Mapa genetyczna przedstawienie liniowego ułożenia genów na chromosomiealleljedna z form konkretnego genu; organizmy eukariotyczne, które zawierają pary chromosomów homologicznych, mają po dwa allele każdego genu w każdej komórce ciała; allele mogą...
Formy życia zawierają zarówno DNA i RNA, wirusy posiadają albo DNA albo RNA nigdy równocześnie. Wirusy nie mają rybosomów ani enzymów potrzebnych do syntezy białek. W pewnym sensie wirusy stają się ożywione jedynie po zakażeniu komórki. Są one...
PŁEĆ ZALEŻY OD GENÓW, NIE OD CHROMOSOMU Jest rzeczą powszechnie znaną, że za naszą płeć odpowiedzialny jest chromosom Y, lub jego brak. Na pozór jest to fakt oczywisty i, w gruncie rzeczy, niezbyt interesujący. Problem pojawia się dopiero...
Tryb życia, budowa i poruszanie się pełzaka Pełzak, czyli ameba występuje w mule na dnie stawów z zanieczyszczona woda. Podobny jest do malej, ledwie widocznej okiem nieuzbrojonym galaretowej grudki, ciągle zmieniającej kształt. Wyraz "ameba"...
BUDOWA UKŁADU KRĄŻENIA-układ krążenia składa się z układu krwionośnego limfatycznego oraz wypełniających je płynów ustrojowych. Układ krwionośny składa się z: a)serce-umieszczone jest w worku osierdziowym, Ściana serca pokryta jest cienką błoną,...
Układ pokarmowy rozpoczyna się tzw. rąbkiem czerwieni wargowej. W jamie ustnej znajduje się język, na powierzchni którego ulokowane są kubki smakowe. Przejdźmy do uzębienia. Wzór zębowy człowieka wygląda następująco : [2,1,2,3] na każdą ćwierć,...
STRES [ang.], fizjol. pojęcie wprowadzone przez H. Selyego, określające fizjol. stan organizmu zwierzęcia lub człowieka wywołany działaniem tzw. stresora, czyli bodźca szkodliwego (np. infekcji, urazu), bólowego, środowiskowego (wysoka lub niska...
W procesie translacji na szczególną uwagę zasługują rybosomy będące miejscem syntezy białka i tRNA. Rybosomy są zbudowane z dwóch połączonych ze sobą dopasowanych podjednostek, z których każda jest kompletem rybosomowego RNA i kilkudziesięciu...
FIZJOLOGIA jest to nauka będąca dziedziną biologii zajmująca się badaniem funkcji i czynności komórek i organizmów. ENZYMY są to białka przyspieszające zachodzące w komórkach reakcjebiochemiczne, pełnią funkcję...
Witaminy to związki organiczne o różnej budowie chemicznej, które wprowadzone do organizmu, w małych ilościach wraz z pokarmem regulują prawidłowy przebieg procesów życiowych. Nazwa „witaminy” została po raz pierwszy użyta przez uczonego polskiego...
BUDOWA UCHA UCHO ZEWNĘTRZNE A)małżowina uszna to chrząstka pokryta skórą jej funkcja to skupianie fal dźwiękowych i lokalizacja źródła dźwięku B)przewód słuchowy zewnętrzny to kanał wysłany orzęsioną błoną śluzową z gruczołami wytwarzającymi...
to jest tekst, z ktorego sie uczylem do sprawdzianu. Nie ma tu wszystkiego m.in. rysunkow, wakuoli itd. Komórka- podstawowa jednostka strukturalna organizmów żywych. Każda komórka otoczona jest przepuszczalną błoną plazmatyczną (błona...
Narząd wzroku składa się z gałki ocznej, mięśni oka i aparatu ochronnego. Rogówka- przezroczysta błona zewnętrzna, znajdująca się z przodu gałki ocznej, przepuszcza i zatrzymuje światło. Twardówka- to nieprzezroczysta błona otaczająca...
ROZMNAŻANIE BEZPŁCIOWE *Podział komórki Podział komórki rozpoczyna się od podziału jądra komórkowego. Następnie pomiędzy dwoma nowymi jądrami zaczyna tworzyć się błona, która stopniowo dzieli komórkę na dwie równe, niezależne od siebie...
1.Co to jest statystyka? Zajmuje się metodami zbierania, opracowywania i analizy danych o zjawiskach masowych. Wykrywa prawidłowości kształtujące te zjawiska. Formułuje uogólnienia na podstawie wyników i analiz, przewiduje zjawiska i buduje...
Układ krążenia to zespół narządów rozprowadzających w organizmie składniki odżywcze, oraz biorących udział w wydalaniu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. Składa się z: układu krwionośnego, układu immunologicznego, krwi i chłonki...
