profil

Biologia

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca76%

Funkcje krwi

Kategoria: Krew

Krew pełni w organizmie różnorodne funkcje: – transportuje gazy (O 2, CO 2 ), substancje pokarmowe, substancje wydalnicze, hormony i witaminy; – uczestniczy w procesach obronnych organizmu; – bierze udział w procesach krzepnięcia krwi; – reguluje temperaturę ciała (termoregulacja); – utrzymuje homeostazę wewnątrzustrojową, czyli stałe warunki środowiska wewnętrznego organizmu, poprzez: regulację ilości wody, soli i białek, regulację pH oraz ciśnienia osmotycznego i koloidalnego, a także...

poleca76%

Męski układ rozrodczy

Kategoria: Budowa i czynności układu rozrodczego człowieka

Męski układ rozrodczy wytwarza plemniki, umożliwia ich wprowadzenie do żeńskich dróg płciowych, produkuje hormony męskie – androgeny. Tworzą go narządy płciowe zewnętrzne i wewnętrzne. Wewnętrznymi narządami płciowymi są: jądra, najądrza, nasieniowody, pęcherzyki nasienne, gruczoł krokowy; zewnętrznymi: prącie i moszna. – Moszna jest workiem skórno-mięśniowym, w którym znajdują się jądra. Dzięki temu wytwarzanie plemników odbywa się w optymalnej dla nich temperaturze, o 2-3°C niższej...

Sprawdź także
poleca72%

Znaczenie roślin nasiennych

Kategoria: Rośliny okrytonasienne

Rośliny nasienne odgrywają istotną rolę w przyrodzie,gdyż: – stanowiąc początkowe ogniwo w łańcuchach pokarmowych dostarczają materii organicznej w ekosystemach wykorzystywanej jako pokarm przez konsumentów i destruentów, – są głównymi obok glonów dostarczycielami tlenu do atmosfery, – mają wpływ na warunki klimatyczne na Ziemi (zwłaszcza tropikalne lasy deszczowe), – chronią Ziemię przed wysychaniem i erozją, – dają schronienie innym organizmom. Rośliny nasienne są ważne dla...

poleca82%

Mózgowie

Kategoria: Ośrodkowy układ nerwowy

Mózgowie dzieli się na kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie (obejmuje móżdżek i most) oraz rdzeń przedłużony. Schemat mózgowia człowieka Rdzeń przedłużony zawiera ośrodki nerwowe regulujące czynności odruchowe : oddychanie, krążenie krwi oraz pracę serca, połykanie, ssanie, wymioty, wydzielanie potu. Między rdzeniem przedłużowym a śródmózgowiem leży most , który łączy różne części mózgu ze sobą. Móżdżek odpowiada za koordynację ruchową i napięcie...

poleca68%

Tkanka miękiszowa

Kategoria: Tkanki stałe

Tkanka miękiszowa wypełnia ciało rośliny. Zbudowana jest z żywych, cienkościennych komórek o dużych wakuolach. Między komórkami występują przestwory międzykomórkowe. Dzięki słabemu zróżnicowaniu komórek miękiszu mogą z nich powstawać merystemy wtórne. Ze względu na pełnione funkcje wyróżnia się kilka typów tkanki miękiszowej. Rodzaje tkanki miękiszowej: – Miękisz zasadniczy nie posiada specjalnych przystosowań w budowie i funkcjach. Wypełnia przestrzenie między innymi...

poleca73%

Żeński układ rozrodczy

Kategoria: Budowa i czynności układu rozrodczego człowieka

Żeński układ rozrodczy wytwarza komórki jajowe, służy do przyjęcia nasienia, umożliwia rozwój płodu i jego poród, produkuje hormony płciowe – estrogeny i progesteron oraz hormony wydzielane przez łożysko w czasie ciąży. Utworzony jest z narządów płciowych zewnętrznych i wewnętrznych. Do wewnętrznych należą: pochwa, macica, jajowody, jajniki. Do zewnętrznych, zwanych sromem, zalicza się: wargi sromowe większe i mniejsze, łechtaczkę, wzgórek łonowy. – Jajniki są parzystymi narządami,...

Sprawdź także
poleca71%

Znaczenie dla człowieka

Kategoria: Znaczenie grzybów

Korzystne Niekorzystne • spożywane są przez człowieka ze względu na walory smakowe i zapachowe (jadalne grzyby kapeluszowe); • wykorzystywane są do wypieku pieczywa, produkcji kefiru (drożdże), serów pleśniowych (pędzlaki), alkoholu (drożdże), kwasu szczawiowego i cytrynowego (kropidlak); wykorzystywane są w produkcji antybiotyków (np. penicyliny wytwarzanej przez niektóre pędzlaki) oraz niektórych witamin z grupy B; • porosty stanowią wskaźniki zanieczyszczenia...

poleca77%

Dobór naturalny

Kategoria: Czynniki ewolucji

Dobór naturalny prowadzi do ukierunkowanych zmian w populacji zwiększających adaptację (poza okresem wymierania). Poprzez selekcję eliminuje osobniki o allelach warunkujących cechy niekorzystne. Dlatego też w kolejnych pokoleniach częstość występowania u osobników cech korzystnych staje się coraz większa. Charakter selekcyjnego działania doboru naturalnego może być różny. Sytuacja wyjściowa Wyróżnia się trzy typy doboru naturalnego. – Dobór stabilizujący przy...

poleca74%

Tkanka wydzielnicza

Kategoria: Tkanki stałe

Tkankę wydzielniczą tworzą pojedyncze komórki lub struktury wielokomórkowe zwane tworami wydzielniczymi, które wydzielają specjalne produkty przemiany materii. Dzieli się je w zależności od lokalizacji na zewnętrzne i wewnętrzne. – Zewnętrzne to włoski gruczołowe i miodniki. Włoski gruczołowe produkują np. olejki eteryczne, substancje parzące, enzymy trawienne u roślin owadożernych. Miodniki wydzielają nektar. – Wewnętrzne to rury mleczne i kanały żywiczne. Rury mleczne...

