profil

Historia

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca72%

Wojna z Rosją i upadek Napoleona

Kategoria: XIX wiek

W 1812 roku Napoleon Bonaparte rozpoczął wojnę z Rosją, jedynym niepokonanym jeszcze przeciwnikiem na kontynencie. Miał do dyspozycji blisko pół milionową armię; w niej także oddziały Księstwa Warszawskiego. Zresztą, aby zachęcić Polaków do wsparcia go w tej wojnie, Napoleon nazwał ją „drugą wojną polską” sugerując, że po pokonaniu cara odbudowana zostanie Polska w przedrozbiorowych granicach. Dnia 24 VI 1812 roku Napoleon wkroczył na terytorium Rosji. Jego przeciwnik car Aleksander I,...

poleca82%

Dekompozycja obozu sanacyjnego po śmierci Józefa Piłsudskiego

Kategoria: Lata 1918-1945

Rok 1935 przyniósł w dziejach Polski międzywojennej dwa istotne wydarzenia. Najpierw 23 IV po wieloletnich zabiegach udało się posłom sanacyjnym wprowadzić w życie nową ustawę zasadniczą, Konstytucję kwietniową. W powszechnej opinii panowało przekonanie, że po jej uchwaleniu Józef Piłsudski osobiście sięgnie po władzę prezydencką. Tak się jednak nie stało. 12 V 1935 roku Józef Piłsudski zmarł. Po jego śmierci nastąpił proces stopniowej dezintegracji obozu jego zwolenników. Bardzo szybko...

poleca76%

Statut Bolesława Krzywoustego (geneza, postanowienia)

Kategoria: Średniowiecze

W 1138 roku Bolesław Krzywousty wydał statut zwany popularnie testamentem, w którym regulował on sprawy następstwa tronu po swej śmierci. Zgodnie z postanowieniami statutu państwo polskie miało zostać podzielone na dzielnice, w których panować mieli poszczególni synowie Bolesława Krzywoustego oraz ich potomkowie. Władzę nad całym państwem miał sprawować najstarszy przedstawiciel dynastii piastowskiej (zasada pryncypatu i zasada senioratu), do którego uprawnień należało: prowadzenie...

poleca77%

Reformy wewnętrzne Austrii, Prus i Rosji w XVII i I połowie XVIII wieku

Kategoria: Czasy nowożytne

Reformy administracyjne Reformy wojskowe Reformy gospodarcze Reformy systemu oświaty Rosja – Piotr I Wielki, Katarzyna II • ustanowiono ministerstwa (kolegia) • wprowadzono nowy podział administracyjny kraju • Cerkiew została podporządkowana państwu • wojsko zorganizowano według wzorów zachodnich • rozpoczęto rozbudowę floty • stolicę państwa przeniesiono do Petersburga • rozwój manufaktur– zwiększenie wysokości podatków • rozwój...

poleca97%

Husytyzm na ziemiach polskich

Kategoria: Średniowiecze

Husytyzm był ruchem społeczno-religijnym, który ogarnął na początku XV wieku Czechy, a także niektóre kraje ościenne. Ideologiem husytyzmu był rektor Uniwersytetu Praskiego, Jan Hus. Spalenie Jana Husa (1412) oraz konflikty społeczno-narodowe w Czechach doprowadziły do wybuchu tzw. wojen husyckich (1419-1434). Husytyzm miał swych zwolenników także na ziemiach polskich, głównie wśród ubogiej i średniej szlachty. W 1412 roku Jan Hus pisał do Władysława Jagiełły, chcąc pozyskać go dla swej...

poleca70%

Początki państwa zakonu krzyżackiego na ziemiach polskich

Kategoria: Średniowiecze

Zakon krzyżacki, którego pełna nazwa brzmiała – Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego– powstał w 1190 roku w Palestynie jako jeden z zakonów rycerskich, których zadaniem była m.in. opieka nad pielgrzymami udającymi się do Ziemi Świętej. Po upadku państw łacińskich i załamaniu się ruchu krucjat zakony rycerskie przeniosły swe siedziby do Europy. Zakon krzyżacki początkowo ulokował swą siedzibę na Węgrzech, a w 1226 roku został sprowadzony przez księcia Konrada...

