W górach rosną na nich lasy bukowe noszące nazwę buczyny karpackie. Lasy te spotykamy także na Pomorzu, gdzie nazywane są buczyną pomorską. Tam, podobnie jak grądy,rosną na glebach brunatnych. Głównym drzewem tworzącym typ tego lasu jest buk. W...
Wielka Rafa Koralowa Wielka Rafa Koralowa czy też Wielka Rafa Barierowa (ang. Great Barrier Reef) – największa na świecie rafa koralowa, położona u wybrzeży Australii. Jest to wyjątkowy, największy na Ziemi wytwór organizmów żywych, widoczny...
Ssaki (Mammalia) To zwierzęta tworzące najwyżej uorganizowaną gromadę podtypu kręgowców (Vertebrata), typu strunowców, która powstała ok. 200 mln lat temu z gadokształtnych ssaków kopalnych z rzędu Therapsida, żyjących w permie i triasie....
Płazińce - robaki płaskie o dwubocznej symetrii, ciele spłaszczonym grzbietobrzusznie; zbudowane z 3 warstw komórek (ekto, endo i mezodermy), jama ciała wypełniona parenchymą; w ciele płazińców można wyróżnić narządy tworzące układy; żyją w...
Małpy należą do ssaków naczelnych, rzędu obejmującego także lemury, człekokształtne oraz ludzi. Są inteligentnymi i stadnymi zwierzętami, choć niektóre gatunki żyją samotnie. Żywią się owocami, roślinami, a także mięsem. Wyróżnia się dwie...
Występowanie niektórych chorób serca i naczyń krwionośnych takich jak choroba wieńcowa, zawał serca lub udar mózgu, wiąże się z występowaniem tak zwanych czynników ryzyka. Na część z nich nie mamy wpływu – są to na przykład płeć męska,...
Mieszkam na wsi , jednak nie widać tego po krajobrazie który jest tak rozbudowany ,że już wcale jej nie przypomina . Gdy wyjrzę za okno widzę sad mojego sąsiada ,który co roku daje mnóstwo owoców. Piękny jest to widok wiosną . Na drugim planie...
Jamochłony (Coelenterata) - tradycyjna nazwa grupy drapieżnych bezkręgowców wodnych obejmującej parzydełkowce i żebropławy. Dawniej były uznawane za typ. Cechy charakterystyczne: - obecność epidermy i gastrodermy (zwierzęta dwuwarstwowe) z...
Choroby genetyczne są to choroby przekazywane z pokolenia na pokolenie lub też choroby powstające na nowo na skutek zmian i zaburzeń w mechanizmach przekazywania cech dziedzicznych. Te nieprawidłowości mogą być przekazywane potomstwu jako choroby...
Co to jest las? Słowniki określają las jako zwarty zespół roślinności z przewagą drzew. Przyrodnik widzi w lesie nie tylko drzewa. Las jest zespołem wzajemnie od siebie zależnych roślin i zwierząt, wśród których są i organizmy mikroskopijne,...
Powszechnie znanych jest bardzo wiele chorób dotykających ludzi, choroby te, za względu na wiele czynników zostały podzielone na wiele kategorii. Do jednej z nich zaliczono choroby zakaźne, czyli takie, które wywołane są przez chorobotwórcze...
Zdolność rozmnażania się jest podstawową właściwością wszystkich organizmów żywych. Dzięki tej zdolności organizmów zachowuje się ciągłość życia na Ziemi mimo stałego wymierania poszczególnych osobników. W świecie roślinnym istnieje wiele różnych...
CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA NOWOTWORU Nowotworem nazywamy nieprawidłową tkankę, która rozrasta się nadmiernie i w sposób nieskoordynowany z sąsiadującymi tkankami. Nadmierny rozrost spowodowany jest niepohamowaną proliferacją komórek, nieustającą...
Energetyka : Energetyka jest to nauka techniczna zajmująca się zagadnieniami przetwarzania, przesyłania, gromadzenia i wykorzystywania różnych rodzajów energii. W zależności od rodzaju energii można wyróżnić: energetykę cieplną...
O koniach wielu autorów pisało powieści (Zaklinacz Koni, Nicholas Evans), bajki (Konik Garbusek), piosenki (Konie, dumne konie). Te zwierzęta w wielu wierszach, książkach, filmach, serialach odgrywały ważną rolę, pełniły doskonałe tło... Co wobec...
BEZPOŚREDNIE DOWODY EWOLUCJI WIEK ZIEMI Wiek Ziemi oceniany jest na ok. 5 mld lat. Do jego określenia służą izotopy promieniotwórczych pierwiastków : Uran 238, Potas 40 – do określania wieku skał i minerałów. Węgiel C14 służy do określania...
