profil

Państwo polskie za ostatnich Jagiellonów

poleca 69% 148 głosów

Okres rządów dwóch ostatnich Jagiellonów na tronie Polski – Zygmunta Starego (1505-1548) i Zygmunta Augusta (1548-1572) – to czasy ostatecznego ukształtowania się Rzeczypospolitej szlacheckiej.

Do najważniejszych wydarzeń wewnętrznych tego okresu należy zaliczyć:
1) rozwój ruchu egzekucyjnego, czyli ruchu średniej szlachty dążącej do uporządkowania ustroju państwa oraz zwrotu rozdanych dóbr królewskich; program ruchu egzekucyjnego:
– uporządkowanie praw,
– wprowadzenie tolerancji religijnej,
– utworzenie stałej armii,
– zawarcie unii realnej Polski z Litwą,
– reforma skarbu i administracji państwa,
– wprowadzenie zakazu łączenia kilku urzędów w jednym ręku;
2) przenikanie reformacji do Polski i jej rozwój na ziemiach polskich;
3) rozwój sztuki renesansowej;
4) zawarcie unii realnej pomiędzy Litwą a Polską w 1569roku.

Najważniejsze wydarzenia w stosunkach Polski z sąsiadami w okresie panowania ostatnich Jagiellonów:
1) klęska polityki dynastycznej Jagiellonów w Czechach i na Węgrzech (1515 – układ w Wiedniu);
2) likwidacja państwa zakonnego w Prusach i zhołdowanie państwa pruskiego (1525 – hołd pruski w Krakowie);
Hołd pruski (fragment), Jan Matejko.
Hołd pruski (fragment), Jan Matejko.

3) sekularyzacja zakonu inflanckiego i włączenie części Inflant do państwa polskiego.

Warto pamiętać

Jednym z najpoważniejszych osiągnięć ruchu egzekucyjnego była unifikacja i centralizacja państwa:
– 1563-1564 rok – inkorporacja księstw oświęcimskiego i zatorskiego,
– 1569 rok – ograniczenie autonomii Prus Królewskich,
– 1526 rok – włączenie do Polski części Mazowsza.

Literatura

A. Sucheni-Grabowska: Spory królów ze szlachtą w złotym wieku. Kraków 1988.
A. Wyczański: Dogonić Europę. Kraków 1987.
St. Cynarski: Zygmunt August. Wrocław 1988.

Daty

1569 rok - unia realna Polski i Litwy
1525 rok - hołd pruski w Krakowie

Oś czasu

1498 - Vasco da Gama dociera do Indii
1517 - Marcin Luter ogłasza 95 tez
1618-1648 - wojna trzydziestoletnia
1707 - unia Anglii i Szkocji
1769 - opatentowanie maszyny parowej (J. Watt)

Podoba się? Tak Nie