poleca65%

Tkanka okrywająca

Kategoria: Tkanki stałe

Tkanka okrywająca chroni roślinę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz nadmiernym parowaniem wody, zapewniając równocześnie roślinie kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Wyróżnia się tkankę okrywającą pierwotną (skórkę) i wtórną (korek). – Skórka występuje na młodych organach roślinnych. Utworzona jest z jednej warstwy komórek. Różnice w budowie skórki uwarunkowane są warunkami życia rośliny oraz funkcją organu, który skórka pokrywa. Wytwory skórki Epiderma...

poleca81%

Sukcesja ekologiczna

Kategoria: Struktura i funkcjonowanie ekosystemu

Sukcesja jest uporządkowanym procesem przekształcania się ekosystemu, podczas którego zachodzą stopniowe zmiany jego składu gatunkowego i warunków środowiska abiotycznego pod wpływem biocenozy. W przemianach sukcesyjnych kolejne zespoły organizmów zastępowane są przez inne – o coraz większym stopniu złożoności. Sukcesję rozpoczyna stadium pionierskie , po którym następują stadia pośrednie , zwane seralnymi , prowadzące do stadium trwałego i w pełni ustabilizowanego, zwanego...

poleca62%

Tkanka przewodząca

Kategoria: Tkanki stałe

Tkanka przewodząca umożliwia transport substancji w roślinie. Składa się z dwóch rodzajów tkanek: drewna i łyka. – Drewno transportuje wodę wraz z solami mineralnymi z korzeni do liści oraz pełni funkcję wzmacniającą i spichrzową. Wyróżnia się drewno pierwotne i drewno wtórne (u roślin z przyrostem wtórnym). Drewno wtórne jest szczególnie dobrze rozwinięte u roślin o zdrewniałych łodygach i korzeniach, przy czym w zdrewniałych pniach i korzeniach roślin dwuliściennych rosnących w...

poleca64%

Tajga

Kategoria: Charakterystyka biomów

Tajga to lasy iglaste strefy umiarkowanej, tworzące pas na południe od tundry, na obszarze Ameryki Północnej i Eurazji. Występują krótkie, ciepłe lata (3-5 miesięcy) oraz długie, mroźne zimy. Przeważają gleby bielicowe pokryte grubą warstwą ściółki. Występują tutaj głównie sosny, świerki, jodły, modrzewie, z dodatkiem brzóz, wierzb, olch, jarzębiny. Runo leśne jest bardzo ubogie, głównie porośnięte przez mchy, porosty, wrzosy. Częste są torfowiska. Ze zwierząt występuje wilk, ryś, rosomak,...

poleca79%

Oddziaływania antagonistyczne

Kategoria: Oddziaływania międzypopulacyjne

Oddziaływania antagonistyczne między populacjami są niekorzystne dla jednej lub obu populacji. Do oddziaływań takich należy drapieżnictwo, pasożytnictwo, konkurencja, allelopatia, amensalizm. – Drapieżnictwo polega na chwytaniu i zabijaniu jednych organizmów przez drugie w celu zdobycia pokarmu. Odgrywa ono istotną rolę w biocenozie, umożliwiając selekcję osobników chorych i słabych. Dzięki drapieżnictwu rośnie też różnorodność biologiczna, gdyż drapieżcy zmniejszając zagęszczenie w...

poleca64%

Owoc

Kategoria: Rośliny okrytonasienne

Owoc służy do ochrony nasion oraz do ich rozsiewania. Powstaje ze ściany zalążni na skutek jej rozrastania. W jego powstawaniu mogą też uczestniczyć inne części kwiatu, np. dno kwiatowe (są to tzw. owoce rzekome, czyli pozorne). Owoce są różnie wykształcone. Ich podział wynika ze sposobu ich powstania (ilości zalążków oraz kwiatów, które biorą udział w powstaniu owocu), a także uwarunkowany jest posiadanymi przez owoce cechami. owoce pojedyncze suche mięsiste...

poleca72%

Rola białek w organizmie

Kategoria: Białka

– pełnią funkcje strukturalne (budulec struktur komórkowych: błon i koloidów komórkowych, chromatyny, składnik tkanek łącznych, wytworów naskórka kręgowców, płynów ustrojowych); – jako enzymy biorą udział w katalizie enzymatycznej; – transportują i magazynują substancje (np. hemoglobina, ferrytyna); – umożliwiają ruch (białka motoryczne: miozyna, dyneina); – uczestniczą w sygnalizacji (hormony białkowe, czynniki wzrostu); – biorą udział w regulacji genów; – stanowią ochronę immunologiczną...

poleca85%

II prawo Mendla

Kategoria: Prawa Mendla

Mendel analizował także dziedziczenie dwóch par cech przeciwstawnych, np. odmiany grochu o nasionach żółtych i gładkich z odmianą o nasionach zielonych i pomarszczonych. Na podstawie przeprowadzonych doświadczeń stwierdził, że przy krzyżowaniu dwóch form różniących się więcej niż jedną parą cech, każda z cech dziedziczy się niezależnie od pozostałych. II prawo Mendla, zwane prawem niezależnej segregacji alleli (współczesne brzmienie): Allele różnych genów są rozdzielane do gamet...

poleca69%

Charakterystyka mszaków

Kategoria: Rośliny – autotroficzni zdobywcy lądu

Są to niewielkie rośliny lądowe, przystosowane do życia w siedliskach o dużej wilgotności. Występują na całej Ziemi. Nie posiadają korzeni, a tylko nitkowate chwytniki . Pokoleniem dominującym w ich cyklu życiowym jest gametofit (pokolenie haploidalne), natomiast sporofit (pokolenie diploidalne) jest znacznie mniejszy i całkowicie uzależniony od gametofitu. Gametofit na ogół ma postać ulistnionej łodyżki, choć u niektórych mszaków może przybierać postać plechowatą. Listki z reguły są...

