profil

Słownik języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca83%

Nihilizm

rzecz. ż postawa filozoficzna, zakładająca beznadziejność wszystkich ludzkich poczynań, brak sensu życia i jakichkolwiek podstaw moralnych, na których można się oprzeć.   Renata przeczytała artykuł na temat nihilizmu (D. lp) i jego znaczenia, jako koncepcji filozoficznej. Była bardzo zaskoczona, że dotąd nie słyszała o nihilizmie (Ms. lp). Nie mogła sobie również wyobrazić, jak można kierować się w życiu taką postawą, która nie daje wiary w sens życia.   KOMENTARZ Czasem...

poleca89%

Niszowy

przym. przeznaczony dla konkretnej, wąskiej grupy odbiorców.   Zespół rockowy, który zawsze nagrywał muzykę niszową (B. lp), trudną i przeznaczoną dla specyficznego odbiorcy, postanowił zmienić oblicze i wydał płytę zawierającą szereg melodyjnych piosenek. Producent aparatów fotograficznych sam określił swój nowy model jako produkt niszowy (M. lp). Najnowszy aparat tej firmy wcale nie jest lepszy od wielu innych, ale materiały z jakich go wykonano sprawiają, że cena jest dużo...

poleca78%

Radykalny

przym. związany z jakimiś poglądami i wyznający je w sposób zasadniczy, zdecydowany (np. w religii lub w polityce). domagający się zmian, stanowczy.   (w zn. 1.) Studenci politologii rozmawiali na zajęciach na temat działalności radykalnych (D. lm) grup religijnych i politycznych na świecie, a także możliwości dialogu między odmiennymi ideologiami. (w zn. 2.) W związku ze wzrostem przestępczości wśród nieletnich, komendant policji musiał uciec się do środków...

poleca80%

Charyzmatyczny

przym. mający (zazwyczaj wrodzoną) zdolność do wpływania na ludzi, oddziaływania na ich postawy. (rel.) obdarzony szczególną łaską Boga, mający zdolność wieszczenia innym objawionych mu przez Boga prawd.   Wiele osób z całej Polski przyjeżdża do charyzmatycznego uzdrowiciela, który mieszka w małej miejscowości na Podlasiu. Ludzie ci wierzą, że uzdrowiciel posiadł umiejętność leczenia przemawiając do chorych i dotykając ich głów. Psycholodzy twierdzą, że działalność takich...

poleca76%

Wyimaginowany

przym. będący wytworem czyjejś wyobraźni, nierealny, wymyślony.   Nie potrafił odnaleźć się w rzeczywistości, więc żył w wyimaginowanym (Ms. lp) świecie.

poleca83%

Relatywny

przym. zmienny, niestały, uzależniony od czynników zewnętrznych, wpływowy.   Znany socjolog prowadził wykład na temat relatywnych (D. lm) postaw we współczesnym społeczeństwie. W czasie badań socjologicznych okazało się, że przeciętny mieszkaniec kraju nie chce przyznać się do swoich sympatii wyborczych i zapytany, na kogo głosował często podaje nieprawdziwe informacje. Profesor zwracał uwagę na relatywizm postaw ludzkich bardzo często uzależnionych od opinii mediów na temat...

poleca90%

Uzurpator

(ż uzurpatorka ) rzecz. m. człowiek niesłusznie przypisujący sobie prawo do czegoś.   W historii było wielu uzurpatorów (D. lm, ident. w B. lm), sięgających po władzę, która im się nie należała. Uzurpatorzy (M. lm) wykorzystywali moment osłabienia państwa, aby drogą intryg uzyskać możliwość rządzenia krajem.   KOMENTARZ Uzurpator to osoba, która sobie coś uzurpuje (np. prawo do czegoś), np. Zupełnie niespodziewanie sąsiad pana Malinowskiego zaczął sobie uzurpować prawo...

poleca89%

Sceptyczny

przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący.   Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył.   KOMENTARZ...

poleca85%

Kuriozalny

przym. wyjątkowy (w negatywnym sensie), dziwaczny, osobliwy (łac. curiosum – rzecz ciekawa).   Jako kuriozalny (M. lp) określił dyrektor szkoły pomysł nowego nauczyciela WF, aby zakupić kilka kompletów kart i rozpocząć naukę brydża sportowego wśród uczniów. Nauczyciel tłumaczył, że sala gimnastyczna jest w stałym remoncie, więc nie jest w stanie prowadzić innych zajęć sportowych.

