Owady żyjące społecznie
Owady społeczne, eusocjalne - są to owady stanowiące potomstwo jednej lub kilku samic żyjące w zorganizowanych społeczeństwach (koloniach), w których wytwarza się mniej lub bardziej zorganizowany podział pracy. Niekiedy spotyka się kilkugatunkowe...
Porozumiewanie się zwierząt
Każdy organizm, żyjący wśród żywych i martwych obiektów w swoim otoczeniu, sygnalizuje w nim swą obecność. Sygnał emitowany przez jedno zwierzę jest adresowany do innego przedstawiciela jego gatunku, ale stanowi też informację dla...
Krokodyle - krótka charakterystyka
Krokodyle występują głównie na półkuli południowej. Obecnie żyją tylko 23 gatunki krokodyli. Wszystkie krokodyle są jajorodne. Samice są bardzo opiekuńcze, a samce bywają kanibalami (zjadają swoje młode). Krokodyle mają wydłużone ciało z krótkimi,...
Przystosowania ptaków do różnych środowisk.
Wszystkie gatunki ptaków są do pewnego stopnia wyspecjalizowane, ale niektóre z nich są szczególnie przystosowane do środowiska, w którym żyją. Przykłady przystosowań : * Flamingi mają specjalnie przystosowany dziób do odfiltrowania z wody...
Źródła zanieczyszczeń atmosfery
Niekorzystne zjawiska związane z zanieczyszczeniem atmosfery Zanieczyszczenia powietrza- źródłem zanieczyszczenia powietrza jest przemysł energetyczny i metalurgiczny. W wyniku spalania paliw, a zwłaszcza węgla, do atmosfery przedostają się...
Zielone płuca Polski
CO TO SĄ ZIELONE PŁUCA KRAJU? Zielone Płuca Polski, obszar wyodrębniony w planie przestrzennego zagospodarowania kraju ze względu na szczególne znaczenie dla funkcjonowania przyrody całej Polski oraz występowanie na nim wielu cennych obiektów...
Objawy niedoboru witamin(awitaminozy), przykłady 3 witamin(A, D, i C)oraz produkty w których można je znaleźć
Witaminy pełnią rolę regulującą w naszym organizmie, znajdują się w pożywieniu, które codziennie zjadamy, lub są produkowane w organizmie(D, K i B). Znaczy to, że jadłospis powinien być tak opracowany, by witaminy te znajdowały się w produktach...
Wykorzystanie fermentacji
Fermentacja, oddychanie beztlenowe podczas którego ostatecznym biorcą (akceptorem) elektronów jest związek organiczny, a nie tlen (oddychanie tlenowe). W węższym znaczeniu fermentacja jest beztlenowym rozkładem cukrów, spotykanym wśród...
Podstawowe składniki pokarmowe - woda
Woda to jeden z podstawowych składników pokarmowych, który jest niezbędny do życia. Stanowi szczególnie cenny składnik diety organizmów. Jej zawartość decyduje o nasileniu lub osłabieniu procesów życiowych każdego organizmu. Woda ma bardzo...
Rola i znaczenie głównych składników odżywczych - witaminy, tłuszcze, białka, węglowodanya
Składniki odżywcze Do głównych składników odżywczych zalicza się: - Białka - Tłuszcze - Witaminy - Węglowodany (Cukry) Składniki odżywcze zawarte w pożywieniu umożliwiają komórkom, tkankom, a także narządom wewnętrznym prawidłowe...
Okrytozalążkowe
Okrytozalążkowe, okrytonasienne (Angiospermae), podgromada roślin telomowych licząca ok. 300 tys. gatunków drzew, krzewów i bylin, będąca najliczniejszą grupą w świecie roślin. Okrytozalążkowe dzieli się na dwie klasy: dwuliścienne i...
Biochemia
Aminokwasy Aminokwasy są połączeniami zawierającymi w swoim składzie cząsteczkowym przynajmniej jedną grupę funkcyjną karboksylową –COOH i jedną aminową –NH2. Wszystkie α-aminokwasy z wyjątkiem najprostszego, tj. glicyny są optycznie czynne,...
