Energia była, jest i będzie potrzebna ludziom w ich życiu. Jej postać, forma czy wykorzystanie może być różne, ale przede wszystkim potrzebujemy jej przy produkcji przemysłowej, transporcie, ogrzewaniu domostw czy oświetleniu. Początkowo tej...
Higiena układu kostnego , ogólnie ruchu , jest bardzo ważna i nie należy jej zaniedbywać a w tym bardziej o niej zapominać. Głównie zainteresujemy się odpowiednim odżywianiem, które jest tutaj kluczowe do prawidłowego funkcjonowania naszego...
1.Blok przedsionkowo – komorowy I, II. III stopnia 2.Trzepotanie i migotanie przedsionków 3.trzepotanie i migotanie komór. BLOK PRZEDSIONKOWO- KOMOROWY: są to zaburzenie przewodzenia przez węzeł przedsionkowo – komorowy , pęczek Hisa lub...
Cukrzyca jest przewlekłym stanem chorobowym, którego zespół objawów klinicznych jest następstwem zaburzeń przede wszystkim gospodarki węglowodanowej w organizmie, ale również wtórnych konsekwencji tego faktu. Zaburzeniem metabolizmu węglowodanów...
I. Wstęp Nietoperze występują prawie na całym świecie, wyjątek stanowi Antarktyda i zimne rejony wokół kola podbiegunowego. Większość gatunków tych ssaków bardziej toleruje klimat zwrotnikowy i podzwrotnikowy niż umiarkowany. Na całym...
Biomy – duże jednostki biocenotyczne, w których przeważa określony typ roślinności uwarunkowanej klimatem i rodzajem gleby; biomy odpowiadają dużym formacjom roślinnym, ale obejmują również zwierzęta w nich występujące Główne cechy klimatu...
I. Pojęcia wstępne : · Filogeneza – (ang. Phylogeny or phylogenesis – gr. pyle - plemię, ród genesis –pochodzenie).Jest to rozwój rodowy, rozwój filetyczny organizmów żywych i poszczególnych ich szczepów od chwili pojawienia się na Ziemi do...
Paznokcie chronią czubki palców rąk i nóg oraz pomagają przy wielu czynnościach wymagających precyzji. Uważane są również za ozdobę. Można dzięki nim określać ogólny stan zdrowia pacjenta i wnioskować o konkretnych chorobach. Paznokcie, zbudowane...
W wyniku połączenia komórki jajowej i plemnika powstaje organizm potomny o charakterystycznej dla siebie kombinacji alleli . Stosując podstawowe reguły dziedziczenia genów, można powiedzieć , z jakim prawdopodobieństwem określone cechy zapisane w...
PASOŻYT- nazywamy organizm żyjący i rozwijający się czasowo lub stale na innym organizmie, który jest jego żywicielem i przynosi mu szkodę. ŻYWICIEL – organizm na którym lub w którym bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku....
Sód jako makroskładnik Zastosowanie Jest najważniejszym kationem płynu pozakomórkowego, ale znajduje się również w tkance kostnej i w mniejszym stężeniu w płynie wewnątrzkomórkowym. Reguluje utrzymanie odpowiedniego ciśnienia osmotycznego i...
Jedną z niewielu dziedzin naukowych, której powstanie określa się dokładna data jest ewolucja. Powstanie ewolucji jako nauki datuje się na 1859 rok, czyli rok wydania przez Karola Darwina książki o tytule „O powstaniu gatunków, drogą doboru...
ANTYKONCEPCJA Antykoncepcja jest działaniem mającym na celu nie tylko uniknięcie nieplanowanej ciąży, ale też wybranie najodpowiedniejszego momentu dla zajścia w ciążę i urodzenia dziecka. Metody zapobiegania ciąży można podzielić na kilka grup....
Cykle rozwojowe Sprzężniaki (Zygomycetes) kopulują całe organy płciowe powstaje wielojądrowa zygota (zygospora) kiełkuje przechodząc mejozę i tworzy strzępkę na jej szczycie tworzy się kulista zarodnia z zarodnikami haploidalnymi...
Jednym z wykładów dr Przemysława Płonki z cyklu „Miedzy biologią a fizyką” był wykład dotyczący wzrostu nowotworów in vivo. Główne zagadnienia związane były z odpornością organizmu, antygenami, tolerancji immunologicznej, wzrostem nowotworów....
WITAMINY A, D, E, K, C, witaminy grupy B Witaminy zaliczane są do składników regulujących i nie są wytwarzane przez organizm człowieka. Biorą one udział w różnych procesach biochemicznych. Ich brak powoduje powstanie różnych chorób. Witaminy...
