profil

Słownik języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca89%

Niszowy

przym. przeznaczony dla konkretnej, wąskiej grupy odbiorców.   Zespół rockowy, który zawsze nagrywał muzykę niszową (B. lp), trudną i przeznaczoną dla specyficznego odbiorcy, postanowił zmienić oblicze i wydał płytę zawierającą szereg melodyjnych piosenek. Producent aparatów fotograficznych sam określił swój nowy model jako produkt niszowy (M. lp). Najnowszy aparat tej firmy wcale nie jest lepszy od wielu innych, ale materiały z jakich go wykonano sprawiają, że cena jest dużo...

poleca90%

Sceptyczny

przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący.   Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył.   KOMENTARZ...

poleca90%

Uzurpator

(ż uzurpatorka ) rzecz. m. człowiek niesłusznie przypisujący sobie prawo do czegoś.   W historii było wielu uzurpatorów (D. lm, ident. w B. lm), sięgających po władzę, która im się nie należała. Uzurpatorzy (M. lm) wykorzystywali moment osłabienia państwa, aby drogą intryg uzyskać możliwość rządzenia krajem.   KOMENTARZ Uzurpator to osoba, która sobie coś uzurpuje (np. prawo do czegoś), np. Zupełnie niespodziewanie sąsiad pana Malinowskiego zaczął sobie uzurpować prawo...

poleca91%

Deprecjonować

czas. (ekon.) obniżać wartość czegoś. zmniejszać czyjeś zasługi, zwłaszcza na forum publicznym przez niesprawiedliwą ocenę i lekceważące określanie osoby, grupy osób, idei itp.   (w zn. 1.) Negatywnym skutkiem deprecjonowania waluty krajowej, czyli obniżenia jej wartości w stosunku do walut zagranicznych jest zmniejszenie się siły nabywczej, tzn., że za tę samą kwotę możemy kupić mniej towarów. (w zn. 2.) Znany polityk, ubiegający się o stanowisko prezydenta miasta,...

poleca88%

Spektakularny

przym. przeprowadzony z dużym rozmachem, widowiskowy, efektowny.   W związku ze spektakularnym (N. lp) zatrzymaniem znanego przestępcy, komendant policji odznaczył funkcjonariuszy biorących udział w akcji. Trzeba zauważyć, że policja potrzebowała takiego spektakularnego (D. lp) sukcesu, aby wzmocnić nadwątlone w ostatnim czasie zaufanie społeczne.

poleca95%

Vide

(czyt. wide) rzecz. oznaczenie w tekście, odsyłające do innego miejsca, pojęcia, dokumentu itp.; dosł. zobacz, patrz. (muz.) wskazówka zamieszczona w nutach, pozwalająca na opuszczenie, podczas wykonywania utworu, fragmentu znajdującego się pomiędzy sylabami - vi i - de .   (w zn. 1.) We wstępie do książki, o słynnych malarzach, którą czytał Michał, było następujące zdanie: Wielcy malarze nie zawsze byli zrozumiani i doceniani przez współczesnych ( vide Vincent van...

poleca97%

Utylitarny

przym. korzystny z praktycznego punktu widzenia, użyteczny, oparty na realnych podstawach, możliwy do wykorzystania, przydatny.   Właścicielka biura podróży, chciała pożyczyć laptopa. Jej kolega, kierując się utylitarnymi (N. lm) względami pożyczył komputer, licząc, że właścicielka znajdzie dla niego korzystną ofertę wycieczki.   KOMENTARZ W latach 50. w Polsce wiele mówiło się o tym, że sztuka powinna być blisko człowieka i w jego otoczeniu spełniać utylitarną funkcję,...

poleca86%

Kuriozalny

przym. wyjątkowy (w negatywnym sensie), dziwaczny, osobliwy (łac. curiosum – rzecz ciekawa).   Jako kuriozalny (M. lp) określił dyrektor szkoły pomysł nowego nauczyciela WF, aby zakupić kilka kompletów kart i rozpocząć naukę brydża sportowego wśród uczniów. Nauczyciel tłumaczył, że sala gimnastyczna jest w stałym remoncie, więc nie jest w stanie prowadzić innych zajęć sportowych.

poleca62%

Abstrachować

czas. Słowo w mowie potocznej używane jest wyłącznie w zwrotach abstrahować od czegoś, czyli nie brać czegoś pod uwagę, ignorować rzeczy mniej ważne itp.   W swoich wykładach na temat malarstwa współczesnego zazwyczaj abstrahuję (1. os. lp) od zagadnień zastosowania koloru – powiedział profesor Akademii Sztuk Pięknych do swego kolegi. Jeżeli abstrahujesz (2. os. lp) od tak ważnych spraw, to nie dziw się, że studenci poświęcają tak dużo czasu na uzupełnienie wiedzy z...

