profil

Słownik języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca88%

Niszowy

przym. przeznaczony dla konkretnej, wąskiej grupy odbiorców.   Zespół rockowy, który zawsze nagrywał muzykę niszową (B. lp), trudną i przeznaczoną dla specyficznego odbiorcy, postanowił zmienić oblicze i wydał płytę zawierającą szereg melodyjnych piosenek. Producent aparatów fotograficznych sam określił swój nowy model jako produkt niszowy (M. lp). Najnowszy aparat tej firmy wcale nie jest lepszy od wielu innych, ale materiały z jakich go wykonano sprawiają, że cena jest dużo...

poleca92%

Deprecjonować

czas. (ekon.) obniżać wartość czegoś. zmniejszać czyjeś zasługi, zwłaszcza na forum publicznym przez niesprawiedliwą ocenę i lekceważące określanie osoby, grupy osób, idei itp.   (w zn. 1.) Negatywnym skutkiem deprecjonowania waluty krajowej, czyli obniżenia jej wartości w stosunku do walut zagranicznych jest zmniejszenie się siły nabywczej, tzn., że za tę samą kwotę możemy kupić mniej towarów. (w zn. 2.) Znany polityk, ubiegający się o stanowisko prezydenta miasta,...

poleca84%

Eskalacja

rzecz. ż, br. lm narastanie, zwiększanie się czegoś; słowo używane dla określenia podsycania niepokojów, prowadzących często do konfliktów (także o charakterze zbrojnym).   Dużo miejsca w mediach zajmuje sprawa eskalacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) konfliktu palestyńsko-izraelskiego w Strefie Gazy.

poleca87%

Symultaniczny

przym. równoczesny, dziejący się równolegle, w tym samym czasie. oparty na zasadach symultanizmu, czyli założeniach jednoczesności zdarzeń (popularne w szt. teatralnej średniowiecza).   (w zn. 1.) Pan Janusz jest tłumaczem symultanicznym (N. lp), potrafi – słuchając tekstu wypowiadanego w j. angielskim – w tym samym czasie, czyli symultanicznie tłumaczyć wypowiedź na j. polski. Jest bardzo cenionym tłumaczem, często zapraszanym na międzynarodowe konferencje. (w zn. 2.)...

poleca79%

Ideologia

rzecz. ż zespół poglądów reprezentowanych przez grupę ludzi, związanych z jakimś porządkiem politycznym, społecznym itp.   Celem ideologii (D. lm) komunizmu i faszyzmu było absolutne podporządkowanie jednostki celom ideologicznym, ustalanym przez przywódcę. O ideologii (Ms. lp, ident. w D. i C. lp), która bezwzględnie wykorzystuje człowieka dla osiągnięcia celów politycznych z równoczesnym odebraniem mu podstawowych praw demokratycznych mówimy, że to totalitaryzm.

poleca100%

Elitarny

przym. dostępny dla wąskiej grupy, wyjątkowy, ekskluzywny.   Elitarne (M. lp, ident. w B. lp) przyjęcie w domu ambasadora zgromadziło wielu wybitnych przedstawicieli świata kultury, nauki oraz finansów. Widzowie przychodząc na spektakle teatralne znanego reżysera mieli zawsze wrażenie, że obcują ze sztuką elitarną (N. lp), która wymaga od nich dobrego przygotowania i skupienia.   KOMENTARZ Słowo elitarny oznacza dostępność czegoś wyłącznie dla wybranych, przy czym może...

poleca83%

Nihilizm

rzecz. ż postawa filozoficzna, zakładająca beznadziejność wszystkich ludzkich poczynań, brak sensu życia i jakichkolwiek podstaw moralnych, na których można się oprzeć.   Renata przeczytała artykuł na temat nihilizmu (D. lp) i jego znaczenia, jako koncepcji filozoficznej. Była bardzo zaskoczona, że dotąd nie słyszała o nihilizmie (Ms. lp). Nie mogła sobie również wyobrazić, jak można kierować się w życiu taką postawą, która nie daje wiary w sens życia.   KOMENTARZ Czasem...