1.W medycynie Człowiek od zawsze dąży do ułatwiania sobie życia. Od zawsze podąża za nowościami i ku nowościom. Różne gałęzie nauki rozwijają się w różnym tempie. Jedną z prężniej działających dziedzin jest inżynieria genetyczna, czyli w...
Nieustający rozwój człowieka powoduje coraz większy jego wpływ na otoczenie, prowadzi to do zagospodarowywania coraz to nowych i większych terenów na naszej planecie. Powoduje to wymieranie słabszych gatunków roślin i zwierząt, oraz wyniszczanie...
MIĘŚNIOWA TKANKA, tkanka zbud. z wydłużonych komórek zw. włóknami mięśniowymi, odgrywająca podstawową rolę we wszystkich ruchach dzięki zdolności kurczenia się; u kręgowców rozróżnia się tkankę mięśniową gładką, poprzecznie prążkowaną szkieletową...
Efekt cieplarniany - wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania - tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych skutków skażenia środowiska...
Dżuma, choroba zakaźna odzwierzęca, o wysokiej śmiertelności, wywołana przez pałeczkę dżumy. Źródło zakażenia stanowią dzikie gryzonie, głównie szczury. Przenosicielem zarazka jest pchła szczurza. Obecnie występuje prawie wyłącznie w krajach Azji...
Warto wiedzieć na temat HIV ponieważ, to choroba XXI wieku, zagrażająca naszej cywilizacji. Do zakażenia tą straszną chorobą może dojść poprzez transfuzję, czy wstrzyknięcie krwi zakażonej. Wirus HIV upośledza naszą odporność organizmu, może siać...
Nadmierny rozwój turystyki jest nie tylko naszym monopolem. To zmartwienie leśników i tzw. ochroniarzy na całym świecie. Tak od nas odległy i rozległy kraj jak Australia również ma kłopoty z turystami. Może mają nieco odmienne niż my, ale-mają. I...
Cząsteczki ozonu występującego w stratosferze (górne warstwy atmosfery, na wysokości około 30 kilometrów) odfiltrowują część ultrafioletu w zakresie 280-320 nm. Ten rodzaj promieniowania jest bardzo szkodliwy dla organizmów, także dla ludzi,...
Wygląd i ciało: ciało wydłużone, słabo spłaszczone bocznie. Duże łuski, wzdłóz linii bocznej około 45 łusek. Ostre zęby gardłowe, rosnące w dwóch szeregach. Łuski na grzbiecie ciemnozielone, nawet zielonoczarne, białawe na brzuchu, a na bokach...
Oczyszczanie ścieków jest to postępowanie, którego celem jest usunięcie ze ścieków zanieczyszczeń mechanicznych, chemicznych i biologicznych . Uzyskuje się to poprzez usuwanie szkodliwych substancji zawartych w ściekach lub poprzez przetworzenie...
Karaczany, pchły i wszy nie są ze sobą spokrewnione, ale wszystkie są szkodnikami, dokuczającymi ludziom i zwierzętom. Karaczany są prawdziwą plagą niektórych domów-trudno je wytępić, gdyż łatwo się rozmnażają. Głód im nie grozi, zawsze bowiem...
Układ nerwowy jest zbudowany z komórek nerwowych – neuronów oraz komórek glejowych i wyjściółkowych, czyli ependymalnych. Neurony są najważniejszym składnikiem czynnościowym układu nerwowego. Każda z komórek nerwowych tworzy odrębną jednostkę...
Ekologia (gr. okos + lógos = dom + nauka) - nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami, a ich środowiskiem. Określenia ekologia, ekologiczny są często używane w języku potocznym, mając...
A-( akseroftol) , mleko, masło, pomidory, papryka:warunkuje normalny stan skóry nabłonków siatkówki oka, prawidłowy wzrost, wzmaga odporność na zakażenia ropne : kurza ślepota, choroby śluzówek , gruczołów potowych, zahamowanie wzrostu D- (...
Kokaina – jest alkoidem otrzymywanym z liści rośliny o nazwie koka, której największe uprawy znajdują się w Ameryce Południowej – Boliwii i Peru. Charakteryzuje się ona silnym działaniem pobudzającym – wprowadzającym układ nerwowy w stan...
Kwaśne deszcze Źródłem kwaśnych deszczów, zagrażających zarówno lasom jak i zabytkom, jest zanieczyszczenie atmosfery. Te żrące opady są rezultatem reakcji z udziałem lotnych węglowodorów, dwutlenku siarki, tlenków azotu...
Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku. Anatomiczną postacią tego zmysłu jest narząd wzroku, który składa się z gałki ocznej, aparatu ochronnego...
