BUDOWA I CZYNNOŚCI UKŁADU ODDECHOWEGO Układ oddechowy człowieka stanowią drogi oddechowe oraz płuca. Pewien udział w wymianie gazowej ma także skóra. Drogi oddechowe obejmują: jamę nosową, gardło, krtań, tchawicę oraz oskrzela główne, które...
Promieniowanie ultrafioletowe Słońce jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wpływa korzystnie na samopoczucie, pobudza wydzielanie wielu hormonów, umożliwia syntezę witaminy D. Jednak nadmierne korzystanie z kąpieli...
Do żeńskich narządów płciowych, podobnie jak do męskich, należą gruczoły płciowe, drogi przewodzące komórki płciowe (w tym przypadku komórki jajowe) oraz narządy płciowe zewnętrzne. Dwie pierwsze grupy stanowią więc narządy płciowe wewnętrzne....
Choroby krwi i układu krwiotwórczego są mniej znaną, ale bardzo ważną częścią nauk medycznych. Stykamy się z nimi na co dzień, począwszy od stosunkowo "łagodnej" niedokrwistości z niedoboru żelaza do bardzo złośliwych i niebezpiecznych białaczek....
Zanieczyszczeniami wód nazywamy wszelkie substancje chemiczne oraz mikroorganizmy, które występują w wodach naturalnych, nie będąc ich naturalnymi składnikami lub będąc nimi - występują w zwiększonych ilościach. Do zanieczyszczeń wód zaliczamy...
W PRL-u i innych krajach socjalistycznych zapotrzebowanie na energię było sztucznie rozdmuchiwane przez nieefektywny przemysł i brak zwykłej oszczędności. Nie liczono się ani z kosztami, ani z zagrożeniami dla środowiska - ze zdrowiem i życiem...
Wśród ponurych zdarzeń w dziejach Ziemi, osnutych ciągle mgła tajemnicy, znajdują się wymarcia o szerokim zasięgu, które wyeliminowały z ówczesnej fauny m.in. dinozaury w przeciągu stosunkowo krótkiego czasu pomiędzy okresami kreda i...
W czasie swojej wędrówki łosoś kieruje się zapachem wody na terytorium, gdzie się urodziły dane osobniki. Od razu po zapłodnieniu samica wędruje z morza do rzeki. W trakcie swojej wędrówki przyszły rodzic nie spożywa żadnego pokarmu. Tarło, czyli...
Źródła energii są substancjami i zjawiskami wykorzystywanymi do potrzeb energetycznych. Dzielą się na nieodnawialne ? węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, uran - oraz odnawialne, czyli takie, które praktycznie się nie wyczerpują...
Człowiek żyje na powierzchni Ziemi, na pograniczu atmosfery, litosfery i hydrosfery . Powietrze, którym oddychamy, jest częścią atmosfery – gazowej powłoki Ziemi. Nazwa atmosfera pochodzi z języka greckiego (atmos – para, sphaira – kula)....
GOSPODARKA ROLNA, CZŁOWIEK I JEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA W DZIEDZINIE PRZEMYSŁU MAJĄ DUŻY WPŁYW NA STAN ŚRODOWISKA NATURALNEGO. LUDZIE PRAKTYCZNIE OD ZAWSZE WYKORZYSTUJĄ PRZYRODĘ I JEJ BOGACTWA, BY MÓC PRZETRWAĆ NA ZIEMI. DZIĘKI ROLNICTWU I HODOWLI...
Po obumarciu mszaki wzbogacają glebę w próchnicę, przygotowując glebę dla innych, bardziej wymagających roślin. Pełnią ważną funkcję w zasiedlaniu nieużytków, np.: hałd. Wzbogacają podłoże, umożliwiają stopniowe zagospodarowania tych terenów....
Teorie ewolucji Pierwsze prawo Lamarcka: narządy używane rozwijają się, a nie używane ulegają redukcji – jest to tendencją do postępu. Drugie prawo określa dziedziczenie cech. Według Lamarcka cechy uzyskane poprzez używanie lub nieużywanie...
Biocenoza (gr. bios życie i koinos wspólny) - naturalny zespół populacji organizmów żywych danego środowiska (biotopu), należących do różnych gatunków, ale powiązanych ze sobą różnorodnymi czynnikami i zależnościami, tworząc całość, która...
Kilka słów na temat zaburzeń odżywiania *** Jak to możliwe, że jedząc 2 jogurty niskokaloryczne nigdy nie narzeka, że jest głodna? ***Dlaczego złości się i płacze jak zje 2 kanapki i boi się, że przytyje do monstrualnych rozmiarów. ***Jak...
