Rola bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Rola bakterii w przyrodzie i życiu człowieka Pozytywna - powodują rozkład i gnicie materii organicznej martwej - włączają w obieg materii niektóre pierwiastki, np. C, S, N, P - mineralizują i spulchniają glebę, fermentują obornik -...
Rola bakterii i wirusów w życiu człowieka oraz w przyrodzie
Znaczenie bakterii i wirusów w przyrodzie oraz ludzkim życiu jest zwykle bardzo niedoceniane, prawdopodobnie ze względu na fakt obserwowalności gołym okiem jedynie efektów ich działania oraz brak możliwości zauważenia samej ich obecności. Co...
Higiena układu ruchu
Wad postawy można uniknąć, zachowując sprawność fizyczną oraz stosując się do kilku prostych zaleceń. Aby tego uniknąc należy: - starać się chodzić i siedzieć prosto, zachowując naturalne krzywizny kręgosłupa; - nie podnosić ciężkich...
Porównanie układu nerwowego bezkręgowców i kręgowców
UKŁAD NERWOWY BEZKRĘGOWCÓW - pierwotniaki - odbieranie i przewodzenie bodźców w ciałach pierwotniaków odbywa się na tej samej zasadzie co w komórkach nerwowych zwierząt. Błona komórkowa pierwotniaka jest elektrycznie spolaryzowana na...
Najważniejsze informacje o Bałtyku
OCHRONA MORZA BAŁTYCKIEGO : a) budowa oczyszczalni ścieków, b) montaż filtrów przemysłowych zmniejszających emisję pyłów i gazów, c) budowa ekologicznych wysypisk śmieci i rekultywacja starych, d) zmiana technologii przemysłowych na bardziej...
Narkotyki
NARKOTYKI Środki odurzające, naturalne lub syntetyczne substancje zmniejszające wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego, hamujące jego reaktywność (depresja oddechowa, depresja ośrodkowa). Zależnie od wielkości dawki powodują uspokojenie,...
Warzywa i przetwory z warzyw
I Wstęp II. Ocena towaroznawcza warzyw 2.1. Uprawa, zbiory i spożycie warzyw w Polsce 2.2. Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw 2.3. Klasyfikacja warzyw 2.4 Ogólna charakterystyka warzyw 2.5. Przydatność, wymagania do przerobu 2.6....
Aktywność fizyczna a zdrowie. Choroby : osteoporoza, reumatyzm, wady postawy. Doping i sterydy
Ruch jest potrzebą biologiczną zwierząt i ludzi, jest elementarną podstawą zdrowia psychicznego i fizycznego. W organizmy pozbawione ruchu chorują i szybciej starzeją się. Wynika to z funkcji, jaką spełniają w metabolizmie całego ustroju mięśnie....
Czy warto oszczędzać energie?
,?Dlaczego warto oszczędzać?? Aby funkcjonował współczesny świat, by mogły pracować wszystkie maszyny, fabryki i człowiek mógł wygodnie i spokojnie Szyc, potrzeba ogromnych ilości energii. Większość tej energii dostarczają surowce...
Fotosynteza - ściąga
Fotosynteza - to synteza cukrów z dw. węgla i wody przy udziale światła. Produktem ubocznym jest tlen. Oddychanie komórkowe (tlenowe) zachodzi w mitochondri polega na rozkładzie glukozy na dw. wegla i energie. Oddychanie beztlenowe -...
Białka
Białka składają się z: węgla, wodoru, tlenu, azotu, siarki, oraz fosforu żelaza i miedzi. Podstawową jednostką budulcową białka jest aminokwas. W skład większości białek wchodzi od kilkudziesięciu do około tysiąca aminokwasów choć zdarzają się...
Ochrona przyrody, gleba, erozja.
1. Co to jest Gleba ? Gleba to powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej. Jest ona wytworem długotrwałych procesów odbywających się na powierzchni Ziemi. Wytworzenie 2-3 cm warstwy gleby trwa około 200-1000 lat. Tworzenie się gleby następuje w...
