Mechanizm skurczu mięśni
Mięśnie charakteryzuje sprężystość, napięcie umożliwiające szybszą reakcję na pobudzenie oraz zdolność do skurczu . Objawem pracy mięśni jest ich skurcz, który następuje pod wpływem impulsu nerwowego docierającego do włókna mięśniowego za pośrednictwem nerwu ruchowego. Komórka mięśniowa (włókno mięśniowe) wypełniona jest ułożonymi w pęczki włókienkami kurczliwymi ( miofibrylami ), które zbudowane są z dwóch rodzajów włókienek białkowych ( filamentów ), odpowiadających za skurcz...
Cechy żywych organizmów
– specyficzna organizacja, której podstawę stanowi budowa komórkowa, – własny metabolizm, – wewnętrzna stabilność dzięki utrzymywaniu homeostazy, – zdolność do przechowywania i przetwarzania informacji,w tym informacji genetycznej, – dziedziczenie cech podczas samopowielania i reprodukcji, – zmienność zachodząca w replikacji (odtwarzaniu materiału genetycznego) – warunkuje ewolucję organizmów, – możliwość oddziaływań między organizmami, – śmiertelność organizmów. Funkcje życiowe...
Tkanka okrywająca
Tkanka okrywająca chroni roślinę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz nadmiernym parowaniem wody, zapewniając równocześnie roślinie kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Wyróżnia się tkankę okrywającą pierwotną (skórkę) i wtórną (korek). – Skórka występuje na młodych organach roślinnych. Utworzona jest z jednej warstwy komórek. Różnice w budowie skórki uwarunkowane są warunkami życia rośliny oraz funkcją organu, który skórka pokrywa. Wytwory skórki Epiderma...
Tkanka nabłonkowa – nabłonek
Pokrywa ciągłą warstwą powierzchnię ciała zwierzęcia lub wyściela jego narządy i jamy ciała. Cechami specyficznymi tkanki nabłonkowej jest ścisłe przyleganie komórek do siebie oraz ich spolaryzowanie . Część szczytowa tkanki, skierowana ku powierzchni ciała lub do światła przewodu, różni się od części podstawnej, która graniczy z inną tkanką (najczęściej łączną). Powierzchnia podstawna spoczywa na cienkiej i mocnej warstewce substancji międzykomórkowej, zwanej błoną podstawną . Między...
Tkanka mięśniowa
Powstaje z mezodermy. Odgrywa podstawową rolę we wszelkiego rodzaju ruchach dzięki wyjątkowo dużej zdolności jej komórek do aktywnego kurczenia się. Komórki mięśniowe we wszystkich rodzajach tkanek mięśniowych nazywane są włóknami. Wyróżnia się dwa rodzaje tkanki mięśniowej. Tkanka mięśniowa gładka u licznych bezkręgowców tworzy wszystkie mięśnie ciała, natomiast u kręgowców występuje w narządach wewnętrznych, naczyniach krwionośnych, skórze. Tkanka mięśniowa poprzecznie...
Dane z zakresu anatomii porównawczej
Dane z zakresu anatomii porównawczej wynikają z analizy porównawczej budowy i funkcji układów i narządów u różnych grup roślin i zwierząt. Pozwalają określić wspólny plan budowy organizmów oraz zmiany, jakim ulegały w toku ewolucji. Porównanie budowy serca kręgowców (wg Wiśniewski, 1977) Przedmiotem badań anatomicznych są też narządy homologiczne, analogiczne i szczątkowe. – Narządy homologiczne to narządy, które mają jednakowy zasadniczy plan budowy oraz wspólne...
Budowa morfologiczna korzenia
W budowie morfologicznej korzenia wyróżnia się kilka stref: – strefa korzeni bocznych (zawiera uformowane tkanki stałe), – strefa włośnikowa = strefa różnicowania się (w strefie tej komórki różnicują się w skórkę, korę pierwotną, walec osiowy; obecne w skórce włośniki zwiększają powierzchnię wchłaniania wody i soli mineralnych), – strefa wydłużania się =strefa wzrostu (charakteryzuje się intensywnym wzrostem korzenia na długość), – stożek wzrostu (utworzony jest przez...
