Reakcja chemiczna Definicja: Reakcja chemiczna to proces, w którym jedna lub więcej substancji (reaktantów) ulega przekształceniu, tworząc nowe substancje o odmiennych właściwościach fizycznych i chemicznych. Kluczowym aspektem jest zmiana...
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Reakcja ta zachodzi głównie dla...
Wodór - symbol H, gęstość=0,0899g/dm3 Wodór był już prawdopodobnie znany alchemikom, powstaje bowiem w reakcjach metali z kwasami. Wodór odkrył i opisał jako pierwszy angielski chemik w 1776roku HENRY CAVENDISZ (czyt. Kavdysz)....
Kwasy H2SO4 - Kwas siarkowy (VI) H2SO3 - Kwas siarkowy (IV) HNO3 - Kwas azotowy (V) HNO2 - Kwas azotowy (III) H3PO4 - Kwas fosforowy (V) HClO - Kwas chlorowy (I) HClO2 - Kwas chlorowy (III) HClO3 - Kwas chlorowy (V) HClO4 - Kwas...
Wzór sumaryczny: NAOH Wzór strukturalny: Na-O-H Wodorotlenki otrzymuje się głównie dwiema metodami: 1. W reakcji metalu z wodą (głównie wodorotlenek sodu i potasu) np.: 2Na + H2O → 2NaOH + H2 2. W reakcji tlenku metalu z wodą np.:...
Maria Skłodowska-Curie "Jestem z tych, którzy wierzą, iż nauka jest czymś bardzo pięknym." Biografia Maria Skłodowska-Curie urodziła się dnia 7.XI. 1867 r. w Warszawie. Kształciła się początkowo na pensji prywatnej, a następnie w...
1. Stan skupienia (stały, ciekły, gazowy) : Określa formę, w jakiej występuje substancja. Stany te zależą od temperatury i ciśnienia. Stany skupienia mają charakterystyczne właściwości, takie jak objętość i kształt. 2. Postać (dotyczy tylko...
W organizmach zwierząt i roślin bardzo ważną rolę odgrywają węglowodany. Składają się one z węgla wodoru i tlenu. Do węglowodanów należą cukry. Ogólny wzór ma postać: CnH2mOm, gdzie m Cukry dzielimy na: 1. Cukry proste (tzw: monocukry) o...
Wpływ używek (alkohol, narkotyki, papierosy) za zdrowie i życie człowieka. Ludzie uzależniają się od tytoniu, alkoholu, substancji odurzających i psychotropowych, hazardu, seksu, nadmiernego lub niedostatecznego jedzenia oraz wielu innych...
Typy reakcji chemicznych 1. Reakcje syntezy Synteza jest reakcją, w której z dwu lub więcej substancji prostszych powstaje jedna substancja złożona o odmiennych właściwościach chemicznych i fizycznych. A + B ---> AB 2. Reakcje...
1) Główna liczba kwantowa (n) - przyjmuje wartości kolejnych liczb naturalnych 1, 2, 3, ... (wg Bhora K, L, M, ...); - od niej zależy energia danego elektronu; - decyduje o rozmiarach orbitali - im większa wartość n, tym większy jest orbital;...
Wszystkie związki organiczne zawierają w cząsteczkach węgiel. Prawie wszystkie związki organiczne zawierają wodór. Węgiel w tych związkach jest zawsze czterowartościowy. W przyrodzie węgiel występuje w: - stanie wolnym (pierwiastek) – diament,...
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTLENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iz nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Chodzi tu głównie o metale szlachetne...
Cukry to przede wszystkim materiał energetyczny i strukturalny. Ze względu na budowę wyróżniamy cukry proste – glukoza, dwucukry – laktoza, sacharoza i wielocukry – skrobia, celuloza, czyli błonnik, chityna. G L U K O Z A – inaczej cukier...
Związkami organicznymi nazywa się związki węgla. Wyjątkiem są: tlenki węgla, sole kwasu węglowego (węglany) oraz kilka innych, rzadziej spotykanych związków. Terminem „chemia organiczna” określa się gałąź chemii zajmującą się badaniem i...
Atomistyczno czasteczkowa teoria budowy materii Pojecie atomu pojawilo sie w IV w p.n.e.. Wprowadzil je grecki filozof Demokryt z Abdery. Pochodzi ono od greckiego slowa "atomas" (niepodzielny). W XIX w dokonano odkryc naukowych, które utworzyly...