Już od ponad 2000 lat człowiek zdaje sobie sprawę, że należy dbać o zrównoważoną dietę, zawierającą prawidłowe ilości i rodzaje wszystkich rodzajów pokarmu. Potoczne twierdzenie:,, Jesteś tym, co jesz’’ wcale nie jest dalekie od prawdy. Ludzkie...
Cytologia-nauka o komórce.Komorka jest podst. Jednostka funkcjonalna i strukturalna każdego organizmu. Zachodzą w niej podstawowe procesy życiowe tj. odżywianie, oddychanie, rozmnażanie i wzrost. Struktury żywe komórki to: błona komórkowa,...
Typ : Płazińce Gromada : Wirki Gatunek : Wypłąwek biały Gromada : Przywry Gatunek : Motylica wątrobowa Gromada : Tasiemce Gatunek : tasiemiec uzbrojony, nieuzbrojony 1. Wypławek biały żyje w środowisku wodnym, względnie mocno wilgotnym,...
ARYSTOTELES - podejmuje próbę usystematyzowania roślin i zwierząt; wprowadza zasadę współzależności między organami; uznawany za ojca biologii BAER - odkrył komórkę jajową u ssaków; wykazał, że embrion rozwija się z formy prostej w złożoną, ze...
Zmysł węchu jest osadzony w górnej częci jamy nosowej. Jest to część błony śluzowej zwanej błoną węchową, w której znajdują się między komórkami nabłonkowymi komórki dwubiegunowe. Jedna jej wypustka posiada włoski węchowe i zwrócona jest na...
Układ krwionośny składa się z naczyń krwionośnych i serca. Naczynia krwio¬nośne tworzą zamknięty system rozgałęziających się rurek, od szerokich tętnic do bardzo cienkich naczyń włosowatych. Można w nim wyróżnić dwa obiegi: obieg płucny (mały),...
Klimat śródziemnomorski to klimat występujący nad morzem śródziemnym. Jest on także nazywany klimatem podzwrotnikowym morskim. Cechą tego klimatu jest bardzo mała ilość opadów latem, a duża gdy jest zimno. Temperatura nie tam poniżej 0 stopni....
Skład chemiczny organizmu człowieka: - H2O [65%] - jony nieorganiczne: Na+, K+, Cl-, Ca2+, Mg2+, So(2-)4, HCO-(3) - związki organiczne proste: glukoza, aminokwasy, peptydy - związki organiczne złożone: białko, węglowodany złożone, kwasy...
TEMAT: Znaczenie genetyki dla zdrowia i życia człowieka. Genetyka to nauka o zmienności i dziedziczeniu u organizmów żywych. Zajmuje się między innymi badaniem i wyjaśnianiem informacji genetycznej DNA. W zależności od zakresu badanych...
Tkanka mięśniowa gładka buduje mięśnie gładkie, które znajdują się między innymi w ścianach naczyń krwionośnych przewodu pokarmowego. Skurcz tych mięśni jest powolny, ale długotrwały i niezależny od naszej woli. Tkanka mięśniowa poprzecznie...
Nałogiem nazwać możemy silne i nieodparte przyzwyczajenie np. do przyjmowania pewnych używek, szkodliwych związków chemicznych, palenia tytoniu a nawet do wykonywania pewnych czynności (np. hazard, gra w karty). Nałóg to inaczej uzależnienie, to...
MITOZA Podział jądra prowadzący do powstania komórek potomnych o jądrach zawierających tę samą liczbę i takie same rodzaje chromosomów, jakie miało jądro komórki macierzystej, nazywa się mitozą. Mitoza dzieli się na: profazę, metafazę, anafazę i...
Zapobieganie chorobom skóry jest bardzo ważne. Przede wszystkim należy pamiętać o regularnym myciu całego ciała. Kąpiąc sie, usuwamy nie tylko drobno ustroje ale także złuszczony naskórek. po umyciu trzeba starannie sie wytrzeć. W przeciwnym...
Perkoz dwuczuby Na ogół wyobrażamy sobie, że gniazdo ptaka wygląda jak ładny i schludny koszyczek, upleciony z trawy, korzonków, liści, mchu oraz łodyg, usadowiony gdzieś na rozwidleniu gałęzi. W wielu wypadkach tak tez jest, ale istnieją...
Ekosystemy wodne - główne grupy organizmów: plankton, nekton i bentos. Plankton: to zespół organizmów swobodnie unoszonych przez wodę , które nie są w stanie przeciwstawić się jej silniejszym prądom. Nekton: tworzą organizmy samodzielne...
