Surowce są to produkty naturalne pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub mineralnego stanowiące materiał wyjściowy dla wszelkich procesów technologicznych, także produkty wstępne podlegające dalszej przeróbce na półfabrykaty. Stopniowe...
Ropa naftowa W roku 1853, we Lwowie Ignacy Łukasiewicz, skromny polski chemik pierwszy w świecie odkrył ropę naftową, docenił jej znaczenie przemysłowe i wybudował pierwsze rafinerie w Ulaszowicach koło Jasła (w 1856 r.), w Klęczanach(w 1858 r.),...
Pierwiastki grupy IV A w układzie okresowym: węgiel C, krzem Si, german Ge, cyna Sn, ołów Pb. Występowanie w przyrodzie Węgiel tworzy złoża węgli kopalnych (mieszaniny węgla i związków węgla): antracyt (do 95% węgla), węgiel kamienny ( do...
To zjawisko spowodowane nadmierną zawartością dwutlenku węgla w atmosferze, który działa na podobnej zasadzie, co szklane ściany w cieplarniach. Światło słoneczne przedostaje się przez atmosferę i ogrzewa powierzchnię Ziemi. Następnie odbite...
WYSTĘPOWANIE I OBRÓBKA : 1) gazu ziemnego 2) smoły węglowej 1. Gaz ziemny Wydobycie gazu ziemnego na świecie w 1995 roku Kraje W petadżulach* Udział w świecie w % Świat 79687 100,0 Rosja 23233...
Napisz reakcje otrzymania soli we wszystkich kombinacjach i podać nazwę. Reakcje ponumerować. Wodorotlenki. 1. Na OH 2. Ca (OH)2 3. Al(OH)3 Kwasy. 1. HNO2 2. HNO3 3. H2SO4 4. H2CO3 5. H3PO4 1 z 1 Na(OH)+H(NO2) Na(NO2)+H2O...
Już w 1896 roku Svante Arrhenius wskazał na dwutlenek węgla jako przyczynę, z powodu, której na powierzchni Ziemi panuje stosunkowo wysoka temperatura w porównaniu z innymi planetami. Gazy tworzące ponad 99% składu atmosfery nie mają zdolności...
Symbol: Na Nazwa polska: Sód Nazwa angielska: Sodium Grupa: IA (1) – litowce Okres: 3 Liczba atomowa: 11 Masa atomowa: 22,989768 Stan skupienia (20 C ,1 atm.) –ciało stałe Kolor: srebrnobiały z metalicznym połyskiem Zapach: ------...
Dawne teorie o związkach organicznych. To przekonanie, że związków organicznych nie można otrzymać z pierwiastków w pracowni, że mogą one powstać tylko w organizmach żywych w wyniku działania specjalnej siły życiowej. Teorię tę obalił Wahler....
Mydła Są one znane od bardzo dawna i stosowane powszechnie w życiu codziennym, stanowią, bowiem podstawowy składnik mydła. Mydło jest mieszaniną soli sodowych wyższych kwasów tłuszczowych z dodatkiem substancji zapachowych i środków...
Konserwant inaczej środek konserwujący – związek chemiczny (lub mieszanina związków chemicznych), które powodują przedłużenie przydatności do spożycia lub trwałości produktów spożywczych i przemysłowych. Najczęściej konserwanty dodawane są do...
Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) - ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych. Złoża ropy naftowej występują w porowatych skałach w głębi ziemi. W normalnych warunkach ponad złożem ropy...
ALKOHOLIZM Jest to okresowe picie alkoholu w celu doznawania jego działania psychicznego, a czasem także dla uniknięcia złego samopoczucia, wynikające z jego odstawienia. Istotą tej choroby jest więc psychiczne i fizyczne oraz społeczne...
Izotopy (isos-równy, topos-miejsce) są to odmiany tego samego pierwiastka chemicznego mające jednakową liczbę protonów, lecz różne ilości neutronów. Każdy izotop danego pierwiastka chemicznego ma więc inną liczbę masową od pozostałych, ale ze...
Aktualnie jest 117 pierwiastków dzielą się na: - ciecze - ciała stałe - gazy lub: - metale - niemetale - półmetale. Pierwiastek chemiczny posiada dwa znaczenia: - Zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w...
ALKANY: CnH2n+2 Wł. fizyczne *stan skupienia: od C1 do C4 – gazy, od C5 do C16 - ciecze od C17 - ciała stałe *substancje łatwopalne *nie rozpuszczają się w wodzie *ze wzrostem łańcucha wzrasta temp wrzenia i topnienia Wł....
