Odcinki układu pokarmowego - jama ustna - gardło - przełyk - żołądek - jelito cienkie (dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte, dochodzi wątroba i trzustka) - jelito grube (jelito ślepe – kątnica, okrężnica (wstępująca, poprzeczna,...
Teoria ewolucji Karola Darwina i teoria dziedziczenia George'a Mendla zostały obalone! Wszystko za sprawą grupy naukowców spod Krakowskich Balic, którzy odkryli niedawno nowy gatunek pająka. Nie było by w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że...
Tkanka - zespół komórek oraz substancji międzykomórkowej o podobnej budowie, pełniące okreslone funkcje. Tkanka Nabłonkowa Jest to tkanka najpierwotniejsza (w ewolucji pojawiła się jako pierwsza) Zbudowana jest z komórek ściśle do siebie...
Owoce: soczyste: owocnia u nich pozostaje przez cały rok mięsista: jagody: wiele nasion, np. ogórek, pestkowce: owocnia z 2 cz.: zewnętrznej mięsistej i wew. O kom. Mocno zdrewniałych, tworzy pestkę, np. wiśnia czereśnia morela. Szupirkowate:...
BIOGENEZA Biogeneza – pochodzenie życia Rosyjski uczony w 1926 roku – Oparin opracował swoją teorię. Nie została ona odrzucona, ani potwierdzona. Wiele współczesnych badań potwierdza niektóre założenia tej teorii ewolucji. Mówi się, że...
Choroby związane z brakiem lub obniżeniem odporności organizmu człowieka. Każdy człowiek wyposażony jest w wewnętrzny system obrony przed chorobami. Jest to układ odpornościowy- immunologiczny, który nadaje nam zdolność odróżniania „swego” od...
Recykling to powtórne przetwarzanie substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu. Recykling ma duże znaczenie dla naszego...
czynnik Typy ekologiczne przykłady światło Światłolubne(heliofile) Słonecznik, dziurawiec, dzwonek Cieniolubne(skiofile) Paprocie, bluszcz, szczawik zajęczy Ilość wody Wodolubne(hydrofity) Grążel żółty, grzebień biały, rogatek, strzałka wodna,...
1. Lancetnik - strunowiec - struna grzbietowa (tu przez całe życie) jak rulon monet, gardziel poprzebijana parzystymi szczelinami skrzelowymi, ektodermalna cewka nerwowa tworząca ośrodkowy układ nerwowy (pusta w środku, ślepo zakończona z obu...
Odporność- zdolność organizmu do utrzymania homeostazy, mimo naruszenia jej przez antygeny lub drobnoustroje. Układ odpornościowy nazywany jest inaczej immunologicznym. Bakterie mogą być oporne na działanie antybiotyków ale nie mogą być...
Cukrzyca Cechą charakterystyczną cukrzycy jest podniesienie poziomu cukru we krwi (hiperglikemia) wraz ze wszystkimi tego skutkami Obraz choroby: Objawy choroby są różnorodne. Do najbardziej narzucających się należy zwiększone pragnienie,...
Miażdżyca. Miażdżyca to choroba układu krążenia, należąca do chorób cywilizacyjnych, jest jedną z najczęściej występujących. Jest wspólną przyczyną choroby wieńcowej, z zawałem serca i nagłym...
Nawet w bardzo ubogich ekosystemach występują co najmniej kilka gatunków roślin i zwierząt. Wszystkie osobniki tego samego gatunku żyjące na danym terenie nazywamy populacją. Chociaż słowo to wywodzi się z łacińskiego populos, oznaczającego...
Klonowanie od wielu lat przysparza wielu pracy naukowcom a nam zwykłym „zjadaczom chleba” przynosi pytania związane z wątpliwościami, czy proces klonowania rozpoczęty na zwierzętach, a przeniesiony na organizmy ludzkie nie objawi się jakąś...
ALERGIA ? (popularnie stosowane synonimy uczulenie, nadwrażliwość) ? patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem...
Różyczka jest wysypkową chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus z rodziny Togavirdae. W czasie choroby wirus jest obecny w wydzielinie z nosa i gardła, we krwi, w kale i moczu. Można go uzyskać z jamy nosowo-gardłowej od ok. 7 dni przed wysypką do...
Higiena psychiczna Pod pojęciem higieny psychicznej rozumiemy dziś naukę o zdrowiu psychicznym człowieka , albo grupy społecznej np. dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym, młodzieży w wieku szkolnym. Nauka ta obserwuje i bada czynniki, które...