Protisty grzybopodobne
Obejmują protisty zaliczane dawniej do grzybów, nie są jednak z nimi spokrewnione. Zbudowane są z nitkowatych, wielokomórkowych lub komórczakowych strzępek, czasem ruchliwych śluźni. Mają ściany komórkowe zbudowane z celulozy. Są cudzożywne – saprofityczne lub pasożytnicze. Zalicza się do nich śluzowce i lęgniowce. Śluzowce żyją w glebie lub w martwych pniach drzew. Charakteryzują się obecnością w cyklu rozwojowym wielojądrowego pełzaka, u którego w pewnym momencie wzrasta znacznie masa...
Sprzężniowce
Sprzężniowce zbudowane są ze strzępek komórczakowych. Wytwarzają zarodniki sporangialne lub konidialne. Rozmnażanie płciowe polega na gametangiogamii, w wyniku której powstają zygospory o charakterze przetrwalnikowym. Dominuje u nich haplofaza. Znanymi przedstawicielami są pleśniak i roztoczek, rozwijające się na glebie, ściółce, produktach spożywczych. Cykl rozwojowy sprzężniowców na przykładzie pleśniaka białego (wg Szweykowscy, 2002, zmienione)
Dyscypliny nauk biologicznych
Podział biologii według przedmiotu badań oparty o założenia systematyczne (podział pionowy). Dyscypliny systematyczne Przedmiot badań Systematyczne nauki szczegółowe Przedmiot badań mikrobiologia mikroorganizmy np. bakteriologia, wirusologia bakterie wirusy botanika rośliny np. algologia briologia pterydologia glony mszaki paprotniki mikologia grzyby np. lichenologia porosty zoologia zwierzęta...
Obieg azotu w przyrodzie
Obieg azotu uwarunkowany jest przez kilka procesów: – wiązanie azotu atmosferycznego przez bakterie oraz sinice i przetwarzanie go w azotany dostępne roślinom; – wytwarzanie organicznych związków azotowych przez rośliny oraz pobieranie i przetwarzanie ich przez zwierzęta; – uwalnianie amoniaku ze szczątków organicznych i ich wydalin przez bakterie i grzyby, czyli tzw. amonifikacja ; – przetworzenie amoniaku w azotany w wyniku procesu nitryfikacji przeprowadzanego przez bakterie; –...
Pajęczaki
Pajęczaki są przeważnie organizmami lądowymi. Najczęściej ciało ich dzieli się na głowotułów i odwłok , choć może być też nie podzielone (np. u roztoczy). Posiadają dwie pary odnóży gębowych ( szczękoczułki i nogogłaszczki ) i cztery pary odnóży krocznych . Nie mają czułków. Głównie są drapieżnikami, choć spotykane są pasożyty. Wiele drapieżników posiada gruczoły jadowe . Ich układ pokarmowy przystosowany jest do wysysania płynnego pokarmu: soków roślinnych, krwi lub rozłożonych...
Charakterystyka paprotników
Paprotniki są sztuczną jednostką systematyczną, ponieważ grupuje ona rośliny należące do odrębnych linii rozwojowych. Stanowią grupę morfologiczno-ekologiczną. Do paprotników zalicza się następujące typy: widłakowe, skrzypowe, paprociowe. Pochodzą one od roślin wywodzących się od ryniofitów . Rośliny te występują w środowiskach wilgotnych. Potrzebują wody do zapłodnienia. Mają łodygę, korzenie o charakterze przybyszowych oraz różnie wykształcone liście. W budowie wewnętrznej występują...
Funkcje krwi
Krew pełni w organizmie różnorodne funkcje: – transportuje gazy (O 2, CO 2 ), substancje pokarmowe, substancje wydalnicze, hormony i witaminy; – uczestniczy w procesach obronnych organizmu; – bierze udział w procesach krzepnięcia krwi; – reguluje temperaturę ciała (termoregulacja); – utrzymuje homeostazę wewnątrzustrojową, czyli stałe warunki środowiska wewnętrznego organizmu, poprzez: regulację ilości wody, soli i białek, regulację pH oraz ciśnienia osmotycznego i koloidalnego, a także...