Magurski Park Narodowy położony jest w południowej Polsce, ok. 80 km na wschód od Nowego Sącza i 90 km na południe od Tarnowa. Park pokrywa część Beskidu Niskiego, gór pozornie zwyczajnych. Że nie są to góry imponujące rozmiarem można wywnioskować...
MIKROSKOP- Układ mechaniczny: *statyw z podstawą; *stolik; *tubus; *rewolwer; *śruba makrometryczna; *śruba mikrometryczna; *przesłona (blenda). Układ optyczny: *okulary; *obiektywy; *kondensor; *lusterko płasko-wklęsłe. POJĘCIA- chlorofil-...
PO ZAPŁODNIENIU Kiedy jeden plemnik dostanie się do komórki jajowej, żaden inny plemnik nie może już tego dokonać. Błony komórkowe otaczające ten jeden plemnik i jajo łączą się i powstaje jedna komórka. Dopiero teraz komórka jajowa przechodzi...
Proces powstawania nowotworu jest po pierwsze wieloetapowy, po drugie zazwyczaj długotrwały (mamy tu do czynienia z tzw. czasem utajenia kiedy to nowotwór rozwija się w sposób niedostrzegalny). Pierwszym etapem rozwoju nowotworu jest inicjacja....
Komórka nerwowa (neuron) - składa się z ciała komórki (perikarion) i dwóch rodzajów wypustek cytoplazmatycznych (dendryty) oraz pojedynczej wypustki osiowej (neuryt lub akson) Dendryty przekazują impulsy do komórki nerwowej, a neuryt przewodzi...
Enzymy Enzymy, grupy białek działających w komórkach i płynach ustrojowych żywych, organizmów jako biokatalizatory reakcji biosyntezy i rozkładu. W komórce enzymatycznej występują pojedynczo lub tworzą układy wieloenzymatyczne (np. układ...
Transport drogowy stał się jednym z największych zagrożeń naszych czasów. Zanieczyszczenie powietrza, skażenie wody, emisja hałasu, zajmowanie coraz większej powierzchni terenu, wypadki drogowe wiążą się z ogromnym ikosztami ponoszonymi co roku...
Około 10 tysięcy lat temu człowiek zaczął hodować zwierzęta i uprawiać rośliny. Schwytywał na polowaniach młode zwierzęta, które trzymał przez zimę jako zapas mięsa. Możliwe, że rolnictwo rozpoczęło się od spostrzeżenia, że w miejscu wyrzucania...
Haploidalne strzępki rozwijają się w komórkach bulwy ziemniaka. Jednokomórkowe i jednojądrowe pełzaki wytwarzają wiele jąder i dzielą się na kilka wielojądrowych części. Te prymitywne strzępki po jakimś czasie rozpadają się na wiele ruchliwych...
Komórki nowotworowe powstają w organizmie wskutek modyfikacji informacji genetycznej spowodowanych współdziałaniem różnorodnych czynników. Ich cykl życiowy jest zupełnie inny niż u komórek prawidłowych, nie reagują na zewnątrzkomórkowe sygnały,...
Jest to suma czynników, procesów i wydarzeń, które doprowadziły do powstania człowieka. Trudno określić początek procesów antropogenezy - może to być zajęcie nisz nadrzewnych przez pierwsze naczelne w późnej kredzie, powstanie pierwszych form...
WĘGLOWODANY (Cukry) Węglowodany - (inaczej sacharydy lub potocznie cukry) to związki organiczne - wielowodorotlenowe alkohole składające się z węgla, wodoru i tlenu, w których stosunek wodoru do tlenu jest taki sam jak w wodzie, czyli 2:1....
Biocenoza - Populacje roślinne i zwierzęce zajmującą określoną przestrzeń są wzajemnie od siebie uzależnione. Wspólnie żyjąc w tym środowisku, tworzą jego biocenozę - warunkiem trwałości biocenozy w przyrodzie jest obecność organizmów...
Przywry należą do podgatunku wnętrzniaków " Digenea". Zyją na każdym kontynencie oprócz Australii, w środowisku wodnym oraz lądowym na glebach o dużym stężeniu wapnia. Gleby o takiej zawartości minerału są godne życia ich żywicielom...
Rozmnażanie mchów. Przemiana pokoleń jest to cykl rozmnażania, w którym występują kolejno po sobie rozmnażanie płciowe i bezpłciowe. Rozmnażanie roślin nagozalążkowych. Ukryte w osłonach ziaren pyłku plemniki są przenoszone przez wiatr...
1. Budowa i funkcje krwi oraz hemolimfy 2. Układ krążenia otwarty i zamknięty 3. Narządy układu krążenia i ich funkcje * krew - jest to tkanka łączna płynna Układ naczyń: - otwarty - krew może wylewać się do jam ciała; nie krąży w obiegu -...
