I. Co to są wędrówki ? Wędrówki, czyli migracje jest to zjawisko okresowego, zgodnego z porami roku, przemieszczania się ptaków z jednej strony terenu na inny. Wędrowne ptaki przemieszczają się między legowiskami, gdzie dokonują rozrodu w...
1. wtórnojamowość, trójwarstwowość, dwuboczna symetria ciała ( wyjątek- ślimaki ) 2. nie segmentowane ciało składające się z trzech odcinków -głowa (małże- zredukowana) -tułów- rozrasta się po stronie grzbietowej ( worek trzewiowy- z...
Jedną z największych sprzeczności tkwiących w naturze ludziej jest to, że cenimy sobie tylko te rzeczy, których nam brakuje. Wodę doceniamy dopiero wtedy, gdy wysychają studnie. A wysychają nie tylko na terenach podatnych na suszę, ale również...
Cechy wspólne organizmów żywych: - Zbudowane z komórek - Zawierają DNA, które jest nośnikiem informacji o wszystkich cechach danego organizmu - Wnętrze komórek wypełnia cytoplazma - Granicę komórek stanowi błona komórkowa Organizmy...
Z dnia na dzień coraz więcej ludzi posiada większą wiedzę ekologiczną, lecz nie każdy z niej korzysta. Bezmyślne działania mogą doprowadzić do skrajnego stanu naszej planety. W ostatnim trzydziestoleciu doprowadziliśmy środowisko do stanu,...
Mszaki spotykamy na jałowych wydmach gdzie utrwalają ruchome podłoże i biorą istotny udział w procesie glebotwórczym. Wielkie znaczenie mają w regulacji bilansu wodnego wielu zbiorników, szczególnie leśnych. Warstwa mszysta chroni bowiem glebę...
CZYM SĄ BAKTERIE? Bakterie (gr. bakterion - pałeczka) to jednokomórkowe lub kolonijne organizmy o budowie prokariotycznej. Ze względów historycznych pojęcie to jest dosyć nieprecyzyjne. Tradycyjnie (mniej więcej do połowy XX w.) obejmowało...
Ptaki są jajorodne. Tak jak płazy, niektóre gady i większość ssaków, bardzo troskliwie opiekują się swoimi młodymi. Ptaki gnieżdżące się na ziemi wykluwają się już dobrze rozwinięte i nie wymagają dużej opieki rodziców. Potrafią same zdobywać...
Niemal trzy czwarte powierzchni Ziemi pokrywa woda, a są miejsca w oceanach, gdzie jej głębokość osiąga kilka kilometrów. Zamarznięta woda tworzy pokrywy lodowe na biegunach północnym i południowym, a najwyższe łańcuchy górskie przez cały rok...
Mikroskop składa się z: Okularu - jest zbudowany z soczewek jest miejscem do którego obserwator zbliza oko. Śrub - (mała, czyli mikrometryczna i duża, czyli makrometryczna) służą do ustawiania odległości i ostrości obserwowanego obiektu...
RYBY Budowa zewnętrzna i ogólna charakterystyka. Ryby są kręgowcami wodnymi. Żyją głównie w wodach słodkich -jeziora, rzeki oraz w wodach słonych – morza, oceany. Liczba gatunków (około 25 tysięcy) i ich ogromna różnorodność świadczy o...
Poszczególne gatunki roślin, zasiedlając coraz to nowe obszary, musiały wykazać się niezwykła elastycznością, jeśli chodzi o przystosowanie do warunków, jakie w danym środowisku panują. Środowisko bowiem kształtuje cechy organizmów oddziałuje na...
Składanie skrzeku Rozmnażanie żab i ropuch różni się zasadniczo tylko rodzajem składanego skrzeku (jaja płazów). Mianowicie żaby składają skrzek w postaci okrągłej, zbitej kuli, a ropuchy swoje jaja składają w postaci podwójnego sznura, który...
Warunki fotosyntezy : Obecność chloroplastów w komórkach Dostępność światła( słoneczne, elektryczne) Dostępność soli mineralnych (jony magnezowe aktywują fotosyntezę) Dostępność wody Temperatura - optimum 20 -30 C Niedobór jednego...
Chemiczny rozkład składników pokarmowych przeprowadzony jest etapowo przez liczne enzymy. Amylazy są enzymami, które rozkładają wiązania chemiczne w cukrach złożonych. Amylaza ślinowa oraz amylaza trzustkowa działają w ten sposób, że od...
BIOTECHNOLOGIA I BIZNES. CO MOŻESZ ROBIĆ BĘDĄC BIOTECHNOLOGIEM. Biotechnologia jest obecnie jedną z najprężniej rozwijających się dziedzin nauki prawdopodobnie również dlatego , że oprócz badań podstawowych ma niesamowicie dużo zastosowań...
