profil

Geografia

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca67%

Rozmieszczenie surowców energetycznych na świecie

Kategoria: Przemysł

Spośród surowców mineralnych największe znaczenie dla rozwoju światowej gospodarki mają surowce energetyczne. Ich rola i znaczenie ulegają ciągłym zmianom wraz z postępem technicznym. Węgiel kamienny – na masową skalę wydobywa się go od początku pierwszej rewolucji przemysłowej (XIX w.). Wykorzystywany jest jako paliwo w elektrowniach cieplnych, do produkcji koksu niezbędnego w hutnictwie stali oraz w przemyśle chemicznym. Jego znaczenie w drugiej połowie XX w. spada w miarę zastępowania...

poleca66%

Budowa wnętrza Ziemi

Budowa wnętrza naszej planety wciąż nie jest do końca znana.Z powodu wysokich temperatur i ciśnienia nie jesteśmy w stanie dostać się zbyt daleko w głąb Ziemi. Najgłębsze wiercenia nie przekroczyły głębokości 14 km, czyli 0,2% odległości do środka Ziemi. Stąd nasza wiedza o wnętrzu tej planety opiera się w znacznej mierze na badaniach prowadzonych metodami pośrednimi.Badaniem budowy wnętrza Ziemi zajmuje się geofizyka . Badania geofizyczne, w tym głównie badania fal sejsmicznych, pozwoliły...

poleca75%

Główne międzynarodowe organizacje polityczne i gospodarcze

Kategoria: Zróżnicowanie ekonomiczne i polityczne państw świata

Jedną z charakterystycznych cech współczesnego świata są postępujące procesy integracji politycznej a szczególnie gospodarczej państw. Najważniejszą organizacją międzynarodową jest Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) powołana na konferencji w San Francisco w 1945 r., na której opracowano i przyjęto Kartę Narodów Zjednoczonych. Obecnie do ONZ należy większość państw świata. Głównymi celami organizacji jest: • utrzymanie bezpieczeństwa oraz rozwój współpracy międzynarodowej; • działania...

poleca64%

Czynniki lokalizacji przemysłu

Kategoria: Przemysł

W gospodarce wolnorynkowej lokalizacja działalności przemysłowej ma bezpośredni wpływ na późniejszą działalność i osiągane zyski. Konkurencja wymusza ciągłe dążenie do ograniczenia kosztów produkcji, co pozwala na obniżenie ceny produkowanych towarów i podnosi ich konkurencyjność, zapewniając im większy rynek zbytu. Czynniki lokalizacji przemysłu można ogólnie podzielić na przyrodnicze i pozaprzyrodnicze. Do czynników przyrodniczych należą: baza surowcowa, zasoby wodne i energetyczne...

poleca63%

Główne typy gleb

Kategoria: Gleby

Gleby strefowe gleby tundrowe klimat subpolarny, płytkie i słabo wykształcone gleby bielicowe (podzole) klimat umiarkowanie chłodny, pod lasami szpilkowymi, słabo rozwinięty poziom próchniczny i dobrze wykształcony poziom bielicowania (wymywania) gleby brunatne (kambisole) klimat umiarkowanie ciepły i podzwrotnikowy, pod lasami mieszanymi i liściastymi, słabiej zaznaczony proces bielicowania, lepiej rozwinięty poziom próchniczny...

poleca72%

Fazy przejścia demograficznego

Kategoria: Przejście demograficzne

Faza I (wysokostacjonarna) – charakteryzuje się wysokimi wartościami współczynników urodzeń i zgonów; w efekcie tego przyrost naturalny jest niewielki, wahający się w okolicy zera. W fazie tej notuje się wysokie wartości współczynnika dzietności (ilość dzieci przypadająca na kobietę w wieku rozrodczym). Wśród dzieci notowana jest jednak największa śmiertelność ze względu na brak higieny i opieki medycznej. Niski poziom rozwoju gospodarczego, częste niedobory żywności i klęski głodu w...

poleca88%

Zróżnicowanie językowe ludności świata

Kategoria: Ludność

Ze względu na olbrzymie zróżnicowanie językowe ludności świata oraz brak pełnych informacji dotyczących występowania poszczególnych języków, ich podobieństw i różnic, nie można jeszcze dokonać pełnej ich klasyfikacji. Językoznawcy na podstawie stwierdzonych podobieństw grupują poszczególne języki w grupy językowe , które z kolei łączy się w rodziny językowe . Najbardziej rozpowszechnione rodziny językowe to: 1) Indoeuropejska – jest najbardziej rozpowszechniona przestrzennie,należącymi...

poleca73%

Wulkanizm i plutonizm

Kategoria: Procesy endogeniczne

Wulkanizmem nazywamy ogół procesów związanych z wydobywaniem się lawy i innych materiałów wulkanicznych z głębi skorupy ziemskiej na ich powierzchnię. Wulkanizm należy do procesów endogenicznych, wyzwalanych siłami z wnętrza Ziemi. Miejscami wydobywania się materiałów wulkanicznych z wnętrza Ziemi są wulkany , a sam proces wydobywania się nosi nazwę erupcji . W trakcie erupcji z wulkanu wydostają się płynne lub półpłynne lawy , materiały piroklastyczne (bomby wulkaniczne, lapilli,...

poleca65%

Rośliny bulwiaste i korzeniowe (rośliny skrobiowe)

Kategoria: Rolnictwo

Ziemniaki – mają niewielkie wymagania klimatyczne i glebowe,najlepiej udają się w klimacie umiarkowanym chłodnym. Są one uprawiane zarówno jako rośliny żywieniowe, paszowe, jak i przemysłowe (alkohol, krochmal). Najwięksi producenci to: Chiny(20,8%), Rosja (11,2%) i Indie (8,1%). Maniok – uprawiany jest głównie w klimacie gorącym i wilgotnym w strefie okołorównikowej. Jest łatwy w uprawie i przechowywaniu i odznacza się dużą plennością. Najwięksi producenci to: Nigeria (19%), Brazylia...