Podział elementów środowiska ze względu na naturę i aktywność: • abiotyczne(nieożywione):litosfera, atmosfera,hydrosfera,pedosfera,klimat i energia sloneczna • biotyczne(ożywione)bakterie, protisty,rośliny, grzyby, zwierzęta, człowiek Czynniki...
Miód jest wysoce cenionym środkiem leczniczym. Jego właściwości lecznicze były już znane w bardzo odległych czasach. Najstarszy, znany nam dokument, sprzed 4000 lat wskazuje na stosowanie miodu jako lekarstwa. 1550 lat p.n.e. zalecano miód jako...
W ostatnich latach trwa ożywiona dyskusja na temat budowy autostrad i dróg ekspresowych w naszym kraju. Plany zakładają, że w ciągu najbliższych 10 -15 lat zbuduje się 4 płatne autostrady o łącznej długości 2.600 km i 3.900 km dróg ekspresowych....
FOTOSYNTEZA- to najważniejszy proces warunkujący życie; to proces powstawania związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale energii świetlnej i chlorofilu, z równoczesnym wydzielaniem tlenu. Fotosynteza należy do anabolizmu (syntezy)...
Bruzdkowanie - Wkrótce po zapłodnieniu w zygocie następuje seria szybkich podziałów określanych jako bruzdkowanie W wyniku pierwszego podziału mitotycznego powstają 2 komórki każda z nich dzieli się mitotycznie tak więc w efekcie powstają 4...
Witaminy to związki chemiczne o zróżnicowanej budowie. Nazwę „witaminy” wprowadził Kazimierz Funk. Był on wybitnym biochemikiem pochodzenia polskiego. Pracował w wielu krajach, w tym Anglia, Niemcy, Polska, USA… Najdłużej w Sanach Zjednoczonych....
Inżynieria genetyczna zajmuje się wywoływaniem w sposób sztuczny zmian struktury DNA w obrębie jądra komórkowego w celu modyfikacji organizmu lub populacji. Modyfikacje te mają na celu tworzenie nowych produktów z korzyścią dla nauki, rolnictwa,...
TKANKA NABŁONKOWA (komórki ściśle przylegające do siebie ułożone na błonie podstawowej): *nabłonek jednowarstwowy: płaski(spłaszczone kom o centralnie ułożonych jądrach), sześcienny(kom przypominające sześcian o centralnie ułożonych jądrach),...
Metoda stosunku przerywanego jest bardzo nieskuteczna. Niewielka ilość plemników może przedostać się do pochwy przed wytryskiem. Metoda polega na wycofaniu prącia z pochwy przed wytryskiem nasienia. Wady: - Wydzielina z męskiej cewki...
1. Krajobraz – jest to złożony przestrzennie geokompleks o swoistej strukturze i wewnętrznych powiązaniach. Stanowi go heterogeniczny fragment terenu złożony z powiązanych wzajemnie ekosystemów oraz, że krajobrazy powtarzają się w przestrzeni w...
Klonowanie, stworzenie kopii organizmu wielokomórkowego przez przeniesienie jądra komórki somatycznej jednego osobnika do pozbawionej jądra komórki jajowej innego osobnika. W 1996 po raz pierwszy w historii grupa badaczy pod kierownictwem I....
Budowa morfologiczna: - Części ciała - głowa, szyja, tułów, ogon - Dwie pary kończyn wolnych typu lokomocyjnego o planie budowy takim samym jak u płazów (jednak występują tu różnorodne rozwiązania - beznogie węże i uskrzydlone pterozaury) -...
1. Charakterystyka mięśni obręczy barkowej: • Powierzchowna-> naramienny [musculul deltoideus] • Głęboka-> mięśnie tylne łopatki Nad grzebieniowy [m. supraspinatus] Pod grzebieniowy [ m. infraspinatus] Obły większy [ m. Teres major] Obły...
Jałowiec to częściej krzew iglasty, a bardzo rzadko drzewo o nieopadających szpilkach. Rośnie bardzo powoli na glebach jałowych, także suchych, piaszczystych i w pełnym słońcu, ale nie znosi zanieczyszczonego powietrza. Jest raczej samotnikiem i...
Kwiatostan, skupienie kwiatów na pędzie kwiatonośnym. Kwiatostany dzieli się na kilka typów ze względu na sposób rozgałęziania pędów i osadzenie kwiatów. Dwa główne typy to kwiatostany groniaste i kwiatostany wierzchotkowate. W kwiatostanach...
Era eofityczna obejmowała czas od powstania życia na Ziemi, aż po około 415milionów lat temu. Odznaczała się panowaniem glonów, obok których występoowały bakterie, sinice i grzyby. Kolejną erę stanowiła era paleofityczna, której czas trwania...
WSTĘP Jakże często w swych dziełach poeci nadawali zwierzętom ludzkie cechy? Jakże często pisarze pisali o zwierzętach, dając im ludzkie zachowania i uczucia? Dzieje się to dość często. Jednak co by było, gdyby ten proces odwrócić..? Jestem...
Uzależnienie od środków psychoaktywnych (alkoholu, narkotyków, leków) to choroba wielopłaszczyznowa, trudno uleczalna, często prowadząca do śmierci. W uzależnienia popadają ludzie, którzy mają trudności z przełamaniem własnej bezsilności wobec...
PARZYDEŁKOWCE: układ szkieletowy- brak lub zewnętrzny szkielet wapienny. Układ mięśniowy- brak (są komórki nabłonkowo-mięśniowe). Układ pokarmowy- otwór gębowy, jama chłonąco-trawiąca (brak odbytu). Układ oddechowy- brak (oddychają całą...
Bocian czarny Jest okazałym ptakiem z rzędu brodzących. Długość ciała do 88 cm, rozpiętość skrzydeł do 190 cm, ciężar ciała ok. 3 kg. Upierzenie samca i samicy jest jednakowe, czarne z metalicznym purpurowo-zielonym połyskiem. Pierś i brzuch...
Węże (Serpentes) to podrząd gadów z rzędu łuskoskórych. Charakteryzują się niewielką głową, o kościach trzewioczaszki luźno połączonych, co umożliwia im połykanie ofiary w całości, a uniemożliwia żucie pokarmu. Na kościach szczęki i żuchwy liczne...
Sercówka jest bezkręgowcem. Zaliczana jest do mięczaków. Jest małżą. Jego muszla osiąga 2-10 cm średnicy, ma nieco kulisty, sercowaty kształt i promieniste rowkowanie od strony zewnętrznej. Sercówki cechują się długą, silnie umięśnioną nogą,...
UKŁAD POKARMOWY Do układu pokarmowego należy przewód pokarmowy składający się z jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, jelita cienkiego i jelita grubego zakończonego odbytem oraz związane z tym przewodem gruczoły ślinowe, trzustka i wątroba....
POWIETRZE Powietrze to mieszanina jednorodna gazów tworząca atmosferę ziemską. Składa się z : 78 % azotu, 21 % tlenu , 1 % gazów szlachetnych (argon, ksenon, radon, krypton, neon, hel) oraz składników o zmiennej zawartości (para wodna,...
Cytoplazma: Cytoplazma jest galaretowatą substancją, lepką, przeźroczystą. Zbudowana jest z: Woda,białka,cukry,tłuszcze,sub.mineralne Zachodzą w niej różne reakcje chemiczne i ma trzyruchy pulsacyjne: rotacyjne,cyrkulacyjne,pulsacyjne Błona...
Skóra jest największym narządem ludzkiego ciała. Stanowi zewnętrzną powłokę ciała oddzielającą organizm od środowiska zewnętrznego. U dorosłej osoby jej powierzchnia stanowi około 1,8-2 m2, masa to 15-20% masy całego ciała waży 3 kg i...
Klasyfikacja ze względu na liczbę zalążni: -pojedynczy kwiat z jednym słupkiem ? owoc pojedynczy -pojedynczy kwiat z słupkowiem ? owoc zbiorowy -zbiór kwiatów (kwiatostan) ? zbiór owoców (owocostan) Owoce pojedyncze ? suche Mieszek- utworzony z...
Pleśniak rozmnaża się płciowo (za pomocą gamet) i bezpłciowo (za pomocą ruchliwych spor). Jego rozmnażanie się zbliżone jest do rozmnażania się niektórych glonów dlatego niekiedy nazywane są grzybami glonowymi lub glonowcami. Strzępki tych grzybów...
Gąsienice nie zniszczą liści pomidora, którego komórki zawierają gen kodujący białko toksyczne dla gąsienic. Gen pochodzi z bakterii Bacillus thuringiensis Inżynieria genetyczna roślin Celem doświadczalnych modyfikacji genomów...
Ontogeneza- rozwój osobniczy (od zapłodnienia do śmierci) Do zapłodnienia dochodzi w jajowodzie. Tylko jeden z plemników dostaje się do oocytu II rzędu. Wtedy kończy się w tym drugim, drugi podział mejotyczny- wyrzuca drugie ciałko kierunkowe i...
Woda, czyli tlenek wodoru to związek chemiczny o wzorze H 2 O, występujący w warunkach standardowych (pokojowych) w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia - lodem. Słowo woda jako nazwa...