Sprawdź także
poleca60%

Kwiat

Kategoria: Rośliny okrytonasienne

Kwiat jest organem generatywnym , charakterystycznym dla roślin okrytonasiennych. Na ogół jest obupłciowy. Składa się z przekształconych liści zarodnionośnych oraz niezwiązanych bezpośrednio z rozmnażaniem liści płonych. Zbudowany jest z dna kwiatowego, na którym osadzone są pozostałe części kwiatu, jak okwiat, pręcikowie i słupkowie (lub pojedynczy słupek), czasem miodniki (w kwiatach owadopylnych). Schemat budowy kwiatu roślin okrytozalążkowych (wg Encyklopedii PWN) Dno...

poleca67%

Rozwój zarodkowy i płodowy człowieka

Kategoria: Rozmnażanie i rozwój człowieka

Okres embrionalny u człowieka rozpoczyna się od momentu zapłodnienia. Obejmuje rozwój zarodkowy i płodowy i kończy się porodem. Zapłodnienie zachodzi w jajowodzie. Jeden z plemników przebija się przez wieniec promienisty, rozpuszcza osłonę przejrzystą otaczającą komórkę jajową za pośrednictwem enzymów zgromadzonych w akrosomie , a następnie wnika do jej wnętrza, stymulując jądro oocytu II rzędu do wznowienia podziału mejotycznego. W jego wyniku powstaje komórka jajowa i ciałko...

poleca66%

Tundra

Kategoria: Charakterystyka biomów

Tundra występuje na obszarach podbiegunowych obu półkul. Niskie temperatury, mała intensywność światła podczas krótkiego lata, ziemia z wieczną zmarzliną, rozmarzającą tylko w warstwie powierzchniowej, sprawiają, iż roślinność składa się z krzewinek, mchów, porostów, traw i ziół. Charakterystycznymi zwierzętami są renifer, zając bielak, lis polarny, niedźwiedź polarny, lemingi, spośród ptaków – pardwy, sowy śnieżne, pingwiny na półkuli południowej i wiele ptaków przelotnych, które spędzają...

poleca61%

Głowonogi

Kategoria: Mięczaki

Głowonogi wśród mięczaków osiągnęły najwyższy stopień organizacji. Prowadzą ruchliwy, drapieżny tryb życia. Ciało składa się z głowy otoczonej wieńcem ramion oraz lejka , który służy do wyrzucania wody z jamy płaszczowej, co umożliwia ruch na zasadzie odrzutu. Muszla jest silnie zredukowana lub jej brak. Na ramionach znajdują się przyssawki. Mają silnie rozwinięty mózg otoczony puszką z tkanki chrzęstnej oraz bardzo dobrze rozwinięte oczy. Wykazują dużą inteligencję oraz rytuały...

poleca82%

Przewodzenie impulsu nerwowego

Kategoria: Funkcje układu nerwowego

Jednostką strukturalną i funkcjonalną układu nerwowego jest neuron . Jego podstawowym zadaniem jest przyjmowanie, przewodzenie i przekazywanie sygnałów, co związane jest z właściwościami błony komórkowej. Przewodzenie impulsu we włóknach nerwowych (bezosłonkowych) (wg Delaney, 1976) Wewnątrz każdej komórki przeważają kationy potasu i aniony organiczne, natomiast w otoczeniu komórki jony sodowe i chlorkowe. Stężenie anionów po obu stronach błony jest zbliżone, różnice dotyczą...

poleca60%

Wiecznie zielone lasy i zarośla twardolistne

Kategoria: Charakterystyka biomów

Wiecznie zielone lasy i zarośla twardolistne występują na wybrzeżach Morza Śródziemnego, w Kalifornii, południowych częściach Afryki i południowo-zachodnich wybrzeżach Australii, gdzie zimy są łagodne i wilgotne, a lata suche i gorące. Przeważają gleby o czerwonym zabarwieniu, co jest spowodowane obecnością w glebie związków żelaza. Wśród roślin dominują drzewa i krzewy zimozielone o twardych liściach, np. dęby korkowe, mirty, pistacje (nad Morzem Śródziemnym), tworzące zarośla zwane...

poleca66%

Pobieranie i transport wody oraz soli mineralnych przez rośliny

Kategoria: Transport substancji przez rośliny

Sole mineralne pobierane z gleby przez roślinę najpierw dyfundują wraz z wodą przez ścianę komórkową włośników. Następnie są w sposób selektywny transportowane przez znajdujące się w błonie komórkowej kanały jonowe lub pompy jonowe do komórek. Mechanizm pobierania i transportu wody oraz jej usuwania przez roślinę opiera się na procesach dyfuzji, osmozy, pęcznienia oraz transportu aktywnego. O pobieraniu wody przez komórkę decyduje wartość potencjału wodnego , jaki komórka posiada....

poleca82%

Mięczaki

Kategoria: Systematyka zwierząt

Mięczaki są zwierzętami wodnymi, przede wszystkim morskimi, wyjątek stanowią ślimaki prowadzące lądowy tryb życia. Ciało mięczaków jest miękkie, zbudowane z głowy , nogi i worka trzewiowego , tworzącego po stronie grzbietowej fałd zwany płaszczem . Płaszcz może wytwarzać muszlę zbudowaną z węglanu wapnia i substancji organicznej ( konchioliny ). Głowa jest różnie wykształcona – najlepiej u ślimaków i głowonogów, u małży ulega redukcji. Narządem ruchu jest pokryta śluzem noga, która u...

poleca58%

Rośliny nagonasienne

Kategoria: Rośliny nasienne

Do roślin nagonasiennych zaliczane są wymarłe paprocie nasienne, kordaity i benetyty, oraz współcześnie żyjące sagowce, miłorzębowe, gniotowe oraz iglaste. Grupy te mają rangę klas (gromad). Najliczniejszą grupę stanowią rośliny iglaste. Nagonasienne mają zdrewniałe łodygi (pnie) i korzenie . Korzenie tworzą dobrze rozwinięty system palowy. W drewnie obecne są tylko cewki . U roślin nagonasiennych występuje przyrost wtórny na grubość. Liście są różnie wykształcone, u iglastych mają...