poleca78%

Używki

Kategoria: Rolnictwo

Kawa – pochodzi z Afryki, uprawiana jest w regionach o klimacie zwrotnikowym wilgotnym lub podrównikowym. Wymagania glebowe są niewielkie, natomiast jej uprawa oraz przetworzenie ziaren są bardzo pracochłonne. Kakao – uprawa kakaowców wymaga klimatu równikowego wybitnie wilgotnego, z opadami ok. 2000 mm rocznie. Kakaowiec jest rośliną cieniolubną, mającą duże wymagania glebowe. Kakao uprawiane jest głównie w państwach Zat. Gwinejskiej w Afryce Zach., w Azji Pd.-Wsch. oraz Ameryce...

poleca85%

Spłukiwanie

Kategoria: Procesy egzogeniczne

Spłukiwanie , czyli ablacja deszczowa to proces powszechnie występujący na stokach nawet o bardzo niewielkim nachyleniu. Polega on na zmywaniu cząstek zwietrzeliny przez wody deszczowe spływające po stoku. Intensywność spłukiwania zależy nie tylko od wielkości opadu, ale i od stopnia nachylenia stoku, podatności zwietrzeliny oraz pokrycia terenu. Najsilniej spłukiwaniu podlegają stoki pozbawione pokrywy roślinnej, np. świeżo zaorane. Spłukiwanie zachodzące na stokach rolniczych prowadzi o...

poleca49%

Produkcja energii elektrycznej na świecie

Kategoria: Przemysł

Produkcja energii elektrycznej ma bardzo duży wpływ na rozwój pozostałych działów gospodarki oraz poziom życia ludności. Na obecnym poziomie rozwoju gospodarczego większość mieszkańców zwłaszcza państw wysoko rozwiniętych nie wyobraża sobie życia bez dostępu do energii elektrycznej, która umożliwia korzystanie z innych zdobyczy techniki. W produkcji energii elektrycznej dominują państwa wysokorozwinięte gospodarczo oraz największe pod względem liczby ludności państwa rozwijające się....

poleca58%

Urbanizacja

Kategoria: Ludność

poleca49%

Rośliny cukrodajne

Kategoria: Rolnictwo

Trzcina cukrowa – jest rośliną klimatu gorącego i wilgotnego,występuje w strefie międzyzwrotnikowej. Wymaga żyznych i wilgotnych gleb oraz dużych nakładów pracy ludzkiej. Z trzciny cukrowej uzyskuje się ok. 2/3 światowej produkcji cukru. Najwięksi producenci to: Brazylia (27,1% światowych zbiorów), Indie(22,9%) i Chiny (6,5%). Buraki cukrowe – uprawiane są w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego, na dobrych glebach, najczęściej w tych samych rejonach co pszenica. Najwięksi producenci...

poleca74%

Zróżnicowanie religijne ludności świata

Kategoria: Ludność

Kolejnym czynnikiem różnicującym populację ludzką jest wyznawana religia. Głównymi religiami świata są: Chrześcijaństwo – będące największą religią monoteistyczną (wiara w jednego boga) świata skupiającą we wszystkich odłamach ok. 2 mld wyznawców. Powstało w I wieku n.e. na terenie Palestyny. Chrześcijaństwo głosi wiarę w jednego Boga w trzech osobach (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), czyli Trójcę Świętą. Podstawę wiary stanowi Boże Objawienie zawarte w Piśmie Świętym (Biblii), co...

poleca58%

Główne kierunki i przyczyny migracji na świecie

Kategoria: Przejście demograficzne

Pojęcie migracja odnosi się do zmiany miejsca pobytu na stałe lub na pewien okres. Ruch migracyjny (wędrówkowy) dzieli się na: emigrację , czyli opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania w celu przeniesienia się na nowe, oraz imigrację,czyli przybycie na nowe miejsce po opuszczeniu starego miejsca zamieszkania. Migracje towarzyszą ludzkości od zarania dziejów i często są jednym z ważniejszych czynników wpływających na zaludnienie danego obszaru. Migracje wywołane są najczęściej: •...

poleca78%

Wody podziemne

Kategoria: Hydrosfera

Wody podziemne stanowią ok. 1,7% zasobów wodnych hydrosfery, w tym aż ponad 30% zasobów wód słodkich. Ze względu na pochodzenie wody podziemne dzielimy na: • wody infiltracyjne, pochodzące z opadów i wsiąkające w grunt; • wody kondensacyjne, pochodzące ze skraplania pary wodnej na powierzchni ziemi i tuż pod jej powierzchnią; • wody reliktowe, zmagazynowane w próżniach skalnych w przeszłych epokach geologicznych; • wody juwenilne, powstające ze skraplania pary wodnej w trakcie procesów...

poleca71%

Procesy eoliczne

Kategoria: Procesy egzogeniczne

W obszarach lądowych, pozbawionych gęstej pokrywy roślinnej, podstawowym czynnikiem morfogenetycznym jest wiatr. Do procesów eolicznych zalicza się: • deflację (wywiewanie materiału), • transportację (przenoszenie materiału), • korazję (żłobienie niesionym materiałem powierzchni skalnych), • akumulację eoliczną (gromadzenie materiału). Formy eoliczne Wśród formy erozyjnych wyróżniamy: niecki deflacyjne, kotliny deflacyjne, niecki korozyjne, bruzdy i rynny korazyjne, jardangi...

poleca65%

Produkcja zwierzęca

Hodowla zwierząt jest drugim podstawowym rodzajem działalności rolniczej. Zajmuje ona ważne miejsce w rolnictwie państw wysokorozwiniętych gospodarczo. Wraz z podnoszeniem się poziomu życia zmienia się bowiem model konsumpcji społeczeństwa, co przejawia się we wzroście spożycia mięsa i jego przetworów oraz produktów pochodzenia zwierzęcego (mleko, produkty mleczarskie, jaja). W państwach słabo rozwiniętych gospodarczo stosunkowo niewielkie są nadwyżki produkcji roślinnej stanowiące podstawę...

