Katedra - funkcjonowanie średniowiecznych budowli w świadomości artystycznej współczesnego twórcy
Katedra. Do jakich refleksji na temat funkcjonowania tych średniowiecznych budowli w świadomości artystycznej współczesnego twórcy skłoniła Cię lektura fragmentu prozy Zbigniewa Herberta oraz wierszy Juliana Przybosia? Po zapoznaniu się z...
Czy słusznie nazwano Średniowiecze epoką ciemnoty i zabobonów.
Symbolem średniowiecza był krzyż, ponieważ cała sztuka i nauka koncentrowała się na religii, oraz miecz, bo w epoce tej toczyło się dużo wojen. Istnieje twierdzenie, że średniowiecze to epoka ciemnoty i zabobonów. W istocie nie został jeszcze...
Krzew łączący groby Tristana i Izoldy - opowieść sługi.
Obraz krzewu łączącego groby kochanków przedstaw w formie opowiadania sługi, który donosi o tym zdarzeniu królowi Markowi Tristan i Izolda to bohaterowie książki, która opowiada o nieszczęśliwej miłości dwojga młodych ludzi. Wypity przez...
List św. Franciszka z Asyżu do św. Aleksego.
Drogi Aleksy Ciekaw jestem czy pamiętasz jeszcze swojego przyjaciela z lat dziecięcych – Franciszka? W młodości bardzo się od siebie różniliśmy; ja spędzałem czas na ucztach i zabawach trwoniąc majątek rodziców a ty zawsze się dobrze...
Czy wzorce osobowe epoki średniowiecza mogą być bliskie ludziom współczesnym?
Celem mojej pracy jest odpowiedź na pytanie, czy wzorce osobowe epoki średniowiecza mogą być bliskie ludziom współczesnym. Na początku postaram się przybliżyć cechy średniowiecznych ideałów. Pierwszym z nich będzie rycerz....
Święci, asceci, rycerze niezłomni... daleko nam do nich, czy blisko?
Epoka średniowiecza jest dla nas, ludzi XXI wieku epoką raczej odległą. Od czasów mężnych rycerzy, wypraw krzyżowych i wyrzekających się wszelkich dóbr świętych dzieli nas kilka wieków różnego rodzaju transformacji, w wyniku których obecnie...
Miłość silniejsza od śmierci, czyli o "Dziejach Tristana i Izoldy".
Akcja średniowiecznego eposu rycerskiego pt.: ,,Dzieje Tristana i Izoldy’’, który odtworzył francuski romanista i mediewista Józef Bdier, rozgrywa się na terenach północnej Francji i południowej Anglii po obu stronach Kanału La Manche. Główną rolę...
Miłość w "Dziejach Tristana i Izoldy".
Uczucie ,które połączyło bohaterów książki pt."Dzieje Tristana i Izoldy" było namiętne,gwałtowne i niemożliwe do opanowania.Było równierz wiarołomne,ponieważ Izolda była żoną króla Marka ,Tristan zaś był największym przyjacielem i...
Tak walczył i umierał rycerz Roland
Tak walczył i umierał rycerz Roland, broniąc dobrego imienia Karola Wielkiego i słodkiej Francji. Dzielny Roland, rycerz nad rycerzami, podążał ze swym wojskiem do ukochanej Francji. Szli oni niestrudzeni przez góry i doliny. Wtem dało...
Czego mógłby się nauczyć dzisiejszy człowiek od człowieka średniowiecznego?
Średniowiecze to epoka zwana „ciemnymi wiekami”. Czemu taka nazwa? Otóż wiele osób uważa iż średniowiecze to czas zacofania, wiary w magie oraz powszechnego braku wykształcenia. Czy w takiej epoce możemy dopatrywać się w ludziach cech których nam...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
Moje prywatne notatki z lekcji : -Co oznacza termin -Chronologia -Pojęcia,prądy umysłowe epoki -Sztuka średniowiecza -Ideały epoki -Style architektoniczne -Średniowieczna filozofia -Bogurodzica -Matka Boska w średniowieczu -Legenda o Św....
Męka Pańska w kazaniach i średniowiecznej twórczości apokryficznej.
.„I ubrali go w purpurę, upletli koronę cierniową i włożyli mu ją na głowę” * ...wokół krzyża tłum ludzi. Jedni płaczą , ich twarze wykrzywiają grymasy bólu, gniewu, buntu przeciwko temu, co przyszło im oglądać...inni stoją spokojnie...a...