poleca73%

Kwestionować

(dok. zakwestionować) czas. podać coś w wątpliwość, sprzeciwić się, zaprzeczyć czemuś.   W czasie zebrania zarządu stowarzyszenia jeden z członków zakwestionował sprawozdanie finansowe przedstawione przez skarbnika. Uznał je za niedokładne i sporządzone zbyt pobieżnie. – Każdy, kto kwestionuje nowe plany kierownictwa partii proszony jest o przedstawienie konstruktywnego pomysłu, który spowoduje, że odzyskamy zaufanie społeczne – mówił przewodniczący. – Dopiero wtedy możemy...

poleca90%

Wysublimowany

im. czas. w użyciu przym. szczególny, specjalny, wyrafinowany.   Dziadek Wojciech słynął w całej rodzinie z wysublimowanego (D. lp) gustu artystycznego. Nigdy nie opuszczał żadnej premiery w operze, koncertu w filharmonii czy wystawy, a na tematy dotyczące skomplikowanych zagadnień związanych z historią malarstwa mógł mówić godzinami.   KOMENTARZ Słowo wysublimowany używane jest zwykle dla określenia wysokiego poziomu artystycznego lub intelektualnego, stąd:...

poleca54%

Kontekst

całość wypowiedzi, w jakiej występują jakieś konkretne, dające się wydzielić fragmenty (zdania, poszczególne wyrazy, związki wyrazowe itp.); kontekst pozwala na dokładne zrozumienie wypowiedzi; znaczenie tych samych wyrazów czy zdań użytych poza kontekstem (wyrwane z kontekstu) nie będzie oczywiste; np. słowo głębia w całości wypowiedzi głębia jeziora zapierała dech w piersiach spełnia zupełnie inną funkcję niż to samo słowo użyte w znaczeniu przenośnym (czyli w innym kontekście):...

poleca89%

Uzurpator

(ż uzurpatorka ) rzecz. m. człowiek niesłusznie przypisujący sobie prawo do czegoś.   W historii było wielu uzurpatorów (D. lm, ident. w B. lm), sięgających po władzę, która im się nie należała. Uzurpatorzy (M. lm) wykorzystywali moment osłabienia państwa, aby drogą intryg uzyskać możliwość rządzenia krajem.   KOMENTARZ Uzurpator to osoba, która sobie coś uzurpuje (np. prawo do czegoś), np. Zupełnie niespodziewanie sąsiad pana Malinowskiego zaczął sobie uzurpować prawo...

poleca78%

Radykalny

przym. związany z jakimiś poglądami i wyznający je w sposób zasadniczy, zdecydowany (np. w religii lub w polityce). domagający się zmian, stanowczy.   (w zn. 1.) Studenci politologii rozmawiali na zajęciach na temat działalności radykalnych (D. lm) grup religijnych i politycznych na świecie, a także możliwości dialogu między odmiennymi ideologiami. (w zn. 2.) W związku ze wzrostem przestępczości wśród nieletnich, komendant policji musiał uciec się do środków...

poleca57%

Pacyfizm

rzecz. m, br. lm pogląd opierający się na założeniu, że wszystkie działania ludzi powinny być pozbawione agresji, a najważniejszą wartością jest ogólnoświatowe dążenie do pokoju i utrzymanie zgody między narodami.   Kamil przeczytał w gazecie interesujący artykuł na temat pacyfizmu (D.).Z tej publikacji wiele się dowiedział na temat tego ruchu społeczno-politycznego. O pacyfizmie (Ms.) w różnych postaciach mówiło się już od końca XIX w. We współczesnym świecie, mimo działalności...

