Hagiografia
Najbardziej bodaj znanym w Polsce przykładem żywo pisarstwa jest "Legenda o św. Aleksym". Pierwotnie tekst ten powstał w Syrii około V w. Opowieść o synu bogatego patrycjusza, który w dniu ślubu porzuca małżonkę, rodziców i majątek, szybko...
Człowiek Średniowiecza wobec Boga, życia i śmierci
Głównym kierunkiem charrakteryzujścym epokę średniowieczną był teocentryzm. Uważano, że bóg jest w centrum wszechświata, , ma najwyższą władzę i należy wszystko podporządkować Jemu. Lecz skąd ludzie w całej europie wiedzieli, że tak właśnie mają...
Podróż w czasie - średniowieczne rycerstwo.
Pomimo głośnych protestów wróżki cofnąłeś zegar o kilka wieków w tył, jesteś rycerzem, czy poradzisz sobie? Był ciepły upalny dzień, na niebie nie widać było żadnej chmurki ani żadnego obłoczka. Wzięłam do ręki pierwszą lepszą książkę i poszłam...
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako hymn ku miłości.
Miłość! Czymże jest miłość? Pozostaje niezgłębioną tajemnicą to niesamowite uczucie, niepowtarzalna więź łącząca dwoje ludzi. Od wieków jest przedmiotem fascynacji wielu - obraz owej fascynacji możemy znaleźć również w literaturze. Jednym z...
Moje wyspy szczęścia
Każdy człowiek ma Itakę, do której dąży. Podobnie wszyscy ludzie mają, powinni mieć, swoje wyspy szczęścia. Jedna osoba, na przykład z Alaski, chce mieć nową kanapę w domu, a inna, z Niemiec, uważa, że na wyspę szczęścia dojedzie lepszym...
Jurand ze Spychowa rycerzem ewangelicznnym - rozprawka.
W rozprawce będę starał się rozwiązać rober Juranda jako rycerze ewangelicznego potwierdzając to fragmentami ewangelii. Jurand był rycerzem żyjącym w Vw. n.e. , był rycerzem który jak wiemy z książki H.Sienkiwicza pt. „Krzyżacy” cenił sobie...
Kodeks Rycerski.
O sposobach czynienia, by prawym rycerzem zostać: a). O żywocie * czleka wszelakiego sznowac * milosc w sercu nosic prawde sercem i usty wyznawac * dobra i prawosci przed zlem i niesprawiedliwoscia bronic * slowu danemu wiernym byc *...
Asceta i rycerz, jako dwie różne średniowieczne postawy (parenetyczny charakter lit. średniowiecza)
Wsceta i rycerz stanowią dwa podstawowe wzorce osobowe propagowane w parenetycznej literaturze średniowiecznej, obok postawy franciszkańskiej; trzeba wspomnieć, że pareneza polega właśnie na propagowaniu pewnych wzorców osobowych, ideałów i...
Filozofie Średniowiecza.
Filozofowie twierdzą, że nie samym chlebem człowiek żyje. Każdy z nas ma potrzebę znalezienia odpowiedzi na pytanie kim jesteśmy i dlaczego żyjemy. Wszyscy powinniśmy postawić sobie kilka filozoficznych pytań: Jak powstał świat? Czy za tym co się...
Bogurodzica
Bogurodzica [1]Nie ma chyba w dziejach naszej literatury bardziej zagadkowego niz Bogurodzica-pierwsze slowo polskiej,chrzescijanskiej poezji,najdawniejsza nasza piesn,"piesn ojcow"(Carmen patrium),jak nazwali ja potomni[...]Jedej z...
Demonologia w "Boskiej Komedii".
Demonologia to część doktryny religijnej dotycząca mocy, które zajmują pośrednią pozycje między bogami a ludźmi, czyli diabłów, demonów, herosów, potworów mitycznych itp. Demon (gr. diamon ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela...
Roland jako wzór do naśladowania dla współczesnego człowieka.
We współczenym świecie trudno czasem znaleśc dobry wzór do naśladowania i więkości młodych ma z tym problem. Pierwszym autorytetem jest oczywiście zawsze rodzic i to na nim dziecko się wzoruje, zazwyczaj robiąc to zupełnie...
Bóg św. Augustyna, św. Tomasza i św. Franciszka.