poleca57%

Proces starzenia się ludności

Kategoria: Przejście demograficzne

W miarę rozwoju demograficznego i przechodzenia przez kolejne fazy przejścia demograficznego zmianom ulega struktura wieku ludności i zaczyna się ujawniać proces starzenia się ludności. Generalnie przyjmuje się podział ludności na trzy zasadnicze grupy wiekowe: • ludność młoda (w wieku przedprodukcyjnym) 0-14 lat, • ludność dojrzała (w wieku produkcyjnym) 15-64 lat, • ludność stara (w wieku poprodukcyjnym) 65 i więcej lat Podział społeczeństwa według wieku i płci najlepiej obrazuje...

poleca48%

Znaczenie łączności w gospodarce światowej

Kategoria: Przemysł

Łączność jest ważnym działem usług zajmującym się przekazywaniem informacji na odległość. Łączność dzieli się na: pocztową , telefoniczną (stacjonarną i komórkową), radiową , telewizyjną , satelitarną , internetową . Dynamiczny rozwój łączności w ostatnich latach jest związany ze wzrostem zapotrzebowania na informacje zarówno ze strony globalizującej się gospodarki światowej, jak i społeczeństw, szczególnie w państwach wysokorozwiniętych. Informacje stają się ważnym towarem,...

poleca62%

Rybołówstwo i rybactwo w gospodarce światowej

Ważne znaczenie w pozyskaniu żywności ma również wykorzystanie zasobów wód mórz i oceanów oraz rzek i jezior, czym zajmuje się rybołówstwo i rybactwo morskie i śródlądowe. Rybołówstwo to gałąź gospodarki zajmująca się poławianiem ryb w celach konsumpcyjnych i przetwórczych. Rybactwo to gałąź gospodarki zajmująca się hodowlą ryb w morzach (np. farmy łososi w Norwegii, Szkocji) oraz rzekach i jeziorach. Akwakultura to hodowla zwierząt morskich, głównie jadalnych, np. ostryg, małży,...

poleca46%

Ujścia rzeczne

Kategoria: Hydrosfera

Miejsce w którym rzeka wpada do morza lub do innej rzeki, nosi nazwę ujścia rzecznego . Wyróżniamy dwa główne rodzaje ujść rzecznych – deltowe i lejkowate. Ujścia lejkowate (estuaria) występują w miejscach, gdzie wyprzątanie niesionych przez rzekę osadów (na skutek pływów, falowania, silnego nurtu rzeki głównej) jest większe niż jego dostawa, natomiast ujścia deltowe występują w miejscach, gdzie dostawa materiału jest większa niż jego wyprzątanie. Ujścia lejkowate przeważają na...

poleca67%

Minerały i skały

Skorupę ziemską tworzą skały zbudowane z minerałów. Minerałami nazywamy naturalne składniki skorupy ziemskiej, jednorodne chemicznie (ściśle określony skład chemiczny – pierwiastek, związek chemiczny lub jednorodna mieszanina pierwiastków bądź związków chemicznych) i fizycznie (z reguły ciała stałe o uporządkowanej budowie wewnętrznej, najczęściej w postaci kryształu). Minerały stanowią najmniejszą, niepodzielną jednostkę litosfery, utworzoną w wyniku naturalnych procesów geologicznych...

poleca65%

Rośliny oleiste

Kategoria: Rolnictwo

Soja – jest to ciepłolubna roślina motylkowa, jej udział w światowej produkcji tłuszczów przekracza 25%. Uprawiana jest głównie dla pozyskania oleju, a także wytłoków będących dobrą paszą dla zwierząt, bogatą w białka i węglowodany. Uprawia się ją głównie w USA, Chinach, a także w Argentynie i Brazylii. Rzepak i rzepik – rzepak jest rośliną ozimą uprawianą w strefie klimatu umiarkowanego wilgotnego, natomiast rzepik jest rośliną jarą o mniejszych wymaganiach glebowych i większej...

poleca66%

Zboża

Kategoria: Rolnictwo

Najważniejszymi roślinami żywieniowymi świata są zboża , do grupy tej zalicza się: pszenicę, ryż, kukurydzę oraz żyto, owies, jęczmień, proso i sorgo. Łącznie w latach 1998-2000 zboża zajmowały blisko 47% ogólnego areału gruntów ornych, sadów i plantacji na świecie. Pszenica – jest najważniejszym zbożem chlebowym świata, ma duże wymagania glebowe. Uprawiana jest w strefie klimatycznej umiarkowanej oraz zwrotnikowej i podzwrotnikowej. Jej zbiory wahają się od 560 do 600 mln ton rocznie, a...

poleca79%

Prądy i pływy

Kategoria: Hydrosfera

Prądami morskimi nazywamy trwałe lub okresowe (zmieniające kierunek co jakiś czas) ruchy postępowe mas wodnych w morzach i oceanach. Prądy morskie stanowią podstawowy składnik ogólnej cyrkulacji powierzchniowej warstwy wód Oceanu Światowego. Podstawowymi przyczynami powstawania prądów morskich są: • wiatry stałe lub wiatry wiejące długimi okresami czasu w zbliżonych kierunkach, • różnice gęstości wód, • napór wód dostarczanych przez inne prądy morskie. Ponadto na kierunek prądów silnie...

poleca65%

Szata roślinna

Kategoria: Pedosfera i biosfera

Zróżnicowanie roślinności w geosystemie kuli ziemskiej zależy odczynników klimatycznych, wodnych, glebowych i antropogenicznych.Najważniejszą rolę odgrywają czynniki klimatyczne, związane z nierównomiernym nagrzewaniem różnych miejsc kuli ziemskiej przez Słońce. Efektem tego zróżnicowania jest występowanie strefowości roślinnej , nawiązującej w znacznej mierze do strefowości klimatycznej. W obrębie każdej strefy występują charakterystyczne dla niej formacje roślinne . Strefy roślinne...

