Hipokrates - Grecki ojciec medycyny Arystoteles - opracował pierwszy system klasyfikacji roślin i zwierząt. Galen – stworzył podstawy anatomii i fizjologii człowieka oraz zwierząt. Andreas Vesalius – dokładnie opisał budowę ciała...
(Scorzonera hispanica) rodzina: Złożone (Compositeae) rodzaj warzywa: korzeniowe POCHODZENIE I OPIS BOTANICZNY Skorzonera w stanie dzikim występuje w płd.Europie , na Kaukazie i w południowej Syberii, jako bylina. W Polsce rzadko można...
Dziś już nie jada się „na co dzień” kwiczołów, jarząbków, bekasów lub drobnych ptaszków, które za dawnych czasów nieraz wędrowały na stoły naszych antenatów. Co prawda, rzadko jada się też inne dzikie ptactwo, choć w okresie polowań, bywa go...
Tkanka - zespół komórek o podobnym pochodzeniu, podobnej budowie,pełniących w organizmie tę samą funkcję. Tkanki zwierzęce powstają w rozwoju zarodkowym, w czasie procesu histogenezy. Wyróżnia się tkankę: nabłonkową, łączną, mięśniową i...
Tłuszcze są uważane za najbardziej kaloryczne składniki pożywienia i odznaczają się dużymi walorami smakowymi. Są niezbędnym składnikiem pożywienia, jednakże z punktu widzenia zachowania zdrowia ich spożycie wymaga szczególnej kontroli. Według...
Picie i nadużywanie alkoholu jest zjawiskiem tak częstym, że wiedza ludzi o jego działaniu na człowieka jest niemała. Picie alkoholu w Polsce przy różnych okazjach jest zjawiskiem powszechnym. Okazją może być każdy fakt i zdarzenie. Źródłem...
AIDS - DŻUMA XX WIEKU 1. Jakie jest pochodzenie AIDS? Pierwsze przypadki AIDS zostały rozpoznane w roku 1981, na Haiti. Jednak badania archiwalnych surowic mieszkańców Afryki z końca lat 50., 60. i 70. dowodzą, iż zakażenia HIV - 1 (jeden z...
Ten proces odbywa się w 3 etapach: 1 Inicjacji, 2 Elongacji 3 Terminacji 1 Rozpoczyna się od rozbicia wiązań wodorowych pomiędzy zasadami azotowymi przez helikazę w miejscach zwanych origin, następnie tworzą się oczka replikacyjne, potem...
Zachodzący w żywych komórkach organizmu proces powstania białka uwarunkowany przez zapisaną w DNA informację genetyczną. Pierwszym jego etapem jest transkrypcja odpowiedniego odcinka DNA , która polega na syntezie RNA, na matrycy określonego...
Układ kostny, szkielet, kościec jest częścią podporowa i konstrukcyjną ciała człowieka, składającą się z kręgosłupa z osadzoną na nim czaszką (szkieletu osiowego), szkieletu kończyn górnych połączonych obręczą barkową oraz ze szkieletu kończyn...
Elementy budowy organizmu: 1) komórka najmniejszy i niepodzielny układ żyjący 2) tkanka zespół komórek o podobnej budowie i funkcji 3) narząd 4) układ narządów Komórka roślinna: 1) ściana komórkowa okrywa protoplast, jest przepuszczalna...
Ekologia - ekos – otoczenie, dom - ogos – nauka, słowo - nauka o środowisku o wzajemnych zależnościach organizmów między sobą oraz między organizmami, środowiskiem. Populacja biologiczna – jest to zbiór osobników jednego gatunku...
CHOROBY: - ZAKAŹNE - NOWOTWOROWE - PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ Życiu i zdrowiu ludzkiemu zawsze zagrażały różne niebezpieczeństwa. Siły natury, klęski głodu, epidemie pustoszyły kraje, dziesiątkowały ludność. Postęp cywilizacyjny...
PODZIAŁY KOMÓRKOWE-MITOZA MEJOZA I AMITOZA. Pojedynczy cykl komórkowy składa się z interfazy i podziału. Amitoza zwana podziałem bezpośrednim, ponieważ w jej przebiegu nie powstają chromosomy. Mitoza w jej wyniku powstają 2 komórki potomne....
Co jakiś czas nagłówki prasowe i dzienniki TV alarmują nas- „Jest na ....... miliardów! Jest nas po prostu za dużo!” Dużo w tym przesady i sensacji, ale również bardzo wiele prawdy w tych ostrzeżeniach. Świat – w rozumieniu Ziemia – zaczyna...