poleca78%

Kontrreformacja

Kategoria: Czasy nowożytne

Kontrreformacja była reformą wewnętrzną Kościoła katolickiego przeprowadzoną w XVI wieku pod kierunkiem papiestwa. Jej celem była reforma struktur Kościoła katolickiego, aby mógł on przeciwstawić się wpływom reformacji i podjął próbę odzyskania utraconych wpływów. Najważniejsze działania kontrreformacyjne Kościoła katolickiego: – zwołanie soboru powszechnego w Trydencie (1545-1563), który m.in. sprecyzował najważniejsze dogmaty wiary katolickiej i odrzucił ich interpretację przez...

poleca70%

Polityka zagraniczna Kazimierza Wielkiego

Kategoria: Średniowiecze

Głównymi celami polityki zagranicznej Kazimierza Wielkiego było odzyskanie na drodze pokojowej utraconych w czasie rozbicia dzielnicowego ziem oraz ekspansja na ziemie wschodnie (Ruś Halicka). Spór z zakonem krzyżackim Kazimierz Wielki usiłował rozwiązać na drodze mediacji monarchów Czech i Węgier (1335 – zjazd w Wyszehradzie: Polska odzyska ziemię dobrzyńską i Kujawy pod warunkiem zrzeczenia się praw do Pomorza i ziemi chełmińskiej), a następnie poprzez sąd papieski (1339 – sąd w...

poleca71%

Wyprawy krzyżowe

Kategoria: Średniowiecze

Wyprawy krzyżowe (krucjaty) to wyprawy wojenne wojsk chrześcijańskich, organizowane w latach 1096 -1291 pod hasłami religijnymi (obrona Grobu Chrystusa i miejsc świętych w Palestynie przed niewiernymi) na tereny Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Krucjata Daty Charakterystyka I 1096-1099 Krzyżowcy zdobywają tereny Palestyny i tworzą tam szereg państw (królestwo Jerozolimy, księstwo Antiochii, hrabstwo Edessy). II 1147-1149 Krucjata...

poleca92%

Faszyzm włoski i niemiecki w okresie międzywojennym

Kategoria: Lata 1918-1945

Komunizm radziecki nie był jedyną ideologią totalitarną w Europie międzywojennej. Równocześnie rozwijała się bowiem, podobna do niego pod wieloma względami, doktryna faszystowska. Jej kolebki szukać należy we Włoszech, a przyczyn powstania tego prądu – w ówczesnej sytuacji gospodarczej panującej na tym terenie. Włochy, mimo iż należały do zwycięskiego w I wojnie światowej bloku – Ententy, nie wyszły z niej wzmocnione. Przeciwnie, gospodarka nastawiona na wydatki wojenne, nie mogła...

poleca82%

Związek Radziecki w okresie międzywojennym

Kategoria: Lata 1918-1945

Po zakończeniu I wojny światowej na politycznej mapie Europy znajdowały się dwa państwa izolowane w stosunkach międzynarodowych. Były to: Niemcy, powszechnie uznane za sprawcę I wojny światowej, i Związek Radziecki, ze względu na stosowanie zupełnie innych niż w pozostałej części Europy metod gospodarczego i politycznego zarządzania krajem. Jedyne w tym czasie państwo komunistyczne budziło obawy, a nawet przerażenie w Europie, co zaobserwować można było np. w czasie wojny...

poleca79%

Polityka wewnętrzna Kazimierza Wielkiego

Kategoria: Średniowiecze

Głównym celem polityki wewnętrznej następcy Władysława Łokietka, Kazimierza Wielkiego, było umocnienie i konsolidacja zjednoczonego państwa, czemu służyć miało umocnienie władzy królewskiej oraz rozwój gospodarczy kraju. Umocnieniu wewnętrznemu kraju służyła przede wszystkim reforma administracji (ziemia jako nowa jednostka administracyjna), reformy wojska (chorągiew jako podstawowa jednostka wojskowa, która skupia rycerstwo z poszczególnych ziem; budowa zamków i murów obronnych),...