Cykl rozwojowy glisty ludzkiej
Cykl rozwojowy glisty ludzkiej: Pasożyt bytujący w jelicie cienkim człowieka. Glista jest rozdzielnopłciowa; samice są większe (20–40 cm) i mają wyprostowane ciało, natomiast samce są mniejsze, osiągając długość do 14 cm. Samica składa na...
Znaczenie bakterii
Pozytywne znaczenie bakterii: - Dzięki bakteriom przyroda nieożywiona może funkcjonować - Bakterie wspomagają wiele roślin uprawnych (np. łubin, soja, fasola) pozwalając im rosnąć na mało żyznych glebach - Wychwytują one gazowy azot z...
Przegląd wybranych gatunków zwierząt żyjących w różnych środowiskach
OWADY: Przedstawiciele owadów żyją we wszystkich- z wyjątkiem morskich głębin- środowiskach Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion współcześnie żyjących gatunków, jednak entomolodzy szacują, że być może nawet dziesięć razy więcej czeka na...
Mitoza i mejoza z obrazkami
Typy kariokinez Kariokineza - podział komórki 1. Wyróżniamy trzy typy podziału komórki. Są to: - Amitoza - czyli dzielenie się komórek bez wyodrębniania chromosomów. W ten sposób dzielą się bakterie i nowotwory. Dlatego tak szybko...
Jadłospis na 2800 kcal
Rodzaj pokarmu I Śniadanie Płatki kukurydziane z mlekiem4 kromki chleba razowegoser twarożkowy chudy herbata z cukrem Waga, ilość 60 g płatków + 250 ml mleka4 x 50 g4 x 10 g250 ml herbaty + 7 g cukru Wartość kaloryczna 300 kcal4...
Hormony - rodzaje, choroby, działanie, gruczoły
Gruczoł Hormony działanie Rodzaj h. niedoczynność nadczynność Podwzgórze Wazopresyna Zmniejszenie ilości wody w moczu Oligo Moczówka prosta Oksytocyna Pobudzenie wydzielania mleka i skurczy mięśni gładkich...
Świętokrzyski Park Narodowy
Świętokrzyski Park Narodowy Świętokrzyski Park Narodowy został utworzony w 1950 roku i jest jednym z najstarszych parków narodowych w Polsce. Obecna powierzchnia parku wynosi 7626,45 ha , a jego symbolem jest jeleń . Położenie i Obszar...
Jak przeciwdziałać zanieczyszczeniom powietrza?
Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami jest jednym z najważniejszych, a zarazem najtrudniejszych zadań stojących przed współczesnym człowiekiem. Za zanieczyszczenia możemy uważać wszystkie substancje w stanie stałym, ciekłym i gazowym....
Ewolucja - najważniejsze pojęcia
Ewolucjonizm jest nauką, której przedmiotem badań jest ewolucja organiczna. Inaczej ewolucjonizm to nauka zajmująca się całokształtem zagadnień związanych z rozwojem życia na Ziemi. Przedmiotem badań ewolucjonizmu jest ewolucja, oznaczająca proces...
Budowa układu krwionośnego człowieka
1. Układ krwionośny zbudowany jest z: - serca - żył - tętnic Dzieli się na: - duży obieg krwi - mały obieg krwi W skład dużego obiegu krwi wchodzę: a) lewa komora serca b) tętnica główna aorta kończąca się tętniczymi naczyniami...
Funkcje dróg oddechowych i płuc
1)jama nosowa -ogrzewa powietrze -oczyszcza powietrze -nawilża powietrze -odbiera zapachy 2)gardło -wspólny narząd dla układu pokarmowego i oddechowego 3)krtań -narząd mowy -nagłośnia chroni przed zakrztuszeniem 4)tchawica...
Funkcje układu wydalniczego itp - ściąga na sprawdzian
Funkcje układu wydalniczego-wydalanie zbędnych produktow z organizmu, usuwanie zbędnych produktow przemiany materii utrzymuje ruwnowage wodno elektronitową, duwtlenek usuwany jest drogą oddechową, woda usuwana jest poprzez pot, pare , układ...