poleca75%

Parlament

rzecz. m w państwach demokratycznych najważniejszy organ władzy państwowej, sprawujący funkcję ustawodawczą, składający się z jednej lub dwóch izb; zasiadają w nim przedstawiciele społeczeństwa (posłowie) wybrani w powszechnych wyborach. Ostatnio w naszym parlamencie (Ms. lp) nie brakuje gorących dyskusji, a nawet politycznych kłótni, dotyczących sprawy nowej ordynacji wyborczej. Wypowiedzi posłów opozycji w tej sprawie wygłoszone na wczorajszym posiedzeniu parlamentu (D. lp)...

poleca75%

Wyimaginowany

przym. będący wytworem czyjejś wyobraźni, nierealny, wymyślony.   Nie potrafił odnaleźć się w rzeczywistości, więc żył w wyimaginowanym (Ms. lp) świecie.

poleca77%

Erudycja

rzecz. ż, br. lm wiedza oraz umiejętność jej wykorzystania i zaprezentowania we właściwy sposób.   Pan Marian uwielbia historię, geografię i astronomię. Czyta mnóstwo książek, ale tylko przy nielicznych okazjach ma możliwość zaprezentowania swojej erudycji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). Jako prawdziwy erudyta pogłębia i uzupełnia swoją wiedzę.

poleca96%

Vide

(czyt. wide) rzecz. oznaczenie w tekście, odsyłające do innego miejsca, pojęcia, dokumentu itp.; dosł. zobacz, patrz. (muz.) wskazówka zamieszczona w nutach, pozwalająca na opuszczenie, podczas wykonywania utworu, fragmentu znajdującego się pomiędzy sylabami - vi i - de .   (w zn. 1.) We wstępie do książki, o słynnych malarzach, którą czytał Michał, było następujące zdanie: Wielcy malarze nie zawsze byli zrozumiani i doceniani przez współczesnych ( vide Vincent van...

poleca85%

Komercja

rzecz. ż, br. lm działanie ukierunkowane wyłącznie na zysk. (pot.) negatywne określenie kiepskiego produktu albo występu artystycznego.   (w zn. 1.) – Prowadzenie serwisu samochodowego musi być nacechowane komercją (N. lp). – powiedział mechanik. – Komercyjne podejście, to właściwe podejście – klient płaci, my zarabiamy. (w zn. 2.) Występy zespołów na letniej scenie w nadmorskim kurorcie miejscowe gazety określiły jako czystą komercję (B. lp), przy widocznym braku...

poleca91%

Bezpieka

rzecz. ż (pot.) Służba Bezpieczeństwa (wcześniej Urząd Bezpieczeństwa), służby specjalne w PRL, zajmujące się oficjalnie zapewnieniem porządku publicznego, a w rzeczywistości inwigilacją i prześladowaniem środowisk opozycyjnych, tłumieniem myśli demokratycznej i ochroną panującego ustroju, w którym nie mogło być miejsca na swobodne wyrażanie poglądów, prawo do strajku, wolne wybory.   KOMENTARZ W bezpiece pracowali nie tylko zawodowi funkcjonariusze, ale także tajni...

poleca90%

Defetyzm

rzecz. m, br. lm przewidywanie klęski, brak wiary w powodzenie czegoś, zwątpienie, czarnowidztwo.   Trener drużyny siatkarskiej przestrzegał zawodników przed defetyzmem (N. lp). Zachęcał ich, by wierzyli w zwycięstwo, mimo że przegrali dwa ostatnie mecze.   KOMENTARZ Słowo było często używane w propagandzie PRL, przestrzegano wtedy przed szerzeniem defetyzmu lub uleganiem defetyzmowi, a więc dopuszczaniem do siebie zwątpienia w sensowność poczynań rządu. Słowo jest często...