poleca68%

Polacy na soborze w Konstancji

Kategoria: Średniowiecze

Ponieważ wojna polsko-krzyżacka w latach 1409-1411 nie rozstrzygnęła podstawowych sporów, a już w 1414 pomiędzy państwem zakonnym a państwem polsko-litewskim wybuchł nowy konflikt zbrojny, obie strony zgodziły się na rozsądzenie sporu przez sobór, który w latach 1414-1418 obradował w Konstancji. W skład polskiej delegacji na sobór weszli: arcybiskup Mikołaj Trąba, biskup Jakub z Korzkwi, biskup Andrzej Łaskarz, rektor uniwersytetu krakowskiego Paweł Włodkowic, Zawisza Czarny, Jan z...

poleca71%

Początki chrześcijaństwa w Polsce

Kategoria: Średniowiecze

W 966 roku Mieszko I wraz ze swoim dworem przyjął chrzest. Wydarzenie to zostało poprzedzone w 965 roku zaślubinami Mieszka I z czeską księżniczką Dobrawą, córką księcia czeskiego Bolesława I. Przyczyny przyjęcia nowej religii przez Mieszka I to: dążenie do umocnienia pozycji państwa polskiego na arenie międzynarodowej, chęć zapobieżenia izolacji pogańskiej Polski, ugruntowanie pozycji księcia jako pomazańca bożego, umocnienie jedności kraju i walka z tendencjami decentralistycznymi,...

poleca78%

Rewolucja francuska – główne etapy

Kategoria: Czasy nowożytne

Okres Etap Charakterystyka VII 1789-IX 1791 rewolucja ludowa – VII-VIII 1789 – powstanie chłopskie – VIII 1789 – Zgromadzenie Narodowe znosi przywileje stanowe (m.in. poddaństwo i pańszczyznę) – VIII 1789 – ogłoszenie Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela IX 1791-IX 1792 monarchia – 3 IX 1791 – uchwalenie konstytucji – ustanowienie monarchii konstytucyjnej – 1792 – początek wojny z Austrią – IX 1792 – aresztowanie króla i wprowadzenie republiki...

poleca81%

Unia polsko-saska

Kategoria: Czasy nowożytne

Unia polsko-saska trwała od 1696 do 1763 roku. Była to unia personalna. Na tron Rzeczpospolitej w wolnej elekcji zostali wybrani władcy Saksonii: August II (1696-1733) i August III (1733-1763). Okres panowania tych władców uważany jest za czasy upadku politycznego państwa polskiego. Próby wzmocnienia władzy króla w Rzeczpospolitej kończyły się buntami szlachty. Polityka Augusta II doprowadziła do wciągnięcia Rzeczpospolitej do wojny północnej (1700-1721) ze Szwecją, która zrujnowała...

poleca74%

Wojny religijne w Europie

Kategoria: Czasy nowożytne

Zmiany społeczne i polityczne spowodowane reformacją doprowadziły w wielu krajach do wojen religijnych. W latach 1524-1526 doszło w Niemczech do tzw. wojen chłopskich. W latach następnych konflikty religijne w Niemczech nakładały się na konflikt pomiędzy katolickim obozem cesarskim a protestanckimi książętami. W wyniku wojen w latach 1546-1547 wojska cesarskie pokonały zwolenników reformacji, jednak likwidacja wyznań reformowanych była niemożliwa. Wojny religijne w Niemczech zostały...

poleca64%

Próby zjednoczenia ziem polskich w XIII i XIV wieku

Kategoria: Średniowiecze

Pomimo postępującej w drugiej połowie XII wieku decentralizacji państwa polskiego, wyrażającej się głównie w rosnącej liczbie księstw dzielnicowych, istniały czynniki, które jednoczyły podzielone ziemie. Do najważniejszych z nich zaliczyć można: istnienie wspólnego zagrożenia ze strony wrogów zewnętrznych (Krzyżacy, Mongołowie), panowanie książąt z jednej dynastii piastowskiej, podporządkowanie całego kraju jednemu arcybiskupstwu w Gnieźnie, wspólną kulturę (język, tradycja, kult świętych...

poleca84%

Powstania śląskie 1919-1921 i plebiscyt na Górnym Śląsku

Kategoria: Lata 1918-1945

Traktat wersalski z 28 VI 1919 roku podjął decyzję dotyczącą przyszłości państwowej Górnego Śląska. Zgodnie z art. 88 tego dokumentu o przynależności Górnego Śląska decydować miał plebiscyt, czyli głosowanie miejscowej ludności, która w ten sposób miała określić, czy życzy sobie pozostać w Niemczech, czy też należeć do Polski. Wprawdzie przedwojenne spisy ludności wykazywały większość polską na tym obszarze, ale mimo to decyzja o plebiscycie nie została przyjęta przez Polaków z...