Odżywianie - m.in. proces życiowy polegający na dostarczeniu pokarmu każdej żywej komórce (w sposób samożywny lub cudzożywny). Pobrany pokarm jest wykorzystywany przez organizm jako materiał budulcowy, energetyczny, zapasowy i regulatorowy....
Położenie i powierzchnia: Narwiański Park Narodowy leży w północno-wschodniej części Polski w województwie podlaskim. Powierzchnia całkowita parku utworzonego w 1996 r. wynosi 7350 ha. Na terenie parku dominuje własność prywatna, głównie...
Jądra- zbudowane są z kanalików nasiennych ułożonych w postaci pławików. Są to gruczoły wydzielania endokrynowego, gdyż komórki śródmiąższowe znajdującego się między kanalikami produkują testosteron, zaś jako gruczoły egzokrynowe produkują...
Ochrona wschodów i początkowego okresu wzrostu roślin Rośliny buraka cukrowego w czasie wschodów i początkowego okresu wzrostu wymagają stałej i bardzo efektywnej ochrony, szczególnie po wysie?wie jednokiełkowych nasion w odstępach docelowych...
Cytoplazma - pozajądrowa część komórki oddzielona od środowiska zewnętrznego błoną komórkową . Cytozol - płynny składnik cytoplazmy , jest zbudowany między innymi z wody , białek i cukrów . Błona komórkowa - zapewnia transport różnych...
Jednym z problemów współczesnego świata - poza zapobieżeniem zagładzie w wyniku wybuchu powszechnej wojny termojądrowej - staje się zapewnienie ludzkości tzw. bezpieczeństwa ekologicznego. Przez dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego...
GENETYKA to nauka badająca dziedziczność i wynikające z tego zmienianie się organizmów.Nośnikiem inf.genetycznej jest dwuniciowe DNA,a model struktury przestrzennej wstalili w 1953 raki Watson i Crick. BUDOWA CHEMICZNA DNA:Zbudowane jest z 4...
Prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka możliwe jest dzięki sprawnej współpracy białek, tłuszczów, wody, węglowodanów i witamin. Jednym z elementów ludzkiego ciała, bez którego życie byłoby niemożliwe, są składniki mineralne. W przyrodzie...
ODŻYWIANIE Pożywienie dzieli się na: a. pokarmy pochodzenia zwierzęcego (mleko i jego przetwory, jaja, mięso, ryby) b. pokarmy pochodzenia roślinnego (owoce, warzywa, zboża) Pożywienie pozwala człowiekowi prawidłowo funkcjonować. Musi być...
Tkanka Nabłonkowa Okrywa powierzchnię ciała i wyściela narządy wewnętrzne. W tkance tej komórki ściśle do siebie przylegają. Mogą tworzyć jedną warstwę ( nabłonek jednowarstwowy) lub kilka warstw (nabłonek wielowarstwowy). Ze względu na...
1. Co to jest gleba? Gleba to powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej. Jest ona wytworem długotrwałych procesów odbywających się na powierzchni Ziemi. Wytworzenie 2-3 cm warstwy gleby trwa około 200-1000 lat. Tworzenie się gleby następuje w...
RYBY Większość gatunków ryb to zwierzęta jajorodne. Składają najczęściej od kilku tysięcy do kilku milionów jaj zwanych ikrą. Okres składania jaj nazywa się tarłem i towarzyszą mu specjalne obyczaje godowe. U samców następuje w tym okresie...
Bakterie to najprostsze, prokariotyczne organizmy jednokomórkowe, występujące we wszystkich środowiskach, nawet w tych, w których inne organizmy nie są w stanie przeżyć są to organizmy kosmopolityczne. Przetrwalniki - spoczynkowa forma...
Znaczenie genetyki w rolnictwie, hodowli zwierząt i medycynie. Inżynieria genetyczna i wykorzystanie jej technik w biotechnologii. Nauka jaką jest genetyka, w dzisiejszych czasach jest niezmiernie powszechna a zarazem potrzebna. Dzięki niej...
1. Komórki ogólnie - to podstawowy element strukturalny i czynnościowy każdego organizmu, zdolny do spełniania różnych funkcji życiowych, np. oddychania, rozmnażania, odżywiania, wzrostu - zbudowana jest ze ściany komórkowej i protoplastu -...
Obecnie jest wiadomo, że wszystkie organizmy żywe zbudowane są z większej lub mniejszej liczby komórek. Występują więc organizmy jednokomórkowe np. bakterie, pierwotniaki lub wielokomórkowe, zbudowane z wielu współpracujących ze sobą komórek....
ROZMNAŻANIE ROŚLIN NASIENNYCH Gromada: Nasienne Podgromada: Nagonasienne Podgromada: Okrytonasienne Rośliny nasienne, podobnie jak mszaki i paprotniki, również przechodzą przemianę pokoleń, przy czym gametofit ich uległ...