CZY WIEM CO JEM? MLODZIEŻ I ZDROWA ŻYWNOŚĆ Od pewnego czasu człowiek współczesny coraz intensywniej szuka ochrony przed szkodliwym wpływem stworzonej przez siebie cywilizacji. Pragnie pozbyć się całego balastu zanieczyszczeń zagrażających jego...
Systemom naturalnym przypisuje się cechy porządku i pewien stopień stabilizacji. Działalność ekonomiczna człowieka zakłóca te dwa systemy, częstokroć bez uzasadnionej potrzeby. Jeśli chcemy sprowadzić ten konflikt do minimum - nieodzowne jest...
HORMONY - związki organiczne wydzielane przez gruczoły dokrewne (tzw. wewnątrzwydzielnicze), razem z krwią są transportowane do odpowiednich narządów docelowych i wpływają na ich funkcjonowanie. Ich działanie jest znacznie wolniejsze i...
Spis treści: Wprowadzenie………………………………………………………………………………2 Wstęp…………………………………………………………………………………………2 Położenie geograficzne…………………………………………………………………....3 Ludność, gospodarstwa domowe……………………………………………………….3 Działalność przemysłowa i...
I Hormony syntetyzowane i uwalniane do krwi w placie przednim przysadki mozgowej: 1)hormony dzialajace bezposrednio na tkanki: a)somatropina = hormon wzrostu - pobudza wzrost organizmu - posrednio wplywa na wzrost kosci dlugich - wzmaga...
Należą do tego samego rodzaju co maliny i są do nich podobne, choć różnią się wyraźnie. Jest całe mnóstwo gatunków, odmian, mieszańców i mają też rozmaite nazwy; ostrężyny, ożyny, popielice, ostręgi i inne. Bardzo często spotyka się jeżynę...
Zanim powstanie papieros, do tytoniu dodaje się wiele aromatów, a także substancji konserwujących, często o nieznanym, utajnionym przez producentów składzie chemicznym. Na przykład specjalne sole powodują, że papieros stale się tli, amoniak...
1. Nos zewnętrzny - Funkcje: - Ochrona jamy nosowej - Wstępne oczyszczanie i nawilżanie powietrza - pobór 2. Jama nosowa - Funkcje: - znajduje się strefa wdechowa - znajduje się strefa oddechowa 3. Gardło - Funkcje: - przełyk NOS...
Woda Dwa atomy H, jeden O Woda, najbardziej pierwotna i powszechnie występująca substancja, jest też jedną z najcenniejszych i najważniejszych na Ziemi. Greccy filozofowie w VI wieku p.n.e. zadając pytanie o początek świata próbowali...
Metabolizm: przemiana materii i energii, szereg zmian prowadzący do powstania innych związków na poziomie komórki (metabolizm komórkowy) lub na poziomie wielokomórkowego organizmu (metabolizm organizmu), w ramach metabolizmu wyróżniamy anabolizm i...
JAMA GĘBOWA -język(zawira kubki smakowe, służy do zmnieszania pokarmu ze śliną), ślinianki i zęby(rozdrabniaja). ŚLINA- zwilża pokarm, co zmniejsz tarcie, zapobiega uszkodzeniom mechanicznym jamy ustnej, ułatwia pracę enzymów trawiennych i...
Rolnictwo , czyli uprawa roślin Użytkowych oraz hodowla zwierząt, było od początku naszej cywilizacji jedna z podstawowych form działalności człowieka, dostarczającą pożywienia i innych cennych surowców. Ludzie zrobili ogromny krok naprzód...
Lancetnik Morfologia: Dł.: 6-8 cm; wydłużony i bocznie spłaszczony. Stale otwarty otwór gębowy w spodniej części dziobu, otoczony wąsikami spełniającymi funkcje czuciowe. Sztywny fałd skórny na grzbiecie (płetwa grzbietowa), oraz dwa...
Choroby powstające wskutek niedostatecznej odporności organizmu występują przede wszystkim w wieku dziecięcym. Zdarza się, że człowiek dorosły może również zachorować na odrę, różyczkę, nagminne zapalenie przyusznic, ospę wietrzną, jeżeli nie...
Mechanizm działania metod chemicznych polega na uszkadzaniu ściany komórkowej plemników co prowadzi do ich obniżonej zdolności ruchu oraz zapłodnienia. Dodatkowo stanowią barierę mechaniczną. Pod względem składu chemicznego wszystkie są do siebie...
Glony są to najprostsze, samożywne rośliny plechowe. Jest ich ponad 20 tysięcy gatunków, do których zalicza się głównie sinice, eugleniny, okrzemki, zielenice, brunatnice i krasnorasy. Występują w wodach morskich i słodkich, rzadziej...