poleca62%

Demokracja w Atenach

Kategoria: Starożytność

Grecja starożytna posiadała niezwykle specyficzny system polityczny. Nie wytworzyło się tam jedno duże państwo, lecz powstało szereg państw-miast, tzw. polis. Największe z nich to Ateny i Sparta. Na skutek ewolucji ustroju w Atenach w IV i V wieku p.n.e. ukształtował się demokratyczny system rządów. Jego główną zasadą był szeroki dostęp wszystkich obywateli do urzędów, za których sprawowanie otrzymywano wynagrodzenie. Główną instytucją życia politycznego było zgromadzenie ludowe, w którym...

poleca81%

Partie polityczne Polski międzywojennej

Kategoria: Lata 1918-1945

Ustrój demokracji parlamentarnej, jaki obowiązywał w Polsce na podstawie Konstytucji marcowej, spowodował uaktywnienie się całej gamy partii politycznych reprezentujących różne grupy społeczne i narodowe. Zastosujmy, znany jeszcze od czasów rewolucji francuskiej, podział na ugrupowania prawicowe, centrowe i lewicowe. Do partii prawicowych zaliczyć należy: a) Narodową Demokrację (endecję), która od 1919 roku funkcjonowała pod nazwą Związek Ludowo-Narodowy, a od 1930 roku – Stronnictwo...

poleca83%

Powstanie Chmielnickiego

Kategoria: Czasy nowożytne

Problem kozacki był jednym z największych problemów wewnętrznych Rzeczpospolitej w I połowie XVII wieku.W latach 1591-1638 na Ukrainie doszło do 6 dużych powstań kozackich. Największe powstanie Kozaków wybuchło w 1648 roku. Od nazwiska przywódcy Kozaków nazywane jest ono powstaniem Bohdana Chmielnickiego. Przyczyny powstań kozackich: – polityczne – nieudolna polityka Rzeczpospolitej wobec Kozaków, – społeczne – próby przekształcenia Kozaków w chłopów pańszczyźnianych, – religijne –...

poleca65%

Konflikt Bolesława Śmiałego ze św. Stanisławem

Kategoria: Średniowiecze

Polityka Bolesława Śmiałego doprowadziła do umocnienia pozycji Polski na arenie międzynarodowej, a także do wzmocnienia wewnętrznego państwa. Mimo to władca ten w gwałtownych okolicznościach został pozbawiony tronu i zmuszony do ucieczki z kraju. Bunt możnych, który pozbawił Bolesława władzy, był prawdopodobnie inspirowany przez księcia czeskiego Wracisława, który był stronnikiem cesarza. Po wygnaniu Bolesława Śmiałego, który udał się na Węgry, możni oddali władzę w kraju drugiemu synowi...

poleca69%

Państwo polskie za ostatnich Jagiellonów

Kategoria: Czasy nowożytne

Okres rządów dwóch ostatnich Jagiellonów na tronie Polski – Zygmunta Starego (1505-1548) i Zygmunta Augusta (1548-1572) – to czasy ostatecznego ukształtowania się Rzeczypospolitej szlacheckiej. Do najważniejszych wydarzeń wewnętrznych tego okresu należy zaliczyć: 1) rozwój ruchu egzekucyjnego, czyli ruchu średniej szlachty dążącej do uporządkowania ustroju państwa oraz zwrotu rozdanych dóbr królewskich; program ruchu egzekucyjnego: – uporządkowanie praw, – wprowadzenie tolerancji...

poleca76%

Życie gospodarcze Królestwa Polskiego w latach 1815-1830

Kategoria: XIX wiek

W pierwszych latach istnienia Królestwa Polskiego jego sytuacja gospodarcza nie przedstawiała się pomyślnie. Państwo to było zniszczone w wyniku wojen, jakie toczyły się, również na jego terytorium, za czasów Napoleona. Do osłabienia gospodarki przyczyniła się też okupacja rosyjska od 1813 roku. Korzystając jednak z praw nadanych w konstytucji, po1815 roku przystąpiono do intensywnych prac nad poprawą stanu gospodarczego państwa. Dzieło to zainicjował minister skarbu w rządzie Królestwa...