Średniowiecze - opracowanie epoki
I. Kultura średniowiecza. 1. Ramy chronologiczne: a) Europa (V-XVw.) upadek cesarstwa zachodniorzymskiego (476r.), zdobycie Konstantynopola przez Turków (1453r.) faza wczesna (V-Xw) faza dojrzała (XI-XIIIw) faza schyłkowa, jesień...
Najdawniejsze zabytki języka polskiego Zabytki języka a zabytki literatury
Niewiele tekstów średniowiecznych zachowało się do naszych czasów, a te, które znamy, to skarby kultury, starannie przechowywane w specjalnych działach bibliotek i pieczołowicie konserwowane. Interesują się nimi historycy, badacze literatury i...
Tristan i Izolda - opowieść o miłości z poza grup
Tristan i Izolda są głównymi bohaterami prastarej legendy. Powstała ona prawdopodobnie wśród plemion celtyckich zamieszkujących wybrzeże kanału La Manche. Tristan urodził się po śmierci swojego ojca Blancheflora, który zginął w bitwie. Sierotą...
Kult rycerza i ascety w średniowieczu.
Celem literatury średniowiecznej było pouczenie, wychowanie, tworzenie odpowiednich postaw moralnych. Stąd często motywem jest afirmacja dobra i potępienie zła. Literatura średniowieczna utworzyła dwa wzorce osobowe: świętego i idealnego rycerza....
Rycerstwo
W rozdziale tym pragnę przedstawić jedną z odmian etosu rycerskiego, mianowicie etos rycerski zrekonstruowany na podstawie francuskich tzw. romans courtois, czyli powieści dwornych, z odwołaniem się do wcześniejszych, najbardziej reprezentatywnych...
Kodeks życia świętym wg św. Franciszka z Asyżu.
KODEKS BYCIA śWIETYM WEDłUG śWIęTEGO FRANCISZKA Z ASYżU: *akceptacja siebie razem z grzesznym ciałem, gdyż jest ono darem Możym; *ascezę akceptuje tylko wówczas jeśli pozwala ona na doskonalenie ducha; *dostrzegać w każdym dobro, z szacunkiem...
Na podstawie interpretacji porównawczej "Bogurodzicy" oraz "Lamentu świętokrzyskiego" wskaż i omów najważniejsze cechy polskiej średniowiecznej pieśni maryjnej.
„Bogurodzica” oraz „Lament świętokrzyski” należą do pieśni średniowiecznych. Ukazują one nam dwie różne postawy Maryi, które spróbuję przybliżyc. „ Lament świętokrzyski” przedstawia nam wydarzenie, które miało miejsce w Wielki Piątek. Wtedy to...
Jak oceniasz z punktu widzenia człowieka współczesnego postawy życiowe bohaterów średniowiecznych?
Średniowiecznej literaturze patronował duch paranezy (z grec. parainesis-zachęta) – to ona właśnie inspirowała do tworzenia wzorcowych wizerunków np. świętego , rycerza , władcy . Charakterystyczne dla literatury średniowiecznej typy bohaterów...
Światopoglądowa, dydaktyczna i satyryczna funkcja utworu "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią".
Odwołując się do fragmentu tekstu i swojej wiedzy o kulturze średniowiecza, napisz pracę: Światopoglądowa, dydaktyczna i satyryczna funkcja utworu "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze...
Czy poświęcenie się jakiejś idei zawsze wymaga wyrzeczeń?
Poświęcenie się idei wymaga wyrzeczeń. Podążając ścieżką, która prowadzi nas do wcześniej obranego celu zgodnego z ideą, której się poddajemy musimy podjąć wiele decyzji, o co za tym idzie wyrzec się niejednokrotnie rzeczy dla...
Wieki średnie okresem upadku kultury.
Czy wieki średnie były rzeczywiście okresem upadku kultury? Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do konkretnych przykładów. Człowiekowi XXI wieku średniowiecze wydaje się epoką dawną, odległą, często może nawet obcą. Pomimo olbrzymich zmian...
Asceta w ocenie współczesnego człowieka
W średniowieczu pojawiło się wiele wzorców parenetycznych, czyli wzorów osobowych związanych z pewnymi wyraźnie określonymi rolami społecznymi. Wzorce parenetyczne zawierały opisy podstawowych zalet i cnót, którymi powinni odznaczać się ludzie...
Historia prawdziwej miłości opowiedzianej przez trubadura (podróznika-poety).