Ewolucja to proces stopniowych zmian budowy ciała i sposobu życia osobników jednego gatunku. Bezpośrednie dowody ewolucji: - skamieniałości Są to szczątki i ślady działalności organizmów zachowane w osadach skorupy ziemskiej. - ogniwa pośrednie-...
Pewnego ranka dzieci bawiły się na łace wśród kwiatów,drzew,oraz strumyczka. Gdy dorosły postanowiły,że zostaną przyjaciółmi.Tak się stało.Zaplanowały,że gdy będa miały po dwadzieścia lat wyjada razem na wakacje na których będzie piękne...
Wirusowe choroby to następstwo zaburzenia czynności i uszkodzenia struktury tkanek człowieka- wskutek zarażenia wirusowego. Wyróżniamy następujące choroby wirusowe: - grypa jest to ostra choroba zakaźna wywołana przez swoisty wirus,...
Mutacja, jedna z form zmienności genotypowej u organizmów żywych (szczególnie u drobnoustrojów). Mechanizm ten wiąże się ze zmianami w jądrowym DNA ( kwasy nukleinowe) i jest niezależny od wpływów środowiska, a więc pojawia się spontanicznie....
I. Definicja ontogenezy Ontogeneza - inaczej rozwój osobniczy człowieka - jest zespołem powiązanych z sobą procesów morfologicznych kształtujących organizm i osobowość człowieka od chwili powstania zygoty do końca życia.Za początek ontogenezy...
===K.prokriota PodK. Eubakterie=== *Gromana SINICE:róch, nici lub wici, chlorofil,fikoc yjanie,fikoferrytyna,wzrost poprzez podział(Wege)zdol. do wiązania azotu,,samoż, rosna tam gdzie h2o, słońce, sole miner. ,pioniery świata...
Arystoteles (384-322 p.n.e.), filozof grecki. Pochodził ze Stagiry, stąd zwana bywa Stagirytą. Ok. 366-347 p.n.e. kształcił się w Akademii Platońskiej. 343-340 p.n.e. przebywał na dworze macedońskim jako wychowawca Aleksandra III Wielkiego,...
Witaminy i składniki mineralne są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu. Nie mogą zostać wytworzone w organizmie i muszą być przyjmowane z dietą. Jest wiele witamin i składników mineralnych, których nasz organizm potrzebuje. Aby...
Prawidłowe odżywianie powinno zaspokajać ilościowe i jakościowe zapotrzebowanie energetyczne organizmu i zawierać powinno następujące grupy składników: budulcowe, energetyczne, zapasowe, regulacyjne i oczywiście wodę. Dobowe zapotrzebowanie na...
Okostna – włóknista błona chroniąca kość od zewnątrz jest silnie unaczyniona i unerwiona kom. kościotwórcze – znajdują się w okostnej w nich wytwarzana jest tkanka kostna w czasie wzrastania kości lub po jej złamaniu kostnina – tkanka,...
I Komórki 1) Składniki komórki eukariotycznej: jądro komórkowe, mitochondium, cytoplazna, błona komórkowa, aparat Golgiego, lizosomy, rybosomy, siateczka śródplazmatyczna(szorstka,gładka). II Tkanki 1) Tkanka - zespół podobnych komórek o...
Kiedy budowano pierwsze zakłady przemysłowe, o ich lokalizacji decydowały; surowce mineralne, woda i siła robocza. Najpierw powstawały kopalnie, a dopiero potem w ich pobliżu- huty. W celu ograniczenia transportu budowano zakłady produkujące...
Ryby (Pisces), kręgowce wodne (kręgowce) z gromady obejmującej podgromady: trzonopłetwe, kostnopromieniste, spodouste, dwudyszne, tarczowce i fałdopłetwe. Znanych jest ponad 20 tys. gatunków ryb występujących współcześnie. Posiadają szereg...
Spełniająca wiele funkcji wątroba jest największym narządem w organizmie człowieka. U dorosłego człowieka waży około 1,4 kilograma. Położona jest tuż pod przeponą w prawym nadbrzuszu i jest tak duża, że prawdopodobnie nigdy nie zostaje w pełni...
BUDOWA ISTOTY ZBITEJ Układ szkieletowy.Kościec jest rusztowaniem całego ustroju, tworzy dla niego oparcie, wymiary ciała ludzkiego i jego kształt. Niektóre kości łączą się ze sobą tworząc osłony ochraniające zawarte w nim narządy, np. czaszka...
Inżynieria genetyczna Inżynieria genetyczna jest stosunkowo nawą gałęzią nauk, czasem myląco zwana nową biotechnologią, w celu upodobnienia jej do nauki wykorzystującej od wieków żywe organizmy w procesie produkcji, jak np. wykorzystywanie...