poleca67%

Oddychanie

Kategoria: Budowa i czynności życiowe grzybów

Większość grzybów jest organizmami tlenowymi. Niektóre w warunkach beztlenowych mogą oddychać, przeprowadzając fermentację (np. fermentacja alkoholowa u drożdży).

poleca57%

Przekształcenia liści

Kategoria: Liście

Konieczność przystosowania się roślin do różnorodnych środowisk i różnych sposobów życia przyczyniła się do powstania modyfikacji w budowie liścia, aby mógł spełniać inne, dodatkowe funkcje.

poleca66%

Czynniki fotosyntezy

Kategoria: Odżywianie się roślin

Natężenie fotosyntezy zależy zarówno od czynników zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Czynnikami zewnętrznymi są czynniki środowiskowe: światło, dwutlenek węgla, temperatura, woda oraz substancje mineralne. Czynniki wewnętrzne wpływające na fotosyntezę są związane z budową organizmu. Należy do nich zawartość chlorofilu w chloroplastach oraz rozmieszczenie chloroplastów w komórkach w zależności od zmian oświetlenia, ponadto ilość i rozmieszczenie aparatów szparkowych, powierzchnia blaszki...

poleca88%

Dziedziczenie pozajądrowe

Kategoria: Genetyka

U niektórych organizmów wykazano istnienie cech, które nie zależą od materiału genetycznego zawartego w jądrze komórkowym. Geny warunkujące takie cechy znajdują się poza jądrem komórkowym, w mitochondriach i chloroplastach. Jednym z przykładów jest dziedziczenie odporności na antybiotyk chloramfenikol u drożdży . Gen determinujący tę cechę zlokalizowany jest w materiale genetycznym zawartym w mitochondriach drożdży. W wyniku połączenia się osobników haploidalnych, z których przynajmniej...

poleca69%

Szkielet osiowy

Kategoria: Budowa szkieletu człowieka

Szkielet osiowy obejmuje czaszkę, kręgosłup i klatkę piersiową. Czaszka składa się z: – mózgoczaszki chroniącej mózg (utworzona z kości czołowej, parzystych kości ciemieniowych, klinowych, skroniowych ochraniających narząd słuchu i równowagi oraz kości potylicznej z otworem potylicznym wielkim, przez który przechodzi rdzeń kręgowy), – trzewioczaszki, chroniącej początkowe odcinki dróg pokarmowych i oddechowych oraz narząd wzroku, węchu i smaku, a ponadto uczestniczącej we wstępnej...

poleca77%

Struktura przestrzenna

Kategoria: Struktura populacji

Struktura przestrzenna określa sposób rozmieszczenia osobników danej populacji w obrębie siedliska, co uwarunkowane jest przez biologię gatunku oraz zasoby środowiska. W obrębie tej przestrzeni występują różne typy rozmieszczenia osobników: równomierne, losowe i skupiskowe: – Rozmieszczenie równomierne w warunkach naturalnych występuje rzadko. Uwarunkowane jest jednorodnością środowiska, która sprawia, iż odległości między osobnikami są w miarę jednakowe. U roślin przykładem jest...

poleca71%

Podział białek

Kategoria: Białka

– ze względu na skład chemiczny wyróżnia się: białka proste – zbudowane są wyłącznie z aminokwasów. Rodzaje białek prostych Przykłady białek prostych histony białka związane z DNA albuminy białka obecne w mleku, jajach, surowicy krwi globuliny immunoglobuliny, fibrynogen, miozyna, obecne też w mleku i jajach skleroproteiny kolagen, keratyna białka złożone – oprócz aminokwasów zawierają składnik niebiałkowy,...

poleca70%

Krążenie krwi

Kategoria: Układ krwionośny i krążenie krwi

Krążenie krwi odbywa się w dwóch obiegach. Schemat krążenia krwi człowieka (wg Encyklopedii PWN) Mały obieg krwi ( płucny ) zaczyna się od prawej komory, skąd krew zostaje wyrzucona do tętnicy płucnej. Jest to krew odtlenowana. Tętnica płucna rozdziela się na dwa odgałęzienia, które wchodzą do każdego z płuc, gdzie tworzą sieć naczyń włosowatych. Po wymianie gazowej utlenowana krew wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka, a stamtąd do lewej komory. Duży obieg krwi...

poleca58%

Cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych

Kategoria: Rośliny okrytonasienne

Pokoleniem dominującym u roślin okrytonasiennych jest sporofit. Gametofit jest silnie zredukowany. Gametofit męski powstaje w ziarnach pyłku , które są mikrosporami powstającymi w woreczkach pyłkowych w wyniku mejozy. Składa się on z dwóch komórek – wegetatywnej i generatywnej. Gametofit żeński rozwija się z jednej z czterech makrospor, jakie tworzą się na drodze mejozy w ośrodku zalążka (trzy pozostałe makrospory zamierają). Nosi on nazwę woreczka zalążkowego . W wyniku trzech...

poleca91%

Wybrane hormony gruczołów dokrewnych człowieka i ich działanie fizjologiczne

Kategoria: Układ hormonalny

Gruczoł dokrewny Hormon Działanie fizjologiczne oraz skutki zaburzeń w wydzielaniu hormonu Podwzgórze – wydziela do płata przedniego przysadki – wydziela do płata tylnego przysadki liberyny (neurohormon) pobudzanie wydzielania przez przysadkę hormonów tropowych → zaburzenia w gospodarce hormonalnej ustroju statyny (neurohormon) hamowanie wydzielania hormonów tropowych → zaburzenia w gospodarce hormonalnej ustroju wazopresyna...