Co daje nam manipulowanie genami i jaki wpływ ma na nasze życie
2. Porównując strukturę i funkcję genów oraz organizację genomów różnych żyjących obecnie organizmów, można wydedukować, co działo się w przeszłości; 3. Inżynieria genetyczna i medycyna molekularna są wszechobecne. Nie jest tajemnicą, że...
Klonowanie
Klonowanie (gr. gałązka, odrośl) - proces tworzenia idealnej kopii z oryginału. W biologii termin klonowanie jest używany w dwóch znaczeniach: Klonowanie genów - które polega na pobieraniu materiału genetycznego z jednego organizmu i...
Tkanka mięśniowa
Komórki Mięśniowe charakteryzują się tym, że mogą kurczyć się pod wpływem podniety (hormonalnej, mechanicznej i nerwowej). Specyficzne rozmieszczenie specjalnych, włókienkowatych struktur białkowych miofilamentów, w przestrzeni komórki umożliwiają...
Fotosynteza, odżywianie się organizmów - najważniejsze informacje
BIOLOGIA Samożywność – zdolność do tworzenia bogatych w energię związków organicznych z pobranych ze środowiska prostych, nieorganicznych związków, takich jak CO2 i H2O. chlorofil – barwnik obowiązkowy, aby powstała fotosynteza, ponieważ...
Macro-, Micro-, Ultra- elementy - tabela
pierwiastek rola niedobór nadmiar występowanie makroelementy Ca wapń materiał budulcowy kości i szkliwa; wykorzystywany do przenoszenia impulsów nerwowych; regulacja ukł. krążenia; rytmu serca; wpływa na kontrolę...
Jak zapobiegać zakażeniom robakami pasożytniczymi?
Najczęstsze robaki pasożytnicze należą do płazińców i obleńców. Obleńce stanowią wyższą gałąź rozwoju organizmów zwierzęcych, natomiast płazińce niższej. Płazińce mają ciało spłaszczone grzbietobrzusznie, a ich...
Ptaki
Ptaki to zwierzęta kręgowe pochodzące od gadów. Najbardziej znanym krewniakiem przodka ptaków jest późnojurajski praptak (Archeopteryx litographica). Praptak łączy wiele cech gadzich (dinozaurzych- np. długi kręgosłup ogonowy, zęby, pazury na...
Przystosowania kręgowców
Przystosowania ryb do życia w wodzie: - opływowy kształ ciała - ciało pokryte śluzem - obecność płetw - brak powiek - obecność pęcherza pławnego - linia boczna - zrośniećie czaszki z tułowiem Przystosowania płazów do życia na...
Ekologia - nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody
Czynniki wpływające na różnorodność biologiczną - Interakcje między organizmami - Wpływ organizmów na środowisko nieożywione, - Oddziaływania środowiska na strukturę zbiorowisk organizmów oraz na rozmieszczenie gatunków na Ziemi - Zajmują się...
Hormony i gruczoły dokrewne.
CO TO SĄ GRUCZOŁY DOKREWNE ? By wyjaśnić czym są gruczoły dokrewne należy zapoznać się czym ogólnie są gruczoły. Gruczoły są to narządy człowieka i zwierząt wydzielające różne substancje niezbędne dla organizmu. Gruczołami mogą być pojedyńcze...
Wymiana gazowa u zwierząt
ZWIERZĘTA Wymiana gazowa u zwierząt może zachodzićw powietrzu lub w wodzie . Niektóre narządy oddechowe takie jak tchawiki czy płuca , są najlepiej przystosowane do wymiany gazowej w powietrzu podczas gdy inne , takie jak skrzela najlepiej...
Mitoza i mejoza (ściąga)
1)BUDOWA CHROMOSOMU Składa się z ramion rozdzielonych- centromerem.Podłużnie podzielony jest na dwie połówki- chromatydy.Każda chromatyda zawiera pojedynczą, bardzo długą cząsteczkę DNA. 2)LICZBA CHROMOSOMÓW KOMÓRKACH Komórka somatyczna 46 ch...