Miłość – uczucie najtrudniejsze i najpiękniejsze. Głębokie i piękne. Potrafi dać radość i szczęście, ale potrafi i zabić. Tak właśnie było z historią Fabia i Kariny. Pewnego dnia, kiedy słońce zbliżało się ku zachodowi młoda i piękna włoska...
Heksametr.
Heksametr (z gr.heks"sześć") to w starożytnej poezji greckiej wiersz składający się z sześciu stóp, czyli najmniejszych, powtarzających się regularnie cząstek wersu. Ośrodkiem stopy była długa samogłoska. W grece (a także w łacinie)...
Filozofia Średniowiecza.
Dla wielu Średniowiecze to zapewne jedynie epoka ciemnoty i zabobonu dominacji Kościoła, a ściślej mówiąc - kleru". Prawda jest taka: owszem, Średniowiecze to jedyny okres w dziejach, gdy Europa była tak jednolita religijnie - chrześcijaństwo...
Architektura średniowieczna.
Na koniec pierwszego tysiąclecia utworzyło się nowe cesarstwo Rzymskie. Ten okres nazywamy średniowieczem właściwym. W X wieku krążyły pogłoski, że w 1000 roku nastąpi koniec świata. Nie stało się tak, wprost przeciwnie w Europie zaczęło...
Średniowiecze epoką krzyża i miecza.
W roku upadku Cesarstwa Rzymskiego, czyli mniej więcej w połowie piątego wieku w Europie zostaje zapoczątkowana nowa epoka - Średniowiecze. Dała ona światu dwa style w sztuce, liczne postępy w szkolnictwie, między innymi uniwersytety oraz u...
Etos rycerza średniowiecznego w literaturze polskiej i obcej.
Średniowieczny rycerz był jednym z wzorców osobowych średniowiecza. Poza tym wśród opisywanych postaci dominował jego ziemski zwierzchnik, czyli władca oraz duchowy przywódca epoki czyli święty. Pieśni o czynach rycerskich tzw. chansons de geste...
Kreacja Matki Boskiej w "Bogurodzicy" i "Lamencie Świętokrzyskim".
Kreacja Matki Boskiej w ,Bogurodzicy?? i ,,Lamencie Świętokrzyskim?? Kultura średniowieczna skupiała się przede wszystkim na religii. Ludzie większą uwagę zaczęli przykładać do tego, co spotka ich po śmierci. Pogląd, stawiający Boga na...
Miłość w czasach średniowiecza
MIŁOŚĆ W CZASACH ŚREDNIOWIECZA Miłość jest odwiecznym tematem wykorzystywanym przez malarzy i pisarzy. Czym jest miłość? – dla mnie ważnym uczuciem, którym nie można każdego obdarzyć. Wielu ludzi uważa, że miłość to złudne szczęście, ulotna...
Polskie XV-wieczne wiersze obyczajowe.
Przerabiane w szkole wiersze, które można zaliczyć do tego działu, są właściwie tylko trzy, z czego właściwie tylko jeden ściśle odnosi się do obyczajowości; Przecław Słota "O zachowaniu się przy stole" jest poradnikiem towarzyskim,...
Średniowieczne ars moriendi jako kwintesencja światopoglądu epoki.
Pieśń o Rolandzie jest przykładem Chansons de geste. Przedstawia nam także doskonałą ars moriendi Opowiada ona o dzielnym rycerzu, hrabim Rolandzie. Jest on dowódcą tylnej straży króla Karola Wielkiego oraz jego siostrzeńcem. Charakteryzuje się...
„Mickiewicz patriota, Mickiewicz irracjonalista. Które utwory poety są dla ciebie ciekawe?
Patriotyzm to wielkie słowo. Oznacza umiłowanie kraju ojczystego, a także gotowość poświęcenia się dla własnego narodu. Literatura polska jest prawdziwą szkołą uczuć patriotycznych, bo niemal od początku swego istnienia wyrażała głęboką troskę o...
Legenda o Świętym Aleksym.
Legenda o Świętym Aleksym jest tekstem anonimowym, napisanym w XVw., który zachował się bez zakończenia, w którym powinien znaleźć się opis pochówku Aleksego. Utwór ma budowę wierszowaną, asylabiczną z rymami żeńskimi, zawiera epifory jak np....
Średniowieczny portret cierpień Matki Boskiej.
Dokonaj swoistego portretu cierpień Matki Boskiej wykorzystując w tym celu Bogurodzicę i Lament Świętokrzyski oraz obraz Giotto di Bondone pt. "Opłakiwanie Chrystusa". Twórców epoki średniowiecza inspirowała przede wszystkim tematyka...
