TKANKI ROŚLINNE Twórcze Rośliny rosną przez całe życie, dlatego mówi się, że mają nieograniczony wzrost. Nie przyrastają jednak w całej swojej ojętości, ale w ściśle określonych miejscach - zwykle na szczycie lodygi i korzenia, a na grubość -...
Grzyby - cudzożywne organizmy lądowe Grzyby występują na lądzie, w wilgotnych miejscach, do rozwoju potrzebują wody i substancji odżywczych. Niektóre grzyby to pasożyty żyjące na zewnątrz lub we wnątrz innych organizmów. Budowa komórki...
Tkanki Roślinne Tkanka okrywająca Korzeń, łodyga i liście są otoczone na zewnątrz tkanką okrywającą, zwaną skórką. Tworzą ją żywe, prostokątne komórki ściśle przylegające do siebie. Tkanka ta zabezpiecza organizmy przed działaniem...
Substancje zapasowe u roślin, związki chemiczne syntetyzowane przez rośliny, pełniące rolę źródła energii lub budulca. Substancje zapasowe występują we wszystkich komórkach roślin jako produkty przemiany materii, a ponadto są magazynowane w...
Gady, gromada kręgowców której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną, z 18 rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, hatterie i gady...
Choroby brudnych rąk to z reguły takie, które przenosimy drogą pokarmową na skutek braku dostatecznej higieny, dlatego trzeba staranne myć ręce wodą i mydłem. Są to na przykład: Wirusowe zapalenie wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa). To...
1. Systematyka glonów. Podkrólestwo: Rośliny Zbiorcza grupa ekologiczna: Glony Gromada: Chryzofity Gromada: Eugleniny Gromada: Zielenice Gromada: Brunatnice Gromada: Krasnorosty Gromada: Ramienice. 2. Glony- wiadomości ogólne. Glony to...
Pojęcie rozwoju osobniczego (ontogeneza) człowieka określamy jako przemiany rozwojowe organizmu, które zachodzą od chwili poczęcia ( tzn. zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik – powstanie zygoty) do kresu życia w starości ( śmierci). Cały...
Nadkrólestwo: Eucaryota Przynależność człowieka do świata zwierzęcego (przynajmniej pod względem budowy ciała) nigdy nie budziła większych kontrowersji. Nawet twórca współczesnej systematyki, zdeklarowany kreacjonista Karol Lineusz umieścił...
Lasy -płuca ziemi, filtrują powietrze, pochłaniają dwutlenek węgla i zanieczyszczenia. W zamian dają ludziom i wszystkim zwierzętom, tlen niezbędny do życia oraz do istnienia. To ekosystem pełen bioróżnorodności, choć w ścisłym powiązaniu jak...
Od najdawniejszych czasów ptaki fascynowały ludzi bardziej niż jakakolwiek inna grupa zwierząt Ptaki to stworzenia rzucające się w oczy i spotykane wszędzie - od lodów bieguna do centrów wielkich metropolii. Najbardziej interesująca cecha tak...
Od czasu, gdy na Ziemi pojawiło się życie, wyginęły setki milionów gatunków roślin i zwierząt. Niektóre wymarły na skutek naturalnych procesów ewolucji, lecz w ciągu ostatnich 300 lat ludzie przyspieszyli proces wymierania gatunków ponad...
Układ oddechowy ptaków reprezentuje szczególnie zaawansowane rozwiązanie usprawniajace wymiannę gazową. Przede wszystkim wymiana gazowa zachodzi w ciąu całego cyklu oddechowego. Otóż w układzie oddechowym ptaków oprócz płucwystępuja worki...
Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia. Aby było sprawne, w złożonych organizmach wykształcił się wielonarządowy system dostawy tlenu i odbioru dwutlenku węgla. Ten system to układ oddechowy. Składa się on z dróg oddechowych...
Dlaczego pierdy (bąki) hałasują i śmierdzą? Woń bąków wywołują małe ilości siarkowodoru i merkaptanów (tiole-związki alkoholi posiadające zamiast grupy OH grupę SH - czyli siarko-wodór) tworzących mieszaninę nie przyjemną dla otoczenia. Im...
Położenie, powierzchnia, historia Słowiński Park Narodowy położony jest na wybrzeżu środkowym, pomiędzy Łebą a Rowami na Nizinie Gardneńsko-Łebskiej, w województwie pomorskim. Północną granicę parku stanowi na długości 32,5 km brzeg...
Trawa towarzyszy nam niemal na każdym kroku. Jeśli tylko istnieją warunki niezbędne do jej życia, to na pewno będzie tam rosła. Ta powszechność trawy powoduje, że nie jest ona należycie doceniane. Natomiast jej rola w przyrodzie jest ogromna i ma...
