Średniowiecze.
ŚREDNIOWIECZE to okres w dziejach Europy, którego granice chronologiczne wyznacza kilka umownych dat: za początek przyjmuje się 476 r.n.e. (upadek cesarstwa zachodniorzymskiego), natomiast koniec to w zależności: 1453 (upadek cesarstwa...
Sztuka romańska - Architektura, Rzeźba i Malarstwo od XI do XIII wieku
Sztuka romańska rozwinęła się w Europie w XI - XIII wieku. Poprzedzona była sztuka przedromańską, i wyrosła na podłożu sztuki późno-antycznej. W sztuce romańskiej na czoło wysunęła się architektura, której były podporządkowane rzeźba i malarstwo...
Średniowieczna filozofia.
Średniowieczna filozofia opierała się na teocentryźmie, tzn. na założeniu, że cały świat koncentruje się wokół Boga. Bóg był uznawany za najwyższą wartość i doskonałość, to jemu podporządkowywano całe życie człowieka. To Bóg stworzył świat, to...
"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski" jako zabytki literatury polskiej.
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w "Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z...
Czy wzorce osobowe doby średniowiecza miałyby szanse przyjąć się w świecie współczesnym?
Współczesne czasy znacznie różnią się od czasów średniowiecznych w Europie. Różnica polega na innym spojrzeniu ludzi na świat i ich własnym postępowaniu. Duży wpływ na rozwój światopoglądu człowieka wywierała etyka, za którą stała teologia i...
Człowiek współczesny wobec ideałów Średniowiecza.
Człowiek jako zwierzę stadne wykształciło skomplikowany system porozumiewania się, jego złożoność i ilość gestów znacznie wyróżnia nas z pośród innych zwierząt. Czyniąc nas w swoim mniemaniu bardziej wartościowymi i inteligentniejszymi, jednak...
Czy średniowieczny wzorzec osobowy władcy miałby szansę realizacji wśród współcześnie rządzących?
Czy jest to możliwe w obecnych czasach, gdzie politycy (oczywiście są chlubne wyjątki) patrzą tylko na swoje dobro, ewentualnie na dobro swoich kompanów z partii? Należałoby porównać wzorce osobowe władcy średniowiecznego ze statystycznym...
Analiza porównawcza "Bogurodzicy" i "Lamentu Świętokrzyskiego"
Utwory "Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski" można zaliczyć do arcydzieł liryki średniowiecza. Pierwszy z nich pochodzi z połowy XIII w. i jest uważany za najstarszą polską pieść religijną. Drugi znany również jako "Żale Matki Boskiej...
Średniowieczne nawiązania w literaturze późniejszych epok.
A. Współczesna poezja - np. Stanisław Grochowiak. Poetę tego charakteryzuje fascynacja epoką średniowiecza, podejmowanie tematów takich, jak miłość i śmierć, piękno i brzydota - typowych dla wieków średnich. Grochowiak przywołuje także motyw...
Jak ludzie średniowiecza wyobrażali sobie śmierć i jakie odczucia, skojarzenia, refleksje ona w nich wywoływała?
Większość wydanych i pisanych utworów w średniowieczu była anonimowa. Tematem dzieł było życie duchowne człowieka wierzącego w Boga. Przedstawiały go w chwilach śmierci, miłości i walki, jednak religia była najważniejsza. Ludzie zdawali sobie...
Najdawniejsze zabytki j. Polskiego
Piśmiennictwo zawitało do Polski wraz z łaciną pod koniec X wieku. Pisaniem i piśmiennictwem zajmowali się duchowni, pisarze - skryptorzy, a ozdabiali je inicjałami i barwnymi miniaturami iluminatory, również duchowni. Wiele ksiąg zawdzięczamy...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
1*Średniowiecze-epoka w hist. Europy miedzy V a XV w. Początek upadek Rzymu 476 a koniec 1450(czcionka) 1453(Konstantynopol)1492(Kolumb) Medium aevum-„wieki średnie”*teocentryzm-kluczowa idea średniowiecza-życie ludzkie podporządko jest wierze w...
Średniowiecze
ŚREDNIOWIECZE teocentryzm - Bóg w centrum zainteresowania (Ad maiorem Dei gloria - wszystko na chwałę Boga); teologia - królowa nauk - uzasadnianie istnienia Boga; scholastyka - filozofia szkolna wykorzystująca zasady logiki Arystotelesa w...
