Mutualizm - np. grzyby i zielone glony - zielony glon dostarcza grzybowi składników odżywczych pozyskanych z procesu fotosyntezy, natomiast grzyb dostarcza glonowi wodę i składniki mineralne. termity i pierwotniaki - pierwotniaki egzystują...
Zmniejszenie się ilości ozonu w atmosferze może mieć poważne konsekwencje dla życia na Ziemi. Jest on odpowiedzialny za pochłanianie promieniowania ultrafioletowego docierającego do naszego globu ze Słońca. Promieniowanie to jest bardzo szkodliwe...
Dojrzewaniem określa się fizyczną i psychiczną przemianę dziecka w osobę dorosłą. Okres dojrzewania nie jest ściśle uzależniony od wieku kalendarzowego. Różnice w rozpoczęciu dojrzewania płciowego zależą od cech dziedzicznych, od szerokości...
Dym tytoniowy składa się z prawie 4.000 związków chemicznych, z tego ponad 40 to substancje rakotwórcze. Ich działanie nie jest ograniczone jedynie do palaczy tytoniu, ale także dotyczy wszystkich tych osób (mężczyzn, kobiet i dzieci), które...
I PROCARYOTA KRÓLESTWO: Bezjądrowe PODKRÓLESTWO: Archeany PODKRÓLESTWO: Eubakterie Pojawiły się na Ziemi ok. 3,5 mld lat temu w postaci pojedynczych komórek 1. Bakterie- to jednokomórkowe drobnoustroje (mikroorganizmy), których wielkość wynosi...
NERKI - Parzyste - Ciemnoczerwone - Długość 10 cm - Położone symetralnie po obu stronach kręgosłupa, w odcinku lędźwiowym, po tylnej stronie jamy brzusznej - Zbudowana z • Wnęki nerki – do niej dochodzą: tętnica, żyła i nerwy • Kora...
Pasożyty ludzkie (zwierzęce): Glista ludzka (Ascaris lumbricoides)– wywołuje chorobę zwaną glistnicą (askarydoza). Jest to choroba inwazyjna, rozpowszechniona głównie w krajach tropikalnych. Żywicielem ostatecznym glisty ludzkiej jest wyłącznie...
SZKIELET 1. Czaszka. Zbudowana z małej liczby kości ściśle połączonych szwami. Szwy na starość zanikają. U stekowców i nietoperzy szwów jest brak. Ich kości zrastają się ściśle we wczesnym rozwoju. Puszka mózgowa rozbudowuje się wzwyż, czoło się...
Globalne ocieplenie Atmosfera ziemska powoduje, że temperatura powierzchni ziemi jest znacznie wyższa niż bez atmosfery, a zjawisko to jest nazywane efektem cieplarnianym. Dodanie pewnych dodatkowych gazów, określanych gazami cieplarnianymi...
MITOZA MEJOZA PROFAZA a) krótka a) długa i bardzo skomplikowana b) spiralizacja chromosomów, które składają się z dwóch chromatyd połączonych centromerem b) koniugacja chromosomów homologicznych, powstnie biwalentów,...
BIOTECHNOLOGIA-to technologia polegająca na wykorzystaniu mikroorganizmów, enzymów, procesów biologicznych itp. w produkcji przemysłowej. Do niedawna biotechnologia zajmowała się głównie opracowywaniem urządzeń i warunków technicznych produkcji...
Łodyga : strefy morfologiczne : merystem wierzchołkowy, międzywęźla, węzeł (miejsce z którego wyrasta liść) rodzaje łodyg : zielone (rośliny jednoroczne, mają chloroplasty, nie mają kambrium - brak przyrostu na grubość,) dzielą się na : Rosnące...
MÓZG UKŁAD NERWOWY Układ nerwowy dzieli się na układ somatyczny oraz układ autonomiczny. Ta część, która odbiera i reaguje na bodźce pochodzące z zewnątrz organizmu, od której zależą czynności mięśni poprzecznie prążkowanych, a procesy te...
Motoryzacja to całokształt spraw związanych z zastosowaniem pojazdów drogowych lub szynowych napędzanych silnikami spalinowymi. Potocznie przez motoryzację rozumie się motoryzację drogową, związaną z zastosowaniem: samochodów osobowych i...
Węgorze można spotkać w morzach i oceanach na całym świecie oraz w większości rzek i jezior Europy. Niektóre gatunki występują w Ameryce Południowej, w bagnistych wodach dorzeczy Orinoko i Amazonki. Ich wydłużone, pokryte grubą skórą ciało nadaje...
