Rozdzielanie mieszanin to proces, który pozwala na oddzielenie składników o różnych właściwościach fizycznych lub chemicznych. Oto najczęściej stosowane metody: a) Odparowanie – stosowane, gdy jeden ze składników jest lotny, a drugi nielotny....
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Reakcja ta zachodzi głównie dla...
Kwasy H2SO4 - Kwas siarkowy (VI) H2SO3 - Kwas siarkowy (IV) HNO3 - Kwas azotowy (V) HNO2 - Kwas azotowy (III) H3PO4 - Kwas fosforowy (V) HClO - Kwas chlorowy (I) HClO2 - Kwas chlorowy (III) HClO3 - Kwas chlorowy (V) HClO4 - Kwas...
Kwasy Beztlenowe HCl – kwas chlorowodorowy (chlorek wodoru) H2S – kwas siarkowodorowy (siarczek diwodoru) HCN – kwas cyjanowodorowy (cyjanek wodoru) Kwasy Tlenowe H2SO3 – kwas siarkowy (IV) H2SO4 – kwas siarkowy (VI) H2CO3 – kwas...
W organizmach zwierząt i roślin bardzo ważną rolę odgrywają węglowodany. Składają się one z węgla wodoru i tlenu. Do węglowodanów należą cukry. Ogólny wzór ma postać: CnH2mOm, gdzie m Cukry dzielimy na: 1. Cukry proste (tzw: monocukry) o...
Związkami organicznymi nazywa się związki węgla. Wyjątkiem są: tlenki węgla, sole kwasu węglowego (węglany) oraz kilka innych, rzadziej spotykanych związków. Terminem „chemia organiczna” określa się gałąź chemii zajmującą się badaniem i...
Stałe składniki powietrza: azot, tlen, argon, neon, hel, metan, krypton, wodór Zmienne składniki powietrza: para wodna, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, ozon Najważniejsze gazy wchodzące w skład powietrza. Rodzaj /...
Wzór sumaryczny: NAOH Wzór strukturalny: Na-O-H Wodorotlenki otrzymuje się głównie dwiema metodami: 1. W reakcji metalu z wodą (głównie wodorotlenek sodu i potasu) np.: 2Na + H2O → 2NaOH + H2 2. W reakcji tlenku metalu z wodą np.:...
Estry są to związki organiczne otrzymywane przez podstawienie wodoru grupy wodorotlenowej w alkoholach rodnikami kwasowymi (nieorganicznymi lub organicznymi). Estry tworzą się przez bezpośrednie działanie kwasów karboksylowych z alkoholami w...
Maria Skłodowska-Curie "Jestem z tych, którzy wierzą, iż nauka jest czymś bardzo pięknym." Biografia Maria Skłodowska-Curie urodziła się dnia 7.XI. 1867 r. w Warszawie. Kształciła się początkowo na pensji prywatnej, a następnie w...
Wapienie, skały osadowe składające się z węglanu wapnia (CaCO3), zwykle w postaci kalcytu. Mogą zawierać także domieszki: dolomitu, kwarcu, glaukonitu, pirytu lub minerałów ilastych. Barwa najczęściej biała, żółtawa, szara, niekiedy czerwonawa,...
1. Stan skupienia (stały, ciekły, gazowy) : Określa formę, w jakiej występuje substancja. Stany te zależą od temperatury i ciśnienia. Stany skupienia mają charakterystyczne właściwości, takie jak objętość i kształt. 2. Postać (dotyczy tylko...
Torf – skała osadowa powstała w wyniku zachodzących w szczególnych warunkach przemian obumarłych szczątków roślinnych. Szczątki drzew, żyjących przed milionami lat, pochłonięte zostały przez bagna, tworząc powłokę, która pod naporem kolejnych...
Wpływ używek (alkohol, narkotyki, papierosy) za zdrowie i życie człowieka. Ludzie uzależniają się od tytoniu, alkoholu, substancji odurzających i psychotropowych, hazardu, seksu, nadmiernego lub niedostatecznego jedzenia oraz wielu innych...
Maria Skłodowska-Curia (7.XI.1867 – 4.VII.1934) Dzieciństwo i młodość Marii śkłodowskiej upłynęly w Warszawie. Ojciec jej był nauczycielem fizyki i matematyki w warszawskim gimnazjum. Matka początkowo prowadziała pensję, a następnie zajęła się...