poleca74%

Rozmieszczenie ludności na Ziemi

Kategoria: Ludność

Rozmieszczenie ludności na świecie jest nierównomierne i uzależnione od czynników przyrodniczych oraz pozaprzyrodniczych. Rozległe obszary kuli ziemskiej możliwe do zamieszkania oraz wykorzystania gospodarczego przez człowieka zwane są ekumeną. Przeciwieństwem są anekumena – obszary nienadające się do zasiedlenia i zagospodarowania przez człowieka ze względu na niesprzyjające warunki klimatyczne,bądź ukształtowanie terenu. Istnieją także obszary pośrednie– subekumena , przejściowo...

poleca54%

Dzieje Ziemi

Zakładając prawdziwość teorii rozszerzającego się wszechświata,Ziemia jest tworem stosunkowo młodym i wraz z naszym Układem Słonecznym powstawała wtedy, gdy wszechświat osiągnął już około2/3 swoich dzisiejszych rozmiarów. Na podstawie datowań radiometrycznych określono wiek Ziemi na ok. 4,56 miliarda lat . Historia geosystemu kuli ziemskiej wciąż jeszcze kryje wiele tajemnic;nowe metody badań pozwalają na stałe poszerzenie wiedzy o przeszłości naszej planety. Według najnowszych poglądów...

poleca67%

Zróżnicowanie poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego państw świata

Kategoria: Zróżnicowanie ekonomiczne i polityczne państw świata

Poziom rozwoju społeczno-ekonomicznego państw współczesnego świata jest bardzo zróżnicowany, co jest wynikiem uwarunkowań natury przyrodniczej (np. niekorzystne warunki do rozwoju rolnictwa, brak surowców mineralnych), politycznej (np. konflikty zbrojne, niestabilne i nieudolne rządy, izolacja na arenie międzynarodowej), społecznej (np. słabo rozwinięta oświata i opieka medyczna, co wpływa na niską jakość siły roboczej), gospodarczej (np. brak rozwiniętego przemysłu i tradycji...

poleca74%

Proces urbanizacji na świecie

Kategoria: Urbanizacja

Pierwsze miasta pojawiły się na Ziemi stosunkowo dawno, już ok. 3500 lat p.n.e. w południowej Mezopotamii (cywilizacja sumeryjska) oraz Egipcie. Powstanie ich było możliwe dzięki osiągnięciu postępu w rolnictwie i uzyskaniu coraz większych nadwyżek żywności umożliwiających części ludności przejście do zajęć pozarolniczych.Nieprzypadkowo pierwsze miasta powstały w regionach o szczególnie sprzyjających warunkach dla rozwoju rolnictwa,w których najszybciej udało się uzyskać wystarczające...

poleca55%

Znaczenie transportu w gospodarce światowej

Kategoria: Przemysł

Jednym z najważniejszych działów usług jest transport , zajmujący się przewozem towarów oraz osób. Jego znaczenie dla gospodarki światowej oraz każdego państwa jest bardzo ważne, często porównuje się sieci transportowe do krwioobiegu organizmu państwowego czy szerzej, gospodarki światowej. Dobrze rozwinięta sieć transportowa jest ważnym czynnikiem lokalizacji działalności przemysłowej oraz osadnictwa, umożliwia również wzrost ruchliwości ludności i przyczynia się do rozwoju turystyki....

poleca59%

Procesy krasowe

Kategoria: Procesy egzogeniczne

W obszarach zbudowanych ze skał rozpuszczalnych (głównie wapieni,także dolomitów, gipsu, kredy i soli) występuje oryginalny zespół procesów i form terenu, określany mianem krasu lub zjawisk krasowych . Podstawowym czynnikiem morfogenetycznym jest tu woda opadowa i płynąca, jednak działa ona w specyficznych warunkach; następuje tu: • rozpuszczanie i wymywanie skał przez wody zawierające dwutlenek węgla; • drążenie w skałach – wzdłuż spękań i szczelin – podziemnych próżni krasowych:...

Sprawdź także
poleca86%

Odnawialne i alternatywne źródła energii

Kategoria: Przemysł

Energia wodna – największe znaczenie spośród źródeł odnawialnych ma wykorzystanie energii wód. Istnieje kilka typów hydroelektrowni . Najbardziej rozpowszechnione są elektrownie wodne budowane na rzekach poprzez spiętrzenie wód tamą i wykorzystanie energii spadku mas wody. Elektrownie szczytowo-pompowe wykorzystują również energię spadku wód między dwoma zbiornikami. W czasie gdy zapotrzebowanie na energię elektryczną jest niewielkie, przepompowują one wodę ze zbiornika położonego niżej...

poleca42%

Znaczenie turystyki w gospodarce światowej

Kategoria: Przemysł

Turystyka to odbywanie krótkotrwałych lub dłuższych podróży poza miejsce zamieszkania w celach niezarobkowych (czyli np. wypoczynkowych, sportowych, poznawczych). W zależności od przyjętych kryteriów stosuje się różne podziały turystyki: • turystyka indywidualna i zbiorowa, • turystyka krajowa i zagraniczna, • turystyka urlopowa i weekendowa. Przyjmując za kryterium cel wyjazdu, wyróżnia się następujące rodzaje turystyki: krajoznawczą, wypoczynkową, religijną (pielgrzymkową), biznesową i...

poleca48%

Ukształtowanie dna oceanów

Kategoria: Procesy egzogeniczne

Ukształtowanie pionowe dna oceanów jest prawie równie złożone,jak obszarów lądowych. Głównymi makroformami dna oceanicznego są: • szelfy , czyli półki kontynentalne , stanowiące zalane wodami mórz brzeżne części cokołów kontynentalnych; szelfy leżą na głębokości do 200 m i zajmują mniej niż 8% dna oceanicznego • stoki cokołów kontynentalnych , położone na głębokości od 200 do 3000 m; łącznie ok. 14% dna oceanicznego; • równiny podmorskie , inaczej dna basenów oceanicznych , położone na...

