obserwuje...
Dieta wegetariańska Ostatnio wiele słyszymy o diecie wegetariańskiej, którą stosuje coraz więcej osób. Często jednak nie zdajemy sobie sprawę z tego, że istnieje wiele odmian wegetarianizmu. Poniżej przybliżone są kolejne typy tego rodzaju...
Nauka zna ich około 200 tys. gatunków. Występują we wszystkich rejonach świata, z wyjątkiem rejonów zimnych w bezpośrednim sąsiedztwie bieguna południowego i północnego. W tropikach są najliczniejsze, ale i w Arktyce żyją motyle, które...
Zmianami genetycznymi nazywamy wszystkie nieprawidłowości spowodowane przez zmianę jednego genu lub istnienie nieprawidłowej ilości genów albo chromosomów. Gen jest cząsteczką zawierającą pełną informację, na podstawie której rozwija się...
Prace nad wykorzystaniem bezpośredniej przemiany energii słonecznej w elektryczną prowadzane są w Polsce już od 1973 roku. Głównymi zaletami pozyskiwania energii za pomocą kolektorów słonecznych jest to, że: - nie jest do ich użycia potrzebne...
1. Rodzaje i źródła zanieczyszczeń występujących w wodzie 2. Procesy i urządzenia do usuwania zanieczyszczeń wody a) filtry mechaniczne b) filtry węglowe c) filtry odwróconej osmozy d) odżelaziacze e) zmiękczacze f) filtry dezynfekujące...
Jednym ze sposobów poznania procesu ewolucyjnego jest badanie warstw kopalnych szczątków zwierząt odnajdywanych w rozmaitych warstwach ziemi, czyli paleontologia. Jeśli teoria ewolucji jest prawdziwa, to w historii ziemi, w warstwach ziemi, które...
Ropne choroby skóry są najczęściej wywoływane przez rozpowszechnione w otoczeniu człowieka drobnoustroje chorobotwórcze: gronkowce i paciorkowce. Zdrowa skóra, która nie jest uszkodzona, chroni się sama. Do zakażenia dochodzi, gdy przy...
TAJGA (ok. 60 st. szer. geogr.) Najbardziej na północ wysunięte lasy porastają olbrzymie przestrzenie półkuli północnej. Z północnej strony stykają się z tundrą, wnikając w nią w dolinach. Ten...
Ciało skorupiaków dzieli się na głowotułów i odwłok. Pokryte jest oskórkiem chitynowym przesyconym solami wapnia, tworzy się gruby pancerz. Na głowie znajdują się oczy złożone, 2 pary czułków oraz 6 par odnóży gębowych. Są to żwaczki, 2 pary...
1. Neutralne . Żaden organizm nie ponosi strat, ani korzyści, ich nisze w żaden sposób nie pokrywają się. Przykłady: · Mucha domowa i dżdżownica · Niedźwiedź polarny i słoń afrykański 2. Antagonistyczne . Przynajmniej jedna z...
Skala porostowa, metoda bioindykacji, (dla obszaru Polski opracowana przez J. Kiszkę - 1990 i U. Bielczyk - 1994), polegająca na określeniu stopnia skażenia powietrza atmosferycznego dwutlenkiem siarki za pomocą wskaźników biologicznych, tj....
Antropogeneza zajmuje się: - rekonstrukcją drzewa rodowego człowieka - wyjaśnianiem procesu ewolucyjnego w kierunku powstania człowieka Gatunek Homo Sapiens należy do rzędu ssaków naczelnych. Są one istotami o bardzo...
BUDOWA RNA-U organizmów mających jądro komórkowe olbrzymia większość DNA znajduje się w jądrze.Białka nie powstają jednak w jądrze,lecz w cytoplazmie(na rybosomach).To oznacza,że białko zapisane jest w jednym miejscu,a powstaje w...
1. Zadaniem układu moczowego (wydalniczego) jest zbieranie ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako produkt filtracji krwi. Rola...
Pojęcie trucizny Trucizna jest substancją, która wprowadzona w niewielkiej dawce do organizmu człowieka może wywoływać zakłócenia jego normalnych funkcji życiowych lub spowodować zgon ze względu na swe właściwości toksykodynamiczne....
Układ krążenia służy do przenoszenia substancji wewnątrz organizmu. Są to substancje pokarmowe, tlen, dwutlenek węgla, zbędne produkty przemiany materii oraz szczególne substancje-hormony. W układzie krążenia wyróżniamy układ krwionośny i...