Przewodzenie impulsu nerwowego
Jednostką strukturalną i funkcjonalną układu nerwowego jest neuron . Jego podstawowym zadaniem jest przyjmowanie, przewodzenie i przekazywanie sygnałów, co związane jest z właściwościami błony komórkowej. Przewodzenie impulsu we włóknach nerwowych (bezosłonkowych) (wg Delaney, 1976) Wewnątrz każdej komórki przeważają kationy potasu i aniony organiczne, natomiast w otoczeniu komórki jony sodowe i chlorkowe. Stężenie anionów po obu stronach błony jest zbliżone, różnice dotyczą...
Nabłonki zmysłowe
– biorą udział w odbieraniu bodźców ze środowiska zewnętrznego (np. komórki czuciowe i fotoreceptorowe, nabłonek w błonie węchowej nosa, ślimaku ucha wewnętrznego).
II prawo Mendla
Mendel analizował także dziedziczenie dwóch par cech przeciwstawnych, np. odmiany grochu o nasionach żółtych i gładkich z odmianą o nasionach zielonych i pomarszczonych. Na podstawie przeprowadzonych doświadczeń stwierdził, że przy krzyżowaniu dwóch form różniących się więcej niż jedną parą cech, każda z cech dziedziczy się niezależnie od pozostałych. II prawo Mendla, zwane prawem niezależnej segregacji alleli (współczesne brzmienie): Allele różnych genów są rozdzielane do gamet...
Dryf genetyczny
Dryf genetyczny polega na przypadkowej zmianie częstości alleli w puli genowej. Zjawisko to występuje w małych populacjach, w stosunkowo krótkim czasie. Kierunek zachodzących zmian jest nieprzewidywalny, niezależny od doboru naturalnego. Przykładem działania dryfu genetycznego jest tzw. efekt założyciela oraz efekt wąskiego gardła. – Efekt założyciela pojawia się podczas powstawania nowej populacji z niewielkiej liczby osobników, które po odłączeniu się od populacji macierzystej...
Układ wydalniczy człowieka
Zbudowany jest z parzystych nerek i moczowodów oraz pęcherza moczowego i cewki moczowej. W nerkach można wyodrębnić warstwę korową i rdzenną. Jednostką strukturalno-funkcjonalną nerki jest nefron , utworzony z ciałka nerkowego i kanalika krętego. Ciałko nerkowe składa się z pęczka włośniczek krwionośnych zwanych kłębuszkiem nerkowym, który otacza torebka kłębuszka. W kanaliku nerkowym można wyróżnić kanalik kręty I rzędu, pętlę Henlego i kanalik kręty II rzędu, który uchodzi do...
Budowa szkieletu człowieka
Szkielet człowieka, podobnie jak szkielet większości kręgowców (wyj. krągłouste), można podzielić na część osiową oraz szkielet kończyn wraz z obręczami . Kościec człowieka (wg Delaney, 1976, zmienione)
Struktura wiekowa i struktura płci
Struktura wiekowa warunkowana jest przez rozrodczość, śmiertelność i migracje. Obrazuje udział w populacji osobników będących w różnym wieku. Uwzględniając okresy w życiu osobników, wyodrębnia się trzy klasy wiekowe : wiek przedrozrodczy, rozrodczy, porozrodczy. Analiza struktury wiekowej populacji jest istotna dla przedstawienia prognozy rozwoju populacji. W zależności od liczebności osobników w poszczególnych klasach wiekowych wyróżnia się trzy typy populacji : populacje rozwijające...