poleca83%

Kuluary

rzecz. n, br. lp miejsce spotkań towarzyszących głównemu wydarzeniu (np. artystycznemu). (przen.) rozmowy w kuluarach – rozmowy nieoficjalne, prywatne, prowadzone na uboczu poza głównym spotkaniem.   (w zn. 1.) Tuż przed premierą nowego przedstawienia operowego do kuluarów (D. lm) teatru zostali zaproszeni dziennikarze. W tzw. Sali Złotej odbyła się konferencja prasowa na temat zmian unowocześniających zabytkowy gmach teatralny, wprowadzonych podczas zakończonego...

poleca89%

Sceptyczny

przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący.   Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył.   KOMENTARZ...

poleca88%

Partycypować

czas. brać w czymś udział, przyłączać się, uczestniczyć.   Biznesmen obiecał, że będzie partycypował w kosztach koncertu plenerowego w przyszłym miesiącu, wspomagając organizatorów kwotą umożliwiająca wynajęcie sceny. – Partycypuję w organizacji tego wyścigu kolarskiego oraz wszystkich zawodów sportowych w naszym mieście – pochwalił się znany działacz sportowy w rozmowie z dziennikarzami.

poleca80%

Charyzmatyczny

przym. mający (zazwyczaj wrodzoną) zdolność do wpływania na ludzi, oddziaływania na ich postawy. (rel.) obdarzony szczególną łaską Boga, mający zdolność wieszczenia innym objawionych mu przez Boga prawd.   Wiele osób z całej Polski przyjeżdża do charyzmatycznego uzdrowiciela, który mieszka w małej miejscowości na Podlasiu. Ludzie ci wierzą, że uzdrowiciel posiadł umiejętność leczenia przemawiając do chorych i dotykając ich głów. Psycholodzy twierdzą, że działalność takich...

poleca100%

Kantor

rzecz. m placówka usługowa zajmująca się wymianą walut poza obrotem bankowym. pomieszczenie służbowe na zapleczu sklepu. w gminie żydowskiej śpiewak w synagodze wykonujący partie solowe; w kościele protestanckim kapelmistrz i organista; w kościele katolickim przodownik chóru.   (w zn. 1.) Mój sąsiad wyjeżdża do Anglii. W związku z tym wybrał się dzisiaj do kantoru (D. lp), aby kupić funty angielskie. W kantorze (Ms. lp) dowiedział się, że poszukiwana przez niego...

poleca78%

Hipis

rzecz. m członek ugrupowania młodzieżowego, odznaczający się specyficznym wyglądem (długie włosy, kolorowy strój), aktywnego głównie w USA na przełomie lat 60. i 70., głoszącego potrzebę miłości i wszechświatowego pokoju, występującego przeciw społeczeństwu konsumpcyjnemu.   Marysia oglądała w telewizji film dokumentalny pt. Woodstock , gdzie widziała wielu hipisów (D. lm, ident. w B. lm). Potem zapytała swojego tatę, dlaczego dziś tak trudno spotkać na ulicy hipisa (D. lp,...

poleca93%

Industrialny

przym. przemysłowy.   Wschodnia strona miasta to tylko małe domki i otaczające je łąki, za to zachodnia była bardzo industrialna (M. lp), wszędzie wznosiły się dymiące kominy, widać też było szyby kopalń, hałdy żużla i popiołu. Znany śląski fotograf często zamieszczał taki industrialny (M. lp) pejzaż na swoich zdjęciach.   KOMENTARZ Rzadko dziś używane słowo industrializacja oznacza uprzemysłowienie.

poleca61%

Media

lm (lp nieodm. medium) środki masowego przekazu, tzn. radio, telewizja, prasa, Internet itp. służące przekazywaniu informacji, rozrywce. woda, energia elektryczna, gaz podłączone do budynku. w lp osoba, która ma rzekomą zdolność kontaktowania się ze światem zmarłych i przekazywania stamtąd informacji żywym; także osoba podatna na hipnozę i rozmaite działania parapsychologiczne.   (w zn. 1.). W czasie spotkania przewodniczący stowarzyszenia dziennikarzy podkreślił, że...

