Przegląd stawonogów i ich znaczenie w przyrodzie i zyciu człowieka.
STAWONOGI: skorupiaki: owady: pajęczaki: wije: - rozwielitka a)...
Karkonoski Park Narodowy
Walory przyrodnicze Fauna Główny trzon fauny Karkonoszy stanowią przedstawiciele szeroko rozprzestrzenionych gatunków zamieszkujących zarówno niżinne jak i górskie obszary Europy. Najliczniej są reprezentowane gatunki palearktyczne,...
Skutki głodu i niedożywienia
Głód i niedożywienie w krajach rozwijających się są nie tylko przyczyną chorób, krótkiego średniego okresu życia, opóźnionego i nieprawidłowego rozwoju dzieci oraz źródłem bezmiaru codziennych cierpień ludzkich. Chroniczne niedożywienie jest...
Budowa, funkcje i higiena skóry człowieka
Budowa skóry Skóra jest główną powłoką naszego organizmu. Jej powierzchnia zależy od wieku, wzrostu i budowy ciała. U dorosłego człowieka wynosi ona od 1,5 do 1,8 m². Jest to powierzchnia około 40 razy mniejsza od powierzchni płuc. Skóra...
Typy naczyń krwionośnych
Naczynia, u kręgowców wyróżniamy naczynia krwionośne i limfatyczne, natomiast u bezkręgowców występuje jeden typ naczyń przewodzący hemolimfę. Naczynia wysłane są śródbłonkiem lub utworzone są tylko ze śródbłonka (naczynia włosowate) oraz mięśni...
Ochrona żywności i wody przed skażeniami
Ekologia jest to nauka zajmująca się strukturą i funkcjonowaniem żywej przyrody. Obejmuje ona całość zjawisk dotyczących wzajemnych zależności między organizmami a ich żywym i martwym środowiskiem. Człowiek ma prawo do: 1. picia czystej wody...
Obieg wody w przyrodzie
Woda jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych związków chemicznych na ziemi, a zarazem związkiem podstawowym decydującym o życiu organizmów w tym i człowieka. Woda wchodzi w skład organizmów, pełni funkcję środowiska życia (ryby), jest...
Oko - budowa, funkcje, mechanizm widzenia, akomodacja oka, wady wzroku, choroby oczu.
Funkcje oka: odbieranie fal świetlnych; przekształcanie fal świetlnych w impulsy elektryczne, które są scalone i analizowane w ośrodku wzrokowym kresomózgowia, w wyniku czego powstaje trójwymiarowy obraz. Budowa oka: gałka oczna- zbudowana jest...
Dżdżownica - morfologia i fizjologia
Trzy tysiące gatunków gromady Oligochaeta - skąposzczety zamieszkuje wody słodkie i wilgotne gleby. Zwierzęta te nie mają pranóży, a każdy segment ich ciała wyposażony jest w nieliczne szczecinki. Głowa jest słabo wyodrębniona. Wszystkie...
Zboża i jego przetwory
Zboża klasyfikuje się do roślin trawiastych z gatunku jednolistnych, z punktu widzenia technologii żywności zboża są to roślinny uprawiane ze wzg. na właściwości ziaren przeznaczonych do konsumpcji lub przerobu na przetwory zbożowe. Do zbóż...
Budowa i cykl rozwojowy tasiemców
Tasiemce są płazińcami, czyli robakami płaskimi. W budowie ich ciała obok ektodermy i entodermy uczestniczy także trzecia warstwa komórek zarodkowych - mezoderma (trójwarstwowce). Z mezodermy zbudowana jest większa część ciała i z niej tworzy...
Czym zajmuje się biologia?
1. Biologia jest to nauka o życiu. Przykładowe dziedziny biologii: - ekologia - nauka badająca zależności zachodzące pomiędzy organizmami a środowiskiem. - zoologia - nauka o zwierzętach. - anatomia - budowa wewnętrzna organizmów. - morfologia...
Funkcje oraz budowa krwi
Funkcje krwi : 1. Transport tlenu i CO2 2. Transport substancji odżywczych, witamin i hormonów 3. Odprowadzanie do narządów wydalniczych (nerki, gruczoły potowe) i do wątroby substancje zbędne, lub szkodliwe 4. Transport komórek krwi z...
