profil

Wojny ze Szwecją w I połowie XVII wieku

drukuj
poleca 62% 127 głosów

Przyczyny wojen polsko-szwedzkich:
– polsko-szwedzka rywalizacja o dominację w rejonie Bałtyku (dominium maris Baltici);
– detronizacja w Szwecji polskiej linii Wazów (1600) i dążenia tej linii do odzyskania korony szwedzkiej;
– przyłączenie Estonii przez Zygmunta III Wazę, zgodnie z pacta conventa, do Rzeczpospolitej.

Przebieg wojny:
1600-1611 i lata 1617-1622 – walki na terenie Inflant (największe zwycięstwo polskie – Kircholm 1605, dowódca – Jan Karol Chodkiewicz);
1625-1629 rok – walki o ujście Wisły (największe zwycięstwo polski – Trzciana 1629, dowódca – Stanisław Koniecpolski).

Skutki wojny:
1622 rok – rozejm w Mitawie (Szwedzi zajmują całe Inflanty);
1629 rok – rozejm w Altmarku (Szwedzi zajmują wszystkie porty pruskie i inflanckie z wyjątkiem Pucka, Gdańska i Królewca oraz nakładają na handel gdański cło w wysokości 3,5%);
1635 – rozejm w Sztumskiej Wsi (Szwedzi opuszczają porty pruskie i inflanckie, ale zatrzymują Inflanty).

Bitwa pod Oliwą, rycina z XVII wieku
Bitwa pod Oliwą, rycina z XVII wieku

Bitwa pod Kircholmem, January Suchodolski
Bitwa pod Kircholmem, January Suchodolski

Warto pamiętać

Wojny polsko-szwedzkie w I połowie XVII wieku były częścią wielkich ogólnoeuropejskich zmagań militarnych, noszących nazwę wojny trzydziestoletniej(1618-1648). Walki polsko-szwedzkie zostały przerwane w 1629 roku, gdyż król Szwecji Gustaw Adolf musiał przerzucić część swych wojsk do Niemiec. Do zawarcia pokoju Szwecji z Polską dążyły takie państwa, jak Francja, Holandia, Anglia i Brandenburgia.

Literatura

L. Podhorodecki: Rapier i koncerz. Z dziejów wojen polsko-szwedzkich. Warszawa 1985.
H. Wisner: Kircholm 1605. Warszawa 1987.
L. Podhorodecki: Jan Karol Chodkiewicz 1560-1621. Warszawa 1982.
H. Wisner: Władysław IV Waza. Wrocław 1995.

Daty

1600 rok - początek wojenpolsko-szwedzkichw XVII wieku
1635 rok - rozejm w Sztumskiej Wsi

Oś czasu

1494-1559 - wojny włoskie
1582 - reforma kalendarza papieża Grzegorza XIII

Przydatne hasło? Tak Nie