Karol Darwin urodzony w Anglii w 1809 r. stał się jednym z najsłynniejszych przyrodników w dziejach ludzkości. Darwin stworzył najlepiej udokumentowaną teorię ewolucji. W czasie pięcioletniej podróży dookoła świata zebrał mnóstwo informacji...
Bakterie są najstarszymi, najmniejszymi i najprostszymi organizmami jednokomórkowymi, które występują we wszystkich środowiskach, nawet w tych w których inne organizmy nie są w stanie przeżyć. Są wszechobecne, To niezwykle szerokie...
Dżdżownice są niezwykle istotnymi mieszkańcami gleby, pełniącymi kluczową rolę w ekosystemie. Są znane z prowadzenia ryjącego trybu życia, który wpływa korzystnie na strukturę gleby i jej zdolność do utrzymania życia roślin. Te bezkręgowce...
Przyczyny efektu cieplarnianego Przyczyną efektu cieplarnianego jest nadmierne gromadzenie się gazów cieplarnianych w atmosferze Ziemi, spowodowane między innymi przeszło stuletnim rozwojem przemysłu i spalaniem paliw kopalnych - węgla i ropy...
Serce to najważniejszy narząd. Jest to pompa w kształcie gruszki, która nieustannie rozprowadza krew wokół organizmu, dostarczając składniki odżywcze i tlen do narządów i tkanek. Serce uderza 70 razy na minutę. Przepompowuje w tym czasie od 4 do 6...
Środowisko naturalne jest niezwykle ważnym, choć na co dzień niezauważanym i niedostrzeganym elementem życia. Ono stanowi jednak nasze otoczenie i właśnie dla tego musimy je chronić. Jeżeli nie zadbamy o jego czystość, skazani będziemy na życie w...
Zanieczyszczenia mechaniczne Do zanieczyszczeń mechanicznych zalicza się: - gruz budowlany, z nawierzchni dróg, - odpady budowlane, - odpady poeksploatacyjne surowców skalnych, - opakowania metalowe, szklane, ceramiczne i z tworzyw...
DOJRZEWANIE Jest to całość przemian, jakim podlega organizm dziecka, przeobrażając się w organizm osoby dorosłej. Zmiany te zachodzą jednocześnie w budowie zewnętrznej i wewnętrznej. W przypadku zmian wewnętrznych organizmu, wywołane jest to...
Skorupiaki należą do typu stawonogów, Arthropoda, typu bezkręgowców , najliczniejszego w świecie zwierząt (ponad 1 mln gat. opisanych), obejmującego trylobity, skorupiaki, staroraki, pajęczaki, wije i owady. Ciało stawonowgów jest dwubocznie...
1. Budowa Chromosomu Chromosom składa się z ramion rozdzielonych centromerem. Podłużnie jest podzielony na dwie połówki – chromatydy. Każda chromatyda zawiera pojedynczą, bardzo długą cząsteczkę DNA. 2. Liczba Chromosomów w Komórkach -...
Budowa i funkcje korzenia: 1.) Funkcje korzenia: - utrzymuje roślinę w podłożu - pobiera wodę i sole mineralne z gleby Rodzaje: - system palowy (marchewka, drzewa) - system wiązkowy (cebula) Modyfikacje korzenia: a)...
Odpowiednia higiena uszów Przede wszystkim trzeba regularnie oczyszczać uszy z zalegającej woskowiny - naturalnej substancji, powstającej w zewnętrznym przewodzie słuchowym, złożonej z wydzieliny gruczołów woskowinowych, łojowych i potowych, a...
Same mrówki to organizmy z reguły małe, większość nie osiąga długości 1 cm, jednakże zdarzają się także czterocentymetrowe giganty. Charakterystyczną cechą w budowie mrówek jest obecność stylika* często zaopatrzonego także w pionowo stojącą łuskę...
W każdym środowisku mamy do czynienia ze strefowym rozmieszczeniem gatunków roślin i zwierząt (biocenoza). Ekosystem jeziora to dobrze wyodrębniony fragment biosfery, o dość wyraźnych granicach, silnej wewnętrznej integracji i stosunkowo...
Charakterystyczną cechą rozmnażania się ssaków jest zapłodnienie wewnętrzne. Układ rozrodczy żeński składa się z parzystych jajników i jajowodów. Pod wpływem hormonów produkowanych przez przysadkę dojrzałe jajo uwolnione jest do jajowodu. Owulacja...
Duży obieg krwi: 1. Zaczyna się w lewej komorze. Utlenowana krew z lewej komory jest wtłaczana do aorty. 2. Tuż przy wyjściu aorty z serca odgałęziają się z niej tętnice wieńcowe zaopatrujące w krew serce. 3. Krew utlenowana zostaje...
