Wszystkim organizmom żywym do życia potrzebna jest woda i powietrze, które są podstawowymi zasobami naturalnymi. Bez nich życie na ziemi byłoby niemożliwe. O znaczeniu wody dla życia społeczeństwa i w ogóle życia świadczy chociażby...
Wiele zwierząt i roślin jest u kresu wyginięcia, przez nieumyślną działalność człowieka wobec pobierania surowców z przyrody. Współcześnie człowiek zrozumiał, iż jego przodkowie zbyt nadto czerpali korzyści, które przynosiła im fauna i flora....
Są dwa rodzaje smogu Smog typu Los Angeles Smog fotochemiczny, utleniający- może wystąpić od lipca do października,w temp.24-35 C, powoduje ograniczenie widoczności do 1,6 km. Głównymi zanieczyszczeniami są tlenek węgla, azotu,...
CHŁOPCY DZIEWCZĘTA Od 12 do 14 roku życia: Początek przyspieszonego wzrostu, obniżenie się moszny, powiększenie i wzrost jąder, początek owłosienia twarzy i okolic płciowych. Od 14 do 16 roku życia: Mutacja głosu, wyraźne...
Rozwój cywilizacji odbywa się zawsze kosztem degradacji środowiska naturalnego i to w coraz szybszym tempie i na większej przestrzeni. W tej sytuacji zachodzi konieczność ochrony przyrody na tych terenach, które wyróżniają się szczególnymi...
Dziedziczność-przekazywanie cech potomstwu. Kod genetyczny-szyfr określający strukturę budowanego przez komórkę białka-jest taki sam dla wszystkich organizmów. Zmienność genetyczna-1 para rodzicielska może mieć potomstwo różniące się między...
CIŚNIENIE ATMOSFERYCZNE - ciśnienie w pewnym punkcie atmosfery ziemskiej, wytworzone przez ciężar słupa powietrza nad tym punktem; ciśnienie to maleje wraz ze wzrostem wysokości. Wartość ciśnienia na poziomie morza wynosi ok. 101 kilopaskali,...
Gady to gromada kręgowców której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną, z 18 rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, hatterie i...
Ekologia-zajmuje się badaniem wzajemnych zależności pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem. Zależności te decydują o strukturze i funkcjonowaniu życia na Ziemi. Organizmy żywe i ich środowisko abiotyczne stanowią dwa człony układu...
Należy rozdzielić dwa pojęcia: oddychanie jako wymianę gazową pomiędzy komórkami a środowiskiem (składające się u człowieka z 3faz- oddychania zewnętrznego, rozprowadzania tlenu przez krew i oddychania wewnętrznego) oraz oddychania jako czysto...
Żeby nam nie było smutno, cicho, głucho...mamy ucho. A nawet dwa. Przybliżmy sobie więc ich budowę i funkcje. UCHO jest narządem: -równowagi -słuchu BUDOWA: Ucho składa się z 3 części: ZEWNĘTRZNEJ: małżowina uszna przewód słuchowy...
Nazwa struktury komórki Budowa Funkcje Występowanie jądro komórkowe podwójna błona jądrowa wnętrze jądra wypełnia kariolimfa, w której znajduje się chromatyna (nici DNA) chromatyna spiralizuje się tworząc...
Przyczyny Wirus odpowiedzialny za wywołanie odry należy do rodzaju Morbilivirus, który z kolei należy do rodziny wirusów noszącej nazwę Paramyxoiviriade. Cząsteczki wirusa są przenoszone drogą kropelkową – z wydzielinami układu oddechowego,...
Strategia życia w stadzie jest prosta: przedstawiciele danego gatunku wspierają się wspólnie polując i wychowując potomstwo. Poza tym wzajemnie się ogrzewają, wspólnie szukają pokarmu i chronią się przed drapieżnikami. Życie stadne prowadzą...
KOMÓRKA, JEJ BUDOWA I FUNKCJE. 1.Siła ssąca komórki roślinnej zależy od: a) stężenia substancji rozpuszczonych w soku komórkowym i turgoru b) stężenia substancji rozpuszczonych w soku komórkowym c) turgoru d) nie zależy od stężenia...
W Encyklopedii PWN przy haśle „choroba”, znajduje się taka definicja: „ dynamiczna reakcja ustroju na działanie czynnika chorobotwórczego (...)”. W odniesieniu do układu oddechowego, jest wiele chorób i mają one różny wpływ na nasze ciało i jego...