Charakterystyka układu kostnego. Układ szkieletowy jest bierną częścią układu ruchu. Buduje go tkanka kostna, która składa się z substancji międzykomórkowej, ta natomiast zbudowana jest w 70% z substancji nieorganicznych i fosforanu wapnia,...
Choroby układu nerwowego są równie pospolite co schorzenia innych narządów i układów. Jednak ze względu na centralną, kontrolującą i koordynującą rolę, jaką ten układ pełni w złożonym żywym organizmie, mogą mieć i nierzadko mają...
Recykling to powtórne przetwarzanie substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu. Recykling ma duże znaczenie dla naszego...
BIOLOGIA- jako nauka interdyscyplinarna zajmuje się różnymi poziomami organizacji życia począwszy od poziomu molekularnego (biologia molekularna, w tym biochemia, genetyka molekularna) i komórkowego (cytologia) po przez...
Zanim zaczniemy się zastanawiać jak powstają różnorodne gatunki organizmów powinniśmy przypomnieć sobie co w ogóle oznacza słowo "gatunek". Jeszcze w liceum poznaliśmy definicję tego słowa. Jak dobrze pamiętam " Gatunek jest...
RYBY Ryby są gromadą kręgowców liczącą wiele gatunków (około 12 tysięcy) i wskazującą wielką rozmaitość form. Zasiedlają wody morskie i słodkie całej kuli ziemskiej. Charakterystyczne cechy ryb są następujące: -ciało o kształcie...
Ludzie, zwierzęta, rośliny to świat żywych komórek, każda z nich posiada DNA lub RNA. Każdą z tych trzech grup atakują inne grupy wirusów, lecz działających na tej samej zasadzie, wnikają one w żywą komórkę gospodarza. W zależności od rodzaju...
1. Są nierozpuszczalne w wodzie zimnej i gorącej. 2. Rozpuszczają się jedynie w rozpuszczalnikach organicznych, np. benzen, eten, chlorofil 3. W stanie chemicznie czystym nie mają ani zapachu ani smaku, ale łatwo chłoną obce zapachy....
Mszakami nazywamy rośliny lądowe u których pokoleniem dominującym jest gametofit. Mszaki mają podstawowe cechy roślin lądowych- skórkę pokrytą kutykulą, sporofit wytwarzający mejospory zabezpieczone przed wyschnięciem dzięki sporopoleninie i...
Parki Narodowe Polski 1. Babiogórski [1954, woj. małopolskie] - elementy podlegające szczególnej ochronie: piętra roślinne, rumowiska skalne, okrzyn jeleni (roślina), jelenie, chrząszcze 2. Białowieski [1932/1947, woj. podlaskie] -...
Odżywianie – m.in. proces życiowy polegający na dostarczaniu pokarmu każdej żywej komórce (w sposób samożywny lub cudzożywny). Pobrany pokarm jest wykorzystywany przez organizm jako materiał budulcowy, energetyczny, zapasowy i regulatorowy....
Pojęcie ruchu Ruch jest jedną z głównych cech charakteryzujących organizmy zwierzęce. Jeśli zwierzę się rusza, oznacza to, że jest żywe. Ruch niektórych zwierząt ogranicza się do wykonywania minimalnych skurczów, inne zaś wykształciły...
"Choroby genetyczne" – nazwa pochodzi z języka greckiego "genetes’ inaczej powiemy "wrodzony’ czy "rodzic’. Jak sama nazwa mówi są to choroby, które nabywamy przy urodzeniu. Możemy je podzielić na tzw. "choroby genetyczne niedziedziczące się"...
Płazy są pierwszą gromadą kręgowców lądowych, które zachowały wiele cech przodków związanych ze środowiskiem wodnym. Charakterystyczna jest dla nich zmiana środowiska w czasie rozwoju osobniczego – początkowe stadia rozwoju odbywają się w wodzie,...
Choroby bakteryjne Bakterie chorobotwórcze możemy podzielić pod względem: a) metabolizmu - tlenowe - bezltenowe b) budowy morfologicznej(kształtu) - ziarniaki (bakterie okrągłe) - dwoinki - paciorkowce - gronkowce - pałeczki -...
Baobab (Adansonia digitata), potężne drzewo liściaste z rodziny wełniakowatych, do 20-25 m wysokośći i średnicy pnia 10 m, występujące w obszarach sawannowych Afryki i Australii. Długowieczne, dożywa do 5000 lat. Owoc, zwany małpim chlebem,...
Koty to zwierzęta występujące na całym świecie z wyjątkiem stref podbiegunowych, które potrafiły przystosować się zarówno do wilgotnych lasów tropikalnych, do sawanny i półpustynni, a także do wysokich gór. Jedyny z kotowatych, udomowiony przez...
