profil

Receptory

poleca 53% 86 głosów

Są to wyspecjalizowane i zróżnicowane pod względem budowy komórki lub ich zespoły, względnie obwodowe zakończenia neuronów czuciowych, które posiadają zwiększoną pobudliwość na określoną formę energii. Umożliwiają przekazanie do ośrodkowego układu nerwowego informacji o środowisku zewnętrznym lub wewnętrznym.

Ze względu na wzajemne położenie źródła bodźca oraz receptora wyróżnia się:
eksteroreceptory – odbierają bodźce ze środowiska zewnętrznego:
– telereceptory – źródło bodźca znajduje się w pewnej odległości od organizmu (receptory węchu, wzroku, słuchu);
– receptory kontaktowe – bodziec pochodzi ze źródła, które działa bezpośrednio na ciało (receptory dotyku, ucisku, bólu, ciepła i zimna, smaku).
interoreceptory – odbierają informacje z wnętrza organizmu:
– proprioreceptory – rejestrują informacje o położeniu i wzajemnych ruchach części ciała (narząd równowagi, receptory rozmieszczone w mięśniach, ścięgnach i stawach);
– wisceroreceptory – odbierają informacje o stanie narządów wewnętrznych.

Jeden z rodzajów receptorów skóry (wg Z. Ewy, 1975)
Jeden z rodzajów receptorów skóry (wg Z. Ewy, 1975)

Ze względu na rodzaj odbieranej energii wyróżnia się:
mechanoreceptory – np. receptory dotyku, ucisku, wibracji;
termoreceptory – receptory ciepła i zimna;
chemoreceptory – receptory węchu i smaku, receptory rejestrujące np. zmiany pH, zmiany stężenia substancji w płynach ustrojowych;
fotoreceptory – receptory wrażliwe na światło;
nocyreceptory – receptory bólowe.

Działający na receptor bodziec powoduje depolaryzację błony, określaną jako potencjał receptorowy. Jeśli przekroczy on pewną wartość krytyczną, wywołuje impuls elektryczny przesyłany następnie do odpowiedniego ośrodka w mózgu.

Zapamiętaj

W receptorach odpowiedni rodzaj energii różnych bodźców ulega zamianie na potencjał bioelektryczny, zwany receptorowym. Jest to potencjał czynnościowy, którego częstotliwość zależy od właściwości bodźca oraz rodzaju narządu zmysłu.
Niektóre zwierzęta posiadają też: • elektroreceptory – receptory umożliwiające odbieranie sygnałów elektrycznych wysyłanych przez inne zwierzęta( np. u rekinów); • magnetoreceptory – umożliwiają orientację w polu magnetycznym (np. ptakom podczas wędrówki, pszczołom w czasie lotu).

Podoba się? Tak Nie

Materiał opracowany przez eksperta

Czas czytania: 1 minuta