TŁUSZCZE - niejednorodna grupa cząsteczek nierozpuszczalnych w wodzie, ale rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach organicznych. Inna nazwa tłuszczów to lipidy. Tłuszcze są podstawowym składnikiem struktury komórkowej obok białek i węglowodanów,...
Ochrona przyrody to zachowanie, restytuowanie i właściwe użytkowanie zasobów przyrody i jej tworów ożywionych i nieożywionych , których utrzymanie leży w interesie społeczeństwa ze względów narodowych, naukowych, rekreacyjnych, krajoznawczych....
UWAGA! Od razu zaznaczam, że nauczycielom zadającym ten temat w większości nie chodzi o sam teren Zielonych Płuc Polski, a ogólnie dlaczego lasy są naszymi płucami. Spis treści : I. Lasy w Polsce - struktura II. Historia lasów w Polsce III....
HODOWLA ROŚLIN jest to nauka o ulepszaniu dziedzicznych cech roślin uprawnych oraz działalność praktyczna zmierzająca do wytworzenia lepszych jakościowo odmian. W odróżnieniu od innych nauk o roślinach, zmierzających do zwiększenia plonów przez...
Układ wydalniczy 1.Skład: nerki, moczowody, pęcherz mocz i cewka. 2.Nerki: kształt powiększone ziarno fasoli, lewa nieco wyżej niż prawa, leży za żołądkiem i wątrobą, z każdej wychodzi jeden moczowód, z każdą są związane dwa duże naczynia...
Krwotoki to wydostanie się krwi z naczynia w skutek przerwania jego ciągłości. Są one skutkami urazów. Choroby organizmu wywołujące groźne dla życia to np. rak, gruźlica, wrzody żołądka i dwunastnicy. Nagłe krwotoki pociągające za sobą szybką...
Neurony, czyli komórki nerwowe to elementy, składające się na mózg i układ nerwowy. Komórki nerwowe zaczynają obumierać z chwilą narodzenia i nie mogą być zastąpione nowymi. To jedyne komórki organizmu, które się nie odradzają, chociaż ich...
Człowiek bardzo zmienił środowisko. Ułatwił sobie życie, jednak część z jego działań niszczy przyrodę. Człowiek stworzył samochód, uprościł sobie w ten sposób podróżowanie, jednak spaliny z samochodu zawierają szkodliwe dla środowiska gazy, między...
Mózg Mózg człowieka znajduje się w jamie czaszki. Ciężar mózgu dorosłego człowieka 1200-1400 g. Narząd ten jest z pewnością jednym z najbardziej złożonych pod względem budowy narządem człowieka. Jest najważniejszą częścią układu...
Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku . Anatomiczną postacią tego zmysłu jest narząd wzroku , który składa się z gałki ocznej , aparatu...
Wyżyny to obszary położone na ogół na wysokości powyżej 300 m n.p.m., choć w Polsce nazywamy tak obszary leżące powyżej 200 m n.p.m. Wyżyny znajdują się na każdym kontynencie. Mogą być równinne, faliste lub pagórkowate. Niektóre z nich są położone...
TKANKA NERWOWA Zbudowana jest z komórek nerwowych-neurony(ok.100 miliardów). Podział komórek z uwagi na ilość wypustek: -jednowypustkowa, dwuwypustkowa, pozornie jednowypustkowa, wielowypustkowa. Kształty komórek pierwotnych są bardzo różne,...
CZYNNIKI WZROSTU I ROZWOJU Dzielimy je na endogenne i egzogenne. Czynniki endogenne uwarunkowane są informacją genetyczną. Dzielimy je na:1)symulatory: a)auksyny-stymulują one wzrost wydłużeniowy i hamują rozwój pączków bocznych. Pobudzają rozwój...
Cukry- zbudowane są z CHO inaczej węglowodanów. Dzielimy je na cukry proste i złożone. Proste zbud. Są z jednej cząsteczki mogą mieć od 3-7 atomów węgla. C6H12O6 – glukoza i fruktoza, galaktoza(maja ten sam wzór) Petozyl- ryboza i...
Odkąd zaczęto odnotowywać informacje o ptakach, zniknęło z naszego globu całkowicie 60 gatunków - prawdopodobnie wszystkie z powodów zawinionych przez człowieka. Kilka zostało wytępionych bezpośrednio, masowo wybijanych, jak północnoamerykański...
"Alternatywne źródła energii" Sposród odnawialnych zródel energii popularna jest energia wiatru, która moze byc latwo przeksztalcona w inne energie. W skali swiata wystepowanie wiatrów ma charakter...
Ludwik Pasteur poświęcił się badaniu fermentacji i wykazał, że proces ten zachodzi dzięki działaniu pewnych mikroorganizmów. Udowodnił również, że obecność innych gatunków mikroorganizmów może doprowadzić do powstania niepożądanych produktów w...
Jeżeli chcemy mówić o transporcie przez błony, trzeba zacząć od tego, że błona jest elastyczna, przez co komórka może zmieniać swój kształt. Błona jest też selektywna tzn. wybiorcza, oznacza to, że przepuszcza tylko niektóre substancje. Transport...
Woda jest niezbędna, by w organizmie człowieka mogły zachodzić wszystkie procesy warunkujące jego prawidłowe funkcjonowanie. Wszelkie niedobory płynów w ciele mają wpływ na pracę narządów wewnętrznych i nasz wygląd, dlatego tak ważna jest...
Chemosynteza to proces syntezy związków organicznych z nieorganicznych przy udziale energii wyzwalanej podczas utleniania (najczęściej tlenem atmosferycznym), różnych związków nieorganicznych np. CO, NH3 lub prostych związków organicznych np. CH4,...
Drogi wchłaniania trucizn, przemian i ich wydalania. Trucizna jest to substancja organiczna lub nieorganiczna, która po dostaniu się do organizmu powoduje zaburzenia czynności narządów lub śmierć. Trucizny przedostają się do organizmu przez...
W ostatnich latach stwierdza się systematyczny spadek zapotrzebowania na słomę w rolnictwie. Przyczyną tego stanu jest zmniejszenie pogłowia bydła o ok. 40 %, oraz przechodzenie na stosowanie obór bezściółkowych. Także powszechnie stosowany zbiór...
Kości człowieka tworzą szkielet, którego głównymi funkcjami są: - Dźwiganie ciężaru ciała; - Nadawanie organizmowi wielkości i kształtu; - Ochrona niektórych narządów przed urazami; - Wytwarzanie komórek krwi; - Gromadzenie substancji...
Makro- i mikroelementy, znaczenie dla organizmu człowieka. Treść w załączniku.
Charakterystyka gadów: Budowa morfologiczna: - Części ciała – głowa, szyja, tułów, ogon - Dwie pary kończyn wolnych typu lokomocyjnego o planie budowy takim samym jak u płazów (jednak występują tu różnorodne rozwiązania – beznogie węże i...
BUDOWA KOMÓRKI I JEJ WŁAŚCIWOŚCI Protoplasty tworzą tzw. żywe składniki komórki . Składniki komórek podzielono umownie na dwie grupy : * Plazmatyczne ( żywe) – są to wszystkie błony komórkowe, cytoplazma ,jądro komórkowe z jąderkiem,...
Typy odżywiania: a)samożywne-same wytw. sobie zw. organiczne ze zw.nieorg. (rośliny) b)cudzożywne-pobierają gotowe zw.organiczne ze środowiska (człowiek,zwierzęta) klasyfikacja pierwiastków chemicznych: a)p.biogenne(p.życia) -C, O, H, N, S, P...
Polska należy do krajów o znacznie zanieczyszczonym środowisku. Wiele czynników gospodarczych, społecznych, a zwłaszcza politycznych powodowało, że do końca lat 80 XX wieku stan środowiska naturalnego systematycznie się pogarszał. Polska jest...
Budowa Układ krwionośny człowieka zbudowany jest z: - serca - sieci naczyń krwionośnych: żył, tętnic, naczyń włosowatych Tętnice odprowadzają krew utlenowaną z serca do tkanek, natomiast żyłami krew odtlenowana płynie z tkanek do serca....
Większość płazów może być zarówno na lądzie, jak i w wodzie. Ich naukowa nazwa - Amphibia - oznacza "podwójne zycie". Płazy przechodzą proces przeobrażenia, gdy rozwijają się z larwy w postać dorosłą. Wśród zwierząt tych wyróżnia się...
Biotop – środowisko fizyczne, które tworzą: klimat, ukształtowanie terenu, wody, gleby i skały. Biocenoza i biotop to ekosystem. Ekosystem to np. całość przyrody dużego lasu, łąki, jeziora. W ekosystemach są związki miedzy organizmami a...
Torfowisko Jest to błotne zbiorowisko roślinne, występujące przeważnie w klimacie umiarkowanym i chłodnym, które „dostarcza” torfu. Powstaje w wyniku ciągłego osadzania się osadów na dnie jeziora i zarastania brzegów zbiornika. Zmieniają się...
Układ wydalniczy ? budowa i funkcje oraz choroby. 1. Zadaniem układu moczowego jest zbieranie ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako...