Człowiek żyje na powierzchni Ziemi, na pograniczu atmosfery, litosfery i hydrosfery . Powietrze, którym oddychamy, jest częścią atmosfery – gazowej powłoki Ziemi. Nazwa atmosfera pochodzi z języka greckiego (atmos – para, sphaira – kula)....
Tkanki nabłonkowe Budowa - warstwy komórek ściśle ze sobą połączone Funkcje - tworzy naskórek pokrywający ciało zwierzęce -okrywa i wyściela narządy wewnętrzne, chroniąc je przed mikroorganizmami i urazami mechanicznymi -wydziela również...
Denitryfikacja to proces redukcji azotanu ( formy azotu możliwego do spożycia przez wiele grup organizmów) w azot w stanie gazowym. Proces ten jest odwrotnością nitryfikacji i przeprowadzany jest przez heterotroficzną bakterię ( Pseudomonas...
Po obumarciu mszaki wzbogacają glebę w próchnicę, przygotowując glebę dla innych, bardziej wymagających roślin. Pełnią ważną funkcję w zasiedlaniu nieużytków, np.: hałd. Wzbogacają podłoże, umożliwiają stopniowe zagospodarowania tych terenów....
3 błony płodowe (omocznia, owodnia, kosmówka) Obojniak inaczej HERMAFRODYTA Przeobrażenia: 1. Zupełne (jajo, larwa, poczwarka, osobnik dorosły (imago)) 2. Niezupełne (jajo, larwa, osobnik dorosły (imago)) Rozmnażanie to proces mający na...
Teorie ewolucji Pierwsze prawo Lamarcka: narządy używane rozwijają się, a nie używane ulegają redukcji – jest to tendencją do postępu. Drugie prawo określa dziedziczenie cech. Według Lamarcka cechy uzyskane poprzez używanie lub nieużywanie...
Włosień kręty, spiralny (Trichinella spiralis) Systematyka Domena: Eukarioty Królestwo: Zwierzęta Typ: Nicienie Gromada: Adenophorea Rząd: Trichocephalida Rodzina:...
Typ : Płazińce Gromada : Wirki Gatunek : Wypłąwek biały Gromada : Przywry Gatunek : Motylica wątrobowa Gromada : Tasiemce Gatunek : tasiemiec uzbrojony, nieuzbrojony 1. Wypławek biały żyje w środowisku wodnym, względnie mocno wilgotnym,...
Pewnego ranka dzieci bawiły się na łace wśród kwiatów,drzew,oraz strumyczka. Gdy dorosły postanowiły,że zostaną przyjaciółmi.Tak się stało.Zaplanowały,że gdy będa miały po dwadzieścia lat wyjada razem na wakacje na których będzie piękne...
Tkanka mięśniowa gładka buduje mięśnie gładkie, które znajdują się między innymi w ścianach naczyń krwionośnych przewodu pokarmowego. Skurcz tych mięśni jest powolny, ale długotrwały i niezależny od naszej woli. Tkanka mięśniowa poprzecznie...
MITOZA Zachodzi w komórkach somatycznych i składa się z jednego cyklu podziałowego, prowadzącego do powstania dwóch komórek o niezmiennej liczbie chromosomów; prowadzi do namnażania komórek, ma znaczenie w procesach wzrostu i regeneracji...
ARYSTOTELES - podejmuje próbę usystematyzowania roślin i zwierząt; wprowadza zasadę współzależności między organami; uznawany za ojca biologii BAER - odkrył komórkę jajową u ssaków; wykazał, że embrion rozwija się z formy prostej w złożoną, ze...
Witaminy i składniki mineralne są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu. Nie mogą zostać wytworzone w organizmie i muszą być przyjmowane z dietą. Jest wiele witamin i składników mineralnych, których nasz organizm potrzebuje. Aby...
===K.prokriota PodK. Eubakterie=== *Gromana SINICE:róch, nici lub wici, chlorofil,fikoc yjanie,fikoferrytyna,wzrost poprzez podział(Wege)zdol. do wiązania azotu,,samoż, rosna tam gdzie h2o, słońce, sole miner. ,pioniery świata...
Arystoteles (384-322 p.n.e.), filozof grecki. Pochodził ze Stagiry, stąd zwana bywa Stagirytą. Ok. 366-347 p.n.e. kształcił się w Akademii Platońskiej. 343-340 p.n.e. przebywał na dworze macedońskim jako wychowawca Aleksandra III Wielkiego,...