Wizerunki maryjne w liryce średniowiecznej. Analiza i interpretacja "Bogurodzicy" i "Lamentu Świętokrzyskiego"
Literatura średniowiecza opierała sią w dużej mierze na kulcie świętych jednak w szczególności na liryce maryjnej, którą tworzyły wszystkie dzieła pisane ku czci Matki Boskiej. Utwory, najczęściej anonimowe, nawiązywały oraz przedstawiały postać...
Rycerskość – tradycja przebrzmiała "Pieśń o Rolandzie".
Rozpatrując problem rycerskości na podstawie eposu „Pieśń o Rolandzie” musimy zastanowić się czy mamy brać pod uwagę przykład Rolada jako rycerza średniowiecznego czy rycerskość samą w sobie. Ideał rycerza jakim był Roland musiał spełniać mnóstwo...
Polskie dziejopisarstwo średniowieczne.
U progu naszego piśmiennictwa stoi oczywiście Kościół. Pierwsze zapiski zawdzięczamy katedrom biskupim. Za Chrobrego było ich już pięć. I właśnie owe katedry rozsyłały podległym sobie kościołom karty pergaminowe tzw. tabulae paschales, zawierające...
Podróże w czasie - do Średniowiecza.
Gdybyś mógł przenieść się do średniowiecza co byś powiedział ludziom z tamtych czasów? Ja, gdybym miał okazje odwiedzenia średniowiecza myślę, że skorzystał bym z takiej okazji. Przede wszystkim dlatego,aby opowiedzić ludziom tamtych czasów ja...
Kreowanie obrazu władcy w kronice Gall-a Anonim-a
Gall Anonim- nadworny kronikarz Bolesława Krzywoustego, żyjący na przełomie XI i XII wieku, jest autorem pierwszego tak dużego i wielowymiarowego dzieła w historii naszego państwa. Do napisania kroniki zachęcił Galla Michał Awdaniec- kanclerz...
"Lament świętokrzyski" kontra "Bogurodzica" - porównanie.
Obydwa porównywane teksty ? zarówno ?Lament świętokrzyski? znany również jako ?Posłuchajcie bracia miła...? nazwany tak od słów rozpoczynających pierwszą zwrotkę, jak i ?Bogurodzica? są wytworami tej samej epoki ? średniowiecza ? epoki ascezy,...
"Bogurodzica" i "Posłuchajcie bracia miła.."
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w "Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z...
Bóg, czas i śmierć w średniowieczu
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...
Motyw śmierci i unicestwienia w literaturze średniowiecza.
1.Człowiek okresu średniowiecza był oswojony ze śmiercią. Był to przecież okres wojen, epidemii dżumy i cholery. Pojęcie śmierci kojarzone było z: a.) wyzwoleniem z doczesności (asceta) b.) wybawieniem, otwierającym nowy, szczęśliwy etap...
Czy po spotkanie z literatura i sztuką średniowiecza jest to wciąż dla Ciebie epoka mroku i zacofania?
Średniowiecze to dla mnie najbardziej niezwykła epoka, jaka kiedykolwiek była na ziemi i nigdy nie powiedziałabym iż była to epoka upadku kulturowego. Jej jakże oryginalne zestawienie zostało zapamiętane aż do naszych czasów. Była ona niezmiernie...
Średniowiecze - charakterystyka epoki.
Nazwa epoki - pochodzi z łaciny (media aetas, medium aevum) i oznacza „wiek średni”. Została ona nadana przez papieża Giovanniego de Bussisjako w XV wieku, jako określenie epoki oddzielającej starożytność od renesansu. Jednocześnie średniowiecze...
Przedstaw kryzys i upadek ideałów średniowiecznych
Mówiąc o ludziach średniowiecza najczęściej wspomina się trzy główne istniejące wtedy ideały, takie, jak dobry władca, rycerz oraz asceta. Są one opisywane w literaturze z tej epoki, uważamy je za główne, a nieraz nawet jedyne, wzorce osobowe w...
"Człowiek współczesny wobec średniowiecza" Fascynacja czy poczucie obcości?
1000 lat - czy to długi okres czasu? Archeolodzy i ludzie tego pokroju, uważają z pewnością, iż dziesięć wieków to nic w porównaniu z 5-cio miliardową historią naszej planety. Jednak dla nas, przeciętnych ludzi żyjących w XXI wieku, tyle lat to...