Dbaj o różnorodność spożywanych produktów Nie ma produktu spożywczego, który by zawierał wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w dużych ilościach. Dlatego mało urozmaicone pożywienie może powodować niedobory niektórych składników...
Ucho zewnętrzne – małżowina uszna i przewód słuchowy zakończony błoną bębenkową. Ucho środkowe – to jama w której są 3 kosteczki słuchowe: młoteczek, kowadełko i strzemiączko. Połączona jest z gardłem przy pomocy trąbki słuchowej. Trąbka...
UO - dostarczanie O2 do organizmu - usuwanie CO2 z oranizmu - znajduja się w nim drogi oddechowe= dostaje się nimi powietrze do organizmu pluca= narzady wymiany gazowej ? Drogi oddechowe = oczuszczanie,...
Skóra - najbardziej skomplikowany rodzaj powłoki ciała. Ma ona za zadanie chronić organizm przed utratą wody, wnikaniem drobnoustrojów chorobotwórczych, wirusów, bakterii i grzybów, uszkodzeniami mechanicznymi, częściowo nawet przed szkodliwym...
Budowa czaszki a) mózgoczaszka: - kość czołowa - kość potyliczna - kość ciemieniowa - kość skroniowa - kość klinowa b) trzewioczaszka: - kość nosowa - kość jarzmowa - szczęka - żuchwa Budowa kręgu - trzon kręgu - łuk kręgu -...
Woń bąków wywołują małe ilości siarkowodoru i merkaptanów (tiole) tworzących mieszaninę. Zawierają one siarkę. Im twoja dieta bogatsza w siarkę tym więcej siarczków i merkaptanów wyprodukują bakterie, a co za tym idzie tym bardziej będą śmierdzieć...
Rodzaje tkanek - Tkanka nabłonkowa - Tkanka mięśniowa - Tkanka łączna - Tkanka nerwowa Tkanki nabłonkowe Cechy charakterystyczne - Ściśle ułożone - Mają duże jądra komórkowe - Umiejętność dzielenia się - Zawierają dużo...
Węże (ok.2700 gatunków) są pod wieloma względami nietypowymi gadami: nie mają kończyn, powiek ani zewnętrznych otworów usznych. Zamieszkują wszystkie kontynetny z wyjątkiem Antaktydy. Znacznie różnią się rozmiarami- ślopuchowane mierzą zaledwie 11...
Biosynteza białka zachodzi pomiędzy cząstkami składowymi rybosomów na matrycy RNA. tRNA przenosi znajdujące się w cytoplazmie aminokwasy na rybosomy. Dla poszczególnych aminokwasów istnieją odmienne tRNA różniące się swym antykodonem (trójka...
Bogactwo zróżnicowania strukturalnego komórki umożliwia jej funkcjonowanie polegające na równoczesnym przebiegu rozmaitych procesów chemicznych i fizykochemicznych. W ewolucji wykształcił się skomplikowany system zamkniętych przestrzeni, układów...
Co to jest właściwie ten błonnik? Pod pojęciem błonnik najczęściej rozumie się składniki organiczne błon komórkowych i tkanki podporowej roślinnej pozostałe po usunięciu z nich białek, węglowodanów i tłuszczów. Istnieją różne rodzaje...
1.Rozmnażanie dzielimy na bezpłciowe i płciowe. 2.W rozmnażaniu bezpłciowym powstają osobniki identyczne z osobnikami macierzystymi. Wyróżniamy następujące typy rozmnażania bezpłciowego: -fragmentacja ciała na części, z których odtworzą się...
Dzień Ziemi Święto mające na celu krzewienie kultury i postawy ekologicznej oraz uświadomienie problemów związanych z ekologią. Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) obchodzi Dzień Ziemi w dniu równonocy wiosennej (20/21 marca), jednak bardziej...
Układ pokarmowy w formie drożnego przewodu – rurki rozpoczynającej się na jednym końcu otworem gębowym a kończącej odbytem na drugim. Układ pokarmowy zbudowany jest z trzech odcinków – jelita przedniego, środkowego, tylnego. Przednie rozpoczyna...
1. Do końca XIX wieku choroby zakaźne stanowiły główną przyczynę zachorowań oraz zgonów ludzi. W Polsce w ostatnim półwieczu opanowano wiele chorób zakaźnych, między innymi błonicę, dur plamisty, malarię, chorobę Heine-Medina i dur...
Wstęp KOMÓRKI są najmniejsze jednostki składowe organizmów zdolne do przeprowadzania wszystkich procesów życiowych (oddychanie, odżywianie, wydalanie, wydzielanie, rozmnażanie, ruch, reagowanie na bodźce środowiska). Komórke stanowi przestrzeń...