Według encyklopedii energia jest to zdolność do wykonywania pracy, wywoływania zmian w materii. Występuje ona w wielu formach (m.in. wodnej, słonecznej, chemicznej, mechanicznej, jądrowej). Zasoby energii możemy podzielić na dwa rodzaje: -...
Te dwie grupy zwierząt mają tak wiele cech wspólnych, że dawniej zaliczano je do jednej rodziny, Dzisiaj wielu naukowców dzieli je na dwie pordrodziny; do pierwszej zaliczane są m.in. szop pracz, katofretka i kinkażu, a do drugiej należy panda...
PIERWOTNIAKI (Protozoa) – królestwo zwierząt obejmujące organizmy jednokomórkowe, ogromnie różnie zbudowane pod względem morfologicznym. W oparciu o rodzaje organelli ruchu i organizację morfologiczną, pierwotniaki dzieli się na pięć typów: -...
1) Zanieczyszczenia wody Zanieczyszczenie wód jest spowodowane głównie substancjami chemicznymi, bakteriami i innymi mikroorganizmami, obecnymi w wodach naturalnych w zwiększonej ilości. Substancje chemiczne organiczne i nieorganiczne...
Przekraczanie granicy Do Australii nie można wwozić żadnych wyrobów spożywczych oraz wyrobów naturalnego pochodzenia zwierzęcego.Chodzi tu o ochronę Australii przed chorobami z innych kontynentów.Powyższy zakaz jest surowo przestrzegany(cały bagaż...
Autotrofizm Do odżywiania autotroficznego zaliczamy fotosyntezę i chemosyntezę. Fotosynteza Fotosynteza to asymilacja CO2 + K2 O – C6H12O6 + 6O2 CO2=czynnik warunkujący zajście fotosyntezy to obecność CO2.(CO2-0,05% wystarczy do zajścia...
Układ oddechowy Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia i polega na pobieraniu przez żywą istotę tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla, Tlen, zawarty w powietrzu, jest niezbędny do uzyskiwania przez niemal każdy...
CECHY PRZYSTOSOWUJĄCE RYBY DO ŻYCIA W WODZIE: - opływowy kształt ciała (zmniejszenie oporu wody), - ciało pokryte łuskami ułożonymi dachówkowato i śluzem (zmniejszenie oporu wody), Rodzaje łusek: plakoidalne, ganoidalne, kostne (cykloidalna...
Żyworodność. Układ rozrodczy u ssaków różni się dość znacznie od układów płciowych innych kręgowców. Ssaki są żyworodne . Narządy płciowe męskie ssaka składają się z pary jąder, nasieniowodów wyprowadzających plemniki i prącia, czyli organu...
Na ziemi żyje wiele milionów gatunków.Każdy z nich jest inny.Uporządkowanie tej ogromnej różnorodności organizmów jest niezbędne do poznania zrozumienia praw rządzących przyrodą.Koty domowe różnią się od siebie wieloma cechami, m.in. barwą...
I. Wstęp II. Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu poszczególnych układów 1) Układ narządu ruchu 2) Układ oddechowy 3) Układ krwionośny 4) Układ pokarmowy 5) Układ moczowy 6) Skóra 7) Gruczoły wydzielania wewnętrznego 8) Układ...
Ewolucja to proces nagromadzania się w populacji z pokolenia na pokolenie zmian genetycznych. W tym wypadku chodzi o zmiany w budowie układu krwionośnego. Wśród układów krwionośnych wyróżniamy dwa typy: układy otwarte, z których krew wylewa się do...
Zabarwienie ciała jest w przyrodzie bardzo istną sprawa, a nawet u zwierząt może wyrażać uczucia, takie jak: płodność, jadowitość itp. Ale nie tylko do normalnych funkcji życiowych zabarwienie jest ważne… Dzięki kolorze zwierze może się zjednać z...
Systematyka to termin określający proces grupowania zjawisk na podstawie wspólnych cech. Organizmy podzielono na 5 głównych grup - królestw: - MONERA - skupiające jednokomórkowe organizmy, które nie mają jądra komórkowego - czyli bakterie i...
CHOROBY UKŁADU POKARMOWEGO Wiele osób cierpi z powodu bólu brzucha. Objawia się on z bardzo różnych przyczyn: · jedzenie zepsutego lub przeterminowanego pokarmu; · niewłaściwa kolejność zjedzonych produktów; · szybkie jedzenie; · jedzenie...
