1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Reakcja ta zachodzi głównie dla...
I. Kwas Chlorowodorowy (HCl): Otrzymywanie: H₂ + Cl₂ → 2HCl Wzory i Budowa: HCl, H(1) Cl(1), H -- Cl Właściwości: - Ciecz bezbarwna. - Dymiący w powietrzu. - Duszący, trujący. - Cięższy od powietrza. - Dobrze rozpuszczalny w...
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
1. Występowanie wody w przyrodzie: a) woda = 2/3 powierzchni Ziemi; 90% wody słone b) woda w przyrodzie: - lodowce -chmury -zbiorniki wodne - organizmy żywe c) obieg wody w przyrodzie: Woda w postaci opadów zasila rzeki, morza, oceany,...
Rozdzielanie mieszanin to proces, który pozwala na oddzielenie składników o różnych właściwościach fizycznych lub chemicznych. Oto najczęściej stosowane metody: a) Odparowanie – stosowane, gdy jeden ze składników jest lotny, a drugi nielotny....
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...
Sączenie (filtracja) - polega na przelewaniu mieszaniny cieczy z ciałem stałym przez sączek z bibuły umieszczony w lejku. W oczyszczalniach ścieków i przemyśle stosuje się w tym celu filtry. Na sączku (filtrze) pozostaje ciało stałe, a ciecz...
Budowa cząsteczki metanu Wszystkie wiązania w cząsteczce metanu są równocenne. Każde z nich jest utworzone dzięki parze wspólnych elektronów. Jeden z elektronów tworzących to wiązanie pochodzi od atomu węgla, drugi zaś od atomu wodoru. Są to...
Metale: - Aluminium – Stosowane w przemyśle lotniczym, motoryzacyjnym, budownictwie (ramy okienne, fasady), w produkcji opakowań (puszki), a także w przewodach elektrycznych. - Ołów – Wykorzystywany w akumulatorach kwasowo-ołowiowych,...
Tlen jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemiczny w skorupie ziemskiej (około 50% objętościowych), jest składnikiem skał, rud metali, piasku i wody. W stanie wolnym występuje w powietrzu (stanowi około 21% objętościowych)....
Węgiel w przyrodzie występuje w postaci węgla kamiennego i brunatnego, ponadto w postaci odmian alotropowych: diamentów i grafitu. Węgiel występuje również w postaci związków: dwutlenek węgla, węglan wapnia, węglan sodu, kwas węglowy, czad, gaz...
KWAS + WODOROTLENEK ==> SÓL + WODA H2SO4 + 2NaOH ==> Na2SO4 + 2H2O KWAS + TLENEK METALU ==> SÓL + WODA 2HNO3 + Na2O ==> 2NaNO3 + H2O KWAS + METAL ==> SÓL + WODÓR H2CO3 + 2K ==> K2CO3 + H2 KWAS M. + SÓL KW. SŁ ==> KWAS...
W załączniku tablica układu okresowego w wyższej rozdzielczości
Otrzymywanie soli jest kluczowym zagadnieniem w chemii nieorganicznej. Istnieje wiele metod syntezy soli, które można sklasyfikować na podstawie reagentów wyjściowych oraz mechanizmu reakcji. Poniżej przedstawiono dziewięć podstawowych metod wraz...
Co to jest pH? pH jest wykładnikiem stężenia jonów wodorowych; jest to ujemny logarytm dziesiętny z wartości liczbowej stężenia molowego jonów wodorowych, czyli: \[ \text{pH} = -\log [\text{H}^+] \] Charakteryzuje odczyn roztworu. W...
Właściwości FIZYCZNE alkanów - Wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowodorowego gęstość alkanów wzrasta. - Alkany są nierozpuszczalne w wodzie, ale rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. - Stany skupienia: C₁-C₄ – gazy,...
Substancje chemiczne i związki chemiczne. Substancje chemiczne - są to wszystkie związki i pierwiastki chemiczne wyróżnia się około 10 mln związków chemicznych Substancje chemiczne charakteryzują się zespołem cech ( właściwości) które...
Zasady to jedna z podstawowych grup związków chemicznych. Wzór ogólny zasad to: \( M_n(OH)_n \) (gdzie: M – metal, OH – grupa wodorotlenkowa, n – wartość metalu) Zasady, czyli wodorotlenki, są związkami pierwiastków (zwykle metali) i...