Powietrze, mieszanina gazów oraz cząstek stałych, z których składa się atmosfera ziemska. To przeważnie właśnie ukazuje się nam po wpisaniu hasła „powietrze” do jednej z wielu encyklopedii. Ale jakie znaczenie ma to powietrze dla życia na Ziemi?...
Gradacja - masowe pojawienie się dużej ilości osobników danego gatunku na określonym obszarze. - najczęściej gradacje dotyczą szkodników - szkodliwość ocenia się na podstawie stopnia uszkodzenia roślin i zakresu wypływu tych uszkodzeń na...
Prawdopodobnie nie ma ani jednego gatunku rośliny, którego osobniki by można spotkać we wszystkich zakątkach kuli ziemskiej, pewne, bowiem miejsca na ziemi są dla nich za gorące bądź za zimne, za wilgotne lub za suche. Głównymi czynnikami,...
Rodzaje pasożytów Wszystkie rodzaje organizmów mogą prowadzić pasożytniczy tryb życia. Mikropasożyty - mikroskopijne organizmy, takie jak pasożytnicze wirusy, bakterie, grzyby i Protista - zwykle rozmnażają się na żywicielu. U makropasożytów...
Białka Budowa Tworzą je następujące pierwiastki chemiczne: C, N, O, H. Tworzą one podstawową jednostkę strukturalną białek - aminokwasy. Dwadzieścia aminokwasów buduje białko zwierzęce, osiemnaście białko roślinne, człowiek jest...
APARAT GOLDIEGO Aparaty Golgiego są powszechnym składnikiem komórek eukariotycznych. Ich specyficzną cechą jest to, iż posiadają zdolność do redukcji azotanu (V) srebra (I). cecha ta umożliwiła ich odkrycie. Dokonał tego pan Camillo Golgi 1891...
Sto milionów lat przed tym, jak ludzie zaczęli żyć w jaskiniach, niektóre gatunki owadów wykształciły w pełni rozwiniętą strukturę społeczna. Owady społeczne to takie, u których występuje podział pracy, wykonywanej przez poszczególne osobniki...
Tkanki roślin naczyniowych wykazują wysoki stopień specjalizacji i zróżnicowania. Wykształcenie tkanki chłonnej w korzeniu i tkanek okrywających w pędzie oraz wytworzenie tkanek przewodzących i mechanicznych umożliwiło tym roślinom opanowanie...
Kwiat i Owoc Około 130 milionów lat temu pojawiły się pierwsze rośliny kwiatowe. W ciągu następnych 40 milionów lat stały się one najdoskonalszymi roślinami na Ziemi, takimi są też i dzisiaj. Rośliny kwiatowe odniosły taki sukces ewolucyjny,...
TAKSONOMIA 1.Systematyka: -nauka zajmująca się porządkowaniem istot żywych uwzględniająca w I rzędzie stosunki pokrewieństwa ustalone przez pochodzenie -dział nauki biologii zajmujący się klasyfikowaniem gatunków roślinnych i zwierzęcych dążący do...
Budowa DNA DNA jest makrocząsteczką zbudowaną z deoksyrybonukleotydów (nukleotydów). Składają się one z: - Kwasu fosforowego - Pięciowęglowego cukru – deoksyrybozy - Jednej z czterech zasad azotowych: adeniny (A), guaniny (G), cytozyny...
Obecnie w naszym kraju obowiązuje ustawa o chronie przyrody z 16 października 1991 roku, określająca następujące formy prawne ochrony przyrody: parki narodowe (23), rezerwaty przyrody (1200),parki krajobrazowe (120), obszary chronionego...
Hormony Człowieka PODWZGÓRZE I PRZYSADKA MÓZGOWA Podwzgórze produkuje neurohormony tzw. Statyny i liberyny, które pobudzają przysadkę mózgową do wydzielania jej hormonów. Ponadto Podwzgórze produkuje wazopresynę i oksytocynę....
Co to jest atmosfera? Atmosferę Ziemi tworzy mieszanina gazów, potocznie zwana powietrzem. W początkowej fazie formowania się naszej planety, w czasie wybuchów wulkanów i stygnięcia roztopionej materii skalnej, były uwalniane różne gazy....
Tkanka łączna charakteryzuje się obfitą substancją międzykomórkową. Zależnie od stopnia jej uwodnienia i liczby występujących w niej komórek, tkanka łączna może być płynna lub stała. Tkanką łączną płynną jest krew, a stałą - tkanka chrzęstna,...