Miliardy lat temu w bezkresnej pustce nastąpił wybuch. Dało to początek powstania wszechświata. Materia zbliżała się do siebie i zderzała. Powstawały coraz to większe meteoryty, które wciąż się łączyły. W ten właśnie sposób powstała Ziemia. Na...
Nablonek1-warstwowy PLASKI zbudowany ze splaszczonych ,wielobocznych kom,jadra centralnie wystepowanie:pecherzyki plucne,wysciela naczynia krw, wspoltworzy torebki cialek nerkowych-torebki Bowmana ;nie utrudnia transportu, jest bardzo cienki...
Skóra jest ogólną powłoka ciała; pełni wiele bardzo ważnych funkcji. OCHRANIA organizm przed: - promieniowaniem ultrafioletowym (nadfioletowym) - dzięki melaninie; - szkodliwymi czynnikami chemicznymi - urazami mechanicznymi i termicznymi...
Układ oddechowy człowieka, podobnie jak u innych ssaków składa się z dróg doprowadzających gazy i właściwych dróg oddechowych. Drogi oddechowe mają na celu oczyszczenie, ogrzewanie i nawilżanie powietrza dostającego się do płuc. W tym celu...
1. Antropogeneza – nauka zajmująca się badaniem pochodzenia człowieka tj. jego korzeni i przodków 2. Homeostaza – równowaga. Kiedy zachodzą zmiany w środowisku, organizmy w nim żyjące muszą się do tych zmian przygotować 3. Cechy wspólne...
„Naszego środowiska nie dostajemy w spadku po naszych przodkach, lecz pożyczamy je od naszych dzieci”. Prawda tego przysłowia głosi, iż decydujący glos w sprawie ochrony życia na naszej planecie zależy od naszego pokolenia. Dopiero kiedy...
Daltonizm – wada wzroku polegająca na nierozpoznawniu barw czerwonej i zielonej. Potocznie nazwą tą określa się również każde z pozostałych zaburzeń rozpoznawania barwnego. Daltonizm zazwyczaj jest wadą wrodzoną, uwarunkowaną genetycznie,...
Paprotniki są to pierwsze organowce. Zasiedlają zwykle podmokłe tereny środowiska lądowego. Występują w lasach strefy umiarkowanej oraz w wilgotnych lasach równikowych. Nieliczne gatunki potrafią żyć w wodzie. Większość paprotników to rośliny...
WITAMINA A Witamina A pełni w organizmie wiele ważnych funkcji: jest niezbędna do normalnego podziału i rozwoju komórek, uczestniczy w utrzymywaniu prawidłowego stanu błon śluzowych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego i przewodów moczowych, w...
Słońce stanowi główne źródło energii docierającej do Ziemi. Energia słoneczna to energia wytwarzana przez Słońce. Jej głównym źródłem są reakcje termojądrowe zachodzące w jądrze Słońca, polegające na przemianie jąder wodoru w jądra helu....
Negatywne skutki działania niektórych substancji chemicznych na środowisko przyrodnicze Czlowiek poprzez swoją działalność powoduje wzrost zanieczyszczenia: powietrza, wody i gleby. Zanieczyszczenie powietrza Poprzez zanieczyszczanie...
Cytoplazma stanowi zwykle główną masę komórki. Jej właściwości fizyczne podobne są do właściwości roztworu koloidowego. Jest bezbarwna przezroczysta, półpłynna, śluzowata o gęstości nieco większej od wody. Ma zdolność ciągłego ruchu. W jej skład...
We współczesnej florze świata dominują rośliny kwiatowe. Jednak początkowo ląd był porośnięty paprociami i widłakami, a ewolucja roślin została zapoczątkowana przez prymitywne glony. Najwcześniejszymi formami roślinnymi były organizmy morskie....
Mózg to najważniejsza część układu nerwowego. Znajduje się on w mózgoczaszcze, i waży około 1500 gramów, a pojemność mózgoczaszki mieści się w granicach 1600 centymetrów sześciennych. Mózg ochraniany jest również przez opony mózgowe - naczyniówkę,...
Jama ustna W niej następuje wstępna, mechaniczna obróbka pokarmu i przygotowanie go do dalszego trawienia. Pokarm zostaje rozdrabniany, miażdżony i mieszany ze śliną, która zawiera enzym trawienny amylazę ślinową. Język Głównym zadaniem...