Przysadka mózgowa Waży 500-800 mg, leży w międzymózgowiu w zagłębieniu kości klinowej, Składa się z części gruczołowej przedniej oraz z części nerwowej tylnej. Otoczona jest torebka łącznotkankową. Część nerwowa jest połączona anatomicznie i...
Funkcje: Transportuje gazy oddechowe. Rozprowadza produkty trawienia, witaminy, sole mineralne, wody. Transportuje zbędne produkty przemiany materii (np. mocz do nerek). Transportuje hormony. Spełnia funkcję obronną. Utrzymuje stałą...
„Wyjście roślin na ląd”. Rośliny od tysiącleci służyły człowiekowi za pokarm, opał, budulec wreszcie surowiec włókienniczy, jako lek i ozdoba. Człowiek poznawał je stopniowo w miarę rozwoju różnych dyscyplin botaniki oraz...
Przedstaw budowę układu krwionosnego człowieka i jego rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu Układ krwionośny Układem który odgrywa ogromną rolę w utrzymaniu stałości środowiska wewnętrznego organizmu, czyli w homeostazie jest układ krążenia....
Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu,a nawet zyciu.Obecnie znanych jest okoo 5000 skadników,które występują w dymie tytoniowym.Najbardziej szkodliwe to:nikotyna,tlenek węgla(czad),substancje drażniace oraz substancje...
Składniki odżywcze Budulcowe: białka (pełnowartosciowe-pochodzenia zwierzecego niepełnowartosciowe- pochodzenia roslinnego)stanowią 20% m. ciała, są podst. materiałem budulcowym komórek i tkanek org, jako enzymy biora udział w wiekszości reakcji...
Pierścienice są zwierzętami o wydłużonym ciele i symetrii dwubocznej. Ciało ich zbudowane jest z pierścieni (zwanych też segmentami lub metamerami), leżących jeden za drugim i oddzielonych od siebie przegrodami poprzecznymi – septami. Podział taki...
Hałas obecnie istnieje wszędzie. Atakuje nas w domu, w szkole w pracy. W potocznym rozumieniu pod określeniem hałas rozumiemy nieskoordynowane dźwięki, głośną, zakłócającą spokój rozmowę lub muzykę, krzyki, głośny stuk, trzask, odgłosy pracujących...
Powietrze – mieszanina gazów tworząca atmosferę ziemską; składa się z azotu (ok. 78%), tlenu (ok. 21%), gazów szlachetnych, dwutlenku węglu, pary wodnej i innych. Skroplone powietrze służy do otrzymywania tlenu i azotu. Prócz stałych składników...
Informacja genetyczna - instrukcje kierujące wszystkimi funkcjami komórki lub organizmu zapisane jako określone, swoiste sekwencje nukleotydów w kwasach nukleinowych w postaci kodu genetycznego. Przepływ informacji genetycznej odbywa się w...
ODDYCHANIE, całokształt procesów składających się na wymianę tlenu i dwutlenku węgla między komórkami i otoczeniem; rozróżnia się następujące etapy oddychania: 1) zewnętrzne, czyli wymianę gazów między otoczeniem i płucami lub skrzelami, zwł. u...
Budowa komórkowa grzybów -ściana komórkowa -lizosomy (duża zawartość enzymów) -błona komórkowa -mitochondrium -jądro -cytoplazma Komórki grzybów są zebrane w strzępki (Hyphe) jedno- lub wielokomórkowe. Skład chemiczny grzybów >do 5%...
Krew jest tkanka łączną płynną. Zbudowana jest z komórek krwi oraz substancji międzykomórkowej. Funkcje krwi: dostarczanie do wszystkich komórek organizmu tlenu i substancji odżywczych, pobieranie z komórek dwutlenku węgla i zbędnych produktów...
Substancje chemiczne o szkodliwym oddziaływaniu dla organizmu często powodują zatrucia. Identyfikacją toksyn, mechanizmami ich działania oraz leczeniem zajmuje się toksykologia. Najbardziej znanymi truciznami były arszenik i cyjanek...
Napoje zawierające alkohol towarzyszą nam prawie od początku naszego istnienia. Alkohol w najróżniejszych formach, bardziej lub mniej udoskonalonych, stanowił zawsze część cywilizacji. Ta tajemnicza substancja pojawia się obok nas już w pierwszych...