UKŁAD POKARMOWY: - zbudowany z 3 błon: śluzowej (od strony żołądka, tkanka łączna wiotka z naczyniami krwionośnymi i limfatycznymi oraz nerwami), mięśniowej (dwie warstwy mięśni gładkich: okrężna- wew. i podłużna- zew.) zewnętrznej ( tk. wiotka...
TKANKI ROŚLINNE STAŁE - są to tkanki, które się wyróżnicowały z tkanek twórczych. Ich liczba jest stała, zwiększa się tylko ich objętość. Dzielimy je na: TKANKĘ OKRYWAJĄCĄ - funkcja ochronna, komórki muszą być ściśle do siebie...
Spis treści BAKTERIE 1. Co to są bakterie? 2. Podział bakterii 3. Kształt 4. Budowa 5. Funkcje życiowe 6. Znaczenie bakterii WIRUSY 1. Budowa 2. Przejawy życiowe 3. Choroby wywołane wirusami BAKTERIE Bakterie są to...
Owady żyjące społecznie to, np. pszczoła i biedronka. Pszczoły żyją po nawet kilkanaście tysięcy w jednym sklepisku. Są bardzo pracowite, stąd też przysłowie „pracowity jak pszczoła”. Jedynie trutnie mają mało „zajęć”, ponieważ do ich...
Komórka prokariotyczna (czyli bakterii i sinic, wirusy nie mają budowy komórkowej) nie ma - wyodrębniającej jądro od cytoplazmy - błony jądrowej. Jądro komórki eukariotycznej (czyli roślin i zwierząt) zawiera chromosomy zbudowane z...
Konkurencja oznacza interakcję dwu organizmów ubiegających się o to samo. W ekologii za konkurencję międzygatunkową uważa się każdą interakcję między dwiema lub większą liczbą populacji różnych gatunków, która na wzrost i przeżycie wpływa...
Obecnie lasy pokrywają około 30% powierzchni lądów na ziemi. Niestety, przez ostatnie pięćdziesiąt lat gospodarka ziemskimi zasobami leśnymi była fatalnie prowadzona. Wiele lasów zostało całkowicie zniszczonych dla doraźnych celów. Długo lasy były...
Cechy wpływające na populację: 1. Wewnętrzne 2. Zewnętrzne Wewnętrzne to : - sposób odżywiania się - wielkość osobników - skłonności do przemieszczania się - sposób i tempo rozrodu Zewnętrzne dzielimy jeszcze na : 1. Abiotyczne:...
POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI ROZWOJU MOTORYZACJI. Ludzie od zarania dziejów marzyli o przemieszczaniu się na większe odległości. Wraz z rozwojem cywilizacji nastąpił rozwój motoryzacji. Człowiek dostał do dyspozycji sprawny indywidualny środek...
Charakterystyka parzydełkowców 1. Występują w wodach, głównie morskich 2. Mają kształt workowatego Polipa prowadzącego osiadły tryb życia lub wolno żyjącej meduzy. 3. Ciało składa się z dwóch warstw komórek - pierwotnych tkanek ektodemy i...
Gady kopalne Gady kopalne, zwane również gadami mezozoicznymi, to grupa zwierząt, które dominowały na Ziemi w erze mezozoicznej. Era ta rozpoczęła się około 252 milionów lat temu i trwała do około 66 milionów lat temu, obejmując okresy triasu,...
1. Tkanka mięśniowa u kręgowców powstaje z mezenchymy (mięśnie gładkie i poprzecznie prążkowane) oraz mezodermy (mięsień sercowy). 2. Cechą charakterystyczną tkanki mięśniowej jest zdolność jej komórek do aktywnego kurczenia się dzięki...
Wydalanie jest procesem polegającym na pozbywaniu się z organizmu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii(metabolizm). Przemianą materii są nazywane wszystkie procesy zapewniające odbudowę tkanek, zapewnienie stałej temp oraz...
Płuca zbudowane są z pęcherzyków płucnych w których zachodzi wymiana gazowa między krwią o powietrzem.Każdy pęcherzyk otoczony jest gęsta ścianą naczyń krwionośnych włosowatych. Błona okrywajaca płuca zwana jest błona opłucną.. Wyróżniamy dwa...
MITOZA Szacuje się, że ciało dorosłego człowieka zbudowane jest z 10 do 14 komórek. Rozwój rozpoczyna się od połączenia ze sobą dwóch komórek rozrodczych, zwanych gametami: jaja i plemnika. Łącząc się tworzą one pojedynczą komórkę, czyli...
1. BUDOWA GRZYBÓW Ciało wegetatywne grzybów, zwane grzybnią, zbudowane jest z nitkowatych tworów jedno- lub wielokomórkowych, prostych lub rozgałęzionych, noszących nazwę strzępek. Tylko w nielicznych przypadkach grzybnia ma postać...