Jama nosowa - podzielona na 2 połowy przegrodą zbudowaną za kości i chrząstki, - wokół jamę nosowej znajdują się przestrzenie wypełnione powietrzem tzw. zatoki oboczne nosa, - od tyłu jama nosowa łącze się poprzez nozdrza tylne z jamą...
Komórki zawierają też sole mineralne pełniące funkcje budulcowe, biorące udział w regulacji procesów życiowych i są źródłem pierwiastków dla komórek.w skład organizmów wchodzą też związki organiczne-cukry- (materiał energetyczny, budulcowy;...
Dąb rośnie we wsi Bartków w dawnym województwie kieleckim (aktualnie świętokrzyskim), w Górach Świętokrzyskich. Dąb Bartek, jedno z najstarszych drzew w Polsce, mający według szacunków około 1200 lat. W 1991 został uszkodzony przez piorun. Obwód...
Korzeń budowa morfologiczna : - strefę korzeni bocznych, - strefę włośnikową, - strefa wydłużania - stożek wzrostu korzenia - czapeczkę Funkcje korzenia : - przymocowanie do podłoża, - pobieranie wody i soli...
Grzyby posiadają swoje znaczenie w przyrodzie, jak i w gospodarce człowieka. Grzyby jako jedyne organizmy mają zdolność do rozkładu ligniny oraz mają duże znaczenie przy rozkładzie celulozy, co oznacza że dzięki nim na ziemi nie zalegają tony...
„Wpływ tworzyw sztucznych na życie człowieka” Temat: „wpływ tworzyw sztucznych na życie człowieka” jest bardzo szeroki. Obejmuje bowiem nie tylko zły wpływ tworzyw sztucznych na nasze zdrowie i środowisko, w którym żyjemy, ale również wielki...
W historii naszej planety bardzo często pojawienie się jednej grupy zwierząt wiązało się z wymarciem innej. Przez wiele milionów lat panowały na ziemii dinozaury, dopiero ich nagłe zniknięcie zwolniło” miejsce” dla ptaków i ssaków, mających...
1. BUDOWA KOMÓRKI I FUNKCJE JEJ ELEMENTÓW KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu,zdolny do oddychania,odżywiania,rozmnażania,wzrostu.Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i...
Ssaki zawdzięczają swoją nazwę temu, że samice mają sutki (gruczoły mlekowe) i karmią swe małe mlekiem. Spośród kręgowców są one najwyżej rozwinięte. Do gromady tej należy wiele gatunków, w tym również człowiek. Poza charakterystycznym dla...
Stawonogi są dziś największą grupą zwierząt zarówno pod względem liczby gatunków jak i biomasy. Występują praktycznie we wszystkich dostępnych zwierzętom środowiskach- od głębokich mórz po bezwodne pustynie. Nieliczne bywają nawet wewnętrznymi...
Ssaki (Mammalia), zwierzęta tworzące najwyżej uorganizowaną gromadę podtypu kręgowców (Vertebrata), typu strunowców, która powstała ok. 200 mln lat temu z gadokształtnych ssaków kopalnych z rzędu Therapsida, żyjących w permie i triasie. Ssaki...
Charakterystyka układu limfatycznego – limfy (chłonki) Układ limfatyczny to system przewodów , narządów i tkanek zbierających z całego ciała nadmiar płynu tkankowego , czyli chłonki . Układ limfatyczny odprowadza chłonkę do krwi oraz uczestniczy...
KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu,zdolny do oddychania,odżywiania,rozmnażania,wzrostu.Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i protoplastu.Protoplast jest żywą częścią...
KIŁA-choroba weneryczna wywołana przez krętka bladego mająca przebieg przewlekły z okresami remisji i nawro- -tów,atakująca wszystkie narządy.Choroba szerzy się głównie grogą płciową,przez kontakt z chorym i przez krew. W zależności od sposobu...
KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu, zdolny do oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i protoplastu. Protoplast jest...
Witaminy to związki organiczne niezbędne do życia i zdrowia. Występują w postaci naturalnej w wielu produktach. Organizm wykorzystuje je do przeprowadzania ważnych reakcji chemicznych. Ilość witamin potrzebną do zachowania zdrowia zapewnia...
Hormony: substancje wytwarzane w jednych częściach ciała, a wywierające wpływ na komórki, tkanki i narządy w innych częściach ciała. Pobudzają komórki docelowe do swoistej reakcji, u której podłoża leży zmiana metabolizmu komórki. Hormony...
Pasożyt jest to organizm żyjący w ścisłym związku przestrzennym z innym organizmem-żywicielem- na jego koszt i z jego szkodą. Tasiemiec żyjący stale w jelitach np. lisa, jest pasożytem wewnętrznym. Wesz która całe życie spędza w owłosieniu...