Las to zbiorowisko drzew będące siedliskiem licznych gatunków roślinnych i zwierzęcych charakterystycznych dla danego regionu. Las posiada ogromne znaczenie dla urozmaicenia krajobrazu, gospodarki przestrzennej i funkcji ekologicznych każdego...
Diagnozowanie nowotworów jest zadaniem bardzo trudnym ze względu na dużą ich różnorodność. Opracowuje się różnorodne metody diagnostyczne. Niekiedy są to metody ogólne - dla wielu typów nowotworów. Teraz coraz częściej opracowywane są metody...
Aminokwas – cząsteczka zawierająca zarówno grupę aminową (-NH2), jak i kwasową (-COOH). Egzogenne: aminokwasy, których organizm nie potrafi sam syntezować, muszą być dostarczone z pożywieniem. Endogenne: a., które organizm sam potrafi syntetyzować...
Tryb powoływania Parków Narodowych. Zgodne z ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r Art. 10. 1. Utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, które...
WITAMINY – substancje katalizujące rozmaite przemiany w ustroju , zbliżone w swych właściwościach do enzymów i hormonów. Pochodzą głównie z pożywienia , niektóre syntetyzowane są przez bakterie przewodu pokarmowego. Dzieli się je na dwie grupy :...
Nowotwory powstają głównie wskutek szeregu modyfikacji zachodzących w informacji genetycznej dotyczącej regulacji prawidłowego rozwoju i różnicowania się komórek. Proces nowotworzenia może być regulowany na dwa sposoby: stymulujący lub hamujący...
AIDS nabyty zespół zaniku odporności wywołany przez zakażenie wirusowe (HIV, wirusy powolne) zakażenie następuje głównie przez trzy drogi: -drogą płciową homo- i heteroseksualną -przez krew - głównie w następstwie wykonywania...
PARK NARODOWY, duży obszar (w Polsce ponad 500 ha) wyróżniający się szczególnymi walorami przyrodniczy i krajobrazowymi o charakterze naturalnym, chroniony ze względów naukowych, kulturowych, estetycznych i in.; w parku narodowym nie prowadzi się...
Układ szkieletowy jest bierną częścią układu ruchu. Buduje go tkanka kostna, która składa się z substancji międzykomórkowej, ta natomiast zbudowana jest w 70% z substancji nieorganicznych i fosforanu wapnia, które wpływają na twardość kości oraz w...
Rak jest wynikiem nieuporządkowanego i niekontrolowanego rozrostu komórek. Ludzki organizm jest zbudowany z wielu różnych tkanek, a każda z nich składa się z milionów komórek. We wszystkich tkankach komórki nieustannie zużywają się i giną. Są one...
Do stawonogów zaliczamy skorupiaki wije, owady pajęczaki i trylobity. Staw są najliczniejszym typem zwierząt na Ziemi. Przodkami staw były prymitywne, morskie wieloszczety. Pierwsi przedstawiciele staw najprawdopodobniej pojawiły się w Kambrze....
Cukrzyca to choroba układowa, charakteryzująca się występowaniem hiperglikemii, hiperlipidemii, hiperaminoacydemii, a spowodowana spadkiem wydzielania lub zmniejszoną aktywnością biologiczną insuliny. Choroba ta często powiązana ze stanami...
BRUNATNICE: Wielokomórkowe glony o skomplikowanej budowie plechów. Zawierają barwniki brunatne, rozmnażają się poprzez przemianę pokoleń. Glony typowo morskie, o wielkości od kilku nanometrów do 100 metrów długości. Przedstawiciel: morsztyn...
Wygląd i ciało Ciało traszki grzebieniastej jest masywne, mocne i walcowate. Skóra zawsze chropowata, w części grzbietowej i po bokach pokryta jakby drobnymi guzkowatymi brodawkami. Głowa jest szeroka, masywna, opatrzona wyraźnym fałdem...
Komórka roślinna: -Ściana komórkowa - otoczka komórki o funkcji ochronnej i szkieletowej. -Chloroplast (ciałko zielone) to otoczona podwójną błoną białkowo-lipidową organellum komórkowe roślin i eukariotycznych glonów, w której zachodzi proces...
FOTOSYNTEZA, asymilacja węgla, złożony proces wytwarzania zwizków organicznych z dwutlenku węgla i wody kosztem energii wietlnej, przebiegajcy wg ogólnej reakcji: 6CO2 + 6H2O + energia wietlna = C6H12O6 + 6O2; fotosyntezę mog przeprowadzać roliny...
Rybosomowy RNA W rybosomach komórek występują trzy albo cztery rodzaje rybosomowego RNA różnią się one długością w zakresie od 100 do 4000 nukleotydów. Rybosomy pełnią rolę ośrodków syntezy białek w komórkach. Np. w rybosomach bakterii...