profil

Mięczaki

drukuj
poleca 82% 233 głosów

Mięczaki są zwierzętami wodnymi, przede wszystkim morskimi, wyjątek stanowią ślimaki prowadzące lądowy tryb życia. Ciało mięczaków jest miękkie, zbudowane z głowy, nogi i worka trzewiowego, tworzącego po stronie grzbietowej fałd zwany płaszczem. Płaszcz może wytwarzać muszlę zbudowaną z węglanu wapnia i substancji organicznej (konchioliny). Głowa jest różnie wykształcona – najlepiej u ślimaków i głowonogów, u małży ulega redukcji. Narządem ruchu jest pokryta śluzem noga, która u głowonogów przekształca się w ramiona i lejek. Między płaszczem a workiem trzewiowym znajduje się jama płaszczowa, do której uchodzą przewody narządów wydalniczych, gruczołów rozrodczych, otwór odbytowy. W jamie płaszczowej zachodzi wymiana gazowa poprzez skrzela (u mięczaków wodnych) lub za pośrednictwem ukrwionych powierzchni wewnętrznych, zwanych jamą płucną (u ślimaków lądowych). U mięczaków sztywność ciała nadaje szkielet hydrauliczny. Jeśli występuje muszla, pełni funkcję szkieletu zewnętrznego. U głowonogów pojawiają się zaczątki szkieletu wewnętrznego w postaci chrzęstnej puszki mózgowej pełniącej funkcję ochronną.

Układ pokarmowy jest zróżnicowany na jelito przednie, środkowe i tylne. W gardzieli znajdują się szczęki oraz tarka służąca do rozdrabniania pokarmu (struktur tych nie posiadają małże). Do jelita środkowego uchodzi produkujący enzymy gruczoł trzustkowo-wątrobowy. Niektóre mięczaki wytwarzają jad.
Układ krwionośny u ślimaków i małży jest otwarty. Występuje w nim serce. U głowonogów układ krwionośny jest bardziej zaawansowany ewolucyjnie. Jest półzamknięty, gdyż płynąca w naczyniach krwionośnych krew tylko w niewielkim stopniu wylewa się do zatok krwionośnych. Ponadto występuje drugie serce, tzw. serce skrzelowe, czego konsekwencją jest powstanie dwóch obiegów krwi. Narządami wydalniczymi są zmodyfikowane metanefridia. W układzie nerwowym zaznacza się stopniowa centralizacja zwojów głowowych, najsilniejsza u głowonogów. Narządami zmysłów są czułki, statocysty i oczy proste. Tylko u głowonogów wykształciły się oczy pęcherzykowate, wprawdzie o innym pochodzeniu, ale równie doskonałe jak oczy kręgowców (m.in. zdolne do akomodacji).

Większość ślimaków i część małży jest obojnakami. Rozdzielnopłciowe są chitony, jednotarczowce, łódkonogi, głowonogi i niektóre ślimaki. U głowonogów i większości ślimaków płucodysznych rozwój jest prosty. U innych mięczaków rozwój jest złożony, z larwą zwaną trochofora, podobną do larwy wieloszczetów. U małży i ślimaków występuje druga postać larwalna, zwana weligerem.

Przedstawiciele mięczaków (wg Lewiński, 2004)
Przedstawiciele mięczaków (wg Lewiński, 2004)

Wśród gromad mięczaków na uwagę zasługują: chitony, jednotarczowce, łódkonogi, ślimaki, małże, głowonogi.

Zapamiętaj

Mięczaki mają ciało miękkie, zróżnicowane na głowę, worek trzewiowy oraz nogę. Worek trzewiowy okryty jest płaszczem, który może produkować muszlę. W poszczególnych grupach mięczaków podstawowe części ciała mogą ulegać różnym modyfikacjom. Mięczaki pojawiły się w kambrze i są jedną z najstarszych grup zwierząt.
Prawnie chronionymi mięczakami w Polsce są m.in. szczeżuje, skójki, ślimak winniczek.
Zakłada się, że pierścienice i mięczaki pochodzą od wspólnego przodka. Segmentacja ciała, cecha wykształcona w związku z ruchliwym trybem życia, nie została utrwalona w linii ewolucyjnej mięczaków, które przyjęły mało ruchliwy tryb życia (ruchliwy tryb życia głowonogów pojawił się wtórnie).

poleca 49% 33 głosów

Chitony

Chitony należą do starej i odrębnej linii rozwojowej mięczaków. Mają ciało wydłużone, pokryte rzędem płytek zachodzących na siebie dachówkowato. Głowa jest zredukowana. W budowie wewnętrznej zaznacza się metameria. Występują w morzach, niektóre w strefie przybrzeżnej.

poleca 43% 26 głosów

Jednotarczowce

Jednotarczowce to grupa reliktowa, reprezentowana współcześnie przez kilka gatunków morskich. Szczyt rozwoju przeżyły w kambrze. Mają ciało okrągłe lub owalne, okryte symetryczną muszlą. Cechuje je metameryczna budowa narządów wewnętrznych.

poleca 29% 21 głosów

Łódkonogi

Łódkonogi są spokrewnione z małżami. Posiadają muszlę w kształcie rurki otwartej na obu końcach. Żyją w morzach.

poleca 51% 116 głosów

Ślimaki

Ślimaki charakteryzują się wtórną asymetrią budowy . Większość posiada spiralnie skręconą muszlę. Na dobrze wyodrębnionej głowie znajdują się czułki i oczy. Silnie rozwinięte mięśnie nogi oraz pokrywający ją śluz umożliwiają pełzanie ślimakom lądowym, a niekiedy pływanie u morskich. Morskie ślimaki są przeważnie drapieżnikami i padlinożercami, lądowe na ogół są roślinożerne. Wyróżnia się ślimaki przodoskrzelne , tyłoskrzelne i płucodyszne . Ciało ich jest nagie lub okryte...

poleca 58% 121 głosów

Małże

Małże wytwarzają muszlę dwuczęściową , zbudowaną z trzech warstw: konchiolinowej, porcelanowej i perłowej. Obie części muszli są ze sobą połączone za pomocą więzadła, zatrzasku i mięśni. Ciało ich zbudowane jest z klinowatej nogi i worka trzewiowego, głowa uległa redukcji . Większość żyje w morzach, a znane są też gatunki słodkowodne. Prowadzą mało ruchliwy lub osiadły tryb życia. Odżywiają się cząstkami organicznymi, które filtrują z wody. Woda z tlenem oraz cząsteczkami...

poleca 61% 223 głosów

Głowonogi

Głowonogi wśród mięczaków osiągnęły najwyższy stopień organizacji. Prowadzą ruchliwy, drapieżny tryb życia. Ciało składa się z głowy otoczonej wieńcem ramion oraz lejka , który służy do wyrzucania wody z jamy płaszczowej, co umożliwia ruch na zasadzie odrzutu. Muszla jest silnie zredukowana lub jej brak. Na ramionach znajdują się przyssawki. Mają silnie rozwinięty mózg otoczony puszką z tkanki chrzęstnej oraz bardzo dobrze rozwinięte oczy. Wykazują dużą inteligencję oraz rytuały...

Przydatne hasło? Tak Nie
Podobne teksty: