HIV - Humman Immunodeficiency Virus, czyli ludzki wirus nabytego zespołu upośledzenia odporności. Wirus HIV należy do grupy retrowirusów. Wirusy te nie posiadają w swoim rdzeniu DNA, a tylko RNA, czyli kwas rybonukleinowy. RNA ulega najpierw...
Ozon stratosferyczny, cząsteczka utworzona przez trzy atomy tlenu (03), znajduje się na wysokości 15-40 km. Zmniejszenie jego ilości, stwierdzone w latach siedemdziesiątych, jest szczególnie wyraźne na biegunach, gdzie przyjmuje postać "dziury"....
Światowe lasy Las szpilkowy - formacja roślinna strefy umiarkowanej związana z obszarami wyższych szerokości geograficznych północnych lub górskimi, o opadach atmosferycznych wynoszących 750-3750 mm/rok, gdzie zaznacza się tendencja do...
Dziurą ozonową nazywa się zjawisko zmniejszania się stężenia ozonu w stratosferze atmosfery ziemskiej. Jest to 5% ubytek w powłoce ozonowej wywołany emitowaniem przez człowieka freonu do atmosfery, który ma właściwości rozkładające ozon. Ozon...
Drogi włączenia pierwiastków biogennych do obiegu w ekosystemach mogą być 03%- rozmaite, różne też mogą być drogi ich wychodzenia z obiegu. Budżety pierwiastków biogennych sporządza się porównując ich dopływ i odpływ w rozpatrywanym systemie. W...
Efekt Cieplarniany Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych...
NERKA przypominająa kształtem powiększone ziarna fasoli. Znajdują się po obu stronach kręgosłupa,za żołądkiem i wątrobą. Z każdąa nerką związane są 2 duże naczynia krwionośne:tętnica nerkowa,żyła nerkowa. Z każdej nerki prowadzi pojedynczy...
WIRUS to kompleks nukleinowo-białkowy, którego kwas nukleinowy po wniknięciu do komórki zachowuje się jak jej część składowa, zmieniając jej program działania. KWAS NUKLEINOWY stanowi najważniejszą część wirusa, wystarczającą zwykle dla...
Kawa Owa nazwa wywodzi się od znanego z uprawy kawy regionu Kaffa w Etiopii. Gdzie pierwotnie owoce kawowca spożywano gotując je z dodatkiem masła i soli. Jednak swoją drogę do sławy rozpoczęła dzięki kupcom arabskim którzy przywieźli ją do...
Zanim powstała na świecie cywilizacja istniały tylko lasy. Nie było spalin, śmieci i innych trucizn stworzonych przez człowieka. Zwierzęta żyły własnym rytmem, tworząc łańcuch pokarmowy, który dawał im przetrwanie na milion lat a rośliny rosły...
MUTACJE Przekazywany z pokolenia na pokolenie zapis informacji genetycznej nie jest ustalony raz na zawsze. Może on ulegać zmianom. Mutacje powstają samoistnie lub pod wpływem czynników mutagennych, czyli mogą być wywoływane przez człowieka....
Tolerancja ekologiczna organizmów Obecność i pomyślne bytowanie organizmów jest uwarunkowane od całego kompleksu czynników, od ich ilości i natężenia. Każdy czynnik, który zbliża się do granic tolerancji gatunku lub je przekroczy, nosi nazwę...
Woda i związki chemiczne mają możliwość przenikania do wnętrza komórki. Transport ten odbywa się przez błonę plazmatyczną ( komórkową ) . Zdolność błony do przepuszczania pewnych substancji zależy od jej budowy i wielkości otworów ( porów ) ....
Zjawisko odporności poznano już właściwie setki lat temu, kiedy to zauważono, że człowiek, który przeszedł jakąś chorobę nie chorował na nią powtórnie – a więc był na nią uodporniony. Pod koniec osiemnastego wieku Edward Jenner zauważył, że...
Powstawanie: Podwyższenie temperatury powierzchni Ziemi spowodowane jest istnieniem atmosfery ziemskiej. Temperatura ta wynosi średnio 14 - 15 C. Bez atmosfery byłaby mniejsza o około 30C. Atmosfera przepuszcza do powierzchni Ziemi znaczną...
Choroba wieńcowa – jest przewlekłą chorobą tętnic wieńcowych Przyczyny: Dziedziczna choroba, jest w pewnym stopniu naturalnym następstwem procesu starzenia. Najczęstszą przyczyną choroby niedokrwiennej serca jest miażdżyca. Zwężenie światła...