Wysokie i niskie ciśnienie
Ciśnienie atmosferyczne – siła z jaką powietrze oddziałuje na powierzchnię ziemi. Na poziomie morza , 45 szer.geograficznej – 1 atmosfera = 1013.25 hPa. Ciśnienie atmosferyczne wykazuje się zmiennością w czasie i przestrzeni. W Polsce dominuje...
Kwiat - budowa i funkcje
KWIAT jest organem rozmnażania płciowego. Występuje tylko u roślin nasiennych. Wytwarza nasiona. Kwiat jest skróconym, przekształconym pędem. Jego części to przekształcone liście. BUDOWA KWIATU OKWIAT to zewnętrzna część kwiatu, która...
Budowa komórki nerwowej
Komórka nerwowa, inaczej neuron, jest podstawowa jednostka anatomiczno-czynnosciowa tkanki nerwowej. Sklada sie ona z ciala komorki okreslanego mianem perikarionu, i dwoch rodzajow wypustek - licznych zazwyczaj wypustek cytoplazmatycznych,...
Informacja genetyczna i jej odczytywanie
>>>DNA Kwas deoksyrybonukleinowy. Zawiera geny. ~Składa się z dwóch spiralnie skręconych, równo odległych od siebie nici, których szkielet tworzą deoksyryboza (cukier) i reszta fosforanowa. Taki model nazywa się podwójną helisą. ~Każda nić...
Wirusy, bakterie.
WIRUSY Wirusy są tworami znajdującymi się na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej. Pochodzenie wirusów jest niejasne. Istnieje kilka hipotez tłumaczących istnienie wirusów. Są prymitywną, niekomórkową formą życia. Stanowią wysoko...
Rodzaje bakterii
Przegląd rodzajów bakterii mających kluczowe znaczenie dla żywności. PSEUDOMONAS - Pałeczki psychrofilne występujące w glebie i wodzie. Wchodzą one często w skład mikroflory produktów chłodzonych i mrożonych (np. ryb, mięsa,drobiu, jaj),...
Choroby układu pokarmowego
Choroby układu pokarmowego Dolegliwości ze strony układu pokarmowego są bardzo częste. Na ogół nie są groźne i stanowią jedynie oznakę tak zwanej niestrawności, spowodowanej przejedzeniem, nietolerancją pewnych pokarmów, itp. Niekiedy jednak...
Rośliny zarodnikowe i nasienne - główne tendencje rozwojowe
Rośliny zarodnikowe to takie, które nie wytwarzają kwiatów i rozmnażają sie głównie przez zarodniki. Do roślin zarodnikowych należą glony, mszaki oraz porosty. Rośliny nasienne, nazywane też kwiatowymi, to grupa, w której skład wchodzą 2 typy...
Oddychanie u zwierząt
Oddychanie to proces właściwy żywym organizmom, zlokalizowany w ich komórkach i dostarczający im energii potrzebnej do życia. Większość organizmów oddycha tlenem, który pobiera w procesie wymiany gazowej. Proces ten przebiega w układzie...
Rośliny i zwierzęta Niziny Amazonki
Roślinność w dorzeczu Amazonki tworzy warstwy. Najwyższe drzewa osiągają 55 m wysokości. Korony niższych drzew dochodzą do 30 m wysokości i tworzą zwarty gąszcz. Im niżej, tym drzew jest więcej. W wilgotnym lesie równikowym rośnie wiele roślin,...
Mchy- rośliny lądowe
Mchy to rośliny żyjące na lądzie.Mają one bardzo prostą budowę.Wykształciły prymitywne organy:liście,lodyżkę i chwytniki,które utrzymują roślinę w podlożu.Nie są one jednak typowymi korzeniami,bo nie pobierają wody i substancji mineralnych.Tę...
Właściwości wody
- zawartość we krwi - 90% - woda należy do związków nieorganicznych - główny składnik organizmów - duże ciepło właściwe - zawartość we łzach - 98% - ma największą gęstość w temp. +4 stopni C - zawartość w glonach - 85% - rozpuszczalnik dla...