poleca78%

Radykalny

przym. związany z jakimiś poglądami i wyznający je w sposób zasadniczy, zdecydowany (np. w religii lub w polityce). domagający się zmian, stanowczy.   (w zn. 1.) Studenci politologii rozmawiali na zajęciach na temat działalności radykalnych (D. lm) grup religijnych i politycznych na świecie, a także możliwości dialogu między odmiennymi ideologiami. (w zn. 2.) W związku ze wzrostem przestępczości wśród nieletnich, komendant policji musiał uciec się do środków...

poleca83%

Nihilizm

rzecz. ż postawa filozoficzna, zakładająca beznadziejność wszystkich ludzkich poczynań, brak sensu życia i jakichkolwiek podstaw moralnych, na których można się oprzeć.   Renata przeczytała artykuł na temat nihilizmu (D. lp) i jego znaczenia, jako koncepcji filozoficznej. Była bardzo zaskoczona, że dotąd nie słyszała o nihilizmie (Ms. lp). Nie mogła sobie również wyobrazić, jak można kierować się w życiu taką postawą, która nie daje wiary w sens życia.   KOMENTARZ Czasem...

poleca78%

Hipis

rzecz. m członek ugrupowania młodzieżowego, odznaczający się specyficznym wyglądem (długie włosy, kolorowy strój), aktywnego głównie w USA na przełomie lat 60. i 70., głoszącego potrzebę miłości i wszechświatowego pokoju, występującego przeciw społeczeństwu konsumpcyjnemu.   Marysia oglądała w telewizji film dokumentalny pt. Woodstock , gdzie widziała wielu hipisów (D. lm, ident. w B. lm). Potem zapytała swojego tatę, dlaczego dziś tak trudno spotkać na ulicy hipisa (D. lp,...

poleca90%

Bezpieka

rzecz. ż (pot.) Służba Bezpieczeństwa (wcześniej Urząd Bezpieczeństwa), służby specjalne w PRL, zajmujące się oficjalnie zapewnieniem porządku publicznego, a w rzeczywistości inwigilacją i prześladowaniem środowisk opozycyjnych, tłumieniem myśli demokratycznej i ochroną panującego ustroju, w którym nie mogło być miejsca na swobodne wyrażanie poglądów, prawo do strajku, wolne wybory.   KOMENTARZ W bezpiece pracowali nie tylko zawodowi funkcjonariusze, ale także tajni...

poleca84%

Eskalacja

rzecz. ż, br. lm narastanie, zwiększanie się czegoś; słowo używane dla określenia podsycania niepokojów, prowadzących często do konfliktów (także o charakterze zbrojnym).   Dużo miejsca w mediach zajmuje sprawa eskalacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) konfliktu palestyńsko-izraelskiego w Strefie Gazy.

poleca89%

Demagogia

rzecz. ż, br. lm sposób przekonywania i zjednywania sobie rozmówców, słuchaczy, zwolenników itp., polegający na stosowaniu emocjonalnych argumentów (często wymyślonych) i składaniu obietnic, zwykle bez pokrycia; metoda szczególnie często wykorzystywana w polityce dla zdobycia szybkiego poparcia; w przypadku mówców-demagogów sprawdzająca się zwłaszcza podczas wystąpień publicznych.   Wielu polityków, chcąc zwiększyć swoje szanse w wyborach ucieka się do demagogii (D. lp, ident. w...

poleca76%

Wyimaginowany

przym. będący wytworem czyjejś wyobraźni, nierealny, wymyślony.   Nie potrafił odnaleźć się w rzeczywistości, więc żył w wyimaginowanym (Ms. lp) świecie.

poleca82%

Protekcja

rzecz. ż poparcie udzielane komuś przez wpływową osobę, często nieoficjalnie i nie zawsze zgodne z obowiązującymi normami zwyczajowymi i prawnymi.   Na dworach królewskich zawsze przydawało się poparcie możnych i wpływowych protektorów, którzy mogli zaprotegować kogoś do służb królewskich. Z takiej protekcji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) korzystali np. artyści, pragnący, aby władca objął ich poczynania mecenatem. Wszyscy wiedzieli, że pani Alicja dostała stanowisko głównej...