Hrabia Roland - opracowanie "Pieśni o Rolandzie".
Hrabia Roland jest uznawany za wzór rycerza chrześcijańskiego. Świadczą o tym jego cechy – jak rycerz walczył i umierał, kochał, służył swej ojczyźnie, wreszcie oddał za nią życie, wiernie służył cesarzowi, a mając do wyboru hańbę lub śmierć –...
Zabytki piśmiennictwa polskiego
1. "Geograf bawarski" IX w. - spis nazw polskich plemion 2. "Dagome index" X w. - najdawniejszy polski dokument, Mieszko I oddaje państwo pod opiekę papieżowi, nazwy geograficzne 3. "Kronika Theimara" X-XI w. - nazwy plemion...
Czy błędni rycerze są wśród nas?
Błędni rycerze byli wędrownymi, średniowiecznymi wojownikami, szukającymi niezwykłych przygód, zawsze walczącymi w obronie czci dam swego serca. W naszych czasach pojęcie rycerza jest interpretowane inaczej. Jest nim człowiek szlachetny, uczciwy,...
Wizja piekła w świetle różnych tekstów kultury
Piekło od wieków nas intryguje i zmusza do przemyśleń. Wizja piekła zmienia się w toku historii ludzkości, wraz z nastawaniem nowych epok, zmianą stosunku do życia czy też wyznawaną wiarą. Przez wieki w naszej świadomości utrwaliło się kilka...
Taniec śmieci w średniowieczu.
Dzieła plastyczne w średniowieczu przedstawiające taniec śmierci posiadają cechy groteski. „Taniec śmierci” Bernta Notke przedstawia upiorną śmierć pomiędzy królem w złotej koronie i płaszczu, rycerzem w błyszczącej zbroi, tłustym mnichem oraz...
Średniowieczna kobieta.
W średniowieczu moja pozycja uległa gruntownemu pogorszeniu czego doprowadziło współdziałanie kilku, nawzajem warunkujących się czynników: Wbrew potocznemu wyobrażeniu kultura średniowieczna była kulturą kultu siły, kulturą która najwyżej...
"Bogurodzica" i "Lament świętokrzyski" - porównanie wizerunków maryjnych.
"Bogurodzica" i "Lament świętokrzyski" to pierwsze utwory napisane w jezyku polskim przez anonimowych autorow. Oba utwory sa bardzo emocjonalne, skupiaja sie wokol Matki Bożej, co jest dowodem rodzacego sie w sredniowieczu...
Czy współczesny nastolatek ma w sobie coś z rycerza?
Czy współczesny nastolatek ma w sobie coś z rycerza? W pewnym sensie tak. Sądzę jednak, że między tymi postaciami więcej jest różnic niż podobieństw. Aby to stwierdzić należy najpierw porównać czasy, w których żyją omawiani bohaterowie....
Rzym - pępek świata i wrzód świata.
Rzym w dawnych czasach uznawany był przez wszystkie narody jako najpiękniejsze miasto świata. Mówiono nawet ,że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Ujmował on ludzi swoją piękną,wręcz bajeczną architekturą, opiewał w przepychu i złocie....
Ogólna charakterystyka Średniowiecza.
NAZWA EPOKI I PERIODYZACJA Termin „wieki średnie” (łac. media aeva) został wprowadzony przez renesansowych humanistów. Początkowo nazwa ta miała charakter neutralny, podkreślała jedynie przejściowość tej epoki, natomiast później zyskała...
Porównanie dwóch utworów: "Bogurodzicy" oraz "Lamentu Świętokrzyskiego".
Utwory „Bogurodzica” oraz „Żale Matki Boskiej spod krzyża” są najstarszymi zabytkami piśmiennictwa polskiego i bez wątpienia zasługują na miano dzieł o uniwersalnych przesłaniach: jeden ukazuje portret Maryi –matki zarówno Jezusa Chrystusa i...
"Bitwa jest cudowna i wielka...".
„Bitwa jest cudowna i wielka...” - te słowa można było usłyszeć od prawie każdego średniowiecznego rycerza. Czy słowa te były prawdą, czy jedynie przymusem, z którym każdy rycerz musiał się zgodzić? Tego pewnie nie dowiemy się nigdy. Wszelkie...
"Tristan i Izolda" - oczami Gorwenala.