poleca72%

Insurekcja kościuszkowska i III rozbiór Polski

Kategoria: Czasy nowożytne

Większość działaczy obozu patriotycznego po akcesie Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej udała się na emigrację, gdzie przygotowywali wybuch powstania zbrojnego. Wybuch powstania przyspieszyła decyzja rosyjska o zmniejszeniu stanu liczebnego armii polskiej o 50%. Powstanie wybuchło w marcu 1794 roku, a na jego czele stanął Tadeusz Kościuszko. Celem powstania było wyzwolenie ziem polskich i powrót państwa do poprzednich granic Przebieg insurekcji...

poleca64%

Straty terytorialne Polski w okresie rozbicia dzielnicowego

Kategoria: Średniowiecze

Teren Czas odpadnięcia od państwa polskiego Sposób odpadnięcia od państwa polskiego Pomorze Zachodnie koniec XII wieku Pomorze Zachodnie zostało podporządkowane kolejno: państwu niemieckiemu, Danii i Brandenburgii Ziemia chełmińska 1226 Konrad Mazowiecki nadaje ziemię chełmińską zakonowi krzyżackiemu Ziemia lubuska 1249-1252 książę Bolesław Rogatka sprzedał ziemię lubuską margrabiom brandenburskim Grody Santok i Drezdenko...

poleca74%

Zjednoczenie Niemiec

Kategoria: XIX wiek

Wydarzenia podobne do włoskich miały miejsce w II połowie XIX wieku także w państwach niemieckich. Tworzyły one od 1815 roku tzw. Związek Niemiecki, konfederację niezależnych państw. Walka o prymat w tym związku toczyła się między Austrią i Prusami. W 1834 roku po utworzeniu Związku Celnego, łączącego państwa niemieckie, rola Prus jeszcze wzrosła, a kiedy na czele rządu tego państwa stanął w 1862 roku Otto von Bismarck, państwo pruskie przystąpiło do realizowania idei zjednoczenia...

poleca63%

Ostatnia wolna elekcja w Polsce

Kategoria: Czasy nowożytne

Ostatnia wolna elekcja w Rzeczpospolitej miała miejsce w 1764 roku. Zwolennikom reform w kraju, skupionym wokół rodziny Czartoryskich (tzw. Familia), udało się podporządkować sejm konwokacyjny, w czasie którego przeprowadzono szereg reform państwa: – utworzenie komisji skarbowej, która miała kontrolować i nadzorować wydatki i dochody państwa, – utworzenie komisji wojskowej, która ograniczyła uprawnienia hetmanów, – zniesiono przysięgi posłów na instrukcje, – uchwalono regulamin obrad...

poleca91%

Polityka zagraniczna Polski międzywojennej

Kategoria: Lata 1918-1945

W latach 1918-1939 Polska graniczyła z sześcioma państwami: Niemcami, Czechosłowacją, Rumunią, ZSRR, Litwą i Łotwą. Przez krótki okres po zajęciu Zaolzia – także z Węgrami. Spośród tych państw jedynie z Rumunią i Łotwą, a także z Węgrami łączyły Polskę przyjazne kontakty. Z pozostałymi sąsiadami wzajemne stosunki układały się źle, na co wpływ miały pretensje dotyczące przebiegu granic, a także oskarżenia o dyskryminację mniejszości narodowych. W efekcie, poszukując potencjalnych...

poleca71%

Wojna Księstwa Warszawskiego z Austrią w 1809 roku

Kategoria: XIX wiek

W kwietniu 1809 roku Austria, na wieść o kłopotach Napoleona Bonapartego w Hiszpanii, rozpoczęła kolejną wojnę z Francją. Na pomoc Napoleonowi ruszyło m.in. wojsko Księstwa Warszawskiego. Tę sytuację chcieli wykorzystać Austriacy. Przekonani, że Księstwo Warszawskie pozbawione wojska jest bezbronne, wysłali tam korpus pod dowództwem arcyksięcia Ferdynanda d’Este (32 tys. żołnierzy). Dowódca wojsk Księstwa Warszawskiego, książę Józef Poniatowski, dysponował zaledwie 16-tysięczną armią....