Mięczaki
Mięczaki są zwierzętami wodnymi, przede wszystkim morskimi, wyjątek stanowią ślimaki prowadzące lądowy tryb życia. Ciało mięczaków jest miękkie, zbudowane z głowy , nogi i worka trzewiowego , tworzącego po stronie grzbietowej fałd zwany płaszczem . Płaszcz może wytwarzać muszlę zbudowaną z węglanu wapnia i substancji organicznej ( konchioliny ). Głowa jest różnie wykształcona – najlepiej u ślimaków i głowonogów, u małży ulega redukcji. Narządem ruchu jest pokryta śluzem noga, która u...
Tkanka miękiszowa
Tkanka miękiszowa wypełnia ciało rośliny. Zbudowana jest z żywych, cienkościennych komórek o dużych wakuolach. Między komórkami występują przestwory międzykomórkowe. Dzięki słabemu zróżnicowaniu komórek miękiszu mogą z nich powstawać merystemy wtórne. Ze względu na pełnione funkcje wyróżnia się kilka typów tkanki miękiszowej. Rodzaje tkanki miękiszowej: – Miękisz zasadniczy nie posiada specjalnych przystosowań w budowie i funkcjach. Wypełnia przestrzenie między innymi...
Wybrane hormony gruczołów dokrewnych człowieka i ich działanie fizjologiczne
Gruczoł dokrewny Hormon Działanie fizjologiczne oraz skutki zaburzeń w wydzielaniu hormonu Podwzgórze – wydziela do płata przedniego przysadki – wydziela do płata tylnego przysadki liberyny (neurohormon) pobudzanie wydzielania przez przysadkę hormonów tropowych → zaburzenia w gospodarce hormonalnej ustroju statyny (neurohormon) hamowanie wydzielania hormonów tropowych → zaburzenia w gospodarce hormonalnej ustroju wazopresyna...
Rola białek w organizmie
– pełnią funkcje strukturalne (budulec struktur komórkowych: błon i koloidów komórkowych, chromatyny, składnik tkanek łącznych, wytworów naskórka kręgowców, płynów ustrojowych); – jako enzymy biorą udział w katalizie enzymatycznej; – transportują i magazynują substancje (np. hemoglobina, ferrytyna); – umożliwiają ruch (białka motoryczne: miozyna, dyneina); – uczestniczą w sygnalizacji (hormony białkowe, czynniki wzrostu); – biorą udział w regulacji genów; – stanowią ochronę immunologiczną...
Receptory
Są to wyspecjalizowane i zróżnicowane pod względem budowy komórki lub ich zespoły, względnie obwodowe zakończenia neuronów czuciowych, które posiadają zwiększoną pobudliwość na określoną formę energii. Umożliwiają przekazanie do ośrodkowego układu nerwowego informacji o środowisku zewnętrznym lub wewnętrznym. Ze względu na wzajemne położenie źródła bodźca oraz receptora wyróżnia się: – eksteroreceptory – odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego: – telereceptory – źródło bodźca...
Praptaki
Praptaki reprezentowane są przez pochodzącego z okresu jury praptaka, który posiadał wiele cech zarówno gadzich, jaki ptasich. Cechami gadzimi jest obecność zębów, brak grzebienia mostka, długi ogon składający się z wielu kręgów, kończyny przednie o trzech palcach zakończonych pazurami. Cechą ptasią była obecność piór pokrywających ciało.
I prawo Mendla
Przy krzyżowaniu odmian, np. o kwiatach białych i czerwonych, Mendel otrzymywał w pokoleniu pierwszym (F1) mieszańce tylko o kwiatach czerwonych. W pokoleniu drugim (F2) otrzymanym przez samozapylenie lub wzajemne krzyżowanie mieszańców powstały osobniki o kwiatach białych i czerwonych, zawsze w stałym stosunku: ¾ czerwonych i ¼ białych. Nastąpiło zatem rozszczepienie cechy. Na podstawie wyników doświadczeń Mendel przyjął, że za wystąpienie cech dziedzicznych odpowiedzialne są parzyste...