1. Występowanie : Większość tlenków występuje w postaci gazowej. Występują na Ziemi w atmosferze otaczającej naszą planetę. Niektóre z nich to substancje stałe jak np. dwutlenek krzemu ( krzemionka ), tlenek wapnia (wapno palone ) - sypki biały...
1. Związki organiczne są to substancje zawierające w swym składzie węgiel. Wyjątki (związki chemiczne, które mimo iż posiadają w cząsteczce węgiel nie są organicznymi) * tlenki węgla: CO i CO2 * kwas węglowy: H2CO3 * węglany * węgliki * kwas...
Mangan pod względem rozpowszechnienia w dostępnych badaniom częściach globu ziemskiego zajmuje 14 miejsce. Stanowi on 0,085% skorupy ziemskiej i po żelazie jest najbardziej rozpowszechnionym metalem ciężkim. Pierwiastek ten tworzy liczne minerały,...
Reakcja utleniania - to reakcja chemiczna w której jakiś atom (lub ich grupa) przechodzi z wyższego na niższy stopień utleniania. W praktyce daną reakcję nazywamy utlenianiem (zwłaszcza w chemii ograniczonej), gdy struktura danego substratu i...
ROZTWORY są to mieszaniny optycznie jednorodne. ROZTWORY są to układy wieloskładnikowe. Każdy roztwór składa się z rozpuszczalnika, czyli fazy rozpraszającej, oraz przynajmniej jednej substancji rozpuszczonej, czyli fazy rozproszonej....
Sto lat minęło od czasu gdy nasza rodaczka Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie rozpoczęli badania nad odkrytym w 1896 r. przez Henri Becquerela niewidzialnym promieniowaniem emitowanym przez sole uranu. Efektem ich prac było odkrycie...
1. Otrzymywanie i własności węglowodorów aromatycznych Zarówno benzen toluen jak i ksylen należą do grupy związków zwanych węglowodorami aromatycznymi. Głównym źródłem, z którego otrzymujemy wiele węglowodorów aromatycznych i ich pochodnych,...
Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych. Szczątki drzew, żyjących przed milionami lat, pochłonięte zostały przez bagna, tworząc powłokę, która pod naporem kolejnych...
Układ okresowy pierwiastków jest to zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw...
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
Mendelejew Dmitrij I. (1834-1907), chemik rosyjski, profesor chemii technicznej i nieorganicznej uniwersytetu w Sankt Petersburgu, członek czynny PAU. Odkrywca prawa okresowości, na podstawie którego zaproponował w 1869 (niezależnie od J.L....
Są to związki chemiczne, o bardzo szerokim zastosowaniu głównie w przemyśle kosmetycznym i spożywczym. Niezwykle rozpowszechniona w przyrodzie grupa związków powstaje w reakcji działania kwasu na alkohol. Wiele prostych estrów to ciecze o...
Wapienie, skały osadowe składające się z węglanu wapnia (CaCO3), zwykle w postaci kalcytu. Mogą zawierać także domieszki: dolomitu, kwarcu, glaukonitu, pirytu lub minerałów ilastych. Barwa najczęściej biała, żółtawa, szara, niekiedy czerwonawa,...
SOLE to związki chemiczne złożone z atomów i reszt kwasowych. 5 SPOSOBÓW OTRZYMYWANIA SOLI (na poziomie szkoły podstawowej / gimnazjum) 1. metal + kwas = sól + wodór Przykłady : Mg + 2HCl ----> MgCl2 + H2↑ - chlorek magnezu Mg +...
1.Cukrzy dzielą się na trzy podstawowe grupy, a mianowicie: - cukry proste, jednocukry czyli monosacharydy ( od słowa monos - pojedynczy), - polisacharydy niższe zwane oligosacharydami (od oligos - nieliczny), należą tu głównie różne di-, tri-...
Wapień - skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu. Powstają z luźnego osadu wapiennego, który w wyniku różnych procesów ulega lityfikacji. Najbardziej istotnym z tych...
Czym jest żywność? Żywnością nazywamy wszelkie produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, które w stanie naturalnym lub przetworzone stanowią pokarm człowieka. Żywność powinna zawierać podstawowe składniki przemiany materii: wodę,...
