Różne oblicza śmierci w literaturze i sztuce średniowiecznej na przełomie XIV - XV w.
Średniowiecze Okres w dziejach kultury pomiędzy antykiem, a nowożytnością. Nazwa epoki została ustalona po jej zakończeniu, uważana była za zacofaną i ciemną, więc nadano jej nazwę „wieki średnie”. Zarzucano jej odejście od wartości antycznych....
Niepokoje i pragnienia średniowiecznego człowieka na podstawie znanych utworów.
Średniowiecze to jedna z ważniejszych epok w historii ludzkości. Mimo iż prowadzono dużo wojen i podbojów to po tym okresie pozostały różnorodne utwory literackie. Właśnie na ich podstawie chciałbym ukazać jakie były niepokoje i pragnienia...
Etos rycerski.
BÓG – HONOR – OJCZYZNA BÓG Mówić o Bogu trudno. A jednak o nim mówimy. My, ludzie przełomu XX i XXI wieku, dzieci i dorośli, poeci i teolodzy, chrześcijanie, muzułmanie, żydzi i artyści. W średniowieczu panował pogląd zwany teocentryzmem,...
Miłość – siła destrukcyjna czy tworząca? Moje rozważania na kanwie "Dziejów Tristana i Izoldy".
Miłość – najczęściej pojawiający się temat w poezji, literaturze, sztuce i muzyce. Istnieje od dawna, zapewne od samego początku. Przyczyniła się do powstania świata i człowieka. Ale czym tak naprawdę jest Miłość ? Czym jest Miłość ? Może...
Podróż w czasie - średniowieczne rycerstwo.
Pomimo głośnych protestów wróżki cofnąłeś zegar o kilka wieków w tył, jesteś rycerzem, czy poradzisz sobie? Był ciepły upalny dzień, na niebie nie widać było żadnej chmurki ani żadnego obłoczka. Wzięłam do ręki pierwszą lepszą książkę i poszłam...
Człowiek Średniowiecza wobec Boga, życia i śmierci
Głównym kierunkiem charrakteryzujścym epokę średniowieczną był teocentryzm. Uważano, że bóg jest w centrum wszechświata, , ma najwyższą władzę i należy wszystko podporządkować Jemu. Lecz skąd ludzie w całej europie wiedzieli, że tak właśnie mają...
Demonologia w "Boskiej Komedii".
Demonologia to część doktryny religijnej dotycząca mocy, które zajmują pośrednią pozycje między bogami a ludźmi, czyli diabłów, demonów, herosów, potworów mitycznych itp. Demon (gr. diamon ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela...
Hagiografia
Najbardziej bodaj znanym w Polsce przykładem żywo pisarstwa jest "Legenda o św. Aleksym". Pierwotnie tekst ten powstał w Syrii około V w. Opowieść o synu bogatego patrycjusza, który w dniu ślubu porzuca małżonkę, rodziców i majątek, szybko...
Moje wyspy szczęścia
Każdy człowiek ma Itakę, do której dąży. Podobnie wszyscy ludzie mają, powinni mieć, swoje wyspy szczęścia. Jedna osoba, na przykład z Alaski, chce mieć nową kanapę w domu, a inna, z Niemiec, uważa, że na wyspę szczęścia dojedzie lepszym...
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako hymn ku miłości.
Miłość! Czymże jest miłość? Pozostaje niezgłębioną tajemnicą to niesamowite uczucie, niepowtarzalna więź łącząca dwoje ludzi. Od wieków jest przedmiotem fascynacji wielu - obraz owej fascynacji możemy znaleźć również w literaturze. Jednym z...
Jurand ze Spychowa rycerzem ewangelicznnym - rozprawka.
W rozprawce będę starał się rozwiązać rober Juranda jako rycerze ewangelicznego potwierdzając to fragmentami ewangelii. Jurand był rycerzem żyjącym w Vw. n.e. , był rycerzem który jak wiemy z książki H.Sienkiwicza pt. „Krzyżacy” cenił sobie...
Kodeks Rycerski.
O sposobach czynienia, by prawym rycerzem zostać: a). O żywocie * czleka wszelakiego sznowac * milosc w sercu nosic prawde sercem i usty wyznawac * dobra i prawosci przed zlem i niesprawiedliwoscia bronic * slowu danemu wiernym byc *...
Porównanie obrazu śmierci w "Lamencie Świętokrzyskim" i "Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią".
Odwołując się do "Lamentu Świętokrzyskiego" i fragmentu "Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią", porównaj ukazane w nich obrazy śmierci. "Lament Świętokrzyski" oraz "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze...
Asceta i rycerz, jako dwie różne średniowieczne postawy (parenetyczny charakter lit. średniowiecza)
Wsceta i rycerz stanowią dwa podstawowe wzorce osobowe propagowane w parenetycznej literaturze średniowiecznej, obok postawy franciszkańskiej; trzeba wspomnieć, że pareneza polega właśnie na propagowaniu pewnych wzorców osobowych, ideałów i...
Filozofie Średniowiecza.
Filozofowie twierdzą, że nie samym chlebem człowiek żyje. Każdy z nas ma potrzebę znalezienia odpowiedzi na pytanie kim jesteśmy i dlaczego żyjemy. Wszyscy powinniśmy postawić sobie kilka filozoficznych pytań: Jak powstał świat? Czy za tym co się...
Roland jako wzór do naśladowania dla współczesnego człowieka.
We współczenym świecie trudno czasem znaleśc dobry wzór do naśladowania i więkości młodych ma z tym problem. Pierwszym autorytetem jest oczywiście zawsze rodzic i to na nim dziecko się wzoruje, zazwyczaj robiąc to zupełnie...
Wzorzec średniowiecznego rycerza
Średniowiecze to epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Wydarzeniem, które zapoczątkowało ten okres był upadek cesarstwa wschodniorzymskiego. Natomiast kres tej epoki nastąpił w wieku XV- w czasie...
Bóg św. Augustyna, św. Tomasza i św. Franciszka.
Każdy z nas jest inny. Różnimy się kolorem oczu, włosów, osiągnięciami w szkole, psychiką, poglądami. Można by tak wymieniać w nieskończoność. Nie dziwne, więc jest to, że każdy człowiek ma inne wyobrażenie o Bogu, inaczej widzi go Michał Anioł w...
Średniowiecze - główne pojęcia, zmiany języka.
Abecedariusz - wiersz ze strofami uporządkowanymi wg klejności w alfabecie. Agnostycyzm - powstrzymanie się od sądu o istnieniu Boga. Apokryfy - twory odtwarzające nieznane epizody życia Chrystusa. Archaizacja - typ stylizacji językowej,...
"Bogurodzica" polskim symbolem narodowym.
„Bogurodzica” to najstarsza polska pieśń religijna oraz najstarszy polski tekst poetycki, wybitne arcydzieło poezji średniowiecznej. Utwór ten stał się polskim symbolem narodowym. W swojej wypowiedzi postaram się udowodnić zasadność postawionej...
Różne postawy religijne na podstawie tekstów średniowiecza
Historia i kultura średniowiecznej Europy była uważana za dorobek ciemnych ludzi, nie doceniających dokonań swoich przodków. Jednak patrzenie na średniowiecze, przez pryzmat czasu, odkrywa przed nami prawdziwe piękno tej epoki. Średniowiecze...
Wizerunek śmierci w Średniowieczu na podstawie fragmentu "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze śmiercią"
Śmierć od zawsze towarzyszy człowiekowi. Każdy z nas przeżył odejście kogoś z rodziny, znajomych. Zazwyczaj jest ono przyczyną naszego cierpienia, toteż wiele osób zastanawia się nad śmiercią, czym jest, jaka jest, dlaczego dosięga tych, których...
Filozofia średniowiecza
Filozofia średniowieczna Okres III (XIII –XIV w.) Albertynizm ALBERTYZM, kierunek filozofii późnego średniowiecza (XIII - XV w.), nawiązujący do koncepcji Alberta Wielkiego, podejmujący jej wątki platońskie i neoplatońskie (gł. Hugo i Ulrych ze...
Kultura języka
Ważna dla antycznych Greków umiejętnosc pięknego mówienia stanowi element kultury języka.Przez ten termin rozumie się zwykle stopień znajomości środków językowych i sprawności operowania nimi przez ludzi posługujących się danym językiem.Z drugiej...
Cesarstwo Karolińskie
Frankowie byli jednym z plemion Grmańskich, które w czasie kryzysu Cesarstwa Zachodnio-rzymskiego wtargneły na jego tereny. Frankowie przez długi okres byli poganami.Dopiero w 496r.n.e król Chlodwig ochrzcił sieie i lfranków. Jako jedyne plemie...