poleca52%

Lasy liściaste i mieszane

Kategoria: Charakterystyka biomów

Lasy liściaste i mieszane strefy umiarkowanej występują w Europie, środkowowschodnich stanach USA, Chile, Chinach i Japonii. Lata są tutaj gorące, a zimy dość mroźne. Częste są gleby brunatne bogate w materię organiczną. Spośród drzew licznie występują dęby, buki, klony, graby, jesiony, ponad to w Ameryce magnolie, a w Azji wiele gatunków endemicznych, np. metasekwoje. W lasach tych znajduje się bogaty podszyt. Charakterystycznymi zwierzętami są sarny, jelenie, lisy, wilki, borsuki, w...

poleca81%

Tasiemce

Kategoria: Płazińce

Tasiemce są także pasożytami wewnętrznymi. Ich długienciało składa się z główki , szyjki oraz wielu członów , przy czym najmłodsze człony powstają dzięki podziałom w szyjce. Tasiemce wchłaniają strawiony pokarm żywiciela przez powłokę ciała. Są obojnakami . Rozwój ich jest złożony–na ogół z kilkoma pokoleniami larw i co najmniej jednym żywicielem pośrednim . Żywicielami pośrednimi mogą być bezkręgowce wodne i ryby lub ssaki roślinożerne. Żywicielem ostatecznym jest ssak drapieżny lub...

poleca60%

Charakterystyka paprotników

Kategoria: Rośliny – autotroficzni zdobywcy lądu

Paprotniki są sztuczną jednostką systematyczną, ponieważ grupuje ona rośliny należące do odrębnych linii rozwojowych. Stanowią grupę morfologiczno-ekologiczną. Do paprotników zalicza się następujące typy: widłakowe, skrzypowe, paprociowe. Pochodzą one od roślin wywodzących się od ryniofitów . Rośliny te występują w środowiskach wilgotnych. Potrzebują wody do zapłodnienia. Mają łodygę, korzenie o charakterze przybyszowych oraz różnie wykształcone liście. W budowie wewnętrznej występują...

poleca78%

Struktura wiekowa i struktura płci

Kategoria: Struktura populacji

Struktura wiekowa warunkowana jest przez rozrodczość, śmiertelność i migracje. Obrazuje udział w populacji osobników będących w różnym wieku. Uwzględniając okresy w życiu osobników, wyodrębnia się trzy klasy wiekowe : wiek przedrozrodczy, rozrodczy, porozrodczy. Analiza struktury wiekowej populacji jest istotna dla przedstawienia prognozy rozwoju populacji. W zależności od liczebności osobników w poszczególnych klasach wiekowych wyróżnia się trzy typy populacji : populacje rozwijające...

poleca62%

Cechy żywych organizmów

Kategoria: Biologia - nauka o życiu

– specyficzna organizacja, której podstawę stanowi budowa komórkowa, – własny metabolizm, – wewnętrzna stabilność dzięki utrzymywaniu homeostazy, – zdolność do przechowywania i przetwarzania informacji,w tym informacji genetycznej, – dziedziczenie cech podczas samopowielania i reprodukcji, – zmienność zachodząca w replikacji (odtwarzaniu materiału genetycznego) – warunkuje ewolucję organizmów, – możliwość oddziaływań między organizmami, – śmiertelność organizmów. Funkcje życiowe...

poleca69%

Odporność nieswoista

Kategoria: Rodzaje odporności

Odporność nieswoista jest wrodzona, uwarunkowana genetycznie. Cechuje ją brak swoistości rozpoznania antygenu oraz pamięci o nim. Związana jest z obecnością różnorodnych barier anatomicznych i fizjologicznych, z którymi współdziałają bariery biologiczne, chemiczne oraz immunologiczne. Mechanizmy odporności nieswoistej są mniej precyzyjne, ale reagują szybko, stanowiąc pierwszą linię obrony organizmu. Znajdujące się w płynach ustrojowych i narządach limfatycznych komórki żerne w sposób...

poleca32%

Czynności życiowe organizmów

Organizm zbudowany z tworzących go struktur jest zharmonizowaną pod względem funkcjonalnym całością, której utrzymanie stanowi podstawę życia. Jest to możliwe dzięki zachodzącym w organizmie procesom metabolicznym, uwarunkowanym takimi czynnościami życiowymi, jak: odżywianie, oddychanie, wydalanie, ruch, a także dzięki zdolności organizmu do reagowania na bodźce pochodzące ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego. Organizmy rosną i rozwijają się. Uczestniczą też w zachowaniu ciągłości...

poleca84%

Regulatory wzrostu i rozwoju

Kategoria: Wzrost i rozwój roślin

Fitohormony są małocząsteczkowymi związkami niebiałkowymi,o różnej budowie chemicznej, które wpływają na różnorodne procesy fizjologiczne roślin. Mogą działać w miejscu powstania lub są transportowane do innych organizmów roślinnych. Działają pobudzająco lub hamująco. Są związkami wielofunkcyjnymi, które pośredniczą w przekazywaniu sygnałów w organizmie roślinnym. Znanymi regulatorami wzrostu są auksyny, gibereliny, cytokininy, kwas abscysynowy, etylen. Auksyny wytwarzane są w...

poleca80%

Kręgowce

Kategoria: Strunowce

Kręgowce są najwyżej uorganizowanym podtypem strunowców. Występują w różnorodnych środowiskach. Posiadają swoiste cechy: – chrzęstny lub kostny szkielet osiowy, zróżnicowany jest na czaszkę i kręgosłup; – parzyste kończyny (płetwy parzyste lub kończyny kroczne) połączone są z kręgosłupem za pomocą obręczy barkowej i miednicznej; – ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgu i rdzenia kręgowego, przy czym w mózgu wyróżnia się pięć części: kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie,...