Budowa skóry - Skóra sucha pozbawiona gruczołów śluzowych, pokryta zrogowaciałym naskórkiem. - Konsekwencje posiadania zrogowaciałego naskórka : Uniemożliwione oddychanie skórne Stanowi ochronę przed utratą wody ( lepsze przystosowanie do...
Istnieje wiele czynników warunkujących nieświadome często decyzje sięgnięcia po ten szkodliwy środek, jakim jest papieros. Najczęściej jest to ciekawość, a także imponowanie otoczeniu oraz bunt przeciwko autorytetom. Poważną rolę odgrywa tu także...
Białka to związki organiczne zbudowane z aminokwasów. Związki te w rzeczywistości zajmują czołowe miejsce, odnośnie rozmaitości funkcji spełnianych w przyrodzie. Białka zapewniają prawidłowe funkcjonowanie wszystkich organizmów żywych....
PODZIAŁ KOŚCI ZE WZGLĘDU NA KSZTAŁT: 1. długie – np. kość ramienna, łokciowa, promieniowa, udowa, piszczelowa, strzałkowa. 2. Płaskie – sklepienia mózgoczaszki, łopatka 3. Krótkie – nadgarstek, stopa, stęp, trzony kręgów 4. Różnokształtne –...
Ekosystem-układ ekologiczny obejmujący żywe organizmy i środowisko nieożywione (biocenoza i jej biotop), w którym zachodzi obieg materii i przepływ energii. W ekosystemach jezior światło jest pierwszą zmienną wpływającą, na produkcje...
Człowiek już od bardzo dawna stosuje różnorodne, celowe zabiegi, zmierzające do uzyskania użytecznych, żywych organizmów lub produktów x nich pochodzących. Ogólnie działania takie określa się jako tzw. biotechnologię. W szerokim znaczeniu obejmuje...
Zanieczyszczenia wód. Przez zanieczyszczenie wód rozumiemy niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze substancji nieorganicznych (stałych, płynnych, gazowych),...
"Ekologiczny papier", "ekologiczna żywność", "ekologowie protestują" - tego rodzaju sformułowania spotykamy codziennie : w prasie, telewizji, szkole. Ekologia bez wątpienia należy do modnych tematów, warto więc...
Chociaż jestem jeszcze młoda wiem, że każdy z moich rówieśników chce kochać i być kochanym, tak samo jak chcemy mieć dach nad głową i chleb na stole …kochając życie intensywniej, więcej mamy sił do pracy, więcej myślimy, bardziej...
800 mln ludzi na świecie głoduje lub cierpi z powodu niedożywienia. Ile więc mieszkańców może wyżywić nasza planeta? Niektórzy naukowcy twierdzą, że gdyby wszyscy przeszli na dietę wegańską, ewentualnie wegetariańską, na Ziemi mogłoby żyć 40-50...
Rośliny lądowe magazynują skrobię a ich ściana komórkowa jest zbudowana z celulozy. Rośliny lądowe wykazują duże podobieństwo do zielenic. Jest to podobny skład barwników fotosyntetycznych: chlorofile a i b, karoteny i ksantofile. Podobna jest...
Pieczywo: bagietka 1 sztuka - 282 grahamka 1 sztuka - 258 kajzerka 1 sztuka - 296 chleb graham 1 kromka - 84 chleb pszenny 1 kromka - 128 chleb razowy 1 kromka - 105 pumpernikiel 1 płatek - 51 Nabiał: mleko tłuste 3,5% 1...
Jama ustna jest usztywniona przez kości szczękowe i ograniczona z boków policzkami, zębami i dziąsłami, od dołu przez język, a od góry przez podniebienie.To ostatnie oddziela jamę ustną id jamy nosowej i składa się z przedniej części kostnej,...
Rozwój prenatalny: Komórki jajowe, zanim jedna z nich dostanie do jajowodu, dojrzewają przez cztery tygodnie w jajniku. Dojrzały pęcherzyk Graffa pęka, uwalniając komórkę jajowa, która zostaje wychwycona przez lejek jajowodu. (rys.152) Procesy te...
Układ rozrodczy męski Jądro - budowa kanalikowa(w kanalikach produkowane są plemniki; Komórki Sertoliego - produkują skład. Odż.) Komórki Leydiga - produkuja androgeny (testosteron, odpowiada za pierwszorzędowe i drugorzędowe cechy...