poleca67%

Kształt, parametry i ruchy Ziemi

Ziemia jest bryłą o kształcie złożonym – w obrębie oceanów o kształcie geoidy , zaś w obrębie lądów o kształcie nieregularnym (góry, wyżyny, niziny) zbliżonym do elipsoidy kardioidalnej . W pewnym uproszczeniu (np. przy tworzeniu modelu, przy konstrukcji map) Ziemię można traktować jako kulę. Główne parametry planety Ziemi Objętość 1,083 x 10 12 km 3 Masa 5,975 x 10 24 kg Średnia gęstość 5,52 g/cm 3 Średni promień 6371,00 km...

poleca56%

Struktury tektoniczne

Skały w skorupie ziemskiej nie są przypadkowo rozmieszczone;prawidłowościami ich ułożenia zajmuje się odrębny dział geologii– tektonika . W naturalnych, niezakłóconych przez oddziaływanie procesów tektonicznych warunkach, skały zalegają w miejscu swojego powstawania. W przypadku skał osadowych jest to ułożenie poziome, od najstarszych (na dole) do najmłodszych (na górze).Jeśli skały zalegają całkowicie poziomo – ułożenie takie nosi nazwę płytowego . Jeśli warstwy ułożone zgodnie...

poleca46%

Główne zwierzęta hodowlane

Kategoria: Produkcja zwierzęca

Bydło – jest najważniejszym spośród zwierząt hodowlanych, zarówno ze względu na wielkość pogłowia, jak i rozprzestrzenienie hodowli (w większości państw świata). Jego pogłowie przekroczyło w 2001 r. 1351 mln sztuk. Znamiennym jest jednak, że ponad 16% światowego pogłowia przypada na Indie, w których jego wykorzystanie ze względów religijnych jest nieracjonalne, gdyż stanowi ono jedynie siłę pociągową, źródło nawozów naturalnych, mleka oraz skór z padłych sztuk. Owce – są drugim pod...

poleca65%

Klimat

Ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji, charakterystyczny dla danego obszaru (miejsca, regionu) przebieg stanów pogody, zmieniający się w cyklu rocznym, nosi nazwę klimatu . Badaniami klimatu zajmuje się odrębna dyscyplina badawcza – klimatologia . Klimat kształtowany jest pod wpływem szeregu czynników i procesów klimatotwórczych. Do najważniejszych z nich należą: • szerokość geograficzna, • rozmieszczenie oraz wielkość lądów i oceanów, • wysokość nad poziom morza, •...

poleca77%

Procesy fluwialne

Kategoria: Procesy egzogeniczne

Wody płynące należą do podstawowych czynników modelujących powierzchnię Ziemi. Procesy fluwialne można podzielić na: • erozję rzeczną , czyli wcinanie się w powierzchnię Ziemi wyróżniamy erozję: wgłębną , wsteczną i boczną , • transport albo transportację materiału skalnego w dół rzeki, • akumulację , czyli osadzanie materiału niesionego przez rzekę. Dolny zasięg występowania procesów fluwialnych danego cieku wyznacza poziom jego ujścia – poniżej niego rzeka nie może się już...

poleca85%

Przejście demograficzne

Kategoria: Ludność

Przejście demograficzne to historyczny proces zmian reprodukcji ludności związany z modernizacją społeczeństw. Polega on na gwałtownym obniżeniu współczynników urodzeń i zgonów,czemu towarzyszy początkowo systematyczny wzrost współczynnika przyrostu naturalnego, a następnie jego systematyczny spadek. Przejście demograficzne prowadzi więc do zastąpienia tradycyjnego sposobu reprodukcji ludności, z wysokimi wartościami współczynników urodzeń i zgonów, ale przy niskich wartościach przyrostu...

poleca30%

Rola przemysłu w gospodarce światowej

Kategoria: Przemysł

Przemysł jest działem gospodarki zajmującym się pozyskiwaniem i przetwarzaniem surowców przy użyciu maszyn oraz zastosowaniu odpowiedniego podziału pracy w zakładach przemysłowych. Produkcja przemysłowa w przeciwieństwie do rzemieślniczej odbywa się na dużą skalę.

poleca64%

Antropopresja

Kategoria: Pedosfera i biosfera

Oddziaływanie człowieka na środowisko przyrodnicze najczęściej określamy terminem antropopresja . Rozpatrując wpływ człowieka na środowisko, można wyróżnić czynniki i rodzaje antropopresji. Czynniki antropopresji to różne formy działalności człowieka w środowisku, rodzaje antropopresji – to konkretne oddziaływania człowieka na środowisko. Ich skutkiem są różnorodne antropogeniczne przemiany środowiska . Podstawowym efektem oddziaływania antropopresji jest przekształcanie krajobrazu...

poleca64%

Wietrzenie

Kategoria: Procesy egzogeniczne

Wietrzenie polega na rozluźnianiu, rozkruszaniu oraz chemicznej przemianie litych skał i przekształcaniu ich w skały luźne. Odbywa się ono pod wpływem oddziaływania różnorodnych czynników zewnętrznych – atmosfery, wody i organizmów żywych, zachodzi zarówno na powierzchni Ziemi, jak i w przypowierzchniowej warstwie skorupy ziemskiej o miąższości od kilku do nawet kilkudziesięciu metrów. Przebieg i intensywność wietrzenia zależy głównie od rodzaju i odporności skały podlegającej wietrzeniu,...

poleca37%

Świat zwierzęcy

Kategoria: Pedosfera i biosfera

Rozmieszczenie świata zwierzęcego w geosystemie kuli ziemskiej jest uwarunkowane trzema podstawowymi grupami przyczyn. Są to: • zróżnicowanie warunków środowiskowych, • czynniki historyczne, • działalność człowieka. Przestrzenne rozmieszczenie świata zwierzęcego kuli ziemskiej w sposób syntetyczny oddają podziały zoogeograficzne . Obszary lądowe (bez Antarktydy) dzieli się na cztery państwa i sześć krain zoogeograficznych. Krainy zoogeograficzne Królestwo (Państwo)...