poleca54%

Narząd smaku

Kategoria: Narządy zmysłów człowieka

Narząd smaku zlokalizowany jest w znajdujących się w nabłonku języka oraz na podniebienia, gardła i nagłośni brodawkach smakowych. Zawierają one kubki smakowe, gdzie zlokalizowane są komórki smakowe. Substancje pokarmowe rozpuszczone w ślinie drażnią umieszczone w zagłębieniach kubka rzęski komórek smakowych. Pobudzenie z komórek smakowych przekazywane jest za pośrednictwem nerwów czuciowych (II- i III-rzędowych) do kory mózgowej. Rozróżnianych jest pięć rodzajów smaku odpowiadających w...

poleca71%

Narząd słuchu i równowagi

Kategoria: Narządy zmysłów człowieka

Narząd słuchu i równowagi , którym jest ucho, umożliwia odbiór fal akustycznych oraz określenie położenia ciała w przestrzeni. Ucho składa się z trzech części: ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. – Ucho zewnętrzne tworzą małżowina uszna oraz przewód słuchowy zewnętrzny. Odbiera fale dźwiękowe, wzmacnia i kieruje na błonę bębenkową. – Ucho środkowe obejmuje błonę bębenkową, jamę bębenkową oraz trąbkę słuchową. W jamie bębenkowej znajdują się trzy kosteczki słuchowe:...

Sprawdź także
poleca76%

Choroby układu wydalniczego

Kategoria: Osmoregulacja i wydalanie

Do chorób układu wydalniczego należą: – zapalenia pęcherza moczowego, miedniczek nerkowych, kłębuszków nerkowych, – mocznica – upośledzenie oczyszczania krwi przez nerki na skutek ich uszkodzenia, – kamica nerkowa – powstawanie nierozpuszczalnych złogów w nerkach lub pęcherzu moczowym, – moczówka prosta – nadmierne wydalanie moczu spowodowane niedoborem wazopresyny, – przerost prostaty u mężczyzn, powodujący utrudnienia w wydalaniu moczu.

poleca61%

Narząd węchu

Kategoria: Narządy zmysłów człowieka

Narząd węchu stanowi nabłonek węchowy w jamie nosowej. Komórki węchowe są wyspecjalizowanymi neuronami, które odbierają bodźce i przewodzą je dalej. Na końcu dendrytu znajdują się rzęski, wystające ponad powierzchnię nabłonka. Pokryte są śluzem wydzielanym przez specjalne komórki obecne w nabłonku węchowym. Substancja zapachowa rozpuszczona w śluzie pobudza komórki węchowe będące I-rzędowymi neuronami czuciowymi przez połączenie się z odpowiednimi receptorami na błonie rzęsek, co prowadzi...

poleca97%

Dryf genetyczny

Kategoria: Czynniki ewolucji

Dryf genetyczny polega na przypadkowej zmianie częstości alleli w puli genowej. Zjawisko to występuje w małych populacjach, w stosunkowo krótkim czasie. Kierunek zachodzących zmian jest nieprzewidywalny, niezależny od doboru naturalnego. Przykładem działania dryfu genetycznego jest tzw. efekt założyciela oraz efekt wąskiego gardła. – Efekt założyciela pojawia się podczas powstawania nowej populacji z niewielkiej liczby osobników, które po odłączeniu się od populacji macierzystej...

poleca55%

Pustynie i półpustynie

Kategoria: Charakterystyka biomów

Pustynie i półpustynie występują w strefie zwrotnikowej i podzwrotnikowej Azji, Afryki, Ameryki i Australii, na obszarach o bardzo niskiej ilości opadów. Z roślin charakterystyczne są sukulenty (np. kaktusy, agawy, wilczomlecze), słonorośla oraz terofity – rośliny, których rozwój po sporadycznych deszczach jest bardzo szybki, natomiast nasiona mogą przetrwać długi okres suszy. Charakterystycznymi zwierzętami są np. w Afryce wielbłąd jednogarbny, lis fenek, w Azji wielbłąd dwugarbny. Częste...

poleca61%

Stepy

Kategoria: Charakterystyka biomów

Stepy zajmują duże obszary Azji, Ameryki Północnej i Południowej o klimacie umiarkowanym suchym. Gleby są żyzne. W rejonach wilgotniejszych występują czarnoziemy, w suchych gleby kasztanowe. Cechuje je różnorodność gatunków traw i ziół. Zwierzęta stepowe często żyją w stadach, np. bizony w Ameryce Północnej, konie Przewalskiego, wielbłądy dwugarbne, dzikie osły w Azji. Licznie występują jaszczurki i węże. Częste są gryzonie żyjące w norach, np. susły w Eurazji oraz pieski preriowe w...

poleca67%

Negatywne oddziaływanie człowieka na przyrodę

Kategoria: Ochrona środowiska przyrodniczego i przyrody

Negatywne oddziaływanie człowieka na przyrodę przejawia się w: – niszczeniu środowiska przyrodniczego poprzez zanieczyszczenia powietrza i wody, degradację gleby, przekształcanie środowiska, hałas; – nadmiernej eksploatacji żywych zasobów przyrody (zabijanie zwierząt, połowy ryb, wycinanie lasów, niszczenie siedlisk); – zastępowaniu ekosystemów naturalnych przez ekosystemy półnaturalne i sztuczne (agrocenozy); – wprowadzaniu gatunków obcego pochodzenia do ekosystemów naturalnych poprzez...

poleca53%

Tkanka wzmacniająca

Kategoria: Tkanki stałe

Tkanka wzmacniająca zbudowana jest ze ściśle przylegających komórek o ścianach komórkowych ze zgrubieniami, co zapewnia roślinie wytrzymałość i chroni jej organy przed złamaniem lub zgnieceniem. Wyróżnia się dwa typy tkanki wzmacniającej. Rodzaje tkanki wzmacniającej: – Kolenchyma utworzona jest z żywych komórek o celulozowych ścianach, ściśle przylegających do siebie. Zgrubienia powstają w miejscu styku kilku komórek ( kolenchyma kątowa ) lub na ścianach równoległych do...