Drugie, po ropie naftowej, miejsce na liście najgroźniejszych dla środowiska substancji zajmują ścieki komunalne. Obecnie głównymi źródłami zanieczyszczeń wód są ścieki komunalne i przemysłowe (zawierające m.in. sole metali ciężkich, związki...
1.CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA PTAKÓW Ptaki tworzą grupę kręgowców najlepiej wyróżnioną spośród innych zwierząt łatwą do zdefiniowania. Można powiedzieć, że ptak jest to kręgowiec pokryty piórami, posiadający dziób i kończyny przednie przekształcone...
DNA - kwas dezoksyrybonukleinowy, zawiera informacje o wszystkich cechach organizmu, dzieli się na odcinki zwane genami. 1 gen to 1 białko lub 1 cecha. DNA mieści się w jądrze komórkowym. Złożony z nukleotydów składających się z zasady azotowej,...
AIDS AIDS (ang. aquired immunodeficiency syndrome) oznacza zespół nabytych niedoborów immunologicznych. Jest to schorzenie układu immunologicznego spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV (ang. human immunodeficiency virus). AIDS...
bł.kom.(białkowo-lipidowa)-skład chem.:1.lipidy(tł.):fosfolipidy charakter amfipatyczny(1biegun wykazuje powinowactwo do H2O,2 to tł.;glikolipidy(galaktoza);strerole(cholesterol)-mało w kom.rośl.,dużo w zwierz.;swingolipidy-pochodne...
Skaza moczanowa (dna) jest schorzeniem wynikającym z nadmiernego wytwarzania kwasu moczowego (postać metaboliczna) lub niedostatecznego jego wydalania (postać nerkowa). W skazie pierwotnej nie stwierdza się przyczyn innych niż genetyczne. W skazie...
Skóra jest największym narządem organizmu, pełniącym wiele różnych funkcji. Ochrania ciało przed wpływem środowiska zewnętrznego, głównie przed odwodnieniem, zarazkami i substancjami trującymi. Ponadto na jej powierzchni gromadzi się wydzielina...
Zmienność genetyczna, rekombinacyjna jest czynnikiem sprawczym ewolucji : a) w genomie organizmu oliploidalnego (dzecka) każdy gen jest reprezentowany przez dwa allele : ojcowski i matczyny, i jeśli one są identyczne, to osobniki pochodne...
Okrzemki (Bacillariophyceae, Diatomae), klasa jednokomórkowych organizmów samożywnych, występujących w środowisku wodnym na całym świecie. Znanych jest ok. 10 000 gatunków. Wytwarzają charakterystyczne krzemionkowe skorupki o skomplikowanej...
Układ pokarmowy, zespół narządów służących do przyjmowania i pobierania pokarmów, rozkładania większych substancji pokarmowych na mniejsze za pomocą enzymów trawiennych, a następnie wchłaniania ich do krwi. Narządami układu pokarmowego są:...
Mitochondrialny łańcuch oddechowy Reakcje przenoszenia wodoru natleń cząsteczkowy, którym towarzyszy magazynowanie energii pod postacią związków wysokoenergetycznych, zachodzą w mitochondriach. Obecne w mitochondriach biologiczne układy...
KOMÓRKA ZWIERZĘCA Komórki zwierzęce różnią się wielkością, kształtem i funkcjami. Na przykład komórka nerwowa człowieka ma kilka krótkich i jedną długą wypustkę rozgałęzioną na końcu. Jest...
Odpady przemysłowe Odpady przemysłowe, już sama nazwa mówi nam, że pochodzą z różnych rodzajów przemysłu. Ich głównymi źródłami są zakłady produkcyjne jak i elektrownie, elektrociepłownie itd. Można wyróżnić różne rodzaje odpadów przemysłowych. Z...
Wpływ człowieka na środowisko nazywamy antropopresją. Człowiek wytępił wiele gatunków roślin i zwierząt. Jednym z głównych problemów zagrożenia środowiska jest wycinanie obszarów lasów tropikalnych, zanieczyszczenie powietrza i wód,...
Oko - narząd receptorowy przetwarzający energię świetlną w impulsy nerwowe, które następnie przekazywane są do mózgu i odbierane przez zwierzę jako obrazy. Najprostsze oczy składają się z kilku zaledwie komórek światłoczułych. Owadzie oczy...
Gleba to powierzchniowa warstwa litosfery, składająca się z cząstek mineralnych pochodzących ze skał, materii organicznej pochodzącej z rozkładu szczątków organizmów, oraz wody i powietrza. Ogrywa ona bardzo ważną rolę w ekosystemach: jest źródłem...