poleca64%

Ponadczasowy

przym. nie tracący na wartości, ciągle tak samo ważny i istotny, trwały (na przykład o sztuce, o filozofii).   Twórczość niektórych artystów jest ponadczasowa (M. lp). Słuchając np. symfonii Beethovena albo podziwiając obrazy Rafaela, nie zastanawiamy się kiedy powstały, ta ponadczasowa (M. lp) twórczość zachwyca już kolejne pokolenia. Stary człowiek zamyślił się i powiedział, że takie wartości jak miłość, prawda, dobro jako uniwersalne i ponadczasowe (M. lm) zawsze będą...

poleca90%

Demagogia

rzecz. ż, br. lm sposób przekonywania i zjednywania sobie rozmówców, słuchaczy, zwolenników itp., polegający na stosowaniu emocjonalnych argumentów (często wymyślonych) i składaniu obietnic, zwykle bez pokrycia; metoda szczególnie często wykorzystywana w polityce dla zdobycia szybkiego poparcia; w przypadku mówców-demagogów sprawdzająca się zwłaszcza podczas wystąpień publicznych.   Wielu polityków, chcąc zwiększyć swoje szanse w wyborach ucieka się do demagogii (D. lp, ident. w...

poleca93%

Baner

rzecz. m wiszący element reklamowy, rodzaj transparentu, zwykle wykonanego z tworzywa sztucznego i dającego się łatwo montować i demontować; banery najczęściej możemy zobaczyć na ulicach lub podczas wydarzeń w plenerze (imprezy sportowe itp.); na banerze przeważnie umieszczone jest logo firmy, nazwa, przekaz reklamowy.   W klubie sportowym „Victoria”, tuż za bramką, powieszono duży baner (B. lp) reklamowy. Podczas meczu kibice przyglądali się banerowi (C. lp), na którym...

poleca82%

Mainstreamowy

[wym. meinstrimowy, ang. main stream – główny nurt] przym. rodzaj twórczości artystycznej, należącej do głównego, wiodącego nurtu sztuki; zazwyczaj chodzi o twórczość szeroko reklamowaną, popularną i wysoko budżetową (np. kino mainstreamowe, muzycy mainstreamowi) w odróżnieniu od twórczości niezależnej, niszowej, skromniejszej produkcyjnie, często też trudniejszej w odbiorze i przeznaczonej dla węższego grona odbiorców.   Nowy film znanego reżysera to pozycja jak najbardziej...

poleca86%

Kuriozalny

przym. wyjątkowy (w negatywnym sensie), dziwaczny, osobliwy (łac. curiosum – rzecz ciekawa).   Jako kuriozalny (M. lp) określił dyrektor szkoły pomysł nowego nauczyciela WF, aby zakupić kilka kompletów kart i rozpocząć naukę brydża sportowego wśród uczniów. Nauczyciel tłumaczył, że sala gimnastyczna jest w stałym remoncie, więc nie jest w stanie prowadzić innych zajęć sportowych.

poleca72%

Dywersja

rzecz. ż, br. lm działalność polegająca na nękaniu wroga za pomocą rozmaitych akcji prowadzonych na tyłach i osłabiających jego możliwości bojowe, np. wysadzanie mostów, utrudnianie łączności, działania propagandowe. działanie na szkodę jakiegoś państwa ( dywersja gospodarcza, polityczna).   (w zn. 1.) Janek czyta bardzo interesującą książkę na temat działań dywersyjnych w czasie II wojny światowej. Dowiedział się z niej m.in., że kiedy nie można było prowadzić walki z...

poleca92%

Prokurować

czas. przygotowywać coś (zazwyczaj pokątnie lub nielegalnie).   Oszust, chcąc dostać posadę, jaka go interesowała prokurował nocą na strychu odpowiednie dokumenty, stwierdzające ukończenie przez niego wyższych studiów.