Do układu chłonnego zalicza się: naczynia chłonne (limfatyczne), węzły chłonne, migdałki, grasicę, śledzionę i chłonkę. Układ chłonny - mówiąc najogólniej - ma za zadanie odprowadzanie płynów z przestrzeni międzykomórkowych poprzez węzły chłonne i...
Układ pokarmowy kręgowców składa się z przewodu pokarmowego z otworem gębowym i odbytem oraz dodatkowych gruczołów, wspomagających trawienie. W przewodzie pokarmowym można wyróżnić m. in.: -wątrobę (produkuje zółć, która powoduje rozbijanie...
L.p. ? Nazwa parku narodowego Rok utworzenia ? Powierzchnia (km?) ? Lokalizacja siedziby Uwagi ? 1. Babiogórski Park Narodowy 1954 (1933)/(1921) 33,91 Zawoja rezerwat biosfery UNESCO 2. Białowieski Park Narodowy 1947 (1932)...
Wirusy Wirusy są tworami znajdującymi się na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej. Istnieje kilka hipotez tłumaczących pochodzenie wirusów. 1. Są prymitywną, niekomórkową formą życia. 2. Stanowią wysoko wyspecjalizowaną grupę...
1. Pojęcie genetyki Genetyka to nauka zajmująca się dziedzicznością i zmiennością organizmów żywych. a) Dziedziczność – przekazywanie cech z rodziców na potomstwo. Dzięki dziedziczności potomstwo wykazuje podobieństwo do swoich rodziców...
SKÓRA 1. Omów funkcje skóry. 2. Omów budowę skóry a) naskórek b) skóra właściwa - gruczoł potowy - gruczoł łojowy 3. Co wchodzi w skład potu? 4. Jaka jest funkcja gruczołów łojowych? 5. Co wchodzi w skład łoju? 6. Higiena skóry –...
Zrównoważona dieta to taka, która jest złożona z białek, tłuszczów i węglowodanów. Dostarcza ona organizmowi niezbędnych substancji odżywczych, wykorzystywanych do wzrostu, produkcji energii oraz procesów naprawczych. Powinna ona zawierać...
Ogólna charakterystyka chorób układu hormonalnego. Układ wewnątrzwydzielniczy jest, obok układu nerwowego, jednym z głównych układów kontrolujących funkcje organizmu. Powiązany jest głownie z różnymi funkcjami metabolicznymi, tzn. przemianą...
Mitoza; -Profaza-podział centroli(białek)4, tworzenie wrzeciona Podziałowego komórki,rozpraszają się składniki komórki Zanik błony jądrowej -Metafaza-chromosomy układają się w płaszczyźnie równikowej Wrzeciona podziałowego w jednakowych...
W dzisiejszych czasach, człowiek dorosły jak i młodzież może bardzo łatwo „uciec od rzeczywistości” np. przez używki. Używkami są: alkohol, tytoń (papierosy), narkotyki, a nawet kawa, herbata czy coca-cola — w wypadku kawy, czy coca-coli...
Zbudowana jest z neuronów, czyli kom. nerwowych oraz ich wypustek, a także z kom. glejowych. Kom. glejowe i ich wypustki stanowią zrąb dla neuronów czyli spełniają funkcję podobną do tej, jaką spełnia tk. łączna w stosunku do innych tk. Neuron...
ból w okolicy podbrzusza występujący w czasie miesiączki lub okołomiesiączkowo (dysmenorrhoea). · pierwotne bolesne miesiączkowanie: bez patologicznych uwarunkowań organicznych, · wtórne bolesne miesiączkowanie: ból występuje przed miesiączką...
Środowisko życia Bakterie świecące można wyizolować z wody morskiej. Oto sposób izolacji bakterii świecących z ryb morskich : Ciało ryby morskiej zanurzyć częściowo w roztworze soli i umieścić w lodówce w temperaturze 4 - 6 C. Po pewnym...
Znaczenie wody występującej na naszym globie w postaci źródeł, rzek, potoków, mórz, oceanów jest ogromne, a zastosowanie wszechstronne. Woda jest czynnikiem życia, składnikiem organizmu człowieka, świata zwierzęcego i roślinnego: jest...
Choroby genetyczne Celiakia/Choroba glutenowa schorzenie polegające na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna wywoływana jest...
Są to polimery aminokwasów białkowych połączony ze sobą wiązaniami peptydowymi, w których liczba reszt aminokwasowych przekracza 100. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są C, O, H, N, S, także P, oraz niekiedy jony Mn, Zn, Mg, Fe,...
Zespół Downa (dawniej nazywany mongolizmem) - najbardziej rozpowszechniona wada genotypu człowieka, która spowodowana jest trisomią (obecnością dodatkowego trzeciego chromosomu) chromosomu 21. W 95% przypadków dodatkowy chromosom występuje we...