poleca43%

Rośliny włókniste

Kategoria: Rolnictwo

Bawełna – uprawiana jest w strefie klimatów zwrotnikowych i podzwrotnikowych, wymaga wysokich temperatur, dużego nasłonecznienia i długiego okresu wegetacji. W fazie wzrostu potrzebuje znacznych ilości wody, zaś w fazie dojrzewania i zbiorów nie znosi opadów. Uprawa jej jest pracochłonna, gdyż zbiory odbywają się najczęściej ręcznie. Najważniejsze rejony uprawy znajdują się w centralnej i południowej Azji, w południowej części USA oraz na Wyż. Brazylijskiej i w dolinie Nilu. Juta – jest...

poleca69%

Zjawiska sejsmiczne

Kategoria: Procesy endogeniczne

Procesom orogenetycznym i wulkanicznym często towarzyszą zjawiska sejsmiczne – trzęsienia ziemi. Są to nagłe, z reguły krótkotrwałe ruchy (drgania, uderzenia, kołysania) skorupy ziemskiej, wywołane przez bodźce wewnętrzne lub zewnętrzne. Wyróżniamy trzęsienia ziemi: • tektoniczne, • wulkaniczne, • zapadliskowe, • przybrzeżne, • kosmiczne, • antropogeniczne. Wstrząsy skorupy ziemskiej wywołują powstawanie fal sejsmicznych , rozprzestrzeniających się z miejsca powstania (ogniska) trzęsienia...

poleca41%

Współrzędne geograficzne

Do osi obrotu Ziemi nawiązuje sieć południków i równoleżników– umownych (nieistniejących w rzeczywistości) linii, krzyżujących się ze sobą, tworzących siatkę geograficzną. Równoleżników i południków na powierzchni Ziemi jest nieskończenie wiele i wszystkie one przecinają się pod kątem prostym. Południki , o kształcie półokręgów (ściślej półelips), łączą ze sobą oba bieguny ziemi,biegnąc najkrótszymi drogami po jej powierzchni. Wyznaczają one w terenie kierunek północ–południe. Równoleżniki...

poleca31%

Bieg i przepływ rzeki

Kategoria: Hydrosfera

Pod pojęciem biegu rzeki rozumiemy linię spływu wód rzeki w rzucie poziomym. Bieg rzeki zależy od różnych czynników, należą do nich: ogólne ukształtowanie terenu, spadek rzeki, przepływ rzeki, ilość niesionego przez rzekę materiału oraz rodzaj podłoża, po którym rzeka płynie. Wyróżniamy rzeki o biegu prostym, krętym, meandrowym i roztokowym (anastomozującym). Ogół cieków wodnych na danym obszarze tworzy sieć rzeczną . Nieco szerszym pojęciem jest sieć wodna – w jej obręb wchodzą, prócz...

poleca30%

Wody płynące

Kategoria: Hydrosfera

Powierzchnia lądów kuli ziemskiej tylko w bardzo nielicznych miejscach ma charakter całkowicie płaski; w większości jest mniej lub bardziej nachylona. Stąd pochodząca z opadów woda (a ściślej ta jej część, która nie ulegnie parowaniu lub infiltracji) spływa po powierzchni gruntu z miejsc wyżej położonych w kierunku miejsc położonych niżej. Spływające wody tworzą powiązany ze sobą system cieków wodnych . Mniejsze cieki (strumienie, potoki) łączą się w rzeki, te z kolei łączą się ze sobą,...

poleca23%

Warzywa i owoce

Kategoria: Rolnictwo

Ważne znaczenie dla wyżywienia ludności mają również warzywa i owoce. Odgrywają one coraz większą rolę w miarę wzrostu liczby ludności miast oraz rozwoju transportu, technologii przechowywania oraz przetwarzania. Sadownictwo i warzywnictwo rozwija się szczególnie intensywnie w regionach położonych w sąsiedztwie miast oraz w rejonach o szczególnie sprzyjających warunkach klimatycznych. Największe znaczenie w skali świata ma uprawa owoców cytrusowych, bananów, jabłek i winogron, a z warzyw...

poleca27%

Oceany i morza

Kategoria: Hydrosfera

Ponad 70,8% obszaru kuli ziemskiej (361 167 tys. km2) zajmują oceany i morza. Łączą się one ze sobą, tworząc wielką powierzchnię wodną nazywaną Oceanem Światowym. Jego podział na poszczególne części ma w znacznej mierze charakter umowny. Najczęściej wyróżnia się trzy oceany: • Ocean Spokojny (Pacyfik) • Ocean Indyjski • Ocean Atlantycki (Atlantyk) Wszystkie oceany stanowi ą rozległe przestrzenie wodne, urozmaicane pojedynczymi wyspami i archipelagami wysp. W pobliżu lądów oceany dzielą się...

poleca50%

Znaczenie usług w gospodarce światowej

Kategoria: Usługi

Usługi to trzeci sektor gospodarki – obok szeroko rozumianego rolnictwa i przemysłu – obejmujący działalność gospodarczą, która nie polega na wytwarzaniu dóbr materialnych, ale na świadczeniu różnego rodzaju usług. Sektor usługowy dzieli się na następujące główne działy: transport, łączność, handel (wewnętrzny i międzynarodowy), gospodarkę komunalną, ochronę zdrowia, oświatę, administrację, wymiar sprawiedliwości, finanse i ubezpieczenia oraz turystykę . Znaczenie usług w gospodarce...

poleca48%

Ukształtowanie powierzchni Ziemi

Na ogólną powierzchnię kuli ziemskiej, wynoszącą 510 066 tys.km2, lądy stanowią 29,2%, czyli 148 999 tys. km 2 . Rozmieszczenie lądów jest bardzo nierównomierne; na półkuli północnej lądy zajmują ok. 39%, na półkuli południowej tylko 19%. Większe fragmenty lądowe na Ziemi noszą nazwę kontynentów, mniejsze zaś wysp. Wyspy występują pojedynczo lub w grupach, które noszą nazwę archipelagów . Archipelag może mieć postać roju (wyspy rozmieszczone bezładnie) lub łańcucha (wyspy ułożone...