PŁAZY Układ wydalniczy - posiadają dość szerokie, taśmowate i jednolite parzyste nerki - wzdłuż nich na brzegach znajduje się moczowód pierwotny - silnie rozcieńczony mocz uchodzi do steku, którego uchyłek tworzy pęcherz moczowy...
KRZYWICA Występuje u dzieci, najczęściej między 2 miesiącem a 3 rokim zycia. Podstawową przyczyna jest jest niedobór witaminy D3, spowodowany np. niedostatecznym nasłonecznieniem dziecka. krzywica jest rzadką chorobą w krajch cywilizacyjnych....
Komensalizm - (współbiesiadnictwo) jest to forma symbiozy dwóch różnych gatunków zwierząt, roślin lub rośliny i zwierzęcia polegające na tym, że jeden z partnerów( gospodarz) udostępnia drugiemu ( komensalowi) pokarm, drugi partner nie wyrządza...
Wiadomości ogólne: Pod względem występujących gatunków rodzima flora drzewiasta jest właściwie bardzo skromna i łatwa do poznania, gdyż krzewy i drzewa stanowią zaledwie pięć procent dziko rosnących gatunków roślin. Epoki lodowcowe pozostawiły...
Gady to bardzo stara grupa zwierząt przedstawiająca ważne ogniwo w rozwoju życia na Ziemi, stanowi pomost między geologiczną starożytnością a czasami najnowszymi. Do gadów należą: hatterie, łuskonośne, żółwie i krokodyle. Hatterie występują w...
1. Co to jest antropogeneza? 2. Kto to są hominidy? Antropogeneza (gr. nthrpos -człowiek, gnesis-pochodzenie) jest próbą wyjaśnia w jaki sposób z kolejne formy hominidów ( podrodzina człowiekowatych, która oddzieliła się od wspólnych przodków...
Sa najliczniejsza i najbardziej zroznicowano grupa zwierzat ladowych. Stanowia prawie 70% wszystkich zwierzat zyjacych na ziemi. Szkielet zewnetrzny ulatwia owadom zycie w roznych srodowiskach. Jest on zbudowany z chitynowego oskorka...
AIDS (ang. aquired immunodeficiency syndrome) oznacza zespół nabytych niedoborów immunologicznych. Jest to schorzenie układu immunologicznego spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV (ang. human immunodeficiency virus). AIDS charakteryzuje się...
POKRYCIE CIAŁA: a. gruba skóra: - chroniąca przed utratą ciepła – włosy - regulacja strat wody - chroni przed urazami mechanicznymi i skokami temperatur - zawiera liczne receptory - tworzy barierę dla drobnoustrojów - chroni głębiej...
Zasoby środowiska - odnawialne - nie zużywają się - woda, powietrze, gleba, - nieodnawialne - zużywają się, ich ilość jest skończona - - węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, żywność, las, wiatr i słońce złoża metali, minerały Kwaśne deszcze...
Do połowy syluru życie na Ziemi koncentrowało się wyłącznie w głębinach i na powierzchni praoceanów. Pomimo stosunkowo monotonnego środowiska rośliny dawnych epok, pierwotne glony, odznaczały się znaczną różnorodnością form (jednokomórkowe,...
Człowiek w ciągu całego swojego życia pozostaje w kontakcie z otaczającym go środowiskiem, które wpływa na przebieg procesów życiowych. Wszystkie informacje, które dostajemy z otoczenia, docierają do nas za pomocą wyspecjalizowanych komórek...
GENETYKA W MEDYCYNIE Genetyka to nauka o zmienności i dziedziczności cech u istot żywych. Powstała na początku XX w. kiedy odkryto na nowo zapomniane prawa Mendla, a następnie ugruntowano chromosomową teorię dziedziczności, co dało podwaliny...
Założenia teorii komórkowej: • komórka jest podstawową jednostką strukturalną każdego żywego organizmu. • komórka jest podstawową jednostką funkcjonalną każdego żywego organizmu. • komórki powstają z już istniejących komórek. • w jądrze...
Ekologiczne źródła energii i ich wykorzystanie. Aby funkcjonował współczesny świat, by mogły pracować wszystkie maszyny, fabryki i człowiek mógł wygodnie i spokojnie żyć, potrzeba ogromnych ilości energii. Większość tej energii dostarczają...
Jeszcze 20 lat temu niewiele ludzi słyszało o warstwie ozonowej. Obecnie, dzięki odkryciom naukowców, zdaliśmy sobie sprawę z jej znaczenia dl ochrony życia na Ziemi i z wynikającej stąd konieczności jej zachowania. W wesołych miasteczkach...
