Cykloalkany
Cykloalkany to węglowodory nasycone (związki organiczne), w których atomy węgla łączą się bezpośrednio ze sobą wiązaniami pojedynczymi, typu ? (sigma). Obok rozgałęzionych i prostych stanowią jeden z rodzajów alkanów, charakteryzują się...
Alkohole i fenole
ALKOHOLE 1) Alkohole wykazują zjawisko rzędowości. CH3-CH2-OH alk. I-rzędowy CH3-CH-CH3alk. II-rzędowy OH CH3 CH3-C-CH3alk. III-rzędowy CH3 2) Właściwości fizyczne alkoholi: - alk. Od 11 atomów węgla w cząsteczce są...
Mechanizm mycia i prania - na czym polega?
1. Co to jest mydło? 2. Dlaczego woda zwykle nie wystarcza do usunięcia brudu? 3. Do czego służą detergenty? 4. Co to jest twarda woda? 5. Produkcja detergentów 6. Wniosek Substancje mydło pochodne znano już 2800 lat p.n.e. Według...
Zastosowanie izotopów w medycynie
Izotopy pierwiastków spowodowały wielki postęp w dziedzinie medycyny. Najczęściej wykorzystywane są izotopy trytu( ), węgla( C), fosforu( P), jodu( I), oraz siarki( S). Dzięki odkryciu promieniotwórczości tych izotopów i poznaniu ich...
Nazewnictwo wybranych klas związków organicznych
NAZEWNICTWO WYBRANYCH KLAS ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH 1 ALKANY Pierwsze cztery nierozgałęzione alkany mają nazwy zwyczajowe: metan, etan, propan, butan. Nazwy wyższych członów szeregu homologicznego składają się z rdzenia liczebnikowego (w języku...
Mole- teoria i wzory
mrzat- rzeczywista masa jednego atomu wyrażona w gramach 1u= 0,166*10 do potęgi minus23 Mat- masa atomowa- masa atomu wyrażona w unitach Mat=mrzat/m1u mrzcz- rzeczywista masa jednej cząsteczki wyrażona w gramach Mcz- masa cząsteczkowa- masa...
Negatywne i pozytywne zastosowanie promieniowania
Pozytywne - najbardziej znane zastosowanie to wykorzystanie radioaktywnego 146 o C do datowania zabytków archeologicznych. - najbardziej rozpowszechnione zastosowanie to badanie mechanizmów złożonych reakcji organicznych - Pluto-238, emiter...
Izotopy wodoru
Izotopy wodoru, deuteru oraz trytu (proporcje: 1 :1,5-10-4:10-18). Jądro deuteru składa się z protonu i neutronu, natomiast tryt posiada oprócz protonu także dwa neutrony. W roku 1973 radzieckim naukowcom udało się uzyskać metaliczny, stały wodór...
Kwasy tlenowe i beztlenowe - najważniejsze informacje
Kwas azotowy(V) HNO3 Bezbarwna ciecz, temp. topnienia -41,1oC, temp. wrzenia 84oC, gęstość 1,52 g/cm3, silnie dymiąca na wilgotnym powietrzu. Występuje w znikomych ilościach w powietrzu (synteza tlenku azotu NO z pierwiastków podczas...
Węgle kopalne, ropa naftowa, gaz ziemny
1. Jak powstały złoża węgla? 2. Podział węgla kopalnego. 3. Zastosowanie węgla kopalnego. 4. Jak powstała ropa naftowa i gaz ziemny? 5. Zastosowanie ropy naftowej i gazu ziemnego....
Metale szlachetne
Metalami szlachetnymi nazywamy metale, które nie wypierają wodoru z kwasów tzn. stoją za wodorem w szeregu napięciowym. Należą one do grupy metali ciężkich. Wśród metali szlachetnych wyróżnia się srebro, złoto i platynę oraz inne metale z grupy...