poleca57%

Masy powietrza

Powietrze w troposferze znajduje się w nieustannym ruchu przemieszczając się zarówno w kierunku pionowym, jak i poziomym. W jego obrębie można wyróżnić masy powietrza – wycinki troposfery, charakteryzujące się określonymi warunkami termiczno-wilgotnościowymi, nabytymi dzięki dłuższemu przebywaniu nad określonym obszarem. Masy powietrza pokrywają ogromne obszary, nawet do kilku mln km 2 . Biorąc pod uwagę cechy termiczne mas powietrza wyróżniamy masy ciepłe i chłodne . Masy ciepłe są...

poleca39%

Wykorzystanie surowców mineralnych – przemysł wydobywczy

Kategoria: Przemysł

Surowce mineralne dzieli się najczęściej na: • surowce energetyczne – węgiel kamienny i brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, pierwiastki promieniotwórcze; • surowce metaliczne (rudy metali) – rudy żelaza (np. magnetyt, hematyt), rudy metali uszlachetniających stal (np. niklu, manganu, chromu, wolframu, tytanu), rudy metali nieżelaznych (kolorowych) (np. miedź, cynk, cyna, ołów), rudy metali lekkich (np. glin – aluminium, magnez), rudy metali szlachetnych (złoto, srebro, platyna);...

poleca40%

Warunki przyrodnicze i społeczno-ekonomiczne rozwoju rolnictwa

Kategoria: Rolnictwo

Rolnictwo jest działem gospodarki zajmującym się uprawą roślin i hodowlą zwierząt w celu pozyskania żywności oraz surowców dla przemysłu. Na poziom rozwoju rolnictwa mają wpływ następujące czynniki przyrodnicze : warunki glebowe, warunki klimatyczne (głównie wielkość opadów i temperatura powietrza), warunki wodne , warunki hipsometryczne (głównie wysokość nad poziomem morza i rzeźba terenu). Do najważniejszych czynników pozaprzyrodniczych zalicza się: rozmieszczenie ludności ,...

poleca75%

Wodospady

Kategoria: Hydrosfera

Poszczególne odcinki cieków wodnych cechują się zróżnicowanym spadkiem, szczególnie w obszarach górskich i wyżynnych. Rzeki górskie cechuje naprzemienne występowanie bystrzy – odcinków płytszych, bardziej stromych o szybszym nurcie oraz plos – odcinków głębszych, o mniejszym spadku i wolniejszym nurcie. Miejscami szczególne warunki terenowe sprawiają, że rzeka pokonuje wysoki, pionowy lub bardzo stromy próg, tworząc wodospad . W obrębie wodospadu zachodzi swobodne spadanie wody rzecznej –...

poleca34%

Gęstość zaludnienia

Kategoria: Ludność

Notowane współcześnie wartości gęstości zaludnienia poszczególnych kontynentów i państw są wynikiem wielowiekowych procesów wzrostu zaludnienia oraz koncentracji ludności w regionach najbardziej atrakcyjnych ze względów przyrodniczych oraz ekonomicznych.Wskaźniki gęstości zaludnienia nie uwzględniają jednak wewnętrznego zróżnicowania rozmieszczenia ludności w obrębie poszczególnych kontynentów czy państw. Jest to szczególnie mylące w przypadku dużych państw o zróżnicowanych warunkach...

poleca61%

Zróżnicowanie rasowe ludności świata

Kategoria: Przejście demograficzne

Wszyscy ludzie zamieszkujący Ziemię należą do tego samego gatunku – homo sapiens (człowiek rozumny). Jednakże gatunek ludzki wykazuje duże zróżnicowanie rasowe będące rezultatem przystosowywania się do zróżnicowanych warunków środowiska naturalnego, panujących w różnych regionach świata. Dodatkowym czynnikiem, który doprowadził do powstania wielkiej mozaiki rasowej, były i są do dnia dzisiejszego wielkie wędrówki ludów i migracje. Uniemożliwia to precyzyjne zdefiniowanie poszczególnych ras...

poleca43%

Formy krasowe

Kategoria: Procesy krasowe

Kras powierzchniowy: • żłobki krasowe, • żebra krasowe, • leje krasowe (wertepy), • uwały (kilka połączonych lejów krasowych), • zapadliska krasowe, • wąwozy krasowe, • jary krasowe, • polja (płaskodenne, „ślepe” doliny), • płaskowyże krasowe (płaniny), • mogoty (ostańce krasowe), • kopy krasowe. Kras podziemny tworzą jaskinie krasowe , wśród których wyróżniamy m.in. jaskinie wodne i lodowe. Charakterystyczne dla jaskiń są nacieki krasowe, w tym stalaktyty (z góry), stalagmity (z dołu),...

poleca60%

Temperatura i wilgotność powietrza

Podstawową cechą pogody, decydującą o warunkach życia organizmów, jest temperatura powietrza . Zależy ona od bilansu promieniowania dostarczonego do powierzchni Ziemi oraz oddanego (wypromieniowanego) przez nią. Temperaturę powietrza mierzymy za pomocą różnego rodzaju termometrów. Podstawowe pomiary dokonywane są w klatkach meteorologicznych; na ich podstawie obliczamy temperatury średnie dla różnych okresów (np. dobowe) oraz temperatury minimalne i maksymalne. Rozkład temperatury na kuli...

poleca28%

Nauki geograficzne

Geografia to zatem nauka zajmująca się badaniem geosystemu kuli ziemskiej lub – w węższym znaczeniu – środowiska przyrodniczego (krajobrazu). Geografia opisuje: • zróżnicowanie środowiska przyrodniczego oraz związki pomiędzy jego składnikami; • przestrzenne rozmieszczenie działalności człowieka; • powiązania pomiędzy środowiskiem przyrodniczym a działalnością człowieka. Geografia dzieli się na szereg szczegółowych dyscyplin badawczych. Stąd często zamiast o geografii mówimy o naukach...