poleca91%

Symultaniczny

przym. równoczesny, dziejący się równolegle, w tym samym czasie. oparty na zasadach symultanizmu, czyli założeniach jednoczesności zdarzeń (popularne w szt. teatralnej średniowiecza).   (w zn. 1.) Pan Janusz jest tłumaczem symultanicznym (N. lp), potrafi – słuchając tekstu wypowiadanego w j. angielskim – w tym samym czasie, czyli symultanicznie tłumaczyć wypowiedź na j. polski. Jest bardzo cenionym tłumaczem, często zapraszanym na międzynarodowe konferencje. (w zn. 2.)...

poleca100%

Elitarny

przym. dostępny dla wąskiej grupy, wyjątkowy, ekskluzywny.   Elitarne (M. lp, ident. w B. lp) przyjęcie w domu ambasadora zgromadziło wielu wybitnych przedstawicieli świata kultury, nauki oraz finansów. Widzowie przychodząc na spektakle teatralne znanego reżysera mieli zawsze wrażenie, że obcują ze sztuką elitarną (N. lp), która wymaga od nich dobrego przygotowania i skupienia.   KOMENTARZ Słowo elitarny oznacza dostępność czegoś wyłącznie dla wybranych, przy czym może...

poleca90%

Defetyzm

rzecz. m, br. lm przewidywanie klęski, brak wiary w powodzenie czegoś, zwątpienie, czarnowidztwo.   Trener drużyny siatkarskiej przestrzegał zawodników przed defetyzmem (N. lp). Zachęcał ich, by wierzyli w zwycięstwo, mimo że przegrali dwa ostatnie mecze.   KOMENTARZ Słowo było często używane w propagandzie PRL, przestrzegano wtedy przed szerzeniem defetyzmu lub uleganiem defetyzmowi, a więc dopuszczaniem do siebie zwątpienia w sensowność poczynań rządu. Słowo jest często...

poleca59%

Represja

rzecz. ż działanie o charakterze karnym najczęściej stosowane przez państwo (lub jakąś organizację) w stosunku do obywatela.   Działacze opozycyjni podczas stanu wojennego w Polsce byli poddani represjom (C. lm). Represje (M. lm) polegały m.in. na internowaniu (uwięzieniu). Minister sprawiedliwości zapowiedział, że wobec wszystkich kibiców, którzy wszczynają bójki na stadionach państwo będzie stosować surowe represje (B. lm) karne, osądzając te osoby w trybie przyspieszonym i...

poleca84%

Komercja

rzecz. ż, br. lm działanie ukierunkowane wyłącznie na zysk. (pot.) negatywne określenie kiepskiego produktu albo występu artystycznego.   (w zn. 1.) – Prowadzenie serwisu samochodowego musi być nacechowane komercją (N. lp). – powiedział mechanik. – Komercyjne podejście, to właściwe podejście – klient płaci, my zarabiamy. (w zn. 2.) Występy zespołów na letniej scenie w nadmorskim kurorcie miejscowe gazety określiły jako czystą komercję (B. lp), przy widocznym braku...

poleca77%

Permanentny

przym. stały, ciągły, nieustanny.   Permanentny (M. lp) hałas dochodzący z mieszkania sąsiadów, zaczął w końcu przeszkadzać nawet niedosłyszącej babci.

poleca76%

Kontrowersyjny

przym. wzbudzający sprzeczne reakcje, dyskusyjny, niejednoznaczny, powodujący negatywny odbiór.   Znany lekarz wygłosił niedawno kontrowersyjną (B. lp) opinię, że telefony komórkowe nie tylko nie są szkodliwe, ale ich stałe trzymanie w kieszeni oddala ryzyko zachorowania na raka i choroby serca. Nowy film kontrowersyjnego (D. lp) twórcy z Zanzibaru wywołał falę dyskusji zarówno wśród widzów, jak i krytyków.

poleca78%

Dyspozycyjność

rzecz. ż, br. lm gotowość do pracy. uzależnienie od kogoś, poddańczość, usłużność.   (w zn. 1.) Wiele firm wymaga od swych pracowników całkowitej dyspozycyjności (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). Ta dyspozycyjność (M. lp, ident. w B. lp) często jest rozumiana jako ciągła gotowość do pracy poza ustalonymi godzinami. (w zn. 2.) Kierownik działu wykazuje się całkowitą dyspozycyjnością (N. lp) w stosunku do dyrektora, nawet gdy ten podejmuje decyzje niesprawiedliwe dla...