poleca76%

Zjednoczenie Włoch

Kategoria: XIX wiek

Zakończona niepowodzeniem próba zjednoczenia Włoch podczas <Wiosny Ludów> nie oznaczała zaniechania dalszych działań zmierzających do osiągnięcia tego celu. Centrum włoskiego ruchu narodowego stało się Królestwo Sardynii (Piemont), rządzone przez Wiktora Emanuela II z dynastii sabaudzkiej. Zwolennikiem zjednoczenia przynajmniej północnych Włoch i odebrania równocześnie Austrii Lombardii i Wenecji był także premier rządu Sardynii, Camillo Cavour. Widział w tym przede wszystkim...

poleca77%

Upadek cesarstwa zachodniorzymskego

Kategoria: Starożytność

Historycy przyjmują różne daty jako koniec cesarstwa rzymskiego, a zarazem koniec epoki starożytnej. Wśród nich najczęściej wymieniane to: 330 rok – założenie Konstantynopola, 395 rok – podział cesarstwa pomiędzy synów Teodozjusza oraz 476 rok – usunięcie ostatniego marionetkowego cesarza na Zachodzie. W 476 roku dowódca wojsk germańskich, obwołany przez nie swym królem, pokonał wojska rzymskie dowodzone przez naczelnika Orestesa i złożył z tronu jego syna Romulusa Augusta, zwanego...

poleca79%

Stosunki polsko-radzieckie podczas II wojny światowej

Kategoria: Lata 1918-1945

Utworzony we Francji rząd emigracyjny kierowany przez gen. Władysława Sikorskiego w pierwszym okresie swego istnienia w ten sam sposób ukształtował swój stosunek do Niemiec i do ZSRR. Oba państwa uznane zostały za agresorów i okupantów Polski. Sytuacja pod tym względem stała się bardziej skomplikowana po ataku Niemiec na Związek Radziecki 22 VI 1941 roku. Dotychczasowi sojusznicy stali się stronami konfliktu wojennego, a dla Józefa Stalina było oczywiste, że pomocy w wojnie przeciw...

poleca85%

I wojna światowa na froncie zachodnim

Kategoria: XIX wiek

W 1914 roku rozpoczęła się I wojna światowa jako konflikt między dwoma blokami państw: Trójprzymierzem łączącym Niemcy, Austro-Węgry i Włochy (powstało w 1882 roku) i Trójporozumieniem, w skład którego wchodziła Rosja, Anglia i Francja (istniało od 1907 roku). Trójprzymierze zwane było także blokiem państw centralnych, zaś Trójporozumienie – Ententą. Powstały one w celu wzmocnienia państw biorących udział w konfliktach kolonialnych. Z czasem okazało się, że spór na tym tle doprowadził do...

poleca69%

Konstytucja 3 Maja

Kategoria: Czasy nowożytne

Najważniejszym aktem prawnym uchwalonym przez Sejm Wielki była Ustawa Rządowa 3 Maja, zwana Konstytucją 3 Maja. Była to pierwsza konstytucja europejska, a druga na świecie (po amerykańskiej, uchwalonej w 1787 roku). Wprowadzała ona w Rzeczpospolitej monarchię parlamentarną. Ustrój Rzeczpospolitej według Konstytucji 3 Maja: – zniesienie elekcyjności tronu (po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego tron w Polsce miała objąć dynastia saska), – utworzenie rządu, tzw. Straży Praw (król,...

poleca78%

Skutki wielkich odkryć geograficznych w XV wieku

Kategoria: Czasy nowożytne

Wielkie odkrycia geograficzne w XV i XVI wieku oraz związana z nimi ekspansja Europejczyków na tereny Ameryki, Afryki i Azji spowodowały różnorakie skutki o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym i gospodarczym. Skutki Przykłady polityczne – powstanie imperiów kolonialnych (Hiszpania, Portugalia) – upadek państw Azteków i Inków społeczne – odpływ ludności z Europy – zmniejszenie liczebności ludności tubylczej na terenach zajmowanych przez...

poleca74%

Powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej

Kategoria: Czasy nowożytne

Aktywna kolonizacja wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej przez Europejczyków (głównie Brytyjczyków i Francuzów) rozpoczęła się na początku XVII wieku. W jej wyniku na początku XVIII wieku istniało w Ameryce Północnej 13 kolonii angielskich (New Hampshire, Massachusetts, Connecticut, New York, New Jersey, Pennsylvania, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina, Georgia, Rhode Island). Polityka metropolii, która polegała na ograniczaniu rozwoju gospodarki kolonii oraz...