Wszystkie organizmy żywe możemy podzielić na dwie grupy: organizmy, które nie mają wykształconego jądra komórkowego (Prokariota) oraz organizmy mające wykształcone jądro komórkowe (Eukariota). Bakterie są jednokomórkowymi organizmami...
Spis treści 1. Strona tytułowa 2. EKOLOGIA, historia ekologii 3. Historia ekologii c.d. 4. Schemat PSR 5. Schemat PSR c.d., grafika 6. ENERGIA, sposoby wytwarzania energii 7. Zanieczyszczenia 8. Zanieczyszczenia c.d., m.in. grafika 9....
Liście Ustawione naprzeciwlegle, dłoniastodzielne, złożone z 5–9 listków na długich ogonkach. Kwiaty Obupłciowe lub rozdzielnopłciowe w tym samym kwiatostanie, zazwyczaj zebrane w okazałe, wyprostowane wiechy o wys. do 30 cm, w kolorze...
Dziedziczenie płci u ludzi jest wynikiem połączenia chromosomów płciowych, zwanych gonosomami, które są częścią układu genetycznego każdego osobnika. Kluczowe informacje na temat tego procesu to: 1. Determinacja płci : Płeć biologiczna...
Cechą charakterystyczną rozwoju cywilizacyjnego na obecnym etapie jest stan, że działalność wytwórcza podyktowana uwarunkowaniami ekonomicznymi, sprowadzona do masowej skali produkcji, wywiera istotny wpływ na środowisko naturalne człowieka....
Krokodyl nilowy (Crocodylus niloticus), gad z rodziny krokodyli właściwych rzędu krokodyli, z nadrzędu gadów naczelnych. Krokodyl nilowy występuje w środkowej i południowej Afryce. Zamieszkuje duże jeziora, rzeki i rozległe tereny...
Zanieczyszczenie środowiska Zanieczyszczenie środowiska - stan środowiska wynikający z wprowadzania do powietrza, wody lub gruntu, substancji stałych, ciekłych lub gazowych lub energii w takich ilościach i takim składzie, że może to ujemnie...
Funkcję szkieletu. - Szkielet stanowi rusztowanie ciała i oparcie dla mięśni. Pełni również następujące funkcję: - Wzrostową (przyrost kości decyduje o wzroście organizmu - Ochronną dla narządów - Krwiotwórczą (szpik kostny wypełniający...
Mięśnie dzielimy ze względu na POŁOŻENIE, KSZTAŁT, RODZAJ PRZYCZEPU, ZAKRES WYKONYWANYCH RUCHÓW Kształt: długie (w kończynach) szerokie (wyściełające ściany klatki piersiowej i brzucha) krótkie (wokół kręgów) okrężne (np. u oczu, ust,...
Cześć1 1)Nauka o przekazywaniu cech dziedzicznychto:-genetyka- 2)Cząstki kwasu DNAzbudowane są z:-nukleodytów- 3)Kwas DNAprzedstawia się jako:AAGGTCTCAG a odpowiednik to tego:-TTCCAGAGTC- 4)Genotyp to:-wszystkie geny organizmy- 5)Płeć...
Stosunek człowieka do przyrody był od najdawniejszych czasów odbiciem stopnia świadomości społecznej i kształtujących się stosunków społecznoekonomicznych, które pozostawały w związku z panującymi sposobami produkcji. Kolejne etapy kultury i...
Grzyby rozmnażają się bezpłciowo (wegetatywnie i przez zarodniki) i płciowo. Rozmnażanie bezpłciowe bardzo często dominuje, a niekiedy nawet bywa jedynym sposobem rozrodu. Rozmnażanie płciowe, jeśli występuje, przybiera często formy niespotykane w...
UKŁAD POKARMOWY.. Części: 1. jama ustna. 2. gardło. 3. przełyk 4. żołądek. 5. jelito cienkie. 6. jelito grube. 7. odbyt Ad. 1. usta- wywinięta śluzówka. a) zęby mleczne i stałe. heterodontyzm- zróżnicowanie zębów. siekacze,...
Najgroźniejszym z przewidywanych skutków efektu cieplarnianego jest globalne ocieplenie klimatu. Może spowodować to podwyższenie poziomu morza na kuli ziemskiej, które zostaną zasilone wodami z topniejących lodów i lodów polarnych (ocieplenie o 5...
Zdrowa żywność Zdrową żywnością nazywamy żywność pochodzącą pochodząca z upraw, gdzie nie używa się środków chemicznych bądź używa w niewielkiej ilości to właśnie zdrowa żywność. Nadmierne używanie środków ochrony roślin, nawozów sztucznych...