Czarnobyl to miasto w północnej części Ukrainy, na północ od Kijowa, przy ujściu Prypeci do Zbiornika Kijowskiego, przy granicy z Białorusią. W 1986r. Mieszkało tu 14 tys. mieszkańców, po awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej ludność...
1. Nazewnictwo 2. Otrzymywanie 3. Właściwości chemiczne 4. Właściwości fizyczne 5. Podział estrów kwasów karboksylowych 6. Tłuszcze 7. Woski
Elektroliza stopionych bezwodnych elektrolitów przebiega podobnie jak w roztworach. Jony, które w stałym elektrolicie są uporządkowane w sieciach krystalicznych, po stopieniu poruszają się chaotycznie we wszystkich kierunkach, podobnie jak w...
Sole- związki chemiczne wywodzące z kwasów, których roztwory wodne zawierają kationy metali. Złożone są z atomów metali połączonych z resztami kwasowymi. Sole są ciałami stałymi, krystalicznymi. Ich rozpuszczalność w wodzie jest...
Elektron w atomie ma dwoistą naturę. Zachowuje się tak jak ładunek punktowy lub jak fala elektromagnetyczna. Ma postać rozmytej wokół jądra chmury ładunku ujemnego, której gęstość jest największa w pobliżu jądra. Im dalej od jądra tym mniejsze...
Węgiel - pierwiastek chemiczny, niemetal w układzie okresowym. Symbolem węgla jest C. Węgiel posiada następujące odmiany alotropowe*: ? grafit ? diament ? fuleren *Naturalne złoża węgla kamiennego i węgla brunatnego to...
TWORZYWA SZTUCZNE są to materiały, których podstawowym składnikiem są naturalne lub syntetyczne polimery. Tworzywa sztuczne mogą być otrzymywane z czystego polimeru (np. polimetakrylan metylu, polistyren, polietylen), z kopolimerów lub z mieszanek...
Etanol: O ile zwykle przekonujemy Cię, jak wspaniała, wszechmocna i wszechobecna potrafi być nauka, tak dziś chylimy głowę z pokorą. Naukowcy zawiedli. Podbijają kosmos, klonują krowy, komputeryzują domy, a pierwszego stycznia i tak ci, co...
P o l i e t y l e n „tłusty” w do dotyku, giętki, łatwo się topi w temperaturze ok. 600C. nieprzezroczysty, biały jeżeli łatwo można zmienić jego ---------- jest barwę przez...
Kwaśny deszcz jest popularnym sposobem nazywania całego zakresu efektów - kwaśnych opadów. Kwaśne opady to kwaśne zanieczyszczenia powietrza, które mogą znajdować się w kwaśnym deszczu, ale mogą również występować w postaci kwaśnej mgły lub...
Alkany- węglowodory nasycone, u których wszystkie atomy węgla połączone są pojedynczymi wiązaniami, wzór ogólny- CnH2n+2; wszystkie palne, C1-C4- gaz (gaz ziemny), C5-C16- ciecz (ropa naftowa), C17-... – stałe (parafina), nie ulegają reakcją...
Zastosowanie soli Wiele soli odgrywa ważną rolę w życiu człowieka. Oto przykłady: Chlorek sodu - NaCl NaCl jest najbardziej znaną solą, w życiu codziennym zwaną solą kuchenną. Jest substancją białą, stałą, o słonym smaku, budowie...
Alkohol (alkohol etylowy) jest jedyną substancją, działającą uzależniająco, której stosowanie nie jest rygorystycznie ograniczone przez państwo. Alkohol odgrywa podwójną rolę. Z jednej strony uchodzi za używkę i wydaje się niezbędnym elementem...
Metale znano wcześniej niż nauczono się otrzymywać je z rud. Już w czasach prahist. Wyrabiano przedmioty użytkowe z miedzi rodzimej, złota, srebra oraz żelaza meteorytowego (znaleziska z terenu Egiptu i z Ur. w Mezopotamii, IV–III tysiąc. p.n.e.)....
METANOL: CH3OH, alkohol metylowy: CH4O, bezbarwna ciecz, ostry zapach, palne opary, pali się jasnym płomieniem, dobrze rozpuszcza się w wodzie, silna trucizna(wypicie 15cm3- trwała utrata wzroku, większe ilości- śpiączka toksyczna, bezdech,...