Każdy z nas jest inny. Różnimy się kolorem oczu, włosów, osiągnięciami w szkole, psychiką, poglądami. Można by tak wymieniać w nieskończoność. Nie dziwne, więc jest to, że każdy człowiek ma inne wyobrażenie o Bogu, inaczej widzi go Michał Anioł w...
Charakterystyka gatunków: dramat liturgiczny, misterium, mirakl
1)Dramat liturgiczny – w pełni podporządkowany Kościołowi, -z jednej strony mieści się już w konwencji dramatu, z drugiej zaś był jeszcze całkowicie podporządkowany obowiązującej liturgii -inscenizacja wybranych wydarzeń ze Starego i Nowego...
"Bogurodzica" polskim symbolem narodowym.
„Bogurodzica” to najstarsza polska pieśń religijna oraz najstarszy polski tekst poetycki, wybitne arcydzieło poezji średniowiecznej. Utwór ten stał się polskim symbolem narodowym. W swojej wypowiedzi postaram się udowodnić zasadność postawionej...
Różne postawy religijne na podstawie tekstów średniowiecza
Historia i kultura średniowiecznej Europy była uważana za dorobek ciemnych ludzi, nie doceniających dokonań swoich przodków. Jednak patrzenie na średniowiecze, przez pryzmat czasu, odkrywa przed nami prawdziwe piękno tej epoki. Średniowiecze...
Średniowiecze - główne pojęcia, zmiany języka.
Abecedariusz - wiersz ze strofami uporządkowanymi wg klejności w alfabecie. Agnostycyzm - powstrzymanie się od sądu o istnieniu Boga. Apokryfy - twory odtwarzające nieznane epizody życia Chrystusa. Archaizacja - typ stylizacji językowej,...
Porównanie obrazu śmierci w "Lamencie Świętokrzyskim" i "Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią".
Odwołując się do "Lamentu Świętokrzyskiego" i fragmentu "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią", porównaj ukazane w nich obrazy śmierci. "Lament Świętokrzyski" oraz "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze...
Filozofia średniowiecza
Filozofia średniowieczna Okres III (XIII –XIV w.) Albertynizm ALBERTYZM, kierunek filozofii późnego średniowiecza (XIII - XV w.), nawiązujący do koncepcji Alberta Wielkiego, podejmujący jej wątki platońskie i neoplatońskie (gł. Hugo i Ulrych ze...
Rycerz, święty, kochanek jako bohaterowie charakterystyczni dla literatury średniowiecza.
Rycerz, święty i kochanek są typowymi bohaterami literatury średniowiecznej; rycerz jest opisany w "chansons de geste", takich jak "Pieśń o Rolandzie" (punkt 1), "O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu"; asceta,...
Cesarstwo Karolińskie
Frankowie byli jednym z plemion Grmańskich, które w czasie kryzysu Cesarstwa Zachodnio-rzymskiego wtargneły na jego tereny. Frankowie przez długi okres byli poganami.Dopiero w 496r.n.e król Chlodwig ochrzcił sieie i lfranków. Jako jedyne plemie...
Ars moriendi na podstawie "Pieśni o Rolandzie".
Pieśń o Rolandzie opisuje jednego z bohaterów wypraw krzyżowych, Hrabiego Rolanda. Był dowodzącym tylnej straży wojsk Karola Wielkiego, człowiek odważny, honorowy, waleczny, w pełni oddany Bogu i swojej ojczyźnie. Podczas powrotu z Hiszpanii, jego...
Wizerunek śmierci w Średniowieczu na podstawie fragmentu "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią"
Śmierć od zawsze towarzyszy człowiekowi. Każdy z nas przeżył odejście kogoś z rodziny, znajomych. Zazwyczaj jest ono przyczyną naszego cierpienia, toteż wiele osób zastanawia się nad śmiercią, czym jest, jaka jest, dlaczego dosięga tych, których...
Kultura języka
Ważna dla antycznych Greków umiejętnosc pięknego mówienia stanowi element kultury języka.Przez ten termin rozumie się zwykle stopień znajomości środków językowych i sprawności operowania nimi przez ludzi posługujących się danym językiem.Z drugiej...
Miłośc Tristana I Izoldy wzrusza mnie, śmieszy, oburza czy nudzi?
Tristan i Izolda są często nazywani „kochankami wszechczasów”. Uważam, że te słowa najdokładniej charakteryzują ich związek, ponieważ uczucie, które łączyło, tych dwoje na pewno nie można było nazwać miłością. Zabawne wydaje mi się nazywanie...