poleca56%

Charakterystyczne położenia Ziemi względem Słońca

Data* (Nazwy dotyczą tylko półkuli północnej) Promienie słoneczne padają prostopadle na: 21 marca dzień równonocy wiosennej równik 22 czerwca dzień przesilenia letniego zwrotnik Raka 23 września dzień równonocy jesiennej równik 22 grudnia dzień przesilenia zimowego zwrotnik Koziorożca * – w niektóre lata daty te mogą ulec przesunięciu o jeden dzień

poleca50%

Zmiany zaludnienia Ziemi

Kategoria: Ludność

Zmiany liczby ludności zamieszkującej Ziemię przez wiele tysięcy lat postępowały bardzo wolno. W historii zmian zaludnienia Ziemi pojawiały się okresy przełomowe, charakteryzujące się nagłym przyspieszeniem wzrostu liczby ludności. Wywołane były one rewolucyjnymi przemianami w sposobie produkcji i organizacji życia społecznego. Pierwszym takim przełomowym okresem była rewolucja rolnicza , która rozpoczęła się ok. 10 tys. lat temu. W jej wyniku doszło do stopniowego udomowienia niektórych...

poleca62%

Wyżywienie – obszary nadwyżek i niedoborów żywności

Mimo postępu technologicznego i rozwoju produkcji żywności nadal w wielu państwach świata istnieją problemy niedożywienia i głodu.Wynikają one głównie z gwałtownego wzrostu liczby ludności (eksplozji demograficznej) w państwach rozwijających się, któremu nie towarzyszył równie szybki wzrost produkcji rolnej. Na świecie istnieją duże dysproporcje w produkcji rolnej, państwa rozwinięte borykają się z nadwyżkami, podczas gdy w państwach rozwijających się jest ona niewystarczająca. Najczęściej...

poleca67%

Procesy glacjalne

Kategoria: Procesy egzogeniczne

Jeden z ważniejszych czynników morfogenetycznych, modelujących powierzchnię Ziemi stanowią lodowce , które – głównie z pomocą niesionego przez siebie materiału skalnego, zwanego moreną – erodują podłoże i zbocza doliny, przeobrażają starsze (np. rzeczne) formy terenu, transportują niesiony materiał, nieraz na bardzo duże odległości i akumulują go po swoich bokach, pod swoim dnem i u swojego czoła. Istotną rolę morfogenetyczną pełnią też wody lodowcowe, szczególnie w miejscach, gdzie...

poleca56%

Geografia – opisanie Ziemi

Kula ziemska – postrzegana z punktu widzenia astronomii jako jedna z planet Układu Słonecznego – z punktu widzenia geografii stanowi jeden rozległy geosystem . Należy przez to rozumieć, że wszystkie elementy tego geosystemu, zarówno naturalne, jak wprowadzone przez działalność człowieka, są nierozerwalnie powiązane ze sobą. Powiązania te są zarówno statyczne, jak i dynamiczne – każda zmiana, wydawałoby się nawet niewielka, jednego z elementów geosystemu Ziemi może spowodować daleko idące...

poleca46%

Cyrkulacja powietrza

Atmosfera ziemska wywiera swoją masą nacisk na powierzchnię Ziemi. Nacisk ten nazywamy ciśnieniem atmosferycznym . Definiujemy go jako siłę (nacisk) pionowego słupa powietrza o przekroju całej atmosfery na jednostkę powierzchni. Ciśnienie atmosferyczne mierzymy z pomocą barometrów . Średnia wartość ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza wynosi 1013,25 hektopascali (hPa) lub inaczej ok. 760 mm słupa rtęci. Wartość ciśnienia atmosferycznego – najwyższa na poziomie morza– maleje wraz ze...

poleca44%

Mapy

Podstawowym źródłem wiedzy o rozmieszczeniu przestrzennym zjawisk geograficznych są mapy. Mapy geograficzne przedstawiają rozmieszczenie, stan i wzajemne powiązania obiektów i zjawisk geograficznych. Obiekty i zjawiska te są wybierane w zależności od rodzaju i przeznaczenia mapy. Nauka zajmująca się mapami, zasadami ich sporządzania i korzystania z nich nosi nazwę kartografii . Mapę definiujemy jako uogólniony obraz powierzchni Ziemi(lub jej części), przedstawiony na płaszczyźnie, w...

poleca47%

Gleby

Kategoria: Pedosfera i biosfera

Gleba tworzy wierzchnią, najbardziej zewnętrzną część skorupy ziemskiej. Składa się luźnych cząstek mineralnych i organicznych, powietrza i wilgoci. Ponieważ w skład gleb wchodzą elementy wszystkich czterech sfer – litosfery, biosfery, atmosfery i hydrosfery,niektórzy geografowie wyróżniają odrębną sferę glebową– pedosferę . Gleby tworzą się ze zwietrzelin skał zwięzłych lub ze skał luźnych; całokształt procesów tego rodzaju nosi nazwę procesu glebotwórczego . Objawem tego procesu jest...

Sprawdź także
poleca48%

Wydobycie rud żelaza i produkcja stali

Kategoria: Przemysł

Ważne znaczenie w gospodarce światowej odgrywa również wydobycie rud metali. Największe znaczenie ze względu na wielkość wydobycia mają rudy żelaza, których wydobycie w 2001 r. wyniosło 1060 mln ton. Największą ich część wydobywa się w: Chinach – Anshan w prowincji Liaoning, północnej części prowincji Hebei, Mongolii Wewnętrznej oraz Panzhihua w prowincji Sichuan, Brazylii – w górach Serra dos Carajas w stanie Para oraz w okolicach Belo Horizonte w stanie Minas Gerais, Australii – w...

poleca27%

Ziemia w Układzie Słonecznym

Ziemia jest jedną z mniejszych planet naszego Układu Słonecznego, położoną jako trzecia od gwiazdy centralnej – Słońca. Nasz rodzimy Układ Słoneczny składa się z gwiazdy centralnej, 9 planet z 63 (łącznie) księżycami oraz dziesiątków tysięcy planetoid (małych planet), komet i meteorów. Gwiazda centralna naszego układu to Słońce , wokół którego krążą liczne ciała niebieskie. Największe z tych ciał, planety , krążą wokół Słońca w jednym kierunku, po prawie kolistych orbitach. Wokół...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z