poleca94%

Utylitarny

przym. korzystny z praktycznego punktu widzenia, użyteczny, oparty na realnych podstawach, możliwy do wykorzystania, przydatny.   Właścicielka biura podróży, chciała pożyczyć laptopa. Jej kolega, kierując się utylitarnymi (N. lm) względami pożyczył komputer, licząc, że właścicielka znajdzie dla niego korzystną ofertę wycieczki.   KOMENTARZ W latach 50. w Polsce wiele mówiło się o tym, że sztuka powinna być blisko człowieka i w jego otoczeniu spełniać utylitarną funkcję,...

poleca100%

Almanach

rzecz. m. zbiór informacji dotyczących jednej dziedziny, ukazujących się w druku jednorazowo lub w odstępach czasowych, antologia. (daw.) wydawnictwo ukazujące się jako rocznik, zawierające zbiór informacji z różnych dziedzin życia, porad i zazwyczaj kalendarium na rok przyszły.   (w zn. 1.) Muszyna to niewielkie miasto w górach. Właśnie ukazał się XV tom Almanachu (D. lp, ident. w Ms. lp) Muszyny, redagowanego i wydawanego przez garstkę zapaleńców. Gdyby inne miasta też...

poleca59%

Analogowy

(techn.) korzystający z techniki analogowej. (pot.) związany z tradycyjnymi i najwcześniejszymi metodami zapisu i odtwarzania dźwięku oraz obrazu (nie → cyfrowy).   (w zn. 1.) Komputery analogowe to jedne z pierwszych komputerów. Aż do końca lat 60. były znacznie tańsze niż komputery cyfrowe. (w zn. 2.) Winylowe płyty analogowe przestały być powszechnie używane, jednak wiele osób uważa, że mimo trzasków, pojawiających się podczas odtwarzania muzyki jakość dźwięku, którą...

poleca48%

Pogląd

rzecz. m ustalony i właściwy dla kogoś sposób patrzenia na jakąś sprawę, przekonania, zapatrywania.   Szef partii oznajmił, że nie interesują go poglądy (M. lm, ident. w B. lm) przeciwników politycznych, a jego własny pogląd (M. lp, ident. w B. lp) na sprawy ostatnich wydarzeń w kraju jest wszystkim doskonale znany.   KOMENTARZ Słowo pogląd występuje w licznych związkach wyrazowych, np.: wyznawać własny pogląd – mieć własne zdanie w jakiejś sprawie, podzielać czyjś...

poleca96%

In blanco

dokument nie wypełniony.   Pan Anatol brał pożyczkę, w której jedno z zabezpieczeń stanowił weksel in blanco .   KOMENTARZ Zwrot in blanco występuje najczęściej w związku: dokument podpisany in blanco . Takie podpisy składa się w wyjątkowych okolicznościach albo mając duże zaufanie do osoby, która wpisuje treść dokumentu już po jego podpisaniu, np. Dyrektor bardzo się spieszył na samolot, podpisał więc in blanco list, którego treść miał uzupełnić asystent i wysłać faksem .

poleca95%

Egocentryczny

przym. skupiony na sobie, samolubny, narcystyczny.   Słynny malarz, człowiek niebywale ekscentryczny (M. lp), często podkreślał, że tylko jego sztuka jest naprawdę dobra, a to co robią inni to „zbiór naśladownictw”.

poleca85%

Mobilność

rzecz. ż, br. lm ruchliwość, zdolność do zmiany miejsca. łatwość przystosowywania się do zmian, umiejętność pracy w różnych miejscach i sytuacjach, elastyczność.   (w zn. 1.) Scenograf teatralny zaprojektował scenografię do przedstawienia Hamlet, zakładając mobilność (B. lp) jej części (w zn. 2.) Pan Kałużny jest dobrym pracownikiem i szef jest bardzo zadowolony z jego mobilności (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). W małej firmie, w której pracuje, jest zatrudniony jako...

