Przystosowania ryb do życia w wodzie
KSZTAŁT CIAŁA – opływowy, hydrodynamiczny, czyli taki, który stwarza najmniejsze opory podczas pływania. Najszybsi i najwytrwalsi pływacy otwartych wód oceanów, jak tuńczyk lub rekin mają ciało dość krępe, o przekroju niemal kolistym. Są ryby,...
Najczęstsze choroby układu oddechowego, ich przyczyny i skutki
RAK GARDŁA Przyczyny występowania u osób w 50-60 roku życia na tle stanów przedrakowych, np.zespołu Plummer-Vinsona i rogowacenia białego.Skutki:wczesnie daje przezuty do głebokich węzłów limfatycznych szyi. RAK KRTANI Przyczyny:palenie...
Glony - powtórka
1.Informacje wstępne. Glony (Algae)to ogólna nazwa grupy organizmów.W systematyce nie figuruje jako osobna jednostka, a konkretne glony zgromadzone s w poszczególne gromady w obrębie Królestwa Roliny (Plantae). Do charakterystyki dołczam również...
Sposoby usuwania zanieczyszczeń wód
1. SPOSOBY USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ WÓD W odniesieniu do ścieków komunalnych pierwszym etapem jest zawsze oczyszczenie mechaniczne, czyli po prostu grube sita, które zatrzymują różne śmieci wrzucane do ścieków. Do oczyszczenia mechanicznego...
Porozumiewanie się zwierząt
Każdy organizm, żyjący wśród żywych i martwych obiektów w swoim otoczeniu, sygnalizuje w nim swą obecność. Sygnał emitowany przez jedno zwierzę jest adresowany do innego przedstawiciela jego gatunku, ale stanowi też informację dla...
Źródła zanieczyszczeń atmosfery
Niekorzystne zjawiska związane z zanieczyszczeniem atmosfery Zanieczyszczenia powietrza- źródłem zanieczyszczenia powietrza jest przemysł energetyczny i metalurgiczny. W wyniku spalania paliw, a zwłaszcza węgla, do atmosfery przedostają się...
Budowa układu krwionośnego człowieka
1. Układ krwionośny zbudowany jest z: - serca - żył - tętnic Dzieli się na: - duży obieg krwi - mały obieg krwi W skład dużego obiegu krwi wchodzę: a) lewa komora serca b) tętnica główna aorta kończąca się tętniczymi naczyniami...
Rola i znaczenie głównych składników odżywczych - witaminy, tłuszcze, białka, węglowodanya
Składniki odżywcze Do głównych składników odżywczych zalicza się: - Białka - Tłuszcze - Witaminy - Węglowodany (Cukry) Składniki odżywcze zawarte w pożywieniu umożliwiają komórkom, tkankom, a także narządom wewnętrznym prawidłowe...
Podstawowe składniki pokarmowe - woda
Woda to jeden z podstawowych składników pokarmowych, który jest niezbędny do życia. Stanowi szczególnie cenny składnik diety organizmów. Jej zawartość decyduje o nasileniu lub osłabieniu procesów życiowych każdego organizmu. Woda ma bardzo...
Wykorzystanie fermentacji
Fermentacja, oddychanie beztlenowe podczas którego ostatecznym biorcą (akceptorem) elektronów jest związek organiczny, a nie tlen (oddychanie tlenowe). W węższym znaczeniu fermentacja jest beztlenowym rozkładem cukrów, spotykanym wśród...
Biochemia
Aminokwasy Aminokwasy są połączeniami zawierającymi w swoim składzie cząsteczkowym przynajmniej jedną grupę funkcyjną karboksylową –COOH i jedną aminową –NH2. Wszystkie α-aminokwasy z wyjątkiem najprostszego, tj. glicyny są optycznie czynne,...
Gruczoły wydzielania wewnętrznego - hormony
Gruczoły wdzielania wewnętrznego -- oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi -- wydzielają hormony Hormony -- niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów życiowych -- umożliwiają rozwój fizyczny, płciowy i umysłowy -- regulują i...
Mitoza i mejoza z obrazkami
Typy kariokinez Kariokineza - podział komórki 1. Wyróżniamy trzy typy podziału komórki. Są to: - Amitoza - czyli dzielenie się komórek bez wyodrębniania chromosomów. W ten sposób dzielą się bakterie i nowotwory. Dlatego tak szybko...