Smog
SMOG [ang.], utrzymujące się nad terenami wielkich miast i okręgów przem. zanieczyszczenia powietrza atmosf.; smog tworzą zanieczyszczenia pierwotne (pyły, gazy i pary emitowane przez zakłady przem., energ., silniki spalinowe pojazdów mech. itp) i...
Wpływ metanolu, etanolu, glikolu i gliceryny na organizm czlowieka.
Alkohole to związki organiczne, zawierające w swych cząsteczkach przynajmniej jedną grupę hydroksylową -OH. Alkohole powszechnie występują w przyrodzie i mają one bardzo wiele zastosowań farmaceutycznych i przemysłowych. Na przykład alkohol...
Wodorotlenki
Wodorotlenki powstają w wyniku reakcji niektórych metali z wodą. Reakcja przebiega gwałtownie, sód miota się po powierzchni wody, słychać syczenie , bo woda przy powierzchni wrze i zamienia się gwałtownie w parę wodną, wydziela się wodór....
Związki nieorganiczne - przykłady
Tlenek krzemu (IV) -SiO2 Dwutlenek krzemu (krzemionka) to substancja stała występująca w trzech odmianach polimorficznych: kwarc, trydymit, krystobalit. Dwutlenek krzemu topi się w temp. 1710 o C. Nawet podczas bardzo wolnego ochładzania...
Odczyn pH
Odczyn wody to cecha roztworu elektrolitu określana przez wartość stężenia jonów wodorowych; jeżeli przeważają odszczepione w procesie dysocjacji elektrolitycznej wolne jony wodorowe (H+), mówimy o odczynie kwaśnym, jeżeli wodorotlenowe (OH-) - o...
Typy reakcji chemicznych.
Różnego rodzaju reakcje chemiczne usystematyzowano i podzielono na trzy podstawowe typy: - Reakcje analizy czyli rozkładu - Reakcje syntezy czyli łączenia - Reakcje wymiany 1. Analiza (rozkład) jest reakcją, w której z jednej substancji...
Wyznaczanie wydajności prądowej procesu elektrolizy oraz grubości powłoki galwanicznej
WYZNACZANIE WYDAJNOŚCI PRĄDOWEJ PROCESU ELEKTROLIZY ORAZ GRUBOŚCI POWŁOKI GALWANICZNEJ 1. Elektroliza- jest to proces zachodzący wskutek przepływu prądu stałego przez roztwór elektrolitu lub elektrolit stopiony tzw. Termoelektroliza. W pobliżu...
Alkohole i kwasy karboksylowe
Alkohole, kwasy karboksylowe . Alkohole pochodzą od węglowodorów, w których wodór został zastąpiony grupą wodorotlenową. R - OH R - reszta wodorotlenowa Wpływ alkoholi na organizm człowieka a.) metanol - powoduje utratę wzroku - powoduję...
Pierwiastek chemiczny
Pierwiastek chemiczny, zbiór atomów o tej samej liczbie atomowej. Atomy danego pierwiastka chemicznego mogą się różnić liczbą neutronów, a zatem i masą jądra. Atomy takie nazywamy izotopami danego pierwiastka. Niektóre pierwiastki chemiczne tworzą...
Odczyn roztworu PH
Odczyn roztworu jest cechą roztworu określającą, czy w roztworze znajduje się nadmiar jonów wodorowych H+ – odczyn kwaśny , czy nadmiar jonów wodorotlenkowych OH- – odczyn zasadowy , czy też są one w równowadze – odczyn obojętny ....
Woda niezwykła substancja
Woda - bezbarwna, bezwonna, pozbawiona smaku i kalorii jest niezbędna do życia wszystkim organizmom na ziemi. Bez niej nie przetrwałby żaden człowiek, żadne zwierzę, żadna roślina. Potrzebuje jej i słoń, i bakteria; nie można jej niczym zastąpić....