Tkanka łączna
Charakteryzuje ją bardzo duże zróżnicowanie budowy i funkcji. Cechą wspólną poszczególnych rodzajów tkanek łącznych jest podobny plan budowy – składają się z komórek oddzielonych od siebie na ogół obfitą substancją międzykomórkową. Tkanki te łączą i wiążą ze sobą inne tkanki oraz narządy. Pełnią w organizmie funkcję wypełniającą, podporową, odżywczą, transportową oraz obronną. Powstają z mezenchymy, niezróżnicowanej tkanki łącznej zarodkowej. W dorosłym organizmie nie można odgraniczyć...
Prawo Hardy’ego-Weinberga
Stan populacji, w którym częstość występowania alleli poszczególnych genów utrzymuje się bez zmian z pokolenia na pokolenie, opisuje prawo Hardy’ego-Weinberga . Głosi ono, że jeżeli kojarzenie jest losowe, nie występują mutacje, nie działa dobór naturalny ani dryf genetyczny, nie zachodzi migracja, a populacja jest dostatecznie duża, to częstość występowania wszystkich alleli w populacji jest stała i brak jest zmian ewolucyjnych. Populacja znajduje się w stanie równowagi genetycznej....
Znaczenie roślin nasiennych
Rośliny nasienne odgrywają istotną rolę w przyrodzie,gdyż: – stanowiąc początkowe ogniwo w łańcuchach pokarmowych dostarczają materii organicznej w ekosystemach wykorzystywanej jako pokarm przez konsumentów i destruentów, – są głównymi obok glonów dostarczycielami tlenu do atmosfery, – mają wpływ na warunki klimatyczne na Ziemi (zwłaszcza tropikalne lasy deszczowe), – chronią Ziemię przed wysychaniem i erozją, – dają schronienie innym organizmom. Rośliny nasienne są ważne dla...
Tasiemce
Tasiemce są także pasożytami wewnętrznymi. Ich długienciało składa się z główki , szyjki oraz wielu członów , przy czym najmłodsze człony powstają dzięki podziałom w szyjce. Tasiemce wchłaniają strawiony pokarm żywiciela przez powłokę ciała. Są obojnakami . Rozwój ich jest złożony–na ogół z kilkoma pokoleniami larw i co najmniej jednym żywicielem pośrednim . Żywicielami pośrednimi mogą być bezkręgowce wodne i ryby lub ssaki roślinożerne. Żywicielem ostatecznym jest ssak drapieżny lub...
Męski układ rozrodczy
Męski układ rozrodczy wytwarza plemniki, umożliwia ich wprowadzenie do żeńskich dróg płciowych, produkuje hormony męskie – androgeny. Tworzą go narządy płciowe zewnętrzne i wewnętrzne. Wewnętrznymi narządami płciowymi są: jądra, najądrza, nasieniowody, pęcherzyki nasienne, gruczoł krokowy; zewnętrznymi: prącie i moszna. – Moszna jest workiem skórno-mięśniowym, w którym znajdują się jądra. Dzięki temu wytwarzanie plemników odbywa się w optymalnej dla nich temperaturze, o 2-3°C niższej...
Faza lutealna
Faza lutealna obejmuje okres od owulacji do następnego krwawienia (zwykle 14 dni). Wytwarzany przez ciałko żółte hormon progesteron powoduje dalsze pogrubienie błony śluzowej macicy oraz wydzielanie przez komórki macicy płynu odżywczego dla przyszłego zarodka. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, ciałko żółte przestaje wydzielać progesteron i ulega degeneracji. Efektem są zmiany w błonie śluzowej macicy: skurcz naczyń krwionośnych, obumieranie komórek błony śluzowej. Ostatecznie...
Jeden gen determinuje jedną cechę
Jeden gen determinuje jedną cechę. Możliwe są przy tym trzy rodzaje relacji między dwoma allelami danego genu. – Dominacja zupełna polega na nieujawnianiu się allelu recesywnego w obecności allelu dominującego. Heterozygota posiada wówczas fenotyp taki sam, jak homozygota dominująca . Stosunek fenotypów w pokoleniu F 2 wynosi 3:1, jeśli badana jest jedna cecha autosomalna lub 9 : 3 : 3 : 1, gdy rozpatruje się dziedziczenie dwóch niesprzężonych cech. Dominacja zupełna występuje np....