Są zwierzętami typowo lądowymi. Zamieszkują różnorodne siedliska stref ciepłych oraz umiarkowanych. Są zwierzętami zmiennocieplnymi. Ciało gadów jest wydłużone, podzielone na odcinki: głowa, tułów, ogon, 2 pary kończyn (z wyjątkiem węży). Ciało...
Znaczenie pierścienic Przede wszystkim bezkręgowce te są pokarmem dla innych zwierząt wodnych przykładem mogą być wieloszczety, jak i ludzi. Organizmy takie nazywamy konsumentami. Niektóre gatunki pierścienic są wykorzystywane jako nawozy np....
Rolnictwo jest jedną z najstarszych, a zarazem podstawowych dziedzin gospodarki. Jego głównym celem jest dostarczanie człowiekowi żywności do bezpośredniej konsumpcji lub po przetworzeniu w zakładach przemysły spożywczego; ponadto zajmuje się...
POZYTYWNE - Brunatnice są wykorzystywane jako pasza dla zwierząt - Listownica cukrowa jest używana na dalekim wschodzie do celów kulinarnych - Ściany komórkowe Brunatnic są wykorzystywane w przemyśle tekstylnym i kosmetycznym jako dodatek...
Rośliny nasienne - Posiadają łodygi i korzenia zdolne do przyrostu wtórnego na grubość - Posiadają żeński organ rozrodczy jakim jest zalążek który po zapłodnieniu przekształca się w nasiona - Obejmują grupy: Nagonasiennych i Okrytonasiennych...
Woda pełni wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka. Przede wszystkim jest głównym składnikiem naszego ciała i stanowi od 45% do 75% jego masy. Jako doskonały rozpuszczalnik, woda tworzy środowisko dla wszystkich procesów życiowych...
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PTAKÓW Ptaki są kręgowcami zdolnymi do latania. Należą do stałocieplnej gromady i są jajorodne. Przypisuje się je do owodniowców, o ciele pokrytym piórami. Z przednimi kończynami przekształconymi w skrzydła i z...
KRÓLESTWO: Plantae (Rośliny) – fotoautotroficzne, uzyskały zdolność do fotosyntezy drogą pierwotnej endosymbiozy sinic, jednokomórkowe lub wielokomórkowe, w większości tkankowe, chloroplasty okryte dwiema błonami śródplazmatycznymi, materiał...
Przyczyny i skutki zanieczyszczenia wody. Najważniejszą przyczyną zanieczyszczeń wody w naszym kraju są substancje zanieczyszczające glebę, które są spłukiwane do strumieni i rzek. Prowadzi to do poważnego zatrucia wód. Dochodzą do tego jeszcze...
Człowiek od zarania dziejów wykorzystuje przyrodę dla własnych potrzeb. Dopóki robił to z głodu lub zimna, nie zakłócał równowagi w przyrodzie. Niestety, rabunkowa gospodarka ostatnich wieków i zanieczyszczenie środowiska dokonały dzieła...
1.Budowa oka a)gałka oczna b)narządy dodatnie -aparat ochronny *rzęsy (kurz) *brwi (pot) *powieki (ciała obce) *kostny oczodół (przed uderzeniami) *tkanka tłuszczowa, łzy (przed tarciem i naciskiem) -aparat ruchowy *mięśnie...
Owoc – w znaczeniu botanicznym, występujący u okrytozalążkowych, jest organem powstającym z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego, zawierającym w swoim wnętrzu nasiona, osłaniającym je i ułatwiającym ich rozsiewanie. Kluczowym...
Pierścienice są grupą wybitnie progresywną, w której pojawiło się wiele istotnych nowości, z których część ma charakter amorfoz, czyli istotnych zmian w budowie i funkcjonowaniu organizmów. WIELOSZCZETY na przykładzie NEREIDY 1. Niemal...
Pierścienice występują w morzach, wodach słodkich oraz w glebie i ściółce. Prowadzą wolno żyjący tryb życia. Niektóre są pasożytami. Odżywiają się organizmami zwierzęcymi i roślinnymi, martwą energią organiczną. Są drapieżnikami, filtratorami,...
CO TO JEST KOMÓRKA? Obecnie jest wiadomo, że wszystkie organizmy żywe zbudowane są z większej lub mniejszej liczby komórek. Występują więc organizmy jednokomórkowe np. bakterie, pierwotniaki lub wielokomórkowe, zbudowane z wielu...