Rycerz, święty, kochanek jako bohaterowie charakterystyczni dla literatury średniowiecza.
Rycerz, święty i kochanek są typowymi bohaterami literatury średniowiecznej; rycerz jest opisany w "chansons de geste", takich jak "Pieśń o Rolandzie" (punkt 1), "O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu"; asceta,...
Czy zgadzasz się z opinią, że Tristan i Izolda są symbolami kochanków wszech czasów?
„Dzieje Tristana i Izoldy” są romansem starofrancuskim i należą do cyklu fabuł bretońskich. Były one wspierane głównie na bardzo starych legendach, mitach i baśniach pochodzenia celtyckiego. Ta piękna poetycka historia o kochankach, którzy nie...
Blaski i mroki średniowiecza
„Nie muszę mówić, że wszystkie problemy współczesnej Europy ukształtowały się, tak jak pojmujemy je dzisiaj w Wiekach Średnich... Średniowiecze jest naszym wiekiem dziecięcym, do którego trzeba ciągle powracać, by poznać historię naszych...
Miłośc Tristana I Izoldy wzrusza mnie, śmieszy, oburza czy nudzi?
Tristan i Izolda są często nazywani „kochankami wszechczasów”. Uważam, że te słowa najdokładniej charakteryzują ich związek, ponieważ uczucie, które łączyło, tych dwoje na pewno nie można było nazwać miłością. Zabawne wydaje mi się nazywanie...
Ars moriendi na podstawie "Pieśni o Rolandzie".
Pieśń o Rolandzie opisuje jednego z bohaterów wypraw krzyżowych, Hrabiego Rolanda. Był dowodzącym tylnej straży wojsk Karola Wielkiego, człowiek odważny, honorowy, waleczny, w pełni oddany Bogu i swojej ojczyźnie. Podczas powrotu z Hiszpanii, jego...
Wielka Trójka
Trzech było wielkich tragików greckich.Pierwszy znich,Ajschylos(525-456 r.p.n.e.),uczestnik bitwy pod Maratonem,prezentował świat,w którym wciąż ścierają się racje ludzi i bogów.Najsłynniejsze jego tradycje to: -Persowie, -Prometeusz w okowach,...
"Posłuchajcie, bracia miła" - opracowanie
Jest to utwór o charakterze żałobnym, w którym Matka Boska głosi swój monolog do wszystkich zgromadzonych pod krzyżem umarłego, jednorodnego syna i zaczyna go zwrotem "posłuchajcie bracia miła". Słowa te pełnią również rolę incipitu. Utwór równie...
Matka Boska w polskiej liryce średniowiecznej. Dokonaj porównania wizerunków zawartych w „Bogurodzicy” i „Lamencie Świętokrzyskim”
W średniowieczu było dość sporo tekstów o tematyce maryjnej. Przedstawiały one Maryję w różnych wizerunkach. Głównie Maryja była opisywana jako osoba nadludzka oraz jako pośredniczka pomiędzy człowiekiem a Bogiem, natomiast dużo mniej powstawało w...
Świat średniowieczny
Jacy byli ludzie w średniowieczu? Jakie mieli wzorce osobowe? Co było dla nich najważniejsze? W tamtych, tak odległych od nas czasach, ludzie mieli całkiem inne poglądy na życie po śmierci i warunki, które należy spełnić aby dostać się do...
Średniowieczne formy teatralne. Wymień i scharakteryzuj.
W średniowieczu uprawiano trzy różne formy teatralne, przeznaczone zwykle dla ogółu narodu; misteria: prezentowały zwykle jakiś fragment historii biblijnej, często opatrzonej jeszcze jakimiś dodatkowymi informacjami (legendami), w dość luźnej...
Kultura średniowiecza
DUALISTYCZNA Miała charakter duchowny, a potem rycerski. Dwa: style architektoniczne 1. romański (kamienne, masywne, rola obronna, mało światła) 2. gotycki (katedry, kościoły, strzeliste, smukły, witraże, dużo światła) wzorce osobowe 1....
Człowiek współczesny wobec ideałów średniowiecza.
Trudno dziś uwierzyć w średniowieczne ideały ascety, rycerza i władcy. Przede wszystkim dlatego, że posiadali oni cechy, których nie maja ludzie będący wzorcami do naśladowania we współczesnym świecie. Gall Anonim w swoich...