Świat średniowieczny
Jacy byli ludzie w średniowieczu? Jakie mieli wzorce osobowe? Co było dla nich najważniejsze? W tamtych, tak odległych od nas czasach, ludzie mieli całkiem inne poglądy na życie po śmierci i warunki, które należy spełnić aby dostać się do...
Blaski i mroki średniowiecza
„Nie muszę mówić, że wszystkie problemy współczesnej Europy ukształtowały się, tak jak pojmujemy je dzisiaj w Wiekach Średnich... Średniowiecze jest naszym wiekiem dziecięcym, do którego trzeba ciągle powracać, by poznać historię naszych...
Średniowieczne formy teatralne. Wymień i scharakteryzuj.
W średniowieczu uprawiano trzy różne formy teatralne, przeznaczone zwykle dla ogółu narodu; misteria: prezentowały zwykle jakiś fragment historii biblijnej, często opatrzonej jeszcze jakimiś dodatkowymi informacjami (legendami), w dość luźnej...
Czy zgadzasz się z opinią, że Tristan i Izolda są symbolami kochanków wszech czasów?
„Dzieje Tristana i Izoldy” są romansem starofrancuskim i należą do cyklu fabuł bretońskich. Były one wspierane głównie na bardzo starych legendach, mitach i baśniach pochodzenia celtyckiego. Ta piękna poetycka historia o kochankach, którzy nie...
Kultura średniowiecza
DUALISTYCZNA Miała charakter duchowny, a potem rycerski. Dwa: style architektoniczne 1. romański (kamienne, masywne, rola obronna, mało światła) 2. gotycki (katedry, kościoły, strzeliste, smukły, witraże, dużo światła) wzorce osobowe 1....
Wielka Trójka
Trzech było wielkich tragików greckich.Pierwszy znich,Ajschylos(525-456 r.p.n.e.),uczestnik bitwy pod Maratonem,prezentował świat,w którym wciąż ścierają się racje ludzi i bogów.Najsłynniejsze jego tradycje to: -Persowie, -Prometeusz w okowach,...
Sofiści.
Najbardziej chciałabym zapisać się do szkoły sofistów, gdyż nauczyłabym się cennej sztuki przemawiania. Umiejętność używania przekonujących argumentów jest przydatna, szczególnie dla tych, którzy w przyszłości chcieliby zostać prawnikami i na tym...
Znaczenie filozofii św. Franciszka w dzisiejszych czasach
Czy filozofia św. Franciszka potrzebna jest naszym czasom tak jak była potrzebna w średniowieczu? Święty Franciszek był wielką indywidualnością epoki średniowiecza. Założył trzy zakony: franciszkanów, klarysek oraz tzw. dla świeckich. Zamiast...
"Posłuchajcie, bracia miła" - opracowanie
Jest to utwór o charakterze żałobnym, w którym Matka Boska głosi swój monolog do wszystkich zgromadzonych pod krzyżem umarłego, jednorodnego syna i zaczyna go zwrotem "posłuchajcie bracia miła". Słowa te pełnią również rolę incipitu. Utwór równie...
Człowiek współczesny wobec ideałów średniowiecza.
Trudno dziś uwierzyć w średniowieczne ideały ascety, rycerza i władcy. Przede wszystkim dlatego, że posiadali oni cechy, których nie maja ludzie będący wzorcami do naśladowania we współczesnym świecie. Gall Anonim w swoich...
Przekonaj ekologów, że powinni obrać sobie św. Franciszka za patrona.
Czy pamiętacie Państwo średniowiecznego człowieka, który nazywał siebie „wesołkiem Bożym”? Jeżeli nie, to przypomnę, że był nim św. Franciszek z Asyżu. Moim dzisiejszym zadaniem będzie przekonać Państwa, abyście wybrali akurat jego na swojego...
„Lament Świętokrzyski” interpretacja robocza
Wiersz ?Posłuchajcie bracia miła?? (zwany też ?Lamentem świętokrzyskim? lub ?Żalami Matki Boskiej pod Krzyżem?) powstał w XVwieku. Podmiotem lirycznym jest Matka Boska. Pieśń otwiera apostrofa do całej ludzkości połączona z prośba o...