poleca96%

Ludyczny

przym. związany z zabawą, rozrywką.   Spektakl oparty na prozie młodego pisarza przedstawia polskie społeczeństwo wiernie i zgodnie z niewesołą rzeczywistością, jednak autor adaptacji i reżyser nie stronili od elementów ludycznych (D. lp), pokazując szereg zabawnych scen, nieco rozładowujących dramatyczne napięcie, narastające między trójką głównych bohaterów.

poleca78%

Dyspozycyjność

rzecz. ż, br. lm gotowość do pracy. uzależnienie od kogoś, poddańczość, usłużność.   (w zn. 1.) Wiele firm wymaga od swych pracowników całkowitej dyspozycyjności (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). Ta dyspozycyjność (M. lp, ident. w B. lp) często jest rozumiana jako ciągła gotowość do pracy poza ustalonymi godzinami. (w zn. 2.) Kierownik działu wykazuje się całkowitą dyspozycyjnością (N. lp) w stosunku do dyrektora, nawet gdy ten podejmuje decyzje niesprawiedliwe dla...

poleca84%

Relatywny

przym. zmienny, niestały, uzależniony od czynników zewnętrznych, wpływowy.   Znany socjolog prowadził wykład na temat relatywnych (D. lm) postaw we współczesnym społeczeństwie. W czasie badań socjologicznych okazało się, że przeciętny mieszkaniec kraju nie chce przyznać się do swoich sympatii wyborczych i zapytany, na kogo głosował często podaje nieprawdziwe informacje. Profesor zwracał uwagę na relatywizm postaw ludzkich bardzo często uzależnionych od opinii mediów na temat...

poleca93%

Wakat

rzecz. m wolne stanowisko (zazwyczaj chodzi o miejsce pracy).   W związku z wakatem (N. lp) na stanowisku dyrektora generalnego firmy, wszystkie obowiązki przejął dotychczasowy zastępca dyrektora ds. administracyjnych.

poleca88%

Rustykalny

przym. nawiązujący do wsi, ludowy.   Pani Jowita postanowiła, że wnętrze jej letniego domku będzie miało rustykalny (M. lp) charakter. Część wyposażenia miała po przednich właścicielach, był tam np. stary piec chlebowy. Starą ławę, stół, gliniane donice i inne przedmioty kupiła na jarmarkach albo od okolicznych mieszkańców.   KOMENTARZ Można powiedzieć wiejski albo ludowy zamiast rustykalny, jednak to ostatnie określenie stosuje się najczęściej przy poruszaniu zagadnień...

poleca96%

Defraudacja

rzecz. ż oszustwo polegające na przywłaszczeniu pieniędzy albo mienia powierzonego czyjejś opiece.   W związku z informacją o wielomilionowej defraudacji (Ms. lp, ident. w D. i C. lp) w jednym z banków wiele osób postanowiło jak najszybciej zabrać z niego swoje oszczędności, obawiając się bankructwa banku. Kierownictwo banku mogło spodziewać się defraudacji (D. lm) przy tak słabych zabezpieczeniach i znikomej kontroli wewnętrznej osób mających wpływ na wydawanie kredytów.

poleca80%

Operatywność

rzecz., br. lm cecha ludzka, oznaczająca działalność energiczną, skuteczną.   Pani Marta Nowak znana jest ze swojej operatywności (D.). Potrafi załatwić kilka spraw jednocześnie.

poleca92%

Beneficjent

rzecz. m osoba czerpiąca korzyść z czegoś.   Kiedy pan Roman postanowił sprzedać las i otrzymaną kwotę podzielić między swoje dzieci, najważniejszym beneficjentem (N. lp) został jego najmłodszy syn. – Staś jako jedyny ożenił się i chce zostać na wsi – powiedział pan Roman. – Dostał najwięcej pieniędzy, bo wiem, w co zamierza je zainwestować. Rodzeństwo Staszka, czyli pozostali beneficjenci (M. lm) nie byli zachwyceni takim obrotem sprawy i mieli żal do ojca, że nie podzielił...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z