Historia, którą za chwilę mości panowie usłyszycie, działa się dawno temu, gdym młodym był jeszcze. Jako koniuszy nie krótko już służyłem swemu panu- zacnemu królowi Riwalenowi- władcy pięknej ziemi lońskiej. Pewnego razu, lat ze trzydzieści temu,...
Wizerunki Maryjne w "Bogurodzicy" i "Lamencie Świętokrzyskim".
Bogurodzica jest zabytkowa polska pieśnią religijna i rycerska. Dwie pierwsze zwrotki to najstarsza część Bogurodzicy - pochodzi z pierwszej polowy XIII wieku. Poza tym popularność i wymowa Bogurodzicy sprawiły, iż uznano ja za pierwszy hymn...
Ars moriendi na podstawie "Pieśni o Rolandzie".
Pieśń o Rolandzie opisuje jednego z bohaterów wypraw krzyżowych, Hrabiego Rolanda. Był dowodzącym tylnej straży wojsk Karola Wielkiego, człowiek odważny, honorowy, waleczny, w pełni oddany Bogu i swojej ojczyźnie. Podczas powrotu z Hiszpanii, jego...
Współczesność wobec średniowiecznych wzorców świętości.
Średniowiecze to epoka w historii Europy między V a XV stuleciem. Panował wtedy teocentryzm, czyli kultura nastawiona była przede wszystkim na Boga. Uznawano Go za przyczynę i cel wszystkiego. Powstały wtedy takie filozofie jak augustynizm i...
Charakterystyka Tristana.
Postacią, która, według mnie, kierowała się miłością w życiu jest Tristan. Jest on tytułowym bohaterem książki pt.,, Dzieje Tristana i Izoldy??. Tristan był młody i piękny .Gdy się urodził , jego matka rzekła: ,, widzę najpiękniejszą...
Człowiek, Bóg i natura w myśli, literaturze i sztuce.
CZŁOWIEK a). W myśli: Układ stosunków społecznych określają ustalone hierarchie stworzone przez system feudalny, oparte na ideałach posłuszeństwa i powinności osób zajmujących niższą pozycję. człowieka traktowanego jednak jako istotę...
Co Ja, współczesny czytelnik miałbym do powiedzenia Rolandowi, Bolesławowi Chrobremu, św. Franciszkowi, Tristanowi oraz św. Aleksemu?
Przed rozpoczęciem polemiki z życiorysami i poglądami naszych bohaterów należy ich wcześniej przedstawić. Roland to główny bohater francuskiej epopei pt.: „Pieśń o Rolandzie”. Jest to jedna z najstarszych i najsłynniejszych epopei wywodzących...
Terminy średniowieczne.
Pośrednictwo, umowa, w której jedna strona (pośrednik) zobowiązuje się wobec drugiej strony nastręczyć sposobność do zawarcia umowy albo pośredniczyć przy zawarciu takiej umowy. Z reguły odpłatne. Hierarchia, uszeregowanie stanowisk lub władz...
Niepokoje jesieni średniowiecza - Francois Villon "Wielki Testament" fragmenty
1) Francois Villon pochodził z biedoty paryskiej z wielodzietnej rodziny. Wychowywał go duchowny, który posłał go do szkół powszechnych, a następnie na Uniwersytet. Podczas jednej z awanturniczych burd zabił człowieka w obronie własnej. Został...
Epoka Średniowiecza
Termin średniowiecze został przyjęty jako określenie epoki między antykiem a epoką nowożytną. Przez długi czas epoka ta była symbolem upadku umysłowości, zacofania, ciemnoty, zabobonu. "Humaniści włoscy XV XVI w. pisała badaczka literatury...
"Bogurodzica" jako najstarsza polska pieśń religijna
Jednym z najwcześniejszych a zarazem najbardziej ważnych utworów w języku polskim jest pieśń "Bogurodzica " nieznanego autora . Jest to w zasadzie pieśń kościelna , która w wiekach XIV i XV nabrała bardziej powszechnego charakteru . Jan Długosz...
Ideał ascety w świetle "Legendy o św. Aleksym".
W Średniowieczu pojawiło się wiele wzorców parenetycznych, czyli wzorów osobowych związanych z pewnymi wyraznie okreslonymi rolami spolecznymi. Wzorce parenetyczne zawieraly opisy podstawowych zalet i cnót, którymi powinni odznaczac sie ludzie...