Znaczenie prac Mendla dla rozwoju współczesnej genetyki
Dziedziczenie cech z pewnością intrygowało naszych przodków już w zamierzchłych czasach. Bogactwo otaczającego ich życia, a więc drzewa „rodzące” drzewa, ptaki – ptaki i ludzie rodzący nowych ludzi, wszystko to zmuszało ich do zastanawiania się:...
Budowa i funkcja układu oddechowego.
W skład układu oddechowego wchodzą: 1. górne drogi oddechowe- • jama nosowa, • gardło, • krtań 2. dolne drogi oddechowe- • tchawica, • oskrzela, • płuca Narządami pomocniczymi biorącymi udział w ruchach oddechowych są mięśnie:...
Składniki mineralne - krótko
Składniki mineralne dzielimy na mikroelementy (zapotrzebowanie dzienne poniżej 100 mg na osobę), np. żelazo, jod, cynk, selen, i makroelementy (zapotrzebowanie dzienne powyżej 100 mg na osobę), czyli wapń, potas, magnez, fosfor, sód. Wapń i...
Urazy narządu ruchu.
Biomedyczne podstawy rozwoju. URAZY NARZĄDU RUCHU: 1. SKRĘCENIA: * gwałtowny ruch, przekraczający fizjologiczny zakres ruchomości stawu* różny stopień – lekki, przez naderwanie torebki stawowej i więzadeł stawowych, do urazu przyczepu mięśni...
Cechy populacji
Cechy populacji: - rozmieszczenie, - liczebność, - zagęszczenie, - rozrodczość, - śmiertelność, - struktura wiekowa. Rozmieszczenie to sposób występowania osobników na określonym terenie. Liczebność to liczba osobników danej...
Agenda 21
AGENDA 21 jest jednym z najważniejszych osiągnięć Konferencji Narodów Zjednoczonych na temat środowiska i rozwoju, który odbyła się w Rio de Janeiro pod nazwą Szczytu Ziemi, w czerwcu 1992 r. Program ten ma na celu określenie zakresu działań i...
Doustne środki hormonalne
Pigułki antykoncepcyjne są najskuteczniejszymi metodami antykoncepcji. Ich skuteczność sięga 0,07 (czyli na 100 kobiet stosujących, 0,07 kobiety zajdzie w ciążę). Zdolność do płodzenia dzieci wraca natychmiast po ich odstawieniu. Doustne...
Podział tkanek
Tkanka-zespol komorek o tym samym pochodzeniu, podobnej budowie i scisle okreslonych funkcjach. Podział Tk. Nabłonkowa (okrywajaca), Miesniowa, Nerwowa, Łączna.W kazdej tkance a) substancja miedzykomorkowa-może być w postaci plynnej (osocze krwi),...
Zanieczyszczenia powietrza
Co to jest zanieczyszczenie powietrza? Zanieczyszczenie powietrza to gazy oraz aerozole , które zmieniają naturalny skład atmosfery. Mogą one być szkodliwe dla człowieka i jego otoczenia . Czyste powietrze składa się z gazów które...
Fizjologia - wpływ aktywności ruchowej na efekty fizjologiczne.
rekreacja –zespół zjawisk społeczno - kulturowych, proces wypoczynku, zespół zachowań w czasie wolnym rekreacyjne zachowanie się to: mniej lub bardziej złożona zorganizowana aktywność człowieka skierowana na świadomy cel związany z jego...
Budowa i rola narządów zmysłów człowieka
Człowiek dysponuje pięcioma zmysłami, które informują go o tym co się dzieje wokół niego. Są to: wzrok, słuch, dotyk, węch i smak. Obecnie w fizjologii dodaje się jeszcze zmysł równowagi, a także wszelkie czynności związane z czuciem (np....
Botanika - najważniejsze informacje
Rozwój megaspory i gametofitu żeńskiego - zalążki powstają w zalążni ze specjalnej tkanki merystematycznej placenty (łożyska) - - tworzący się początkowo zalążek jest kopulastym wypukleniem łożyska - drożały zalążek składa się...
Choroby bakteryjne
Spowodowane przez jady bakteryjne: Egzotoksyny : wydalane do środowiska przez żywe, nieuszkodzone bakterie Endotoksyny : uwalniane z chwilą rozpadu komórki bakteryjnej Zatrucie jadem kiełbasianym (botulina) Zatrucie jadem kiełbasianym...