poleca78%

Zmienność niedziedziczna, czyli modyfikacyjna

Kategoria: Zmienność organizmów

Zmienność modyfikacyjną , zwaną również fluktuacyjną, stanowią wszelkiego rodzaju zmiany zachodzące w organizmie podczas całego jego życia, które są wynikiem działania na organizm różnorodnych czynników środowiska i nie są przekazywane potomstwu. Organizm reaguje na tak powstałe zmiany dzięki zdolności przystosowawczej. Istnieją granice uwarunkowane przez genotyp, w jakich fenotyp może być modyfikowany przez czynniki zewnętrzne. Jest to tzw. norma reakcji (plastyczność genotypu)....

poleca59%

Ptaki właściwe

Kategoria: Ptaki

Ptaki właściwe obejmują dwa nadrzędy współcześnie żyjących ptaków, w obrębie których wyróżnia się szereg rzędów. – Ptaki bezgrzebieniowe są niezdolne do lotu, co uwarunkowane jest uwstecznieniem skrzydeł, brakiem grzebienia mostka, występowaniem piór pozbawionych haczyków. Zaliczane są do nich strusie, nandu, kazuary, kiwi, wymarłe moa. – Ptaki grzebieniowe posiadają grzebień na mostku. Dzielą się na szereg rzędów, do których należy większość współczesnych ptaków. Do...

poleca41%

Oddychanie tlenowe

Kategoria: Oddychanie

Oddychanie tlenowe zachodzi w trzech etapach: glikoliza, cykl kwasu cytrynowego (cykl Krebsa), łańcuch oddechowy. Glikoza jest ciągiem reakcji przekształcających glukozę w pirogronian bez udziału tlenu. Zachodzi w cytoplazmie. U organizmów tlenowych jest wstępem do cyklu Krebsa i łańcucha transportującego elektrony. Natomiast u organizmów beztlenowych oraz u tlenowych w warunkach deficytu tlenu (np. w mięśniach) jest zasadniczym sposobem pozyskiwania energii. Podczas glikolizy 1...

poleca33%

Wodne strefy życia

Kategoria: Zespoły ekologiczne biosfery

Charakteryzują się dużą niejednorodnością, wynikającą ze zróżnicowania warunków panujących w zbiornikach wodnych. Organizmy występujące w zbiornikach wodnych można podzielić na kilka grup ekologicznych: – plankton – organizmy drobne, biernie unoszone przez wodę, dzieli się je na fitoplankton i zooplankton; – nekton – zwierzęta aktywnie pływające w wodzie; – bentos – organizmy denne autotroficzne i heterotroficzne; – neuston – drobne organizmy żyjące na granicy wody i atmosfery; –...

poleca37%

Przekształcenia łodyg

Kategoria: Łodyga

Niezależnie do głównych czynności łodyga może pełnić funkcje dodatkowe i dlatego ulega różnym przekształceniom.

poleca82%

Struktura troficzna ekosystemu

Kategoria: Struktura i funkcjonowanie ekosystemu

Struktura troficzna dotyczy powiązań pokarmowych w obrębie ekosystemu. Ze względu na podobną rolę w procesach energetycznych zachodzących w obrębie ekosystemu wyróżnia się dwie grupy organizmów: producentów i konsumentów, przy czym spośród konsumentów wyodrębnia się grupę destruentów. Producenci stanowią pierwszy poziom troficzny. Są to organizmy autotroficzne, które obejmują fotoautotrofy (glony,rośliny zielone i bakterie fotosyntetyzujące) oraz chemoautotrofy (bakterie...

poleca77%

Tkanka łączna

Kategoria: Tkanki zwierzęce

Charakteryzuje ją bardzo duże zróżnicowanie budowy i funkcji. Cechą wspólną poszczególnych rodzajów tkanek łącznych jest podobny plan budowy – składają się z komórek oddzielonych od siebie na ogół obfitą substancją międzykomórkową. Tkanki te łączą i wiążą ze sobą inne tkanki oraz narządy. Pełnią w organizmie funkcję wypełniającą, podporową, odżywczą, transportową oraz obronną. Powstają z mezenchymy, niezróżnicowanej tkanki łącznej zarodkowej. W dorosłym organizmie nie można odgraniczyć...

poleca84%

Płazy

Kategoria: Kręgowce

Płazy są zmiennocieplnymi kręgowcami ziemno-wodnymi. Dorosłe płazy są drapieżnikami. W zdobywaniu pokarmu wykorzystują długi, umięśniony język. Ponieważ odżywiają się często owadami, stąd odgrywają dużą rolę w tępieniu szkodników. Ciało spłaszczone grzbietowo-brzusznie składa się u większości płazów z głowy, tułowia, 2 par kończyn oraz ogona, który posiadają płazy ogoniaste. Między palcami kończyn, zwłaszcza tylnych, występuje błona pławna . W skórze znajdują się liczne gruczoły...

poleca70%

Wątrobowce

Kategoria: Charakterystyka mszaków

Wątrobowce posiadają słabo rozwinięty splątek, z którego rozwija się gametofit w formie plechy lub ulistnionej łodyżki, z jednokomórkowymi chwytnikami. Zarodnia nie jest okryta czepkiem. Występują w środowisku o dużej wilgotności. Przedstawicielem jest np. porostnica.

poleca58%

Ptaki

Kategoria: Kręgowce

Ptaki są stałocieplnymi kręgowcami należącymi do owodniowców, które przystosowały się do lotu. Ciało ptaka o opływowym kształcie pokryte jest pióram i stanowiącymi izolację termiczną oraz zapewniającymi dużą powierzchnię nośną w czasie lotu. Pióra są wytworami naskórka. Wyróżnia się pióra konturowe i puchowe . Piórami konturowymi są lotki, sterówki i pióra pokrywowe. Zbudowane są z osi oraz chorągiewki. Oś składa się z dutki pogrążonej w skórze oraz ze stosiny, na której osadzona...