Przegląd wybranych gatunków zwierząt żyjących w różnych środowiskach
OWADY: Przedstawiciele owadów żyją we wszystkich- z wyjątkiem morskich głębin- środowiskach Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion współcześnie żyjących gatunków, jednak entomolodzy szacują, że być może nawet dziesięć razy więcej czeka na...
Objawy niedoboru witamin(awitaminozy), przykłady 3 witamin(A, D, i C)oraz produkty w których można je znaleźć
Witaminy pełnią rolę regulującą w naszym organizmie, znajdują się w pożywieniu, które codziennie zjadamy, lub są produkowane w organizmie(D, K i B). Znaczy to, że jadłospis powinien być tak opracowany, by witaminy te znajdowały się w produktach...
Wydalanie zbędnych produktów przemiany materii
W wyniku reakcji chemicznych w komórkach ciała powstają szkodliwe związki, które usuwane są do krwi. Nerki zbierają te substancje z krwi i usuwają je w postaci moczu – proces ten to wydalanie. Głównym składnikiem moczu są produkty przemian...
Owady żyjące społecznie
Owady społeczne, eusocjalne - są to owady stanowiące potomstwo jednej lub kilku samic żyjące w zorganizowanych społeczeństwach (koloniach), w których wytwarza się mniej lub bardziej zorganizowany podział pracy. Niekiedy spotyka się kilkugatunkowe...
Grzyby - podstawowe informacje
Grzyby są organizmami, które różnią się od roślin zielonych nie tylko wyglądem, ale i składem chemicznym. Niektórzy współcześni naukowcy uznają je za trzeci - obok roślin i zwierząt - całkiem odzielny świat organiczny. Grzyby nie mają ciałek...
Cykl rozwojowy glisty ludzkiej
Cykl rozwojowy glisty ludzkiej: Pasożyt bytujący w jelicie cienkim człowieka. Glista jest rozdzielnopłciowa; samice są większe (20–40 cm) i mają wyprostowane ciało, natomiast samce są mniejsze, osiągając długość do 14 cm. Samica składa na...
Hormony - rodzaje, choroby, działanie, gruczoły
Gruczoł Hormony działanie Rodzaj h. niedoczynność nadczynność Podwzgórze Wazopresyna Zmniejszenie ilości wody w moczu Oligo Moczówka prosta Oksytocyna Pobudzenie wydzielania mleka i skurczy mięśni gładkich...
Ewolucja - najważniejsze pojęcia
Ewolucjonizm jest nauką, której przedmiotem badań jest ewolucja organiczna. Inaczej ewolucjonizm to nauka zajmująca się całokształtem zagadnień związanych z rozwojem życia na Ziemi. Przedmiotem badań ewolucjonizmu jest ewolucja, oznaczająca proces...
Funkcje układu wydalniczego itp - ściąga na sprawdzian
Funkcje układu wydalniczego-wydalanie zbędnych produktow z organizmu, usuwanie zbędnych produktow przemiany materii utrzymuje ruwnowage wodno elektronitową, duwtlenek usuwany jest drogą oddechową, woda usuwana jest poprzez pot, pare , układ...
Znaczenie prac Mendla dla rozwoju współczesnej genetyki
Dziedziczenie cech z pewnością intrygowało naszych przodków już w zamierzchłych czasach. Bogactwo otaczającego ich życia, a więc drzewa „rodzące” drzewa, ptaki – ptaki i ludzie rodzący nowych ludzi, wszystko to zmuszało ich do zastanawiania się:...
Znaczenie porostów
1. Są wskaźnikami zanieczyszczenia powietrza (bionidykatory) 2. Są organizmami pionierskimi, przyczyniają się do powstawania gleby i tworzą miejsca bytowania dla organizmów bardziej wymagających. 3. W tundrze stanowią podstawowy pokarm dla...
Jak przeciwdziałać zanieczyszczeniom powietrza?
Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami jest jednym z najważniejszych, a zarazem najtrudniejszych zadań stojących przed współczesnym człowiekiem. Za zanieczyszczenia możemy uważać wszystkie substancje w stanie stałym, ciekłym i gazowym....