poleca61%

Wojna trzynastoletnia

Kategoria: Średniowiecze

Żadna ze stron konfliktu krzyżackiego nie była zadowolona z postanowień pierwszego pokoju toruńskiego oraz zawartych później traktatów. Jednocześnie pogarszająca się sytuacja gospodarcza państwa zakonnego (wysokie podatki i cła) powodowały wzrost nastrojów niezadowolenia wobec rządów zakonu krzyżackiego. W 1440 roku miasta pruskie oraz szlachta Prus i Pomorza zawiązały Związek Pruski. W 1454 roku wobec rozwiązania Związku przez Zakon doszło do wybuchu antykrzyżackiego powstania....

poleca72%

Konfederacja barska i I rozbiór Polski

Kategoria: Czasy nowożytne

W 1767 roku Rosja oraz Prusy po raz kolejny ingerowały w wewnętrzne sprawy Rzeczpospolitej, wykorzystując ku temu problem różnowierców w państwie polsko-litewskim. Państwa te zażądały równouprawnienia różnowierców. Pod zwierzchnictwem ambasadora Rosji w Rzeczpospolitej Mikołaja Repnina szlachta wroga królowi zawiązała w Radomiu konfederację. Na zwołanym sejmie Repnin przeprowadził równouprawnienie różnowierców oraz uchwalenie praw kardynalnych, czyli podstaw ustroju Rzeczpospolitej, które...

poleca75%

Marcin Luter i reformacja w Niemczech

Kategoria: Czasy nowożytne

Kryzys wewnętrzny Kościoła katolickiego na przełomie XV i XVI wieku (zeświecczenie duchownych, rozbudowany system opłat na rzecz Kościoła – annaty, świętopietrze, dyspensy, zaniedbanie obowiązków duszpasterskich) pobudził dążenia do reformy tej instytucji. Reforma ta została przeprowadzona w XVI wieku i przybrała dwie formy – reformacji i kontrreformacji. Reformację zapoczątkował w 1517 roku niemiecki mnich Marcin Luter, który w dniu 31 X wywiesił na drzwiach kościoła w Wittemberdze 95...

poleca78%

Walka o seniorat

Kategoria: Średniowiecze

Postanowienia statutu sukcesyjnego Bolesława Krzywoustego okazały się niezwykle trudne do utrzymania. Już około 1141 roku pomiędzy seniorem dynastii Władysławem II a jego młodszymi braćmi doszło do konfliktu, który w latach następnych przerodził się w otwarte wystąpienie zbrojne młodszych książąt przeciwko władzy seniora i zakończył wygnaniem Władysława II z kraju (1146). Władzę w dzielnicy krakowskiej objął drugi w kolejności starszeństwa syn Bolesława Krzywoustego – Bolesław...

poleca62%

Kryzys państwa polskiego za Mieszka II

Kategoria: Średniowiecze

W latach 30. XI wieku państwo polskie przeżyło gwałtowny i głęboki kryzys, którego przyczynami były głównie niezadowolenie różnych grup społeczeństwa spowodowane wzrostem ciężarów feudalnych oraz zagrożenie zewnętrzne ze strony sąsiadów Polski. W 1031 roku nastąpił jednoczesny najazd na ziemie polskie ze strony Niemiec i Rusi. Mieszko II został pozbawiony tronu i musiał uchodzić z kraju. Od państwa polskiego odpadły: Milsko i Łużyce (Niemcy), Morawy (Czechy), Grody Czerwieńskie (Ruś) i...

poleca70%

Frankowie

Kategoria: Średniowiecze

Frankowie byli ludem germańskim, który w IV wieku osiedlił się w północnej Galii. Zjednoczenia plemion frankijskich dokonał na przełomie V i VI wieku Chlodwig. Dla umocnienia swego państwa w 496 roku przyjął on chrześcijaństwo. Po śmierci Chlodwiga państwo frankijskie przeżywało kryzys. Faktyczną władzę w państwie sprawowali urzędnicy dworscy zwani majordomami. Jeden z nich, Pepin Krótki, obalił dynastię Merowingów i został koronowany przez papieża na króla Franków. W zamian za to Pepin...