Cytoplazma
Cytoplazma I - część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym I. - cała protoplazma komórki prokariotycznej (czyli nie posiadającej jądra komórkowego) Dzieli się ją na cytoplazmę podstawową oraz retikulum...
Kwiaty
Kwiaty nie zostały stworzone tylko ku naszej radości. Nadrzędną rolą kwiatów jest wysłanie precyzyjnej informacji adresatowi jakimi są zwierzęta. Przy okazji kwiaty także czerpią z tego korzyści. Zwierzęta w podziękowaniu za dostarczenie pokarmu...
Budowa białek, cukrów i tłuszczów
Białka: Podstawową jednostką budulcową białek jest aminokwas. Spośród 100 aminokwasów znanych w przyrodzie, tylko 20 wchodzi w skład białek. Łączą się one ze sobą w łańcuchy o różnej długości. O właściwościach białka decyduje liczba aminokwasów...
Homozygota
Homozygota, osobnik posiadający w swoim genotypie jednakowe allele jednego lub większej liczby genów. Homozygoty mogą powstać spontanicznie w wyniku samozapylenia rośliny. Potomstwo dwóch jednakowych homozygot jest jednolite i również...
Znaczenie genetyki
ZASTOSOWANIE GENETYKI W ROLNICTWIE I HODOWLI Wiedza genetyczna była wykorzystywana przez człowieka w rolnictwie i w hodowli zanim Mendel sformułował prawa dziedziczenia. Wiedza ta brała się z prostych obserwacji, które nauczyły, że większa jest...
Różnorodność biologiczna ziemi, ewolucja, biocenoza
a) biocenoz – różnorodność zbiorowisk organizmów -> lasy, torfowiska, pola, łąki, pastwiska Biomy – pustynia, półpustynia, stepy, sawanny, tundra, tajga, lasy zwrotnikowe. Ekosystem – biocenozy wraz z ich siedliskami (łąki, pola uprawne,...
Choroby układu szkieletowego
I CHOROBY UKŁADU SZKIELETOWEGO Układ szkieletowy Nasze kości są lekkie, niezwykle silne i tak połączone, by ciało ludzkie miało dużą możliwość ruchu. Poważnych chorób kości jest niewiele, ale niektóre dolegliwości mają charakter przewlekły....
DNA, gen, genotyp, kodon i inne - pojęcia
Chromosom - forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki, Chromosomy występują w formie mikroskopijnej struktury w której wewnątrz jest przechowana informacja genetyczne w postaci genów. Chromosomy homologiczne - chromosomy o...
Witaminy, mikro i makroelementy
Rozp. w wodzie: Wit. C:(kwas askorbinowy, 1912)świeże owoce, truskawki, maliny, natka pietruszki, papryka, owoce dzikiej róży, brokuły, brukselka, zwiększa odporność organizmu na infekcje. Wit. B1(tiamina, 1897)produkty zbożowe, mięso, wędliny,...
Choroby i higiena układu oddechowego
Angina, zapalenie migdałków podniebiennych, choroba wywoływana najczęściej przez bakterie. Objawia się bólem gardła, wysoką gorączką (ponad 39C), utrudnionym połykaniem, zaczerwienieniem i powiększeniem migdałków, pokrytych białymi nalotami....
Choroby genetyczne u ludzi
Choroby genetyczne u ludzi Wraz z postępem badań nad DNA człowieka coraz więcej dostępnych jest testów genetycznych, pozwalających wykryć niektóre choroby, zanim pojawia się ich pierwsze objawy. Wiele z nich jest stosowanych w Polsce, ale do...
Choroby wywołane zaburzeniami sekrecji hormonalnej
1. CHOROBY WYWOŁANE NADMIERNYM LUB NIEWYSTARCZAJĄCYM WYDZIELANIEM HORMONY WZROSTU (HORMONU PRZYSADKI) Hormon wzrostu (GH, hormon somatotropowy przysadki, STH, somatotropina) – hormon przedniego płata przysadki, którego wydzielanie jest...
Choroby cywilizacyjne, ich przyczyny oraz mozliwosci walki z nimi.