Sprawdź także
poleca57%

Wilgotne lasy równikowe

Kategoria: Charakterystyka biomów

Wilgotne lasy równikowe występują w klimacie równikowym Azji, Afryki, Ameryki Południowej, na północnych wybrzeżach Australii; tam, gdzie przez cały rok utrzymuje się wysoka temperatura, a ilość opadów jest znaczna. Gleby są ubogie ze względu na bardzo szybki rozkład substancji organicznych, które zawarte są głównie w biomasie. Wilgotne lasy równikowe cechuje bardzo duża różnorodność gatunkowa. Wśród roślin oprócz bogactwa gatunków drzew występują różnorodne liany i epifity (np....

poleca67%

Typy wiązań chemicznych

Kategoria: Wiązania chemiczne

Wiązanie jonowe polega na wzajemnym elektrostatycznym oddziaływaniu przeciwnie naładowanych jonów powstałych w wyniku przejścia jednego lub kilku elektronów z danego atomu na drugi, bardziej elektroujemny. Wiązania jonowe występują w związkach jonowych (np. w cząsteczkach wielu soli, jak choćby NaCl czy fosforany). Wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane polega na uwspólnieniu pary lub par niesparowanych elektronów przez atomy o identycznych lub zbliżonych wartościach elektroujemności....

poleca72%

Przepływ energii i obieg materii

Kategoria: Struktura i funkcjonowanie ekosystemu

Funkcjonowanie ekosystemu wymaga ciągłego dopływu energii z zewnątrz. Pierwotnym źródłem energii jest promieniowanie słoneczne . Znaczna jego część, która docierana Ziemię, ulega rozproszeniu w postaci ciepła, a tylko niewielką część (ok. 1%) zużywają fotoautotrofy w procesie fotosyntezy, magazynując w materii organicznej asymilatów, które powstają w tym procesie. Materia organiczna, wytworzona przez producentów ze składników nieorganicznych pochodzących ze środowiska abiotycznego,...

poleca72%

Budowa pierwotna korzenia

Kategoria: Korzeń

– skórka korzenia = ryzoderma (zbudowana jest z jednej warstwy cienkościennych komórek, ściśle przylegających do siebie; niektóre komórki przekształcają się we włośniki), – kora pierwotna (utworzona jest z komórek miękiszowych o cienkościennych ścianach, z licznymi przestworami międzykomórkowymi; jest to tzw. miękisz kory), – śródskórnia = endoderma (zbudowana jest z komórek o grubych ścianach komórkowych, które ściśle przylegają do siebie, otaczając walec osiowy; stanowi najbardziej...

poleca62%

Porosty

Kategoria: Przegląd systematyczny

Porosty to grupa grzybów, które dzięki zdolności współżycia z glonami uzyskały nowe możliwości życiowe. Stąd porosty traktowane są jako grupa ekologiczna, a nie wyróżniona na zasadzie pokrewieństwa. Porosty są organizmami plechowymi, przy czym komórki grzyba oraz glonów mogą być ułożone bezwładnie (plecha homeomeryczna) lub warstwami (plecha heteromeryczna). Budujące plechę grzyby to głównie workowce, czasem podstawczaki. Natomiast glony są przedstawicielami sinic lub zielenic. Symbioza...

poleca61%

Somatyczny układ nerwowy

Kategoria: Obwodowy układ nerwowy

Somatyczny układ nerwowy odpowiada za kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Kieruje czynnościami mięśni szkieletowych oraz mięśni i gruczołów skórnych. Większość czynności, którymi kieruje, jest zależna od woli. W układzie somatycznym występują nerwy dwuosłonkowe, drogi nerwowe ruchowe są jednoneuronowe, brak zwojów. Neuroprzekaźnikiem jest acetylocholina .

poleca68%

Budowa szkieletu człowieka

Kategoria: Budowa i funkcja szkieletu

Szkielet człowieka, podobnie jak szkielet większości kręgowców (wyj. krągłouste), można podzielić na część osiową oraz szkielet kończyn wraz z obręczami . Kościec człowieka (wg Delaney, 1976, zmienione)

poleca33%

Narządy wymiany gazowej

Kategoria: Budowa organizmu zwierzęcego

U małych organizmów wodnych i z siedlisk wilgotnych oddychanie odbywa się całą powierzchnią ciała . U wyższych bezkręgowców i kręgowców występują narządy oddechowe , które zapewniają dodatkowe powierzchnie wymiany gazowej. U zwierząt wodnych wykształciły się skrzela – najpierw zewnętrzne w postaci wyrostków ciała, później wewnętrzne, zbudowane z wielu blaszek opłukiwanych przez wodę i ukrytych w specjalnych komorach. U zwierząt lądowych ze względu na możliwość wyschnięcia powierzchni...

poleca40%

Rośliny okrytonasienne

Kategoria: Rośliny nasienne

Okrytonasienne stanowią największą grupę roślin na Ziemi. Charakterystyczną ich cechą są okryte zalążki otoczone zrośniętymi w postaci słupka owocolistkami. W porównaniu z nagonasiennymi zachodzi u nich dalsza redukcja gametofitu. Proces płciowy ma specjalny charakter i nosi nazwę podwójnego zapłodnienia . Ponadto następuje dalsze zróżnicowanie anatomiczne, czego jednym z przykładów jest występowanie w drewnie naczyń . Kwiat, owoc, nasienie oraz cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych...

poleca82%

Cykl mocznikowy (ornitynowy)

Kategoria: Przemiany anaboliczne w komórce

Umożliwia usunięcie z organizmu toksycznego jonu NH 4 + , który powstaje podczas deaminacji aminokwasów. Wytwarzanie mocznika zachodzi w komórkach wątroby, gdzie NH 4 + ze względu na swoją toksyczność dostarczany jest po jego wcześniejszym związaniu z glutaminianem lub pirogronianem (tworzą się wówczas odpowiednio aminokwasy glutamina, względnie alanina). W cyklu biorą udział aminokwasy: ornityna, cytrulina i arginina. Jon NH 4 + włączany jest do cyklu po jego związaniu z CO 2 i H 2...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z