Elektrolity i nieelektrolity Elektrolity są to kwasy, zasady i sole, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny. Analiza elektrochemiczna, zespół metod analizy chemicznej, w których wyzyskuje się...
Podstawowym związkiem chemicznym, który tworzy skały wapienne jest KALCYT (CaCo3). SKAŁY WAPIENNE: 1.Wapień...
Doświadczenie 1 Wykrywanie skrobi w gotowanym ryżu Na łyżkę gotowanego ryżu dodaję kilka kropel płynu Lugola. Spostrzeżenia: Płyn Lugola zmienił swoją barwę z pomarańczowej na granatową. Wniosek: W ryżu występuje skrobia....
Izotopy to atomy o takiej samej liczbie protonów w jądrze, lecz o różnej liczbie neutronów. Radioizotopy to izotopy, które ulegają rozpadowi promieniotwórczemu, w wyniku którego ilość substancji promieniotwórczej w czasie maleje. Radioizotopy...
1. Podział - beztlenowe np. HCl - kwas chlorowodorowy H2S - kwas siarkowodorowy HBr - kwar bromowodorowy HI - kwas jodowodorowy HCN - kwas cyjanowodorowy HF - kwas fluorowodorowy - tlenowe np. HNO3 - kwas azotowy (V) HNO2 - kwas...
Izotopy są to odmiany tego samego pierwiastka o takiej samej liczbie atomowej Z, ale różnej liczbie masowej A. Atomy tego samego pierwiastka muszą mieć taka samą liczbę neutronów, ale mogą mieć różną liczbę protonów. Izotopy dzielimy na Izotopy...
Skala porostowa to metoda oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza, która opiera się na badaniu porostów rosnących na drzewach oraz innych powierzchniach. Porosty są organizmami złożonymi z grzybów i glonów lub cyjanobakterii, które wrażliwe są na...
Kwasy nieorganiczne, związki nieorganiczne spełniające jedna z definicji kwasów. Zgodnie z konwencją wzory sumaryczne kwasów nieorganicznych pisze się zaczynając je od atomów wodoru. Kwasy nieorganiczne dzielimy na tlenowe i beztlenowe. Kwasy...
Tlenki Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami. Wzór ogólny tlenków: XaOb X - atom dowolnego pierwiastka, O - atom tlenu, a - ilość atomów pierwiastka X, b - ilość atomów tlenu Nazwy tlenków: tlenek (nazwa...
Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego. Na skutek oddziaływania promieniowania na tkankę żywą, zachodzą w niej pewne zmiany. Zależą one od rodzaju promieniowania, jego natężenia i...
Uwzględniając własności fizyczne jak i chemiczne pierwiastków chemicznych, w znaczeniu substancji prostych możemy podzielić je na dwie grupy: 1. metale, 2. niemetale. CHARAKTERYSTYKA METALI Metale są to substancje, które w stanie...
KWAS WĘGLOWY -ciecz bezbarwna - ma specyficzny smak -kwas ten nie jest trwały - gdy ulega rozkładowi wydziela się gaz KWAS FOSFOROWY -ciecz bezbarwna -gęstość większa od wody -z wodą miesza się w dowolnym stosunku - substancja...
1. Wstęp Większość kwasów ma kwaśny smak. Niektóre z nich są trujące, niektóre mogą wywołać poważne poparzenia skóry, inne natomiast są całkowicie nieszkodliwe. Są też takie, które można spożywać. Spożywamy kwas cytrynowy zawarty w cytrynach...
Fosfor w przyrodzie występuje w postaci związków chemicznych. Znanymi minerałami są sole kwasu fosforowego - fosforyty i apatyty. Fosfor wystepuje w postaci cząsteczek czteroatomowych P4. Podstawowymi odmianami alotropowymi fosforu są: -...
Również charakterystyczną właściwością wody jest wzrost jej objętości w chwili zamarzania. Ze 100 ml wody powstaje 109 ml lodu, a więc gęstość lodu jest mniejsza niż wody. Proces zamiany wody w parę i ponowne przeprowadzenie pary w wodę przez...
ROZWÓJ POGLĄDÓW NA TEMAT BUDOWY MATERII Jesteśmy otoczeni przez materię. Widzimy dookoła siebie przedmioty twarde lub miękkie, elastyczne lub sztywne, mocne lub delikatne, o różnych kolorach i zapachach, różne w dotyku. Są to liczne postacie...