Polimery i polimeryzacja
Polimery są to związki, których cząsteczki składają się z bardzo wielu mniejszych, powtarzających się ugrupowań atomowych zwanych merami. Polimery dzieli się na: a) naturalne np. białka, celuloza, kauczuk b) syntetyczne. Ze względu na ogólną...
Białka
Budowa białek Białka podobnie jak wielocukry, są polimerami naturalnymi. W odróżnieniu od wielocukrów białka zbudowane są z różnych „cegiełek” tzw. Reszt aminokwasowych: H Z O Z –N–CH–C– o symbolu...
Surowce mineralne - test - ściąga
Skorupa ziemska to górna, sztywna część litosfery. Jest ona zbudowana ze skał i minerałów. Minerały to pierwiastki w stanie wolnym i zw. chemiczne, które wytworzyły się w przyrodzie bez pomocy człowieka. Skały są to naturalnie powstałe zbiorniki...
Cukry
Z cukrami spotykamy się ciągle w życiu codziennym, czasem nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Nie zastanawiamy się czym są, z czego są zbudowane i jaka jest ich funkcja w naszym organizmie. Słysząc słowo „cukry” myślimy tylko o białych...
Budowo akumulatora ołowiowego i zasada jego działania. Inne rodzaje akumulatorów.
Definicja akumulatora Akumulator to urządzenie do magazynowania energii. W fazie ładowania przetwornicą energii (np. prądnicą) gromadzi energię, którą następnie oddaje w fazie rozładowywania odbiornikowi (np. latarce). W zależności od...
Korozja metali.
Przez korozję rozumie się proces działania środowiska na tworzywo, a więc każdego środowiska na każde tworzywo. Ta uniwersalność zjawiska powoduje, że korozja stanowi poważny, ogólnopaństwowy problem gospodarczy. Korozji ulegają z różną...
Występowanie pierwiastków w przyrodzie i wszechświecie
1) w przyrodzie MAKROELEMENTY Węgiel – podstawowy składnik związków organicznych, bo mają większą zdolność do łączenia się między sobą niż atomy innych pierwiastków. Dzięki temu związki węgla mogą występować w postaci długich łańcuchów –...
Kwasy karboksylowe
Kwasy karboksylowe zawierają w sobie grupę funkcyjną -COOH, zwaną karboksylową. Niektóre składają się z jednej takiej grupy, wtedy mówi sie o nich, że są jednokarboksylowe. Przykładem takiego kwasu może być kwas mrówkowy HCOOH, czy octowy CH3COOH....
Kwas siarkowy
Kwas siarkowy VI (H 2 SO 4 ) - kwas siarkowy, witriol. Bezbarwna, gęsta, oleista, bezwonna ciecz. Miesza się z wodą w każdym stosunku, wydzielając przy tym duże ilości ciepła (dla tego właśnie, że kwas siarkowy jest gęstszy od wody i wydziela...
Hydraty
Hydraty, czyli kryształy uwodnione, są to substancje krystaloiczne, powstajace podczas krystalizacji z roztworu wodnego i zawierające cząsteczki wody H2O rozmieszczone równomiernie wśród innych drobin tworzących kryształ. Dzięki równomiernemu...
Cukry proste i złożone – budowa i właściwości
Cukry (sacharydy, węglowodany) są materiałem energetycznym i strukturalnym żywego organizmu. Biorąc pod uwagę budowę oraz wielkość cząsteczek cukry można podzielić na: cukry proste, do których należy na przykład glukoza, fruktoza; dwucukry...
Izotopy i zastosowanie
Izotopy to odmiany pierwiastka o identycznej liczbie atomowej, a różnej liczbie masowej czyli odmiany, których atomy mają taką samą liczbę neutronów. Oprócz z 272 stabilnych izotopów wszystkich pierwiastków znanych jest ok. 2000 ich izotopów...
Katalizatory
Już w pierwszej połowie XIX wieku zauważono, że pewne substancje znajdujące się w układzie reagującym mogą istotnie wpływać na szybkość reakcji, mimo że w jej wyniku nie ulegają przemianom chemicznym. Substancje zwiększające szybkość reakcji...