Wiązanie atomowe (kowalencyjne) Wiązania atomowe (kowalencyjne) powstają, gdy łączą się ze sobą atomy pierwiastków o takich samych wartościach elektroujemności lub o różnicy elektroujemności mniejszej od 0,4. Wiążące się atomy dążą do...
I. Kwas Chlorowodorowy (HCl): Otrzymywanie: H₂ + Cl₂ → 2HCl Wzory i Budowa: HCl, H(1) Cl(1), H -- Cl Właściwości: - Ciecz bezbarwna. - Dymiący w powietrzu. - Duszący, trujący. - Cięższy od powietrza. - Dobrze rozpuszczalny w...
Są to cząstki, których budowa wewnętrzna nie jest znana i których przy aktualnym stanie wiedzy i techniki nie można dzielić ich na części składowe. Stanowią one podstawowe elementy budowy materii, a ich wzajemne oddziaływania warunkują własności...
Układ okresowy pierwiastków zwany jest również TABLICĄ MENDELEJEWA. Dymitr Mendelejew (1834 – 1907) był to rosyjski chemik, profesor chemii technicznej i nieorganicznej uniwersytetu w Sankt Petersburgu, członek PAU. Ten wybitny człowiek jest...
1. Elektrolity - związki chemiczne, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczne (kwasy, zasady, sole) 2. Nieelektrolity - związki chemiczne, których roztwory wodne nie przewodzą prądu elektrycznego (woda destylowana, cukier, glicerol)...
Kwasy (11) Kwas solny, kwas chlorowodorowy Cl Siarkowodór, sulfon 2S Kwas siarkowy(VI) (kwas siarkowy) 2SO4 Kwas siarkowy(IV) (kwas siarkawy) 2SO3 Kwas azotowy(V) (kwas azotowy) NO3 Kwas azotowy(III) (kwas azotawy)...
NAZWA Hm Rn WZÓR SOLNY HCl SIARKOWODOROWY H2S CYJANOWODOROWY HCN BROMOWODOROWY HBr JODOWODOROWY HJ SIARKOWY (VI) H2SO4 SIARKOWY(IV) H2SO3 WĘGLOWY H2CO3 ORTOFOSFOROWY(V) H3PO4 AZOTOWY(V) HNO3 AZOTOWY(III) HNO2 CHLOROWY(I) HClO...
Alkany to węglowodory nasycone (związki organiczne) w których atomy węgla łączą się bezpośrednio ze sobą wiązaniami pojedynczymi. (Porównaj: alkeny, alkiny) Ogólny wzór sumaryczny alkanów(aczkolwiek nie znajdujący zastosowania w alkanach o...
Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska. Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły. Źródła zanieczyszczeń powietrza Powietrze zanieczyszczają,...
Tłuszcze - zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla. Większość tłuszczów nie ma zapachu,...
Glikol i gliceryna są przedstawicielami alkanow wielowodorotlenkowych Gliceryna:ciecz, o słodkim smaku, ciezsza od wody, rozpuszcza sie w wodzie, nie jest trujaca, jest higroskopijna, zastosowanie: farmacja, do prod. mat. wybuchowych,...
- Aktyn – III - Ameryk – III, IV, V, VI - Antymon – III, V - Argon – brak (gaz szlachetny, nie tworzy związków chemicznych) - Arsen – III, V - Astat – I, III, V, VII - Azot – I, II, III, IV, V - Bar – II - Berkel – III,...
Efekt solny Jednym ze sposobów zwiększenia rozpuszczalności soli trudno rozpuszczalnej jest dodanie soli która nie ma wspólnego jonu z osadem. Rozpuszczalność danego związku zależy tez od pH roztworu. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, ze...
Związki chemiczne w otoczeniu człowieka i ich zastosowanie. Aby doskonale rozpoznać związki chemiczne w otoczeniu człowieka należy wiedzieć, co to jest związek chemiczny, a wiec jest to substancja złożona, zbudowana, z co najmniej dwóch różnych...
Budowa atomu Atom – to najmniejsza część materii Zachowująca jej własności składa się z kilku mniejszych części zwanych elementarnymi cząstkami materii. Takimi jak protony, neutrony , elektrony. - proton - ma ładunek dodatni - elektron –...