poleca88%

Partycypować

czas. brać w czymś udział, przyłączać się, uczestniczyć.   Biznesmen obiecał, że będzie partycypował w kosztach koncertu plenerowego w przyszłym miesiącu, wspomagając organizatorów kwotą umożliwiająca wynajęcie sceny. – Partycypuję w organizacji tego wyścigu kolarskiego oraz wszystkich zawodów sportowych w naszym mieście – pochwalił się znany działacz sportowy w rozmowie z dziennikarzami.

poleca83%

Erudycja

rzecz. ż, br. lm wiedza oraz umiejętność jej wykorzystania i zaprezentowania we właściwy sposób.   Pan Marian uwielbia historię, geografię i astronomię. Czyta mnóstwo książek, ale tylko przy nielicznych okazjach ma możliwość zaprezentowania swojej erudycji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). Jako prawdziwy erudyta pogłębia i uzupełnia swoją wiedzę.

poleca89%

Paronim

słowo podobnie brzmiące do innego słowa, które na skutek tego może być z nim mylone, a posiadające zupełnie inne znaczenie, np. efektowny – interesujący, przyciągający uwagę , i efektywny – wydajny, skuteczny .

poleca80%

Sympozjum

rzecz. n, w lp nieodm. spotkanie specjalistów, poświęcone omawianiu jakiegoś zagadnienia; sympozjum zwykle towarzyszą wykłady i dyskusja.   W przyszłym tygodniu profesor Nowak jedzie na międzynarodowe sympozjum , na którym przedstawi wykład pt. Wpływ zanieczyszczeń powietrza na rozwój próchnicy zębów . Profesor jest zapraszany na liczne sympozja (B. lm, ident. w M. lm) poświęcone nowoczesnym metodom leczenia. W czasie sympozjów (D. lm) dentyści z całego świata wymieniają swoje...

poleca62%

Abstrachować

czas. Słowo w mowie potocznej używane jest wyłącznie w zwrotach abstrahować od czegoś, czyli nie brać czegoś pod uwagę, ignorować rzeczy mniej ważne itp.   W swoich wykładach na temat malarstwa współczesnego zazwyczaj abstrahuję (1. os. lp) od zagadnień zastosowania koloru – powiedział profesor Akademii Sztuk Pięknych do swego kolegi. Jeżeli abstrahujesz (2. os. lp) od tak ważnych spraw, to nie dziw się, że studenci poświęcają tak dużo czasu na uzupełnienie wiedzy z...

poleca60%

Mistyfikacja

rzecz. ż działanie, mające na celu wprowadzenie kogoś w błąd na skutek przygotowanej wcześniej, spreparowanej sytuacji; oszustwo, antonim (SPJ) – demistyfikacja.   Znany przed laty jasnowidz i medium wykorzystywał naiwność ludzi i – karząc sobie słono płacić – obiecywał wywołanie ducha dowolnej, zmarłej osoby oraz możliwość porozmawiania z nim. Kiedy jednak żona pewnego milionera od roku, co tydzień brała udział w takich spotkaniach, mąż zatrudnił prywatnego detektywa, który wykrył...

poleca56%

Konotacja

dodatkowe, poza podstawowym znaczeniem, pojmowanie znaczenia wyrazu łączone z wyrazem przez użytkowników danego języka; wyraz pozornie może być neutralny, tymczasem przez negatywną konotację wyraz może być odebrany jako negatywny; w przypadku pozytywnej konotacji wyraz może być odebrany jako pozytywny, mimo że słownikowo jest neutralny. zdolność niektórych wyrazów do wskazywania, że powinny być uzupełnione innym wyrazem, z określonej kategorii, np. przymiotnik powinien być uzupełniony...

poleca54%

Kontekst

całość wypowiedzi, w jakiej występują jakieś konkretne, dające się wydzielić fragmenty (zdania, poszczególne wyrazy, związki wyrazowe itp.); kontekst pozwala na dokładne zrozumienie wypowiedzi; znaczenie tych samych wyrazów czy zdań użytych poza kontekstem (wyrwane z kontekstu) nie będzie oczywiste; np. słowo głębia w całości wypowiedzi głębia jeziora zapierała dech w piersiach spełnia zupełnie inną funkcję niż to samo słowo użyte w znaczeniu przenośnym (czyli w innym kontekście):...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z