Wydalanie zbędnych produktów przemiany materii
W wyniku reakcji chemicznych w komórkach ciała powstają szkodliwe związki, które usuwane są do krwi. Nerki zbierają te substancje z krwi i usuwają je w postaci moczu – proces ten to wydalanie. Głównym składnikiem moczu są produkty przemian...
Funkcje szkieletu; Szkielet człowieka; Okostna; Nasada kości; Trzon kości; Jama szpikowa; Szpik kostny; Budowa chemiczna kości; Czaszka; Kręgosłup;Budowa kręgu; Budowa kręgosłupa
Funkcje szkieletu: ochrona dla narządów. Funkcja podporowa, krwiotwórcza (produkuje wszystkie rodzaje komórek krwi) Funkcja magazynująca ( np. sole mineralne), wzrostowa (wzrost kości powoduje wzrost organizmu) Szkielet człowieka - podział:...
Woda w organiźmie roślinnym
Woda ma w świecie roślin bardzo duże znaczenie, ponieważ decyduje w dużym stopniu o wyglądzie i rozmieszczeniu roślin. Woda stanowi nieraz ponad 90% rośliny. Woda nie jest ani materiałem budulcowym, ani pokarmem dla roślin, ale warunkuje rozwój...
Budowa, higiena i choroby układu oddechowego
Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia. Polega na pobieraniu przez organizm tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla. Organizmy które potrzebują do życia tlenu określamy mianem aerobowych (z grec. aer - powietrze,...
Aparat ruchu
Aparat ruchu a) część bierna - szkielet, funkcja: stalowe rusztowanie ciała, stanowi rusztowanie ciała, stanowi rusztowanie aparatu ruchu (umożliwia poruszanie), chroni narządy wewnętrzne, wytwarza krwinki - jest krwiotwórczy; b) część...
Rola układu hormonalnego
Rola układu hormonalnego: 1. Utrzymanie równowagi wewnętrznej 2. Hormony regulują proc. chemiczne w tkankach i kom. 3. Hormony decydują o przepuszczalności błon kom., wpływają na rodzaj transportowanych substancji. 4. Niektóry hormony oddz. Na...
Trzy wybrane nowości techniczne I wojny światowej - czołgi, broń chemiczna, karabin maszynowy
Postęp techniczny w XIX wieku przyczynił się do znaczących zmian w codziennym życiu ludzi, nowych odkryć, zmechanizowania zakładów pracy. Nowości nie ominęły także sfery militarnej, a na tym polu państwa prowadziły szczególną rywalizację. Jej...
Życie samotne i stadne
Samotny tryb życia wśród zwierząt jest zjawiskiem stosunkowo rzadkim i związany jest m.in. z ilością pokarmu potrzebną zwierzętom. Samotnie żyjące zwierzę trudniej zauważyć, łatwiej podejść mu do ofiary, a zdobycz ma tylko dla siebie. Zwierzęta...
Oddziaływania między organizmami
Oddziaływania międzygatunkowe 1.Typy oddziaływań w obrębie jednego populacji: a. konkurencja( pokarm, pozycja w stadzie , samice, teren) b. życie z stadach , klanach rodzinnych, społecznościach c. skupianie się w grupy na czas wędrówek 2....
Ściąga - biologia
Ocena dopuszczająca: 1.Wyjaśnieć pojęcia: Komórka- to podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu. Oddychanie- to proces zachodzący w komórkach, polegający na utlenianiu lub rozkładzie substancji organicznych, w wyniku czego...
Organizmy transgeniczne
Organizmy Modyfikowane Genetycznie, czyli Organizmy Transgeniczne są to organizmy, których materiał genetyczny został wzbogacony o obce geny przeniesione z innego gatunku, wprowadzone do komórek przy pomocy metod inżynierii genetycznej.Ogólnie...
Zanieczyszczenia wody, powietrza, gleby
Woda jest tak samo ważna dla utrzymania życia jak tlen i pożywienie. Bez wody umiera każde żywe stworzenie – roślina, zwierzę, człowiek. Cała woda, także woda z kranu, pochodzi z obiegu hydrologicznego: z oceanów, jezior i rzek, z pól i lasów, z...