Oddziaływania antagonistyczne
Oddziaływania antagonistyczne między populacjami są niekorzystne dla jednej lub obu populacji. Do oddziaływań takich należy drapieżnictwo, pasożytnictwo, konkurencja, allelopatia, amensalizm. – Drapieżnictwo polega na chwytaniu i zabijaniu jednych organizmów przez drugie w celu zdobycia pokarmu. Odgrywa ono istotną rolę w biocenozie, umożliwiając selekcję osobników chorych i słabych. Dzięki drapieżnictwu rośnie też różnorodność biologiczna, gdyż drapieżcy zmniejszając zagęszczenie w...
Protisty zwierzęce, czyli pierwotniaki
Są jednokomórkowymi organizmami heterotroficznymi. Komórka otoczona jest pellikulą o różnej grubości. Nie posiadają ściany komórkowej, choć niektóre mogą tworzyć na zewnątrz komórki pancerzyki utworzone z krzemionki, węglanu wapnia, a nawet z elementów celulozowych. Z reguły poruszają się aktywnie. Wyjątek stanowią niektóre pasożyty, które zatraciły zdolność ruchu. Różnorodność kształtów jest w tej grupie protistów olbrzymia, ale wszystkie formy można sprowadzić do następujących typów:...
Choroby układu wydalniczego
Do chorób układu wydalniczego należą: – zapalenia pęcherza moczowego, miedniczek nerkowych, kłębuszków nerkowych, – mocznica – upośledzenie oczyszczania krwi przez nerki na skutek ich uszkodzenia, – kamica nerkowa – powstawanie nierozpuszczalnych złogów w nerkach lub pęcherzu moczowym, – moczówka prosta – nadmierne wydalanie moczu spowodowane niedoborem wazopresyny, – przerost prostaty u mężczyzn, powodujący utrudnienia w wydalaniu moczu.
Zmęczenie mięśni
Zmęczenie mięśni jest przejściową niezdolnością do pracy, wywołaną nadmierną aktywnością, która ustępuje po wypoczynku. Przyczynami zmęczenia mięśni są: – upośledzenie przekazywania impulsów nerwowych w obrębie neuronu, – wyczerpanie zapasu acetylocholiny wydzielanej do synapsy, – zużycie materiałów energetycznych (glikogenu, ATP, fosfokreatyny), – nagromadzenie produktów przemian metabolizmu zakłócających pracę mięśni (kwas mlekowy). Objawami zmęczenia mięśni są: – zmniejszenie...
Owoc
Owoc służy do ochrony nasion oraz do ich rozsiewania. Powstaje ze ściany zalążni na skutek jej rozrastania. W jego powstawaniu mogą też uczestniczyć inne części kwiatu, np. dno kwiatowe (są to tzw. owoce rzekome, czyli pozorne). Owoce są różnie wykształcone. Ich podział wynika ze sposobu ich powstania (ilości zalążków oraz kwiatów, które biorą udział w powstaniu owocu), a także uwarunkowany jest posiadanymi przez owoce cechami. owoce pojedyncze suche mięsiste...
Mózgowie
Mózgowie dzieli się na kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie (obejmuje móżdżek i most) oraz rdzeń przedłużony. Schemat mózgowia człowieka Rdzeń przedłużony zawiera ośrodki nerwowe regulujące czynności odruchowe : oddychanie, krążenie krwi oraz pracę serca, połykanie, ssanie, wymioty, wydzielanie potu. Między rdzeniem przedłużowym a śródmózgowiem leży most , który łączy różne części mózgu ze sobą. Móżdżek odpowiada za koordynację ruchową i napięcie...
