1. METAL + NIEMETAL ----> SÓL BEZTENOWA (sól kwasu beztlenowego) Jest to najprostszy sposób otrzymywania soli beztlenowych. Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkie metale przereagują w powyższej reakcji. Reakcja ta zachodzi głównie dla...
Gazy Szlachetne Gazy szlachetne to grupa pierwiastków w układzie okresowym pierwiastków. Należą do niej: hel (He), neon (Ne), argon (Ar), krypton (Kr), ksenon (Xe) oraz radon (Rn). Gazy szlachetne są bezbarwnymi, bezwonnymi i chemicznie...
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...
Rozdzielanie mieszanin to proces, który pozwala na oddzielenie składników o różnych właściwościach fizycznych lub chemicznych. Oto najczęściej stosowane metody: a) Odparowanie – stosowane, gdy jeden ze składników jest lotny, a drugi nielotny....
Budowa cząsteczki metanu Wszystkie wiązania w cząsteczce metanu są równocenne. Każde z nich jest utworzone dzięki parze wspólnych elektronów. Jeden z elektronów tworzących to wiązanie pochodzi od atomu węgla, drugi zaś od atomu wodoru. Są to...
Zaprawa murarska twardnieje, ponieważ wapno gaszone łączy się z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu, a woda wyparowuje. CaO + H2O ---> Ca(OH)2 tlenek wodorotlenek wapnia wapnia- wapno...
KWAS + WODOROTLENEK ==> SÓL + WODA H2SO4 + 2NaOH ==> Na2SO4 + 2H2O KWAS + TLENEK METALU ==> SÓL + WODA 2HNO3 + Na2O ==> 2NaNO3 + H2O KWAS + METAL ==> SÓL + WODÓR H2CO3 + 2K ==> K2CO3 + H2 KWAS M. + SÓL KW. SŁ ==> KWAS...
Zasady to jedna z podstawowych grup związków chemicznych. Wzór ogólny zasad to: \( M_n(OH)_n \) (gdzie: M – metal, OH – grupa wodorotlenkowa, n – wartość metalu) Zasady, czyli wodorotlenki, są związkami pierwiastków (zwykle metali) i...
W naszych ogrodach, sadach na polach uprawnych żeruje mnóstwo różnorakich szkodników, które niszcząc uprawiane rośliny powodują niekiedy nawet bardzo duże obniżenie