Układ oddechowy układ oddechowy - zespół narządów umożliwiających organizmowi oddychanie. Integralnym elementem układu jest narząd oddechowy. Wprowadzenie Metabolizm komórek zwierzęcych wymaga ciągłego dostarczania tlenu oraz usuwania jego...
Gryzonie to rząd niewielkich ssaków obejmujący 29 rodzin, cechujący się posiadaniem po 1 parze dłutowatych, stale rosnących siekaczy w szczękach górnej i dolnej. Zamieszkują wszystkie kontynenty. Największym przedstawicielem gryzoni jest kapibara...
Krew – tkanka łączna płynna Funkcje krwi: • Funkcja transportowa – transportuje tlen, materiały budulcowe hormony; usuwa zbędne produkty metabolizmu (CO2, związki azotu) • Tworzy płynne środowisko wewnętrzne organizmu - utrzymanie homeostazy...
UKŁADY 1.UKŁAD KRWIONOŚNY FUNKCJE UKŁADU KRĄŻENIA: 1) rola transportująca: -zanosi komórkom tlen i pokarm -zabiera z komórek substancje przemiany materii i co2 -zanosi komórkom hormony 2)rola ochronna: -wykrywa i walczy z ciałami...
Spis Treści 1. Genetyka – co to jest? 2. Tablica chronologiczna historii genetyki 3. Narodziny genetyki 4. Prawa Mendla 5. F. Miescher odkrywa kwas nukleinowy 6. Odkrycie podwójnej helisy DNA 7. Wynalezienie mRNA 8. Prace T.H....
1. Komórka – podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna pełniącą rożne funkcje w organizmie . Nabłonkowa, nerwowa,mięsniowa, tłuszczowa 2. Budowa komórki każdą komórkę otacza błona komórkowa którą wypełnia cytoplazma. Na cytoplazmę...
WIT B1(tiamina):Źródła:drożdże piwne,mięso,chleb pełnoziarnisty,mąka&ziarno soi,płatki owsiane,mleko w proszku,groch,kalafior,kasza jaglana.Wł:wrażliwa na alkalia&gotowanie.Rola w org:udział w przemianie węglowodanów,warunkuje prawidłowy...
Fotosynteza jest złożonym procesem biochemicznym, zachodzącym głównie w liściach a dokładniej w chloroplastach. To proces anaboliczny, wiążący się z dostarczeniem z zewnątrz energii świetlnej. Przeprowadzana jest wyłącznie przez organizmy...
Położenie, powierzchnia Bieszczadzki Park Narodowy jest trzecim co do wielkości parkiem narodowym w Polsce, położonym na południowo-wschodnich krańcach kraju, przy granicy z Republiką Słowacką i Ukrainą. Powierzchnia całkowita to 292,02 km²,...
Etapy odżywiania się: 1) Zdobywanie i pobieranie pokarmu 2) Trawienie 3) Wchłanianie 4) Usuwanie niestrawionych resztek pokarmu Zwierzęta są heterotrofami 0 czyli nie syntezują związków złożonych (org.) z prostych, tylko pobierają je w...
Przedstaw współczesne problemy ochrony środowiska i wyjaśnij w jaki sposób osiągnięcia nauk biologicznych mogą się przyczynić do ich rozwiązania. Środowisko i jego zagrożenia. Pod pojęciem środowisko każdy z nas rozumie coś mniej lub...
Biom - jest największą lodową jednostką biocenotyczną, w której obrębie przeważa jednolita forma życiowa roślinności, będąca w stanie względnej równowagi i umiarkowana klimatem, np. w biomie obszarów stepowych klimaksowi roślinnością są trawy....
GAZY CIEPLARNIANE (GAZY SZKLARNIOWE) są to wszystkie gazy, które zatrzymują ciepło na planecie nie pozwalając mu wypromieniować w przestrzeń kosmiczną. Większość gazów cieplarnianych jest naturalnym składnikiem atmosfery. Należą do nich: dwutlenek...
AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY, OBWODOWY UKŁAD NERWOWY, Budowa (ucha, oka, mozg, język), odruchy, gruczoły (chyba źle uzupełnione), PRZEBIEG IMPULSÓW Wszystko w załaczniku. Autor: Damian Gruszka Praca robiona, do własnego uczenia się, z...