Kalety leżą w dolinie Małej Panwi, zewsząd otoczone lasami, posiadają liczne walory turystyczne; latem bardzo popularny jest wypoczynek nad zbiornikami wodnymi w Zielonej, poza tym o każdej porze roku można pospacerować wśród lasów, łąk i...
1.Historia badań: A)J.Z.Jansen: opisali wiele kom. obserwowanych przez mikroskop B)R.Hooke – 1665 – „Micrographia”, ogłosił wyniki badań korka, stwierdzając iż składa się z małych przestrzeni oddzielonych przegrodami C)A. von Leuvenhoek – 1674...
Od dnia narodzin człowiek rozwija się i stopniowo z bezradnego dziecka, niezdolnego do zadbania o siebie, staja się niezależną istotą ludzką. W tym czasie ciało rozrasta się kilkakrotnie w stosunku do początkowej wielkości i osiąga dziesięć razy...
Rodzaje naczyń krwionośnych: tętnice, żyły, naczynia włosowate. Porównanie tętnicy i żyły: zarówno tętnica jak i żyła mają 3 warstwy ścian, jednak u tętnicy środkowa warstwa (mięśniowa) jest grubsza niż u żyły, ponieważ krew z serca wypływa pod...
Ryjówki nadrzewne Ryjówki nadrzewne z rzędu Scandentia w większości prowadzą nadrzewny tryb życia, chociaż występują tez gatunki naziemne. Są mieszkańcami deszczowych lasów tropikalnych. Uważa się je za najbardziej pierwotna formę ssaków...
Witamina ''Witamina'' - organiczny związek chemiczny, substancja egzogenna dla określonego organizmu. Nazwa pochodzi od łacińskich słów vita (życie) i amina - związek chemiczny zawierający grupę aminową (w rzeczywistości nie wszystkie...
Przewód pokarmowy człowieka rozpoczyna się JAMĄ USTNĄ – w której pokarm ulega rozdrobnieniu, tam pod wpływem śliny rozpoczyna się trawienie, pokarm dostaje się do jamy ustnej przez otwór ustny ograniczony wargami, zęby u dorosłego człowieka 32,...
ATAKSJA, niemożność sprawnego i dokładnego wykonywania ruchów; objaw uszkodzeni rdzenia kręgowego lub móżdżku. BERI-BERI, awitaminoza witaminy B1; występuje gdy głównym pożywieniem jest polerowany ryż; objawy: obrzęki, porażenia mięśni,...
NARZĄDY RUCHU- dzielimy na układ mięśniowy i szkieletowy Ich zadaniem jest zmienianie położenia ciała, zmienianie położenia względem siebie oraz utrzymać odpowiednia postawę i zamortyzowanie upadków. Kości : długie(ramienna, łokciowa)kości...
Sen jest przeciwieństwem stanu czuwania; jest to stan obniżenia wrażliwości na bodźce i częściowej bezwładności organizmu oraz spowolnienia jego funkcji; połączony ze zniesieniem przytomności, występujący okresowo u człowieka oraz u zwierząt z...
Czy współistnienie z osobą zarażoną wirusem HIV stanowi zagrożenie? Czy obawa kontaktu, oraz napiętnowanie, jakim poddawani są nosiciele, ma racjonalne wytłumaczenie? Czy przypadkowy kontakt fizyczny jest powodem do niepokoju? Na te pytania...
TRANSPOZONY - WĘDRUJĄCE DNA Zmiany mutacyjne w genomach organizmów zachodzą stosunkowo rzadko. Skomplikowane, wielostopniowe mechanizmy stoją na straży stabilności składu genetycznego komórki. Zdarzają się jednak w przyrodzie przypadki, że w...
Pierwotniaki w zależności od organellom ruchu dzielimy na: a) orzęski np.(rzęski) –pantofelek, - wilczyk – trąbik b) wiciowce np.(wici) –euglena, - świdrowiec c) zarodziowce np.– ameby d) otwornice np. (nibynóżki) – otwornica...
Inżynieria genetyczna, wprowadzanie do nici kwasów nukleinowych komórki obcych genów, które powodują w niej ekspresję pożądanych, nowych cech, np. wprowadzenie do komórki pałeczki okrężnicy genu warunkującego wytwarzanie insuliny w hodowli...
Hormony-związki chemiczne typu białkowego(nie są enzymami)które koordynują i regulują procesy chemiczne w organizmie 1.Gruczoły dokrewne(wydzielanie wewnętrzne) a)budowa: narządy pozbawione kanałów wyprowadzających mogą występować w ramach...
CO TO SĄ WITAMINY? Witaminami nazywa się szereg różnych związków które: 1. Są składnikami niezbędnymi w żywieniu człowieka dla normalnego przebiegu szeregu procesów zachodzących w jego tkankach. 2. Nie mogą być wytwarzane przez organizm i...