Mózg
1. Mózgowie Na mózgowie składa się: => półkule mózgowe => móżdżek => pień mózgu Położenie: Mózgowie znajduje się wewnątrz czaszki , jest otoczona oponami mózgowymi Funkcje: ♥ gromadzi i przetwarza informacje ze...
Komórka i jej budowa
Ściana komórkowa - element martwy, sztywny(niezdolny do odkształceń)występuje w komórkach roślin i grzybów, składnikami budulcowymi są; celuloza - polimer glukozy(cz. glukozy C6H12O6, w celulozie może być nawet 1400 pojedynczych elementów);...
Budowa ludzkiego organizmu
OGÓLNE WIADOMOŚCI O BUDOWIE ORGANIZMU LUDZKIEGO Ciało człowieka zbudowane jest z wielu układów. UKŁAD KRWIONOŚNY Poza dostarczeniem świeżego tlenu, krew krążąca w ludzkich żyłach dostarcza komórkom podstawowych składników...
Mitoza, mejoza
MITOZA Podział jądra prowadzący do powstania komórek potomnych o jądrach zawierających tę samą liczbę i takie same rodzaje chromosomów, jakie miało jądro komórki macierzystej, nazywa się mitozą. Mitoza dzieli się na: profazę, metafazę, anafazę i...
Budowa i funkcjonowanie układu krwionośnego człowieka
Do komórek dostarczana jest bardzo duża ilość O2, powoduje to bardzo "napięty" proces spalania i w efekcie wydzielanie dużej ilości ciepła. Jest to pierwszy z dwóch podstawowych warunków umożliwiających zachowanie stałocieplności. Drugim jest...
Zielenice
Gromada zielenice (Chlorophyta) to duża i bardzo różnorodna grupa roślin. Obejmuje ona zarówno organizmy jednoko-mórkowe, jak i wielokomórkowe. Te ostatnie osiągnęły wysoki stopień organizacji, wyrażający się występowaniem skompliko-wanych...
Powodzie
Powodzie towarzyszą człowiekowi od początku jego istnienia. Jest to zjawisko naturalne i nie stanowi zagrożenia dla środowiska, choć łączy się często ze znacznymi ofiarami zarówno wśród ludzi, wszelkich zwierząt jak i stratami materialnymi....
Biologia - zestawy do egzaminu
Zestaw I 1. Co to jest ekosystem i co jest potrzebne do jego prawidłowego działania ? Ekosystem – jest to biocenoza (naturalny zespół organizmów złożony z populacji wszystkich gatunków zasiedlających ten sam teren wchodzących ze sobą we wzajemne...
Okrytonasienne
Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) - gromada roślin naczyniowych charakteryzujących się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające...
Energia biomasy
Energia biomasy. Biomasa to najwcześniej wykorzystywane przez człowieka źródło energii. Jest to największe potencjalne źródło energii na świecie. Biomasa to stałe lub ciekłe substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, ulegające...
Sposoby rozmnażania się
1. Rozmnażanie BEZPŁCIOWE: a) PODZIAŁ: bakterie i protisty,oraz niektóre proste zwierzęta jak wirki i pierściennice. Komórka dzieli się na dwie komórki potomne. Zwierzęta natomiast tworzą ,,łańcuszki” osobników potomnych.Potomstwo jest kopią...
Odkrycie penicyliny
Antybiotyk o nazwie penicylina został odkryty w pierwszej połowie XX wieku przez szkockiego lekarza mikrobiologa - Aleksandra Fleminga. Odkrycie to stało się przełomowym momentem w medycynie i zapoczątkowało szereg badań nad właściwościami...
Znaczenie wody i powietrza w życiu człowieka i innych organizmów żywych
Występowanie wody na Ziemi Nie było by życia na naszej planecie bez wody: wszak to w pierwotnym oceanie, osłonięte przed działaniem promieni nadfioletowych, narodziły się i rozmnożyły pierwsze istoty życia. Bez wody życie musiałoby zniknąć,...
Lasy tropikalne i ich zagrożenia
Lasy tropikalne są domem dla 70-80% wszystkich żyjących na świecie organizmów. Naukowcy nie zdążyli jeszcze poznać i zbadać większości z nich. Mimo iż są to lasy największe na świecie, to zajmują jedynie 6% powierzchni Ziemi. Wilgotny las...
Tkanki roślinne - powtórka
Tkanki twórcze - komórki ich intensywnie dzielą się powodując przyrost długości lub grubości rośliny: Pierwotne - dotyczą one roślin jednorocznych i wieloletnich, wywołują one wzrost na długość: - merystemy wierzchołkowe stożków wzrostu...
Wybrane choroby bakteryjne
Czerwonka bakteryjna Choroba bakteryjna nazywana też dyzenterią (Dysenteria bacterica). Występuje najczęściej sezonowo głównie pod koniec lata i wczesną wiosną. Wywołują ją pałeczki z rodzaju Shigella (Shigella dysentariae, Shigella...
Wpływ używek (alkohol, narkotyki, papierosy) za zdrowie i życie człowieka.