Czy uważasz że "Pieśń o Rolandzie" mówi także o nas, ludziach z przełomu XX i XXI wieku
Niezależnie od epoki, zawsze cenione są wartości takie jak miłość do Boga i ojczyzny, odwaga, honor, lojalność, uczciwość, a także szacunek wobec innych. Wszystkim tym odznaczał się Roland, główny bohater "Pieśni o Rolandzie", który swoim...
Wzorzec średniowiecznego rycerza
Średniowiecze to epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Wydarzeniem, które zapoczątkowało ten okres był upadek cesarstwa wschodniorzymskiego. Natomiast kres tej epoki nastąpił w wieku XV- w czasie...
Najdawniejsze zabytki piśmiennictwa polskiego.
1. „Geograf bawarski” IX w. - spis nazw polskich plemion 2. „Dagome index” X w. - najdawniejszy polski dokument, Mieszko I oddaje państwo pod opiekę papieżowi, nazwy geograficzne 3. „Kronika Theimara” X-XI w. - nazwy plemion (Ślązanie),...
Kartka z pamiętnika średniowiecznego ascety
Gdy się obudziłem, słońce dopiero zaczynało wynurzać się zza horyzontu. Dzień zapowiadał się ciepło i pogodnie. Przywdziałem więc mój wór pokutny i wyruszyłem w drogę. Po godzinie marszu spotkałem orszak pielgrzymów, biczujących się i śpiewających...
Dążenie do wewnętrznej doskonałości na podstawie "Legendy o św. Aleksym" i "Kwiatków św. Franciszka".
Średniowiecze wykształciło pewne wzorce osobowe, ideały postaw i zachowań ludzkich. Do tych jakby modelów nawiązywać mieli wszyscy ludzie. W średniowieczu wzorce takie wykształciły się na dwóch płaszczyznach: religijnej i świeckiej. Obydwie...
Wierność idei, samemu sobie i drugiemu człowiekowi - motyw wierności
Słowo wierność oznacza oddanie, przywiązanie. Motyw wierności pojawia się w niemal każdej epoce literackiej. Bohaterowie są wierni Bogu, ludziom bądź głoszonym przez siebie ideałom. Dla niech gotowi są poświęcić swoje życie, marzenia i pragnienia....
Katedra - funkcjonowanie średniowiecznych budowli w świadomości artystycznej współczesnego twórcy
Katedra. Do jakich refleksji na temat funkcjonowania tych średniowiecznych budowli w świadomości artystycznej współczesnego twórcy skłoniła Cię lektura fragmentu prozy Zbigniewa Herberta oraz wierszy Juliana Przybosia? Po zapoznaniu się z...
Pieśń o Rolandzie
Na początku poznajemy strony, które biorą udział w wojnie. Jedną z nich jest cesarz Karol Wielki, a drugą król Saragossy, Marsyl. Dowiadujemy się, co aktualnie dzieje się na ich dworach. Marsyl proponuje Karolowi Wielkiemu zawarcie pokoju. Cesarz...
Średniowieczny wzorzec Władcy, Świętego i Rycerza-rozważ problem odwołując się do wybranych utworów literackich.
Okres Średniowiecza był najdłuższą epoką w dziejach nowożytnych i był uznawany za czasy zacofania i upadku kultury ,jednak oprócz wielu zjawisk negatywnych niesie wiele pozytywnych. Jakie postawy i wzorce kształtowały się, skąd brano...
Krzew łączący groby Tristana i Izoldy - opowieść sługi.
Obraz krzewu łączącego groby kochanków przedstaw w formie opowiadania sługi, który donosi o tym zdarzeniu królowi Markowi Tristan i Izolda to bohaterowie książki, która opowiada o nieszczęśliwej miłości dwojga młodych ludzi. Wypity przez...
Ogólna charakterystyka średniowiecza
1. Tło historyczne epoki. Nazwa „średniowiecze” wywodzi się z łacińskiego sformułowania: „medium aevum”, czyli wiek średni. Tak w XV i XVI wieku mówiono o epoce pomiędzy starożytnością i renesansem. Średniowiecze w Europie trwało ponad 10,...
Święci, asceci, rycerze niezłomni... daleko nam do nich, czy blisko?
Epoka średniowiecza jest dla nas, ludzi XXI wieku epoką raczej odległą. Od czasów mężnych rycerzy, wypraw krzyżowych i wyrzekających się wszelkich dóbr świętych dzieli nas kilka wieków różnego rodzaju transformacji, w wyniku których obecnie...