poleca84%

Dewocja

rzecz. ż, br. lm fałszywa i zakłamana pobożność, nie opierająca się na przeżywaniu doświadczenia religijnego i znajomości duchowego aspektu religii, ale na zachowaniach „na pokaz”.   Podczas niedzielnego kazania ksiądz przekonywał wiernych, aby nie mylili dewocji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) z prawdziwą, głęboką wiarą i traktowali spełnianie praktyk religijnych jako niezbędny element wiary, nie zaś element demonstracji przekonań religijnych – jak to określił – „od święta”....

poleca85%

Komercja

rzecz. ż, br. lm działanie ukierunkowane wyłącznie na zysk. (pot.) negatywne określenie kiepskiego produktu albo występu artystycznego.   (w zn. 1.) – Prowadzenie serwisu samochodowego musi być nacechowane komercją (N. lp). – powiedział mechanik. – Komercyjne podejście, to właściwe podejście – klient płaci, my zarabiamy. (w zn. 2.) Występy zespołów na letniej scenie w nadmorskim kurorcie miejscowe gazety określiły jako czystą komercję (B. lp), przy widocznym braku...

poleca61%

Norma językowa

przyjęty w danym momencie sposób prawidłowego wyrażania się w danym języku, dot. m.in. wymowy, odmiany wyrazów, ich zapisu budowy zdania itd.; bieżące zwyczaje językowe tworzy w dużym stopniu tzw. uzus, czyli popularnie akceptowany sposób wyrażania się w mowie i piśmie, jednak ze względu na błędy, jakie mogą wynikać z niewiedzy osób używających języka, najważniejsza jest opinia specjalistów językoznawców, którzy na bieżąco oceniają, co jest dopuszczalne przez aktualną wzorcową normę językową...

poleca80%

Charyzmatyczny

przym. mający (zazwyczaj wrodzoną) zdolność do wpływania na ludzi, oddziaływania na ich postawy. (rel.) obdarzony szczególną łaską Boga, mający zdolność wieszczenia innym objawionych mu przez Boga prawd.   Wiele osób z całej Polski przyjeżdża do charyzmatycznego uzdrowiciela, który mieszka w małej miejscowości na Podlasiu. Ludzie ci wierzą, że uzdrowiciel posiadł umiejętność leczenia przemawiając do chorych i dotykając ich głów. Psycholodzy twierdzą, że działalność takich...

poleca63%

Pacyfizm

rzecz. m, br. lm pogląd opierający się na założeniu, że wszystkie działania ludzi powinny być pozbawione agresji, a najważniejszą wartością jest ogólnoświatowe dążenie do pokoju i utrzymanie zgody między narodami.   Kamil przeczytał w gazecie interesujący artykuł na temat pacyfizmu (D.).Z tej publikacji wiele się dowiedział na temat tego ruchu społeczno-politycznego. O pacyfizmie (Ms.) w różnych postaciach mówiło się już od końca XIX w. We współczesnym świecie, mimo działalności...

poleca74%

Bonus

rzecz. m, b. lm dodatkowa korzyść, wynikająca z zakupienia czegoś lub zamówienia jakiejś usługi; często jest to dodanie np. niestandardowego wyposażenia albo prezentu, co ma podnieść atrakcyjność towaru lub usługi; bonus może być też rozumiany jako obniżka ceny podstawowej.   Z zakupem specjalnej patelni oferowanej w supermarkecie wiązał się bonus (M. lp) w postaci książki z przepisami „101 potraw smażonych”. – Nie potrzebuję takiego bonusu (a. bonusa) (D. lp) zdenerwowała się...

poleca91%

Symultaniczny

przym. równoczesny, dziejący się równolegle, w tym samym czasie. oparty na zasadach symultanizmu, czyli założeniach jednoczesności zdarzeń (popularne w szt. teatralnej średniowiecza).   (w zn. 1.) Pan Janusz jest tłumaczem symultanicznym (N. lp), potrafi – słuchając tekstu wypowiadanego w j. angielskim – w tym samym czasie, czyli symultanicznie tłumaczyć wypowiedź na j. polski. Jest bardzo cenionym tłumaczem, często zapraszanym na międzynarodowe konferencje. (w zn. 2.)...

poleca75%

Neofita

(ż neofitka) rzecz. m człowiek, który niedawno zmienił religię. (przen.) człowiek nowy w jakimś środowisku lub wyznawca jakiejś nowej idei, starający się mocno zaakcentować swoje oddanie sprawie.   (w zn. 1.) Egipcjanin, który przyjechał na studia do Polski i ożenił się z Polką, ostatnio stał się także neofitą (N. lp), ponieważ gruntownie poznał chrześcijaństwo i przyjął tę samą co żona religię. (w zn. 2.) Będąc neofitą (N. lp) w środowisku kolekcjonerów książek, w...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z