Cukry to przede wszystkim materiał energetyczny i strukturalny. Ze względu na budowę wyróżniamy cukry proste – glukoza, dwucukry – laktoza, sacharoza i wielocukry – skrobia, celuloza, czyli błonnik, chityna. G L U K O Z A – inaczej cukier...
Typy reakcji chemicznych 1. Reakcje syntezy Synteza jest reakcją, w której z dwu lub więcej substancji prostszych powstaje jedna substancja złożona o odmiennych właściwościach chemicznych i fizycznych. A + B ---> AB 2. Reakcje...
AMIDY KWASOWE Amidy kwasowe - pochodne kwasów karboksylowych, w których grupa OH- grupy karboksylowej została zastąpiona grupą aminową -NH2 Właściwości fizyczne acetamidu: -biała krystaliczna substancja -dobrze rozpuszczalny w wodzie...
1. Otrzymywanie i własności węglowodorów aromatycznych Zarówno benzen toluen jak i ksylen należą do grupy związków zwanych węglowodorami aromatycznymi. Głównym źródłem, z którego otrzymujemy wiele węglowodorów aromatycznych i ich pochodnych,...
Układ okresowy pierwiastków jest to zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw...
1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTLENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iz nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Chodzi tu głównie o metale szlachetne...
Mendelejew Dmitrij I. (1834-1907), chemik rosyjski, profesor chemii technicznej i nieorganicznej uniwersytetu w Sankt Petersburgu, członek czynny PAU. Odkrywca prawa okresowości, na podstawie którego zaproponował w 1869 (niezależnie od J.L....
1) Główna liczba kwantowa (n) - przyjmuje wartości kolejnych liczb naturalnych 1, 2, 3, ... (wg Bhora K, L, M, ...); - od niej zależy energia danego elektronu; - decyduje o rozmiarach orbitali - im większa wartość n, tym większy jest orbital;...
ROZTWORY są to mieszaniny optycznie jednorodne. ROZTWORY są to układy wieloskładnikowe. Każdy roztwór składa się z rozpuszczalnika, czyli fazy rozpraszającej, oraz przynajmniej jednej substancji rozpuszczonej, czyli fazy rozproszonej....
Atomistyczno czasteczkowa teoria budowy materii Pojecie atomu pojawilo sie w IV w p.n.e.. Wprowadzil je grecki filozof Demokryt z Abdery. Pochodzi ono od greckiego slowa "atomas" (niepodzielny). W XIX w dokonano odkryc naukowych, które utworzyly...
KWASY Wspólna właściwością kwasu jest obecność w ich wodnych roztworach jonów wodorowych, które decydują o właściwościach kwasowych tych roztworów. O roztworach tych mówimy, że maja odczyn kwaśny. W celu identyfikacji odczynu roztworu, który...
Mangan pod względem rozpowszechnienia w dostępnych badaniom częściach globu ziemskiego zajmuje 14 miejsce. Stanowi on 0,085% skorupy ziemskiej i po żelazie jest najbardziej rozpowszechnionym metalem ciężkim. Pierwiastek ten tworzy liczne minerały,...
1. Występowanie : Większość tlenków występuje w postaci gazowej. Występują na Ziemi w atmosferze otaczającej naszą planetę. Niektóre z nich to substancje stałe jak np. dwutlenek krzemu ( krzemionka ), tlenek wapnia (wapno palone ) - sypki biały...
Są to związki chemiczne, o bardzo szerokim zastosowaniu głównie w przemyśle kosmetycznym i spożywczym. Niezwykle rozpowszechniona w przyrodzie grupa związków powstaje w reakcji działania kwasu na alkohol. Wiele prostych estrów to ciecze o...
Sto lat minęło od czasu gdy nasza rodaczka Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie rozpoczęli badania nad odkrytym w 1896 r. przez Henri Becquerela niewidzialnym promieniowaniem emitowanym przez sole uranu. Efektem ich prac było odkrycie...
NAZWA Hm Rn WZÓR SOLNY HCl SIARKOWODOROWY H2S CYJANOWODOROWY HCN BROMOWODOROWY HBr JODOWODOROWY HJ SIARKOWY (VI) H2SO4 SIARKOWY(IV) H2SO3 WĘGLOWY H2CO3 ORTOFOSFOROWY(V) H3PO4 AZOTOWY(V) HNO3 AZOTOWY(III) HNO2 CHLOROWY(I) HClO...