NERWICE: Nerwica, często określana jako nadmierna nerwowość, charakteryzuje się obecnością uczucia przejmującego lęku. Uczucie lęku może występować przejściowo i być powodowane strachem przed zbliżającym się istotnym dla danej osoby zdarzeniem,...
Ekologia
Termin ekologia wprowadził Haeckley. Ekologia jest nauką, która bada zależności pomiędzy istotami żywymi oraz ich środowiskiem zarówno fizycznym jak i biologicznym. Środowisko jako system funkcjonalny wpływa na organizmy, które w nim żyją poprzez...
Toksyczne odpady
Składowanie szkodliwych materiałów na lądzie i w morzach stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla milionów mieszkańców naszej planety. Odpady radioaktywne, metale ciężkie, produkty uboczne powstające przy wyrobie tworzyw sztucznych i inne substancje...
Znaczenie stawonogów w życiu i gospodarce człowieka
Znaczenie stawonogów w życiu i gospodarce człowieka: Owady (Insecta): - Przenoszą choroby zakaźne. (Świdrowce, Zarodziec malaryczny, Tężec) - Stanowią zagrożenie dla człowieka. (Szerszeń, Pluskwiak krwiopijca) - Przyczyniają się do...
Choroby genetyczne człowieka
Choroby genetyczne człowieka Dziedziczność jest to zdolność przekazywania cech zarówno anatomicznych, jak i fizjologicznych, przez organizmy macierzyste potomstwu. Dany organizm może przekazać swojemu potomstwu skłonność do pewnych chorób lub też...
Papugi
Wśród tych kolorowych, wrzaskliwych ptaków jest, niestety, wiele gatunków zagrożonych wyginięciem. Znamy około 330 gatunków papug, z czego prawie wszystkie żyją w ciepłych klimatach. Odżywiają się niemal wyłącznie pokarmem roślinnym - owocami,...
Wszystko o papierosach.
CYKL UZALEŻNIENIA Nikotyna jest substancją uzależniającą równie silnie jak kokaina czy heroina, lecz w przypadku nikotyny proces uzależnienia następuje szybciej. Mechanizm działania uzależnienia: Od momentu zapalenia papierosa, nikotyna...
Wirusy
1. Czym są wirusy? - wirusy – żywe formy zbudowane z kwasu nukleinowego i otoczki białkowej. Często nazywane złośliwym białkiem. Stoją na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej. 2. Cechy wirusów: a) brak budowy komórkowej b) nie...
Jak długo żyją porosty?
Długość życia porostów jest różna, w zależności od gatunku i wielu innych czynników. W strefie umiarkowanej najstarsze porosty mogą mieć 50 lat. Wiek pewnych naskalnych gatunków porostów w Arktyce oceniany jest natomiast na niemal 4,5 tysiąca lat....
Komórka jako podstawowa jednostka życia.
Czym się charakteryzują istoty żywe? Być istotą żywą to też móc: *oddychać-dostarczanie tlenu do każdej kom. * wydalać- usuwanie niepotrzebnych subst. *poruszać się *rozmnażać-wydawanie na świat potomstwa *odżywiać –dostarczać pokarm...
Co ty możesz zrobić dla oszczędzania wody i chronienia jej przed nadmiernym zanieczyszczeniem.
Co ty możesz zrobić dla oszczędzania wody i chronienia jej przed nadmiernym zanieczyszczeniem. Średnie zużycie wody w Polsce wynosi 145 litrów na osobę dziennie (w miastach). Cel planów globalnego działania w zakresie oszczędzania wody jest...
Ciało ludzkie.
Chociaż wszyscy wyglądamy inaczej, to jeśli weźmiemy pod uwagę budowę i działanie naszych organizmów, okaże się, iż jesteśmy identyczni. Organizm każdego człowieka zbudowany jest z 12 głównych układów. Układy te współpracują, tworząc...
Jądro komórkowe
Jądro komórkowe Za ojca tej największej podstruktury komórkowej uważa się angielskiego botanika Roberta Browna, który w 1831 roku zaobserwował w mikroskopie jądro komórkowe skórki storczyków. Kształt Kształt jądra zależy na ogół od kształtu...