Funkcje dróg oddechowych i płuc
1)jama nosowa -ogrzewa powietrze -oczyszcza powietrze -nawilża powietrze -odbiera zapachy 2)gardło -wspólny narząd dla układu pokarmowego i oddechowego 3)krtań -narząd mowy -nagłośnia chroni przed zakrztuszeniem 4)tchawica...
Drobnoustroje w środowisku
1.Drobnoustroje samożywne - rozwijają się,wykorzystując dostępne w przyrodzie proste związki organiczne.Z atmosfery lub związków azotowych w glebie pobierają azot,a węgiel z dwutlenku węgla lub węglowodanów.Niezbędną energię czerpią ze światła...
Składniki mineralne - krótko
Składniki mineralne dzielimy na mikroelementy (zapotrzebowanie dzienne poniżej 100 mg na osobę), np. żelazo, jod, cynk, selen, i makroelementy (zapotrzebowanie dzienne powyżej 100 mg na osobę), czyli wapń, potas, magnez, fosfor, sód. Wapń i...
Urazy narządu ruchu.
Biomedyczne podstawy rozwoju. URAZY NARZĄDU RUCHU: 1. SKRĘCENIA: * gwałtowny ruch, przekraczający fizjologiczny zakres ruchomości stawu* różny stopień – lekki, przez naderwanie torebki stawowej i więzadeł stawowych, do urazu przyczepu mięśni...
Znaczenie bakterii
Pozytywne znaczenie bakterii: - Dzięki bakteriom przyroda nieożywiona może funkcjonować - Bakterie wspomagają wiele roślin uprawnych (np. łubin, soja, fasola) pozwalając im rosnąć na mało żyznych glebach - Wychwytują one gazowy azot z...
Aparat ruchu
Aparat ruchu a) część bierna - szkielet, funkcja: stalowe rusztowanie ciała, stanowi rusztowanie ciała, stanowi rusztowanie aparatu ruchu (umożliwia poruszanie), chroni narządy wewnętrzne, wytwarza krwinki - jest krwiotwórczy; b) część...
Układ oddechowy
Informacje o układzie oddechowym Jama nosowa - podzielona na 2 połowy przegrodą zbudowaną za kości i chrząstki, - wokół jamę nosowej znajdują się przestrzenie wypełnione powietrzem tzw. zatoki oboczne nosa, - od tyłu jama nosowa łącze...
Funkcje szkieletu; Szkielet człowieka; Okostna; Nasada kości; Trzon kości; Jama szpikowa; Szpik kostny; Budowa chemiczna kości; Czaszka; Kręgosłup;Budowa kręgu; Budowa kręgosłupa
Funkcje szkieletu: ochrona dla narządów. Funkcja podporowa, krwiotwórcza (produkuje wszystkie rodzaje komórek krwi) Funkcja magazynująca ( np. sole mineralne), wzrostowa (wzrost kości powoduje wzrost organizmu) Szkielet człowieka - podział:...
Świętokrzyski Park Narodowy
Świętokrzyski Park Narodowy Świętokrzyski Park Narodowy został utworzony w 1950 roku i jest jednym z najstarszych parków narodowych w Polsce. Obecna powierzchnia parku wynosi 7626,45 ha , a jego symbolem jest jeleń . Położenie i Obszar...
Budowa i funkcja układu oddechowego.
W skład układu oddechowego wchodzą: 1. górne drogi oddechowe- • jama nosowa, • gardło, • krtań 2. dolne drogi oddechowe- • tchawica, • oskrzela, • płuca Narządami pomocniczymi biorącymi udział w ruchach oddechowych są mięśnie:...
Substancje zapasowe u roślin
Substancje zapasowe u roślin, związki chemiczne syntetyzowane przez rośliny, pełniące rolę źródła energii lub budulca. Substancje zapasowe występują we wszystkich komórkach roślin jako produkty przemiany materii, a ponadto są magazynowane w...
Doustne środki hormonalne
Pigułki antykoncepcyjne są najskuteczniejszymi metodami antykoncepcji. Ich skuteczność sięga 0,07 (czyli na 100 kobiet stosujących, 0,07 kobiety zajdzie w ciążę). Zdolność do płodzenia dzieci wraca natychmiast po ich odstawieniu. Doustne...