Kwas mrówkowy (HCOOH) - właściwości i zastosowanie w punktach
Właściwości - bezbarwna ciecz - ostry, drażniący zapach - ma właściwości żrące - doskonale miesza się z wodą - temperatura topnienia 8.27 stopni Celsjusza - temperatura wrzenia 100.56 stopni Celsjusza - kwas mrówkowy oraz jego wodne...
Wodór - podstawowe wiadomosci
Nazwa polska: Wodór Nazwa łacińska: Hydrogenium Symbol: H Liczba atomowa: 1 Data odkrycia: 1766 Odkrywca: Cavendish Henry Masa atomowa: 1.00797[u] Typ przewodnika: Niemetal Rodzina: Potasowce Wartościowość: +1 Temperatura topnienia:...
Mydła i detergenty
Historia mydła: Wynalezienie mydła przypisuje się Fenicjanom, ponieważ żyli oni głównie z kupiectwa międzynarodowego, wynalazek ten szybko rozpowszechnił się w całym świecie ówczesnej cywilizacji. Dość wcześnie nauczono się też mydło wytwarzać....
Budowa cząsteczki i atomu
Atomy są zbudowane z protonów i neutronów zgromadzonych w jądrze atomowym oraz elektronów rozmieszczonych na powłokach. w !919r. Niels Bohr stworzył pierwszy zgodny z obecnymi osiągnięciami nauki model budowy atomu. Oparł się ona na teorii A....
Zastosowanie tworzyw sztucznych
Zabawki Zabawki z tworzyw sztucznych zaczęto produkować w końcu ubiegłego stulecia. Były to lalki, grzechotki, zabawki pływające wykonywane z celuloidu oraz gumowe piłki. Obecnie celuloid ze względu na jego palność zastąpiono octanem celulozy...
Roztwory
Roztwór właściwy - jest to jeden z rodzajów roztworów. Roztwór właściwy charakteryzuje się tym , że poszczególne składniki znajdują się w stanie bardzo dużego rozproszenia. Cząsteczki w roztworze właściwym mają rozmiar około 10-7. Roztwory...
Chemia: rymowanka - kwasy
Kwasy Kwasy to związki chemiczne, które są bardzo toksyczne. Zakwaszczają środowisko i robią niezłe złomowisko. Kwasy mogą być zdradliwe i w nauce uciążliwe. Gdy upuścisz kwas, zmykaj szybko w las. Kwasy są żrące i silnie trujące. Chroń...
Układ pierwiastków chemicznych
Pierwiastki chemiczne według nazw Pierwiastki chemiczne uszeregowane alfabetycznie według nazw: aktyn ameryk antymon argon arsen astat azot bar berkel beryl bizmut bohr bor brom cer cez chlor chrom cyna...
Wodorotlenki - budowa, otrzymywanie i właściwości
1. Wodorotlenki sa to zwiazki chemiczne zbudowane z metali i jednej lub kilku grup wodorotlenków. Można je przedstawić za pomocą wzroru ogólnego: Me(OH)n Me- atom metalu n - wartosciowość metalu. 2. Wodorotlenki a zasady: KOH - Tak zwana...
Zastosowanie soli w życiu codziennym
Sole. Są to związki o wzorze ogólnym MnRm, Mn(HkR)m lub [M(OH)k]nRm, przy czym M oznacza metal, a R -resztę kwasową.. Otrzymywanie. Sole można otrzymywać wieloma sposobami, wśród których najważniejszym i są: 1. zasada + kwas = sól + woda, np....
Budowa atomu
BUDOWA ATOMU Atomistyczno cząsteczkowa teoria budowy materii Pojęcie atomu pojawiło się w IV w p.n.e. Wprowadził je grecki filozof Demokryt z Abdery. Pochodzi ono od greckiego słowa „atomas” (niepodzielny). W XIX wieku dokonano odkryć...