Porosty
Porosty (łac. Lichenes) - są to organizmy plechowate utworzone przez powiązanie komórki glonu (zielenice lub sinice) i strzępki grzyba (workowce lub podstawczaki). Uznawane za grzyby lichenizowane (zdolne do symbiozy z glonami). Budujące je...
Detergenty i ich wpływ na środowisko naturalne
Detergenty są środkami czyszczącymi, powierzchnie używanymi zarówno w gospodarstwach domowych jak i w przemyśle. Dzielimy je na mydła i detergenty syntetyczne, nie zawierające mydeł. Te ostatnie zresztą często określamy po prostu mianem...
Genetyka-rodzaje zmienności, czynniki mutagenne.
GENETYKA-nauka o dziedziczności i zmienności. RODZAJE ZMIENNOŚCI: a)niedziedziczna(fluktuacyjna, modyfikacyjna, środowiskowa)np. sosna rosnąca w różnych warunkach:nad morzem, w głębi lądu, w górach. Strzałka wodna mająca 3 rodzaje liści[rys.1]...
znaczenie owadów
Jednym z pierwszych zwierząt hodowanych przez człowieka była pszczoła miodna. Proces ten rozpoczął się 7000 lat temu. Rysunki skalne, wykonane przez ludzi kamienia, ukazują, że już wtedy pozyskiwano miód wytwarzany przez te owady. Pszczoła...
Sprawdzian z biologii.
Nr zad. Oczekiwana odpowiedź Grupa A Oczekiwana odpowiedź Grupa B Kryterium punktowania 1. C B za prawidłową odpowiedź – 1 p. 2. B A za prawidłowe podkreślenie – 1 p. 3. światło, dwutlenek węgla, woda, odpowiednia temperatura,...
Efekt cieplarniany
Efekt cieplarniany - zwany szklarniany to zjawisko ocieplenia się klimatu Ziemi polegający na zatrzymywaniu się pewnej ilości ciepła emitowanego do atmosfery . Jest to spowodowane wzrostem zawartości gazów cieplarnianych gł. CO, freonów metanu i...
Porównanie komórki roślinnej i zwierzęcej
Wszystkie organizmy żywe – ludzie, zwierzęta, rośliny itp. zbudowane są z komórek. Te najmniejsze części składowe żywej materii są odpowiedzialne za prawidłowy przebieg wszystkich procesów niezbędnych do podtrzymania życia. Żywa komórka jest...
Budowa i rola liścia
Rodzaje liści - liścienie - właściwe - łuskowate dolne (np. cebula) - przykwiatowe (np. fiołek alpejski) Rodzaje ulistnienia - skrętoległe (np. wierzba) - naprzeciwległe (np. pokrzywa) - okółkowe (np. skrzyp) Budowa wewnętrzna...
Oddychanie roślin i zwierząt
ROŚLINY Procesy pobierania tlenu i wydalania dwutlenku węgla przez organizmy roślinne,związane z uwolnieniem energi ze związków organicznych i użytkowaniemjej głównie do syntezy ATP*(w cytoplaźmie i mitochondriach) Mitochondria roślinne różnią...
Budowa i funkcje łodygi - notatka
Funkcje łodygi - utrzymuje w odpowiednim położeniu pozostałe części pędu - umożliwia przepływ wody z solami mineralnymi do korzeni liści, kwiatów i owoców - transportuje produkty fotosyntezy z liści do pozostałych części rośliny - niekiedy...
Rola organelli komórkowych
Organella komórkowe to struktury wewnątrzkomórkowe pełniące różnorodne funkcje niezbędne do prawidłowego działania komórek. Termin "organella" jest polskim odpowiednikiem łacińskiego słowa organellum . Komórki prokariotyczne W komórkach...
Budowa i funkcje układu pokarmowego
1.Budowa i funkcje układu pokarmowego Układ pokarmowy człowieka jest odpowiedzialny za trawienie, wchłanianie oraz wydalanie niestrawionych resztek pokarmu. Łączna jego długość to średnio sześć do ośmiu metrów. Układ pokarmowy dzieli się na:...