Sukcesja ekologiczna
Sukcesja jest uporządkowanym procesem przekształcania się ekosystemu, podczas którego zachodzą stopniowe zmiany jego składu gatunkowego i warunków środowiska abiotycznego pod wpływem biocenozy. W przemianach sukcesyjnych kolejne zespoły organizmów zastępowane są przez inne – o coraz większym stopniu złożoności. Sukcesję rozpoczyna stadium pionierskie , po którym następują stadia pośrednie , zwane seralnymi , prowadzące do stadium trwałego i w pełni ustabilizowanego, zwanego...
Biosynteza kwasów nukleinowych i białek
Kwasy nukleinowe są nośnikami informacji genetycznej. Aby ta informacja mogła być wykorzystana, musi nastąpić jej powielenie. U większości organizmów podstawową matrycę stanowi DNA. Tylko u nielicznych wirusów matrycą jest RNA (przekopiowany i tak w komórce gospodarza na jego DNA). Gdy komórka dzieli się na komórki potomne, cząsteczka DNA kopiowana jest w całości – ulega wtedy replikacji. Może być też kopiowany fragment DNA zawierający informację o jednym lub kilku białkach – zachodzi wtedy...
Mechanizmy odpowiedzi immunologicznej
Odpowiedź immunologiczna to złożony zespół reakcji obronnych organizmu. Obejmuje rozpoznanie antygenu oraz jego neutralizację i eliminację . Na odpowiedź immunologiczną składa się odpowiedź typu komórkowego i humoralnego , przy czym oba te mechanizmy przebiegają równolegle i są współzależne od siebie. Odpowiedź immunologiczna następuje, gdy mechanizmy odporności nieswoistej okażą się nieskuteczne. W początkowej fazie neutrofile i makrofagi fagocytują drognoustroje, po czym...
Krążenie krwi
Krążenie krwi odbywa się w dwóch obiegach. Schemat krążenia krwi człowieka (wg Encyklopedii PWN) Mały obieg krwi ( płucny ) zaczyna się od prawej komory, skąd krew zostaje wyrzucona do tętnicy płucnej. Jest to krew odtlenowana. Tętnica płucna rozdziela się na dwa odgałęzienia, które wchodzą do każdego z płuc, gdzie tworzą sieć naczyń włosowatych. Po wymianie gazowej utlenowana krew wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka, a stamtąd do lewej komory. Duży obieg krwi...
Podział białek
– ze względu na skład chemiczny wyróżnia się: białka proste – zbudowane są wyłącznie z aminokwasów. Rodzaje białek prostych Przykłady białek prostych histony białka związane z DNA albuminy białka obecne w mleku, jajach, surowicy krwi globuliny immunoglobuliny, fibrynogen, miozyna, obecne też w mleku i jajach skleroproteiny kolagen, keratyna białka złożone – oprócz aminokwasów zawierają składnik niebiałkowy,...
Krew
Krew jest swoistą tkanką łączną. Składa się z płynnego osocza i elementów morfotycznych.
Choroby krwi i układu krążenia
Hemofilia – uwarunkowane genetycznie zaburzenia w krzepnięciu krwi. Anemia (niedokrwistość) polega na zmniejszeniu liczby erytrocytów oraz hemoglobiny poniżej normy. Przyczyny są różne, np. utrata krwi, niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B 12 w pożywieniu, złe wchłanianie żelaza w jelitach, uszkodzenie szpiku kostnego. Białaczka związana jest z niekontrolowanym namnażaniem się leukocytów, przy równoczesnej ich niezdolności do różnicowania się i dojrzewania, przez co nie...
Szkielet osiowy
Szkielet osiowy obejmuje czaszkę, kręgosłup i klatkę piersiową. Czaszka składa się z: – mózgoczaszki chroniącej mózg (utworzona z kości czołowej, parzystych kości ciemieniowych, klinowych, skroniowych ochraniających narząd słuchu i równowagi oraz kości potylicznej z otworem potylicznym wielkim, przez który przechodzi rdzeń kręgowy), – trzewioczaszki, chroniącej początkowe odcinki dróg pokarmowych i oddechowych oraz narząd wzroku, węchu i smaku, a ponadto uczestniczącej we wstępnej...