Nazewnictwo: Gryziel tapetnik (Atypus piceus ) Wielkośc: Samica dorasta do 20 mm. Samce są mniejsze i smuklejsze Długość życia: Pająki te są długowieczne, żyją do 10 lat Występowanie: Jest to górski pająk występujący na południu...
Okostna – włóknista błona chroniąca kość od zewnątrz jest silnie unaczyniona i unerwiona kom. kościotwórcze – znajdują się w okostnej w nich wytwarzana jest tkanka kostna w czasie wzrastania kości lub po jej złamaniu kostnina – tkanka,...
Ekosystemy wodne - główne grupy organizmów: plankton, nekton i bentos. Plankton: to zespół organizmów swobodnie unoszonych przez wodę , które nie są w stanie przeciwstawić się jej silniejszym prądom. Nekton: tworzą organizmy samodzielne...
Kiedy budowano pierwsze zakłady przemysłowe, o ich lokalizacji decydowały; surowce mineralne, woda i siła robocza. Najpierw powstawały kopalnie, a dopiero potem w ich pobliżu- huty. W celu ograniczenia transportu budowano zakłady produkujące...
Spełniająca wiele funkcji wątroba jest największym narządem w organizmie człowieka. U dorosłego człowieka waży około 1,4 kilograma. Położona jest tuż pod przeponą w prawym nadbrzuszu i jest tak duża, że prawdopodobnie nigdy nie zostaje w pełni...
BUDOWA ISTOTY ZBITEJ Układ szkieletowy.Kościec jest rusztowaniem całego ustroju, tworzy dla niego oparcie, wymiary ciała ludzkiego i jego kształt. Niektóre kości łączą się ze sobą tworząc osłony ochraniające zawarte w nim narządy, np. czaszka...
Inżynieria genetyczna Inżynieria genetyczna jest stosunkowo nawą gałęzią nauk, czasem myląco zwana nową biotechnologią, w celu upodobnienia jej do nauki wykorzystującej od wieków żywe organizmy w procesie produkcji, jak np. wykorzystywanie...
Mutacja, jedna z form zmienności genotypowej u organizmów żywych (szczególnie u drobnoustrojów). Mechanizm ten wiąże się ze zmianami w jądrowym DNA ( kwasy nukleinowe) i jest niezależny od wpływów środowiska, a więc pojawia się spontanicznie....
Wirusowe choroby to następstwo zaburzenia czynności i uszkodzenia struktury tkanek człowieka- wskutek zarażenia wirusowego. Wyróżniamy następujące choroby wirusowe: - grypa jest to ostra choroba zakaźna wywołana przez swoisty wirus,...
Perkoz dwuczuby Na ogół wyobrażamy sobie, że gniazdo ptaka wygląda jak ładny i schludny koszyczek, upleciony z trawy, korzonków, liści, mchu oraz łodyg, usadowiony gdzieś na rozwidleniu gałęzi. W wielu wypadkach tak tez jest, ale istnieją...
Prawidłowe odżywianie powinno zaspokajać ilościowe i jakościowe zapotrzebowanie energetyczne organizmu i zawierać powinno następujące grupy składników: budulcowe, energetyczne, zapasowe, regulacyjne i oczywiście wodę. Dobowe zapotrzebowanie na...
I. Definicja ontogenezy Ontogeneza - inaczej rozwój osobniczy człowieka - jest zespołem powiązanych z sobą procesów morfologicznych kształtujących organizm i osobowość człowieka od chwili powstania zygoty do końca życia.Za początek ontogenezy...
I Komórki 1) Składniki komórki eukariotycznej: jądro komórkowe, mitochondium, cytoplazna, błona komórkowa, aparat Golgiego, lizosomy, rybosomy, siateczka śródplazmatyczna(szorstka,gładka). II Tkanki 1) Tkanka - zespół podobnych komórek o...
Skład chemiczny organizmu człowieka: - H2O [65%] - jony nieorganiczne: Na+, K+, Cl-, Ca2+, Mg2+, So(2-)4, HCO-(3) - związki organiczne proste: glukoza, aminokwasy, peptydy - związki organiczne złożone: białko, węglowodany złożone, kwasy...