Narządy zmysłów
Do narządów zmysłu należą: oczy, uszy, jama nosowa, język i jama ustna oraz skóra. Wzrok- zdolność do odbierania bodźców ze środowiska i ogół czynności związanych z analizą tych bodźców czyli widzenie. Narząd wzroku składa się z gałki...
Hormony - zasady działania i funkcje jakie pełnią w naszym organizmie
Hormony to endogenne (syntetyzowane w organizmie) biologicznie czynne związki organiczne pełniące funkcje regulujące i koordynujące funkcjonowanie tkanek i narządów oraz zapewniające homeostazę (równowagę) w organizmie. Hormony wytwarzane są i...
Znaczenie roślin nagonasiennych
Znaczenie roślin nasiennych - Występują we wszystkich biocenozach lądowych, jak również w wodnych, dlatego są podstawowym elementem szaty roślinnej we wszystkich biomach naszej planety. - Są głównymi producentami tlenu i materii organicznej...
Podział organizmów cudzożywnych
BIOFAGI - odżywiają się całymi organizmami lub tkankami Zaliczamy do nich: - roślinożerców - mięsożerców (drapieżcy padlinożercy) - wszystkożerców - rośliny owadożerne SAPROBIONTY - odżywiają się szczątkami organicznymi z gleby...
Co to są worki powietrzne i jaka jest ich rola?
Worki powietrzne- (Sacci pneumatici) - grubościenne pęcherzykowate worki rozłączone z płucami i rozmieszczone wewnątrz tułowia ptaka, a nawet wchodzące do wnętrza niektórych kości. Zmniejszają ciężar ciała zwierzęcia i ułatwiają oddychanie w...
Jakie znaczenie w przyrodzie odgrywają pierwotniaki?
Dodatnie znaczenie pierwotniaków w przyrodzie Niektóre z wiciowców żyją w symbiozie (we współpracy) z termitami (mieszkają u nich i trawią drewno, które zjadają termity), Pierwotniaki orzęsków, zamieszkujące układ pokarmowy bydła,...
Odżywianie się organizmów.
ODŻYWIANIE SIĘ ORGANIZMÓW SAMOŻYWNYCH: Rośliny to organizmy samożywne-wytwarzają pokarm(zw.org.)z pobranych ze środowiska zw.nieorg.(H2O,CO2)przy udziale energii słonecznej-fotosynteza Przystosowanie liści do fotosyntezy-obecność...
Protisty
Protisty - jedno z pięciu wyróżnianych obecnie królestw organizmów żywych, obejmujące te eukarionty, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do zwierząt, roślin i grzybów. Nie istnieje żadna zaawansowana ewolucyjnie cecha, która...
Sarna: budowa, tryb życia i rozmnażanie
Sarna jest najmniejszym przedstawicielem żyjącej u nas zwierzyny płowej. Sylwetka sarny ma w sobie coś z delikatności, a nawet z elegancji, w szczególności kiedy jest w ruchu. Sarna ma drobną i proporcjonalną budowę, z tym że wyższy jest zad niż...
Związek rozmieszczenia glonów w morzu z zawartością barwników.
Glonami zwyczajowo określa się dość daleko spokrewnione grupy organizmów samożywnych ( wszystkie zawierają chlorofil i przeprowadzają fotosyntezę ) o stosunkowo prostej budowie ciała. Ich życie jest związane ze środowiskiem wodnym, choć niektóre...
Mitoza i mejoza - porównanie
PODZIAŁ KOMÓRKI Bardzo istotną właściwością żywej komórki jest jej zdolność dzielenia się, w konsekwencji czego powstają powstają komórki potomne, zupełnie podobne do komórki macierzystej, tylko początkowo od niej mniejsze. Za przekazywanie...
Odnawialne źródła energii - wady i zalety
Energia odnawialna To energia uzyskiwana z innych źródeł niż nieodnawialne zasoby ziemi: gaz, węgiel czy ropa. Ten typ energii Jest całkowicie ekologiczny i wykorzystuje naturalne warunki atmosferyczne lub geologiczne Ziemi. Powstaje dzięki...