Maria Skłodowska-Curie (urodzona 7 listopada 1867 - zmarła 4 lipca 1934) była wybitną uczoną, urodzoną w Polsce, która większość życia i kariery naukowej spędziła we Francji. Zajmowała się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Najważniejsze...
Rodzaje skał wapiennych 1. Wapienne – skały osadowe powstające na dnie mórz. 2. Kreda – rodzaj skały wapiennej. 3. Marmur – skała krystaliczna powstała w wyniku przeobrażeń skał wapiennych. Reakcja skał wapiennych - Skały wapienne...
Dwutlenek Węgla 1. Dwutlenek węgla jako składnik powietrza. 2. Badanie właściwości CO2. 3. Występowanie dwutlenku węgla w przyrodzie. 4. Rola CO2 w przyrodzie (fotosynteza, efekt cieplarniany) 5. Wykrywanie dwutlenku węgla za pomocą wody...
Kwasy karboksylowe są końcowym produktem utlenienia alkoholi I-rzędowych i aldehydów. Charakteryzuje je obecność grupy karboksylowej –COOH. Duża różnica elektroujemności atomów tlenu z jednej strony a węgla i wodoru z drugiej, powoduje powstanie...
Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. W wyniku tego organizmy są narażone na zwiększone promieniowanie ultrafioletowe. Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych...
Reakcja chemiczna to przemiana, w trakcie której z jednych składników układu (substratów) powstają inne składniki (produkty) o odmiennych właściwościach fizycznych i chemicznych. Reagent (substancja reagująca) to substancja podlegająca reakcjom...
Kwasy owocowe - jako składniki kosmetyków najczęściej stosuje się kwasy: glikonowy, mlekowy, jabłkowy, salicylowy, cytrynowy i winowy. W kremach stanowią one dodatek ok.3%, a w preparatach złuszczających (peeling) nawet 10%. Kwas cytrynowy -...
Produkcja papieru. Rodzaje papieru. Produkt o nazwie masa celulozowa (pulpa) jest podstawowym materiałem, z którego wytwarza się papier. Pulpę otrzymuje się z wielu rodzajów drzewa - miękkiego i twardego – między innymi ze świerku,...
W obecnej dobie kataliza jest jednym z najwazniejszych działów wielkiej syntezy, organicznej. O ważności i rozmiarach tego działu dowodzi literatura patentowa ostatnich lat oraz narastająca z roku na rok literatura nowoczesnej syntezy. Literatura...
Symbole i oznaczenia zagrożeń chemicznych Codziennie spotykamy w swoim otoczeniu substancje chemiczne. Nie każdy wie jakie są skutki nie umiejętnego używania, przechowania, możliwego spożycia bądź kontaktu za skórą, oczami? Najczęściej...
Woda jest jedną z bardziej rozpowszechnionych substancji w przyrodzie. Oceany, morza, jeziora i rzeki to prawie 3/4 powierzchni Ziemi. Astrofizycy odkryli obłoki wodne w przestrzeniach kosmicznych. Masy wód oceanów i mórz stanowi rodzaj...
Alkany - Reakcja z chlorowcami (substytucja): \[CH_4 + X_2 \rightarrow CH_3X + HX\] Alkeny: Reakcja addycji (przyłączanie) - zmiana na alkany, podwójne na pojedyncze: - Z chlorowcami: \[C_nH_{2n} + X_2 \rightarrow C_nH_{2n}X_2\]...
Mydło - sole metali alkalicznych, głównie sodu, magnezu, litu, potasu i kwasów tłuszczowych. Mydła znane są od starożytności i służą od tego czasu jako środki myjące i piorące. Myjący efekt mydeł wynika z ich własności amfifilowych. W wodzie...
1. Trzy stany skupienia cieczy. Wyróżniamy trzy podstawowe stany skupiania: Stały, ciekły i gazowy. a) ciało stałe - ciało wyróżniające się uporządkowanym układem atomów (cząsteczek), które tworzą stałą strukturę zwaną "siecią...
Węglowodory – związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany – węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny – szereg związków...
1. Kwas mrówkowy Właściwości - Bezbarwna, klarowna ciecz - Ostry, drażniący zapach - Temperatura topnienia ok. 8 C - Temperatura wrzenia 100,7 C - Temperatura zapłonu 69 C - Gęstość 1,22 g/cm3 - Jest palny - Dobrze...