Znaczenie filozofii św. Franciszka w dzisiejszych czasach
Czy filozofia św. Franciszka potrzebna jest naszym czasom tak jak była potrzebna w średniowieczu? Święty Franciszek był wielką indywidualnością epoki średniowiecza. Założył trzy zakony: franciszkanów, klarysek oraz tzw. dla świeckich. Zamiast...
Sofiści.
Najbardziej chciałabym zapisać się do szkoły sofistów, gdyż nauczyłabym się cennej sztuki przemawiania. Umiejętność używania przekonujących argumentów jest przydatna, szczególnie dla tych, którzy w przyszłości chcieliby zostać prawnikami i na tym...
Przekonaj ekologów, że powinni obrać sobie św. Franciszka za patrona.
Czy pamiętacie Państwo średniowiecznego człowieka, który nazywał siebie „wesołkiem Bożym”? Jeżeli nie, to przypomnę, że był nim św. Franciszek z Asyżu. Moim dzisiejszym zadaniem będzie przekonać Państwa, abyście wybrali akurat jego na swojego...
„Lament Świętokrzyski” interpretacja robocza
Wiersz ?Posłuchajcie bracia miła?? (zwany też ?Lamentem świętokrzyskim? lub ?Żalami Matki Boskiej pod Krzyżem?) powstał w XVwieku. Podmiotem lirycznym jest Matka Boska. Pieśń otwiera apostrofa do całej ludzkości połączona z prośba o...
Kartka z pamiętnika średniowiecznego ascety
Gdy się obudziłem, słońce dopiero zaczynało wynurzać się zza horyzontu. Dzień zapowiadał się ciepło i pogodnie. Przywdziałem więc mój wór pokutny i wyruszyłem w drogę. Po godzinie marszu spotkałem orszak pielgrzymów, biczujących się i śpiewających...
Średniowieczny wzorzec Władcy, Świętego i Rycerza-rozważ problem odwołując się do wybranych utworów literackich.
Okres Średniowiecza był najdłuższą epoką w dziejach nowożytnych i był uznawany za czasy zacofania i upadku kultury ,jednak oprócz wielu zjawisk negatywnych niesie wiele pozytywnych. Jakie postawy i wzorce kształtowały się, skąd brano...
Wierność idei, samemu sobie i drugiemu człowiekowi - motyw wierności
Słowo wierność oznacza oddanie, przywiązanie. Motyw wierności pojawia się w niemal każdej epoce literackiej. Bohaterowie są wierni Bogu, ludziom bądź głoszonym przez siebie ideałom. Dla niech gotowi są poświęcić swoje życie, marzenia i pragnienia....
Najdawniejsze zabytki piśmiennictwa polskiego.
1. „Geograf bawarski” IX w. - spis nazw polskich plemion 2. „Dagome index” X w. - najdawniejszy polski dokument, Mieszko I oddaje państwo pod opiekę papieżowi, nazwy geograficzne 3. „Kronika Theimara” X-XI w. - nazwy plemion (Ślązanie),...
Pieśń o Rolandzie
Na początku poznajemy strony, które biorą udział w wojnie. Jedną z nich jest cesarz Karol Wielki, a drugą król Saragossy, Marsyl. Dowiadujemy się, co aktualnie dzieje się na ich dworach. Marsyl proponuje Karolowi Wielkiemu zawarcie pokoju. Cesarz...
Dążenie do wewnętrznej doskonałości na podstawie "Legendy o św. Aleksym" i "Kwiatków św. Franciszka".
Średniowiecze wykształciło pewne wzorce osobowe, ideały postaw i zachowań ludzkich. Do tych jakby modelów nawiązywać mieli wszyscy ludzie. W średniowieczu wzorce takie wykształciły się na dwóch płaszczyznach: religijnej i świeckiej. Obydwie...
Jesteś rycerzem - opowiadanie.
Tego wieczoru jak zwykle przeczytałem gazetę i znużony poszedłem spać. Śniła mi się wróżka, która miała magiczne narzędzie w kształcie koła, pozwalające przemieścić się w czasie. Postanowiłem więc, mimo jej ostrzeżeń cofnąć czas aż do...
Ogólna charakterystyka średniowiecza
1. Tło historyczne epoki. Nazwa „średniowiecze” wywodzi się z łacińskiego sformułowania: „medium aevum”, czyli wiek średni. Tak w XV i XVI wieku mówiono o epoce pomiędzy starożytnością i renesansem. Średniowiecze w Europie trwało ponad 10,...