Ochrona przyrody w Polsce ma długą i wspaniałą historię. Najwyższą formą ochrony przyrody jest park narodowy. Zgodnie z 14 artykułem ustawy o ochronie przyrody z 1991 roku "Park narodowy obejmuje obszar chroniony, wyróżniający się szczególnymi...
W przeciwieństwie do glonów, dla których woda jest środowiskiem pierwotnym, rośliny kwiatowe przystosowane są do życia na lądzie. Dlatego też u tych, które wtórnie zasiedliły zbiorniki wodne , pewne cechy uległy modyfikacji. Łodygi ich często mają...
Straszny kwaśny deszcz. Unoszący się w powietrzu dwutlenek siarki łączy się z wodą deszczową i opada w postaci deszczu, stając się przyczyną niszczenia m.in. życia biologicznego w jeziorach. W naszym systemie ekonomicznym nie ma wyceny wartości...
ODPADY, odpadki, uboczne produkty działalności człowieka, nieprzydatne w miejscu i czasie, w którym powstały, szkodliwe lub uciążliwe dla środowiska przyrodniczego. Przyjmując za kryterium podziału miejsce powstawania rozróżnia się 2 grupy...
Składniki odżywcze są to związki występujące w produktach spożywczych zarówno pochodzenia roślinnego jak i zwierzęcego, które po spożyciu ulegają strawieniu i przyswojeniu (wyjątek stanowi błonnik, który jest nieprzyswajalny przez organizm...
Glony są ekologiczną zbiorczą grupą życiową, nie wykształciły rzeczywistych tkanek i organów takich jak łodyga,korzeń czy liście. Żyją między innymi w wodach słodkich, słonych, kałużach, na korze drzew. Obejmują następujące gromady: Eugleniny,...
1) Na zakupy zaopatrz się w ekologiczną torbę z materiału, a nie z folii. 2) Nie marnuj energii świetlnej, ponieważ aby wyprodukować prąd - należy spalić węgiel, który wydziela w powietrze szkodliwe gazy. Wyłączaj zbędne światła - każda...
Obserwacja : Roślina posadzona w piasku wolniej rośnie, niż roślina posadzona w ziemi ogrodniczej. Problem badawczy : Dlaczego roślina posadzona w piasku wolniej rośnie. Hipoteza : Przyczyną jest zbyt mała ilość wody. Doświadczenie :...
Kolebką ludzkości jest Afryka, gdzie kiedyś żyli wspólni przodkowie człowieka i małp człekokształtnych. Bodźcem dla rozdzielenia się linii ewolucyjnych było zróżnicowanie klimatu Afryki, związane z wypiętrzeniem pasm górskich wielkiego rowu...
Nasiona nasion muszą zostać rozsiane dla zachowania zróżnicowania w przyrodzie. Gdyby każda roślina rozsiewała kwiaty tylko wokół siebie, nie mielibyśmy możliwości obserwowania tak wielu różnych roślin zgromadzonych w jednym skupisku....
Energia jest obecnie bardzo potrzebna ludzkości. Przez wieki zastanawiano się, jakie są najlepsze sposoby jej pozyskiwania. Pierwszym źródłem był ogień. Jednakże nie był on wystarczający, gdyż ludziom potrzebne było coraz to większe pokłady...
ORGANIZMY:autotrofy:(samożywne)pobierają zw.nieorg.(woda,sole min,CO2),które są ich pokarmem,dzięki temu powstają zw.org.potrzebne do życia heterotrofy:(cudzożywne)wytwarzają zw.nieorg. z prostych zw.org POKARM:wszystko to,co organizm...
ZANIECZYSZCZANIE POWIETRZA Powietrze – mieszanina gazów tworząca atmosferę ziemską; składa się z azotu (ok. 78%), tlenu (ok. 21%), gazów szlachetnych, dwutlenku węglu, pary wodnej i innych. Skroplone powietrze służy do otrzymywania tlenu i...
Rozmnażanie się paproci Na szczycie łodyżki znajdują się organy płciowe. Tu w kropli rosy lub deszczu z organu męskiego przepływa drobniutka, ruchliwa opatrzona wiciami gameta męska do organu żeńskiego, gdzie zespala się z gametą żeńską,...
ORGANIZMY CUDZOŻYWNE: +pasożyty i półpasożyty: +wewnętrzne +zewnętrzne +biofagi: +saprobionty: +roślinożercy +saprofity +wszystkożercy +saprofagi +mięsożercy: -kałożercy -drapieżcy -mułożercy...
Znaczenie owadów w życiu człowieka Owady (insecta) to najliczniejsza gromada typu stawonogów. W porównaniu z innymi gromadami obejmują one największą liczbę gatunków zwierząt na Ziemi. W większości wypadków są to zwierzęta lądowe, z których...