Gaz ziemny zbiera się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Bardzo często występuje razem z ropą naftową. Gaz ziemny jest paliwem znacznie droższym od węgla, ale równocześnie o wiele...
Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła substancja, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Posiada podstawowe znaczenie dla gospodarki...
I.Węgiel położenie węgla w układzie okresowym: Symbol chemiczny - C liczba atomowa - 6 masa atomowa - 12u Leży w okresie 2 i w grupie 14 (IV). W swoim atomie posiada 2 powłoki, na ostatniej powłoce posiada 4 elektrony walencyjne. II....
Rozpuszczanie- proces mieszania się dwóch substancji, prowadzący do otrzymania roztworu. Roztwór nasycony- roztwór, którego stężenie nie ulega zmianie po wprowadzeniu kryształu substancji rozpuszczonej. Roztwór nienasycony- roztwór, w którym...
Napoje zawierające alkohol towarzyszą nam prawie od początku naszego istnienia. Alkohol w najróżniejszych formach, bardziej lub mniej udoskonalonych, stanowił zawsze część cywilizacji. Ta tajemnicza substancja pojawia się obok nas już w pierwszych...
MIKROELEMENTY składniki śladowe, pierwiastki chem. występujące w organizmach w b. małych ilościach (śladowych) i niezbędne do normalnego ich rozwoju; do mikroelementów zalicza się: miedź, żelazo, mangan, molibden, cynk, bor, kobalt, jod, fluor,...
ALKINY (wzór ogólny - CnH2n-2) Alkiny - węglowodory nienasycone, posiadające jedno wiązanie potrójne pomiędzy atomami węgla. * ETYN - C2H2 * PROPYN - C3H4 * BUTYN - C4H6 WłAśCIWOśCI: a) chemiczne: * ulegają reakcji spalania *...
Zanieczyszczeniami powietrza nazywamy wszelkie substancje (gazy, ciecze, ciała stałe), które znajdują się w powietrzu atmosferycznym, ale nie są jego naturalnymi składnikami oraz substancje będące jego naturalnymi składnikami ale występujące w...
Polichlorek winylu (PVC lub PCW) monomerem jest: -CH 2 -CHCl- Znaczenie PVC - obok polietylenu i polipropylenu jest jednym z najważniejszych i wytwarzanych na największą skale termoplastem - Światowa produkcja pod koniec lat 90 – 30 mln...
1. Ropa naftowa Historyjka Wyobraźmy sobie następującą sytuację: 180 lat temu, we Lwowie zdarzył się na budowie tragiczny wypadek: część drewnianego rusztowania runęła przygniatając swym ciężarem jednego z pracowników. Gdy przewieziono go do...
Wodorotlenek sodu NaOH --------------- wzor sumaryczny Na--O--H ------------- wzor strukturlny Grupa OH to grupa wodorotlenkowa jest zawsze jednowartosciowa. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z jednego atomu...
Między rokiem 1770 a 1775 aż kilku chemików naraz zajmowało się badaniem , powietrza, przez co wynikły nawet spory, kto pierwszy odkrył w nim azot. Jest sprawą sporną, czy pierwszy wydzielił go Karl Wilhelm Sheele już w 1770, swą rozprawę bowiem O...
Zanieczyszczenie wód naturalnych i ich usuwanie Ogólna charakterystyka wód naturalnych Woda występująca w przyrodzie stanowi wodny roztwór substancji nieorganicznych i organicznych, jak również zawiera koloidy i zawiesiny. Substancje...
Metalami szlachetnymi nazywamy metale wykazujące dużą odporność na korozje w powietrzu jak i środowisku wilgotnym. Są odporne na działanie agresywnych środowisk chemicznych. Nie utleniają się i są odporne na działanie wszystkich kwasów z wyjątkiem...
W starożytności żelazo poznano później niż najstarsze metale: miedź, cynę, złoto, srebro i ołów, początkowo żelazo miękkie, później stal. W VIII-VI w. p.n.e. stal zaczęła wypierać brąz i spiż przy wyrobie broni. Recepty na wyrób stalowych mieczy...
Alkohole są to pochodne węglowodorów, w których jeden lub więcej atomów wodoru, związanych z atomem węgla zastąpiono grupą hydroksylową. Atomy lub grupy atomów, które nadają związkom organicznym charakterystyczne właściwości nazywamy grupami...
Występowanie. Tlen jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym w przyrodzie. W stanie wolnym występuje w powietrzu w ilości 20,95% objętościowych, stanowi około 45% masowych skorupy ziemskiej, wchodząc w skład prawie...