Węglowodory nasycone to związki zawierające tylko węgiel i wodór, przy czym wszystkie atomy węgla w cząsteczce są połączone wiązaniem pojedynczym (C-C). METAN - CH4 ETAN - C2H6 PROPAN - C3H8 BUTAN - C4H10 PENTAN - C5H12 HEKSAN - C6H14...
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
Czym jest żywność? Żywnością nazywamy wszelkie produkty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, które w stanie naturalnym lub przetworzone stanowią pokarm człowieka. Żywność powinna zawierać podstawowe składniki przemiany materii: wodę,...
1.Cukrzy dzielą się na trzy podstawowe grupy, a mianowicie: - cukry proste, jednocukry czyli monosacharydy ( od słowa monos - pojedynczy), - polisacharydy niższe zwane oligosacharydami (od oligos - nieliczny), należą tu głównie różne di-, tri-...
Wiązanie atomowe (kowalencyjne) Wiązania atomowe (kowalencyjne) powstają, gdy łączą się ze sobą atomy pierwiastków o takich samych wartościach elektroujemności lub o różnicy elektroujemności mniejszej od 0,4. Wiążące się atomy dążą do...
Węgiel jest pierwiastkiem chemicznym, który zajmuje VI miejsce pod względem występowania we wszechświecie i jest czternastym pierwiastkiem pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej (0,08%). W przyrodzie nieożywionej występuje głównie w...
Układ okresowy pierwiastków zwany jest również TABLICĄ MENDELEJEWA. Dymitr Mendelejew (1834 – 1907) był to rosyjski chemik, profesor chemii technicznej i nieorganicznej uniwersytetu w Sankt Petersburgu, członek PAU. Ten wybitny człowiek jest...
Są to cząstki, których budowa wewnętrzna nie jest znana i których przy aktualnym stanie wiedzy i techniki nie można dzielić ich na części składowe. Stanowią one podstawowe elementy budowy materii, a ich wzajemne oddziaływania warunkują własności...
Kwasy (11) Kwas solny, kwas chlorowodorowy Cl Siarkowodór, sulfon 2S Kwas siarkowy(VI) (kwas siarkowy) 2SO4 Kwas siarkowy(IV) (kwas siarkawy) 2SO3 Kwas azotowy(V) (kwas azotowy) NO3 Kwas azotowy(III) (kwas azotawy)...
Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska. Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły. Źródła zanieczyszczeń powietrza Powietrze zanieczyszczają,...
Pełny układ okresowy pierwiastków (tablica Mendelejewa) zawierający: - symbol pierwiastka - nazwę pierwiastka - liczbę atomową - liczbę masową - elektroujemność wg Paulinga - stan skupienia - główne wartościowości pierwiastków - podział na...
Sole- związki chemiczne wywodzące z kwasów, których roztwory wodne zawierają kationy metali. Złożone są z atomów metali połączonych z resztami kwasowymi. Sole są ciałami stałymi, krystalicznymi. Ich rozpuszczalność w wodzie jest...
Cukry I. Czym są cukry? Cukry, inaczej zwane cukrowcami, sacharydami, a często potocznie także węglowodanami (co jednak jest błędne), są to związki organiczne o ogólnym wzorze Cx(H2O)y. Można je także zdefiniować jako związki dwufunkcyjne...
Efekt solny Jednym ze sposobów zwiększenia rozpuszczalności soli trudno rozpuszczalnej jest dodanie soli która nie ma wspólnego jonu z osadem. Rozpuszczalność danego związku zależy tez od pH roztworu. Przede wszystkim trzeba wiedzieć, ze...
Związki chemiczne w otoczeniu człowieka i ich zastosowanie. Aby doskonale rozpoznać związki chemiczne w otoczeniu człowieka należy wiedzieć, co to jest związek chemiczny, a wiec jest to substancja złożona, zbudowana, z co najmniej dwóch różnych...
Budowa atomu Atom – to najmniejsza część materii Zachowująca jej własności składa się z kilku mniejszych części zwanych elementarnymi cząstkami materii. Takimi jak protony, neutrony , elektrony. - proton - ma ładunek dodatni - elektron –...
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...