Ryby (Pisces), kręgowce wodne (kręgowce) z gromady obejmującej podgromady: trzonopłetwe, kostnopromieniste, spodouste, dwudyszne, tarczowce i fałdopłetwe. Znanych jest ponad 20 tys. gatunków ryb występujących współcześnie. Posiadają szereg...
zapylenie-przeniesienie ziarna pylku na znamie slupka zaplodnienie-jest to przedostanie sie plemnika do kom jajowej zaplodnienie-u roslin okrytonasiennych wystepuje zaplodnienie podwujne zaplodnienie-u roslin okrytonasiennych nazywamy je...
Źródłem kwaśnych deszczów, zagrażających zarówno lasom jak i zabytkom, jest zanieczyszczenie atmosfery. Te żrące opady są rezultatem reakcji z udziałem lotnych węglowodorów, dwutlenku siarki, tlenków azotu emitowanych przez przemysł,...
Bez wielkiej przesady można powiedzieć, że bakterie występują wszędzie. Spotykamy je bowiem w całej biosferze. To niezwykle szerokie rozprzestrzenianie się bakterii możliwe jest dzięki bardzo drobnym wymiarom tych organizmów, ich ogromnej sile...
Choroby układu immunologicznego Układ immunologiczny zapewnia organizmowi obronę przed agresją czynników rozpoznawanych jako obce. Zaburzenia jego czynności, polegające na nieprawidłowej - niedostatecznej lub nadmiernej - reakcji obronnej,...
Zmysł węchu jest osadzony w górnej częci jamy nosowej. Jest to część błony śluzowej zwanej błoną węchową, w której znajdują się między komórkami nabłonkowymi komórki dwubiegunowe. Jedna jej wypustka posiada włoski węchowe i zwrócona jest na...
Cytologia-nauka o komórce.Komorka jest podst. Jednostka funkcjonalna i strukturalna każdego organizmu. Zachodzą w niej podstawowe procesy życiowe tj. odżywianie, oddychanie, rozmnażanie i wzrost. Struktury żywe komórki to: błona komórkowa,...
1. Odruch jest to najprostrza odpowiedz organizmu na bodzce.Żeby bodziec zadziałał musi przekroczyć wartośc progową A - Arson D - dendryt N - Neulon C - czuciowy P - pośredni R - ruchowy 2. Odruchy dzielimy na: - bezwarunkowe...
Zapłodnienie Zapłodnienie, połączenie się komórek rozrodczych damskich i męskich w jedną komórkę, tzw. zygotę, dającą początek nowemu organizmowi. Jeżeli gamety (komórki rozrodcze) mają haploidalną (gr. haplóos ‘pojedynczy’ + edos ‘postać’;...
Budowa morfologiczna i układ ruchu - ciało otoczone sztywnym szkieletem zewnętrznym - posiadanie mięsni przyczepionych do wewnętrznych części szkieletu pełniących funkcję prostowników jak i zginaczy - posiadanie w różnych częściach ciała...
Uczenie się to proces zachodzący w układzie nerwowym, prowadzący do zmian w zachowaniu pod wpływem doświadczeń nabytych w ciągu życia. Najbardziej rozwiniętą formą uczenia się jest wykorzystywanie nabytych doświadczeń do rozwiązywania nowych...
Ponad 80% energii dostarczają elektrownie wykorzystujące węgiel kamienny, brunatny, ropę naftową, gaz ziemny i oleje opałowe oraz elektrownie jądrowe pracujące na bazie pierwiastków promieniotwórczych przede wszystkim uranu i toru. Elektrownie te...
-to rośliny stosunkowo jednorodne morfologicznie i anatomicznie, -współcześnie zarówno cały typ skrzypowe,jak i gromadę skrzypy tworzą przedstawiciele należących do jednego rodzaju-skrzyp(Equisetum).Obejmuje on ok.30 gatunków,z czego w Polsce...
Mukowiscydoza- Jest najczęściej chorobą genetyczną, u ludzi. Dziedziczna jest w sposób autosomalny recesywny. Szczególnie często występuje u Europejczyków i Żydów. choroba ta sie mutuje, w Polsce spotykana jest mutacja( duża delecja 21800par...
Diety człowieka W przeciągu całego naszego życia właśnie przyjmowane pożywienie – bądź jego brak – determinuje w dużym stopniu, czy prawidłowo rozwijamy się fizycznie, czy nasze organizmy są w stanie funkcjonować i czy mamy dostateczną...
Genetyka (gr. genetes „rodzić”) jest to nauka zajmująca się badaniem zjawisk dziedziczenia czyli przekazywania cech potomstwu oraz zmiennością organizmów żywych. Informacja genetyczna jest to informacja zapisana w DNA za pomocą kodu genetycznego,...