Który z wizerunków Matki Boskiej uważam za typowy.
„Bogurodzica” czy „Lament świętokrzyski”? Maryja jako święta czy zwykła kobieta? Który wizerunek jest typowy dla ideałów średniowiecznych? Moim zdaniem ten pierwszy. Nie jest to jednak moja opinia wyrwana z kontekstu, zechcę udowodnić słuszność...
Średniowiecze - okres ciemnoty, zacofania, "głębokiej nocy" czy epoka przemian, nowości i rozwoju?
Cały świat okryty w mroku. Dzień dniowi podobny, a noc nie wiele się od dnia różni. Spośród mgły, którą osnuty jest cały świat wyłaniają się wysokie, ale bardzo smutne i straszne w swojej szarości, wieże. W zamku tym w tak samo smutnej i ciemnej...
Tristan i Izolda - kochankowie wszech czasów.
Czym jest miłość? Czy jest po prostu głębszą formą przyjaźni- znajomości powściągliwej, spokojnej, opanowanej; czy żarem namiętności, nieustanną walką dwojga ludzi o uczucie, o życie lub śmierć? Jestem przekonana, że to pytanie padało nie raz,...
Cechy rycerza odwołujące się do literatury.
W średniowieczu, tak jak w każdej innej epoce, propagowano różne wzorce osobowe. Ukazywano między innymi wizerunek idealnego i nieskazitelnego rycerza chrześcijańskiego, co cechowało utwory należące do epiki rycerskiej. Ogólne cechy jakie musiał...
Rycerstwo
Rycerstwo stanowiło siłę zbrojną władcy i państwa. Ich głównym zajęciem była walka, a umiejętności i uzbrojenie rycerzy decydowały o sile zbrojnej państwa. W czasie wojny zawsze stawali do obrony kraju i króla. Brali również udział w wyprawach...
Konflikt światopoglądów w "Antygonie" Sofoklesa.
Sofokles żył w latach 469- 406 p.n.e. Urodził się w Kolonos pod Atenami, jako syn płatnerza Sofilosa. Był greckim poetą, tragikiem. Jego działalność przypada na okres rozkwitu Aten, na czasy Kimona i Peryklesa. Brał także czynny uział w...
Dalsze losy Tristana i Izoldy.
XIX ŚMIERĆ Miłość cierpliwa, jest łaskawa jest... Św. Paweł, I list do Koryntian, ?Hymn o miłości? - Pani nadobna, jesteś pewna, że to jego statek? Owóż powiedz mi, jaki na nim żagiel? - Widziałam dobrze, rozwinęli go i umocowali...
"Dzieje Tristana I Izoldy".
Rycerz Tristan jest siostrzeńcem króla Marka. Władca poleca mu sprowadzić na dwór Jasnowłosą Izoldę. Matka jej chce, aby córka była szczęśliwa, dlatego w przeddzień wyjazdu do króla Marka daje służce Izoldy napój miłosny. Podczas podróży Izolda...
Analiza i interpretacja wiersza Staniaława Grochowiaka
Wyżej wymieniony wiersz nawiązuje do historii św. Szymona, który spędził 27 lat mieszkając w "celi" znajdującej się na słupie. Codziennie dotykały go cierpienia. On nie poddawał sie i każdy dzień spędzał modląc się do Boga. W...
Wizja świata w wybranych utworach średniowiecza.
Średniowiecze, które było jednym z kolejnych okresów sztuki w dziejach ludzkości, powstało w V wieku n.e. (ok. roku 476) i trwało do przełomu XV i XVI wieku. W epoce tej rozwinęło się wiele różnych nurtów światopoglądowych, które miały znaczący...
Wymyślona historia Izoldy Jasnowłosej - opowiadanie.
„Morska przygoda Izoldy Jasnowłosej” Panowie miłościwi, czy wola wasza usłyszeć zdumiewającą historię, jaka miała miejsce razu pewnego, przy brzegach krainy bogatej i pięknej zwanej Irlandią? Otóż za owych dawnych czasów żyła tam młoda...
Najstarsze zabytki języka polskiego
Najwcześniej zapisanymi polskimi wyrazami są nazwy (plemion, miejscowości i rzek). IX w. - GEOGRAF BAWARSKI - geograficzno - historyczny opis anonimowego autora, sporządzony w Bawarii. Rejestruje plemienne terytoria środkowej Europy i te,...