Ludzie uzależniają się od tytoniu, alkoholu, substancji odurzających i psychotropowych, hazardu, seksu, nadmiernego lub niedostatecznego jedzenia oraz wielu innych czynników. Gdy uzależnienie jest słabe lub jest w początkowym stadium to zazwyczaj...
Grzyby i glony
Grzyby to organizmy plechowe najczęściej występujące na lądzie. Znane są gatunki wodne i spotykamy je w powietrzu w postaci zarodników. Potrzebują do życia odpowiedniej wilgotności, temperatury (15-30oC), podłoża z dostatkiem materii...
Zastosowanie inżynierii genetycznej
Co to jest inżynieria genetyczna? Inżynieria genetyczna polega na przenoszeniu genów z jednego żywego organizmu do innego. Inżynieria genetyczna umożliwia uzyskanie szczepów bakterii wytwarzających użyteczne białka, a także wyhodowanie roślin...
Rozwój noworodka i niemowlaka
2. Okres noworodkowy Narodziny dziecka są prawdopodobnie najwspanialszym wydarzeniem w życiu każdej rodziny, ale jest to jedno z największych wyzwań dla rodziców. Po urodzeniu i w dalszym rozwoju dziecko ustala na ogół dość harmonijnie swój...
Rośliny nasienne
Rośliny nasienne mają łodygi i korzenie zdolne do wtórnego przyrostu na grubość, liście typu makrofilii, a także specyficzny żeński organ rozrodczy, jakim jest zalążek. Korzeń 1. Korzeń (informacje ogólne) Współczesne rośliny...
Dziura ozonowa.
Tlen, którym oddychamy na co dzień to połączone wiązaniem chemicznym dwa atomy. W ozonie jest jeden dodatkowy. Jest on wytwarzany przez wyładowania elektryczne w powietrzu lub tlenie w tzw. ozonizatorach. Ozon jest niebieskawym gazem o ostrej...
Trawienie białek, tłuszczów i węglowodanów
TRAWIENIE BIAŁEK W trawieniu białek uczestniczą enzymy proteolityczne, które hydrolizują wiązania peptydowe. Trawienie białek rozpoczyna się w żołądku, a kontynuowane jest w dwunastnicy. W żołądku, przez specjalne gruczoły wydzielany jest...
Koralowce
Koralowce mają tylko postać polipa, o dość skompliklowanej budowie. Od stułbipoławów różnią się występowaniem różnych pionowych przegród w jamie chłonąco - trawiącej i wpukleniem ektodermy do jamy gębowej; ektoderma wyściela gardziel. (Przegrody...
Poziomy organizacji układów żywych w biologii
Poziom ponadorganizmalny Ekologia-– nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody Bioekologia- nauka zajmująca się przestrzennym rozmieszczeniem roślin i zwierząt na Ziemi Systematyka-nauka zajmująca się badaniem różnorodności organizmów, ich...
Choroby nowotworowe.
1. Wyróżniamy dwa rodzaje nowotworów: - niezłośliwe - łagodny, rośnie powoli, jego komórki tworzą zbitą masę, niepowodującą przerzutów. Masa ta otoczona jest często przez tkankę łączną, dzięki czemu guz może być usunięty chirurgicznie. - złośliwe...
Urazy kręgosłupa
Kręgosłup człowieka nie jest całkiem prosty tzn. ma krzywizny fizjologiczne. Jest wygięty w kształcie podwójnej litery "S". Czasem te wygięcia pogłebiają się i pojawia się boczne skrzywienie kręgosłupa zwane skoliozą. Wiele wad postawy powstaje,...
Ogólne wiadomości z biologii
1. Neuron (neurocyt akson) - rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki, jądra komórkowego (interfazowe, z rozpuszczoną chromatyną) oraz...
Wpływ środowiska lądowego na kierunek ewolucji roślin
Era eofityczna obejmowała czas od powstania życia na Ziemi, aż po około 415milionów lat temu. Odznaczała się panowaniem glonów, obok których występoowały bakterie, sinice i grzyby. Kolejną erę stanowiła era paleofityczna, której czas trwania...
Odnawialne źródła energii
Odnawialne źródła energii to zasoby naturalne które pomimo stałego zużywania powstają na nowo, ponieważ procesy ich wytwarzania trwają krótko i nadal istnieją warunki, by zachodziły one w przyrodzie. Do zasobów odnawialnych należą wszystkie żywe...
Regionalne zagrożenia ekologiczne.
Wszystko co nas otacza, a więc organizmy roślinne i zwierzęce, woda, gleba i atmosfera, to podstawowe elementy środowiska. Człowiek budując nowe osiedla, drogi, zakłady przemysłowe niszczy tereny, na których wcześniej występowały rośliny i...
Pytania na egzamin ustny III semestr LO
1.CO TO JEST KOMÓRKA. Komórka jest to najmniejsza budulcowa i funkcjonalna jednostka organizmów żywych. Jest ona zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie)....
Na czym polega stopniowe różnicowanie się tkankowców na przykładzie jamochłonów, płazińców, obleńców?
Grupa tkankowców obejmuje wszystkie zwierzęta z wyjątkiem gąbek. Jak sama nazwa wskazuje to organizmy zbudowane z komórek tworzących tkanki. Pierwszymi współczesnymi tkankowcami były jamochłony, następnie w toku ewolucji pojawiły się płazińce, a...
Ssaki, gryzonie, fiszbinowce - krótka charakterystyka
Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, obecnością owłosienia (włosy lub futro) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków...
Karkonoski Park Narodowy - podstawowe informacje
Karkonowski Park Narodowy został utworzony w 1958r. w województwie dolnośląskim. Jego powierzchnia to 5562 ha (w tym 1718 pod ochroną ścisłą). Dyrekja parku znajduje się w Sobieszowie. Obejmuje on najwyższe, graniczne partie Karkonoszy, od...
Podstawowe składniki pokarmowe
Podstawowe składniki pokarmowe to Witaminy – są to związki chemiczne o bardzo zróżnicowanej budowie. Witaminy są niezbędne dla prawidłowego przebiegu funkcji życiowych człowieka. Rola witamin: Witaminy są składnikiem regulującym, Białka...
Bezkręgowce
MIĘCZAKI Miękkie i wilgotne ciało, często chronione przez muszle; większość pobiera tlen za pomocą skrzeli – rozgałęzionych wyrostków na ciele obmywanych przez wodę; - ślimaki: wydłużone, miękkie ciało i umięśnioną nogę; większość ma...
Porównanie komórki roślinnej i zwierzęcej na podstawie ich funkcji
Komórka jest podstawowym elementem strukturalnym i funkcjonalnym organizmów żywych. Jako pierwsze powstały małe, bez jądrowe komórki prokariotyczne, reprezentowane współcześnie przez bakterie. Komórki te charakteryzują się bardzo prostą budową i...
Choroby genetyczne - referat
Wraz z postępem badań nad DNA człowieka coraz więcej dostępnych jest testów genetycznych, pozwalających wykryć niektóre choroby, zanim pojawią się ich pierwsze objawy. Wiele z nich jest stosowanych w Polsce, ale do poradni genetycznych trafia...
Narządy zmysłów człowieka budowa i funkcjonowanie
Narządy zmysłów Zmysły - to systemy postrzegania, za pomocą których organizm odbiera z otoczenia informacje w postaci rozmaitych bodźców: mechanicznych, świetlnych, akustycznych albo chemicznych. Narządy zmysłów są wyposażone w...
Efekt cieplarniany, kwaśne deszcze, smog
Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych skutków skażenia środowiska...
Ewolucja układu nerwowego kręgowców
Ryby Rozrost masy ciała i zwiększenie prędkości pływania wymagało usprawnienia mózgu i narządów zmysłów. Dobrze rozwinięty jest móżdżek, co wiąże się ze znaczną sprawnością ruchową ryb (w móżdżku znajduje się ośrodek koordynacji ruchów). Oczy...
Woda, substancje organiczne i nieorganiczne
WODA Zachodzą proc. Meteabolizmu-analizy, wymiany, syntezy Enzymy=biokatalizatory Konformacja- ukł.przestrzenny zw. Chemicznego Wszystkie subst. Ulegają dysocjacji w wodzie. Woda jest dipolem, jest bdb rozpuszczalnikiem dla wielu subst. Dzięki...
Oddychanie
Tlen jest najważniejszą substancją potrzebną nam do życia. Nabieramy go do płuc podczas wdechu, a podczas wydechu pozbywamy się produktu spalania tlenu w organiźmie, czyli dwutlenku węgla. Oddychanie polega właśnie na tej życiodajnej wymianie...
Przegląd ekosystemów wodnych i lądowych
Ekosystem jest to układ ekologiczny obejmujący żywe organizmy i środowisko nieożywione (biocenoza i jej biotop), w którym zachodzi obieg materii i przepływ energii. Na świecie istnieje wiele organizmów, które różnią się od siebie i żyją w...
Droga pokarmu na przykładzie bułki przez układ pokarmowy
Bułka z masłem i serem włożona do jamy ustnej jest odgryzana przez zęby siekacze. Następnie zostaje rozdrobniona przez zęby przedtrzonowe i trzonowe w procesie gryzienia i żucia. Uformowane w jamie ustnej kęsy pokarmowe z bułki zwilżone śliną...
Parki Narodowe
Parki Narodowe Roztoczański Park Narodowy leży w środkowo-wschodniej części kraju, w województwie lubelskim. Obejmuje najcenniejsze przyrodniczo obszary Roztocza. Park utworzony został w 1974...
Fazy cyklu menstruacyjnego
Cykl menstruacyjny – to cykliczne fizjologiczne zmiany w organizmie kobiety, wywołane zmianą poziomu hormonów płciowych. Jeden cykl trwa przeciętnie 28 dni. Fazy cyklu menstruacyjnego Faza menstruacji – krwawienia miesiączkowego trwa...
Praktyczne znaczenie nauk biologicznych
Nauki biologiczne, których zakres sięga od czasów najdawniejszych do współczesności zaskakują ciągle nowymi odkryciami sięgającymi daleko w przeszłość jak i w przyszłość. Pozwalają lepiej poznać powstanie i rozwój życia na Ziemi i przyczyniają się...