Część materiału z genetyki - II rok AGR na AR (6 kolumn, czcionka 5, verdana, 1,5 strony A4)
Aby zredukować szkodliwe skutki nie uzewnętrznionego stresu, nie wystarczy tylko go zidentyfikować i sobie uświadomić. Jak wiele jest źródeł stresu, tak wiele jest sposobów radzenia sobie z nim. Jednakże, wszystkie zmiany wymagają wysiłku: należy...
1. Kwasy nukleinowe i białka jako materiał genetyczny uczestniczący w procesach przekazywania informacji, biosyntezie białka i mutacjach. Do przechowywania i informacji genetycznej służą makrocząsteczki. Są to duże cząsteczki chemiczne...
Wątroba to wieloczynnościowy organ gruczołowy o wadze 1,5 kg leżący głównie w prawym nadbrzuszu. Składa się z płatów prawego (większego) i lewego. Ma wypłukłą powierzchnię przeponową i wklęsłą powierzchnię trzewną (dolną). Na powierzchni...
Podział grzybów ze względu na budowę: a) jednokomórkowe - drożdże, pleśniak...
Większość komórek każdego organizmu wymaga stałego zaopatrzenia w substancje odżywcze. Drobne zwierzęta wodne jak gąbki, parzydełkowce, żebropławy, płazińce i nicienie nie mają wyspecjalizowanego układu krążenia a jego funkcję przejmuje dyfuzja....
Zanieczyszczenia wód, w zależności od ich pochodzenia, ogólnie możemy podzielić na komunalne , przemysłowe i rolnicze. Zanieczyszczenia komunalne to przede wszystkim ścieki miejskie powstające na skutek działalności bytowej i gospodarczej...
Gorczański Park Narodowy Położenie, powierzchnia i historia Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców, z najwyższym szczytem Jaworzyną Kamienicką (1288 m npm). Znajduje się on w południowej części kraju,...
Światowa Organizacja Zdrowia bije na alarm: u progu XXI wieku zaburzenia odżywiania w krajach rozwiniętych przybierają rozmiary epidemii. Jedni umierają z przejedzenia, inni dobrowolnie skazują się na śmierć głodową. Głód stał się przedmiotem...
Rodzaj ruchów Opis Rodzaje Bodziec Charakterystyka i znaczenie TROPIZMY Reakcje roślin objawiające się zróżnicowanym wzrostem na działanie bodźców zewnętrznych, takich jak światło, siła ciążenia...
Wędrówki ptaków, zjawisko okresowego przemieszczania się ptaków z jednego terenu na inny w poszukiwaniu odpowiednich warunków pokarmowych i lęgowych, najczęściej związane z cyklicznością klimatyczną. Stosunkowo nieliczne gatunki ptaków, nazywanych...
Zmniejszenie się ilości ozonu w atmosferze może mieć poważne konsekwencje dla życia na Ziemi. Jest on odpowiedzialny za pochłanianie promieniowania ultrafioletowego docierającego do naszego globu ze Słońca. Promieniowanie to jest bardzo szkodliwe...
Mutualizm - np. grzyby i zielone glony - zielony glon dostarcza grzybowi składników odżywczych pozyskanych z procesu fotosyntezy, natomiast grzyb dostarcza glonowi wodę i składniki mineralne. termity i pierwotniaki - pierwotniaki egzystują...
Układ dokrewny, hormonalny układ, wewnątrzwydzielniczy układ, drugi poza układem nerwowym układ regulujący i koordynujący czynności rozmaitych części ciała u zwierząt wyższych, ogół narządów i tkanek wytwarzających do krwi lub chłonki swoiste...
I PROCARYOTA KRÓLESTWO: Bezjądrowe PODKRÓLESTWO: Archeany PODKRÓLESTWO: Eubakterie Pojawiły się na Ziemi ok. 3,5 mld lat temu w postaci pojedynczych komórek 1. Bakterie- to jednokomórkowe drobnoustroje (mikroorganizmy), których wielkość wynosi...
NERKI - Parzyste - Ciemnoczerwone - Długość 10 cm - Położone symetralnie po obu stronach kręgosłupa, w odcinku lędźwiowym, po tylnej stronie jamy brzusznej - Zbudowana z • Wnęki nerki – do niej dochodzą: tętnica, żyła i nerwy • Kora...
Sekwencja nukleotydów - Kolejność ułożenia nukleotydów w cząsteczce kwasu nukleinowego DNA lub RNA (np. AGCCAGG). Ramka odczytu - Każda sekwencja nukleotydów DNA może być odczytana w jednej z trzech ramek odczytu: na przykład...