poleca64%

Rządy Władysława Hermana

Kategoria: Średniowiecze

Panowanie Władysława Hermana (1079-1102) to okres wewnętrznego osłabienia państwa polskiego (wzrost tendencji decentralistycznych, umocnienie się pozycji możnych kosztem władzy książęcej) oraz zaniku aktywności na arenie międzynarodowej (uzależnienie państwa polskiego od cesarstwa). Władysławowi nie udało się uzyskać zgody cesarza na koronację. Faktyczną władzę w kraju sprawował palatyn książęcy Sieciech. Opozycja możnych przeciw władzy Sieciecha poparła przeciw księciu Władysławowi jego...

poleca64%

Partie polityczne na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku

Kategoria: XIX wiek

Pod koniec XIX wieku na ziemiach polskich funkcjonować zaczęły nowoczesne partie polityczne, formowane na wzór działających w Europie Zachodniej. Najlepsze warunki do zakładania partii politycznych były w zaborze austriackim ze względu na prawa narodowe, jakimi dysponowali tam Polacy. Ze względu na rolniczy głównie charakter Galicji pierwsze partie, jakie powstawały na tym terenie, gromadziły chłopów. Już w 1875 roku ks. Stanisław Stojałowski zaczął wydawać pisma „Wieniec” i „Pszczółka”,...

poleca73%

Potop szwedzki

Kategoria: Czasy nowożytne

Wojna polsko-szwedzka została wznowiona w II połowie XVII wieku. Trwała ona od 1655 do 1660 roku i potocznie nosi nazwę „potop szwedzki”. Przyczyny wojny: – konflikt polsko-szwedzki o dominację w rejonie Bałtyku, – próba podporządkowania Rzeczpospolitej Szwecji i powstrzymanie ekspansji państwa rosyjskiego, które zwyciężało w wojnie z Rzeczpospolitą, – pretensje polskich Wazów do korony Szwecji. Przebieg wojny: 1655 rok – wkroczenie wojsk szwedzkich na tereny Rzeczpospolitej, –...

poleca66%

Wojna w obronie Konstytucji 3 maja i II rozbiór Polski

Kategoria: Czasy nowożytne

Przeciwnicy Konstytucji 3 Maja pod opieką carycy Katarzyny II zawiązali konfederację w Petersburgu (kwiecień 1792). Od miejsca oficjalnego jej ogłoszenie– Targowicy – nazywana ona jest konfederacją targowicką. Głównym jej celem miało być obalenie postanowień Konstytucji 3 Maja. Na czele konfederacji stanęli: Szczęsny Potocki, Ksawery Branicki i Seweryn Rzewuski. Konfederaci zwrócili się o pomoc do carycy Katarzyny II, która wysłała do Rzeczpospolitej swe wojska. Interwencja rosyjska...

poleca58%

Wielka wojna z zakonem krzyżackim

Kategoria: Średniowiecze

Jednym z głównych celów unii polsko-litewskiej było pokonanie wspólnego wroga obu państw – zakonu krzyżackiego. Jednocześnie zakon zdawał sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa wobec zjednoczenia sił militarnych Polski i Litwy. Bezpośrednią przyczyną wybuchu wielkiej wojny z zakonem krzyżackim (1409-1411) był wybuch antykrzyżackiego powstania na Żmudzi, które zostało poparte przez stronę litewską. Bitwa pod Grunwaldem (fragment), Jan Matejko Przebieg wielkiej wojny z...

poleca64%

Najazdy Tatarów na Polskę

Kategoria: Średniowiecze

Po podboju Rusi (1237-1249) w 1241 roku Tatarzy zorganizowali wyprawę na tereny Węgier i Polski. Głównym kierunkiem ataku wojsk tatarskich były Węgry. Uderzenie na ziemie polskie miało charakter osłonowy. Wojskom tatarskim jako pierwsze usiłowało stawić czoła rycerstwo małopolskie, które zostało rozgromione w bitwach pod Turskiem (luty 1241) i Chmielnikiem (marzec1241). Opór przeciwko Tatarom zorganizował również książę Henryk Pobożny, jednak wojska przez niego dowodzone poniosły klęskę w...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z