Układ wydalniczy
1. Funkcje układu wydalniczego - usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii głównie mocznika - regulacja gospodarki wodno-mineralnej ustroju 2. Budowa układu wydalniczego a) nerki b) drogi wyprowadzające mocz - moczowody...
Podział tkanek
Tkanka-zespol komorek o tym samym pochodzeniu, podobnej budowie i scisle okreslonych funkcjach. Podział Tk. Nabłonkowa (okrywajaca), Miesniowa, Nerwowa, Łączna.W kazdej tkance a) substancja miedzykomorkowa-może być w postaci plynnej (osocze krwi),...
Układ nerwowy
Ośrodkowy układ nerwowy- składa się z mózgu oraz rdzenia kręgowego. Elementy ochrony mózgu: -kości czaszki, -trzy opony mózgowo-rdzeniowe (najbardziej od wewnątrz naczyniówka, pajęczynówka, twardówka), -pomiędzy oponami znajduje się płyn...
Fizjologia - wpływ aktywności ruchowej na efekty fizjologiczne.
rekreacja –zespół zjawisk społeczno - kulturowych, proces wypoczynku, zespół zachowań w czasie wolnym rekreacyjne zachowanie się to: mniej lub bardziej złożona zorganizowana aktywność człowieka skierowana na świadomy cel związany z jego...
Zanieczyszczenia powietrza
Co to jest zanieczyszczenie powietrza? Zanieczyszczenie powietrza to gazy oraz aerozole , które zmieniają naturalny skład atmosfery. Mogą one być szkodliwe dla człowieka i jego otoczenia . Czyste powietrze składa się z gazów które...
Budowa i rola narządów zmysłów człowieka
Człowiek dysponuje pięcioma zmysłami, które informują go o tym co się dzieje wokół niego. Są to: wzrok, słuch, dotyk, węch i smak. Obecnie w fizjologii dodaje się jeszcze zmysł równowagi, a także wszelkie czynności związane z czuciem (np....
Układ kostny człowieka
Charakterystyka układu kostnego. Układ szkieletowy jest bierną częścią układu ruchu. Buduje go tkanka kostna, która składa się z substancji międzykomórkowej, ta natomiast zbudowana jest w 70% z substancji nieorganicznych i fosforanu wapnia,...
Czym jest korzeń, łodyga, liść?
Łodyga - jest organem unoszącym liście i kwiaty, a także transportuje wodę i substancje pokarmowe. Liść - jest organem odpowiedzialnym za parowanie wody, odżywianie oraz wymianę gazową. Korzeń - jest organem utrzymującym roślinę w...
Botanika - najważniejsze informacje
Rozwój megaspory i gametofitu żeńskiego - zalążki powstają w zalążni ze specjalnej tkanki merystematycznej placenty (łożyska) - - tworzący się początkowo zalążek jest kopulastym wypukleniem łożyska - drożały zalążek składa się...
Oddziaływania między organizmami
Oddziaływania międzygatunkowe 1.Typy oddziaływań w obrębie jednego populacji: a. konkurencja( pokarm, pozycja w stadzie , samice, teren) b. życie z stadach , klanach rodzinnych, społecznościach c. skupianie się w grupy na czas wędrówek 2....
Budowa, higiena i choroby układu oddechowego
Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia. Polega na pobieraniu przez organizm tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla. Organizmy które potrzebują do życia tlenu określamy mianem aerobowych (z grec. aer - powietrze,...
Choroby bakteryjne
Spowodowane przez jady bakteryjne: Egzotoksyny : wydalane do środowiska przez żywe, nieuszkodzone bakterie Endotoksyny : uwalniane z chwilą rozpadu komórki bakteryjnej Zatrucie jadem kiełbasianym (botulina) Zatrucie jadem kiełbasianym...
Rola układu hormonalnego
Rola układu hormonalnego: 1. Utrzymanie równowagi wewnętrznej 2. Hormony regulują proc. chemiczne w tkankach i kom. 3. Hormony decydują o przepuszczalności błon kom., wpływają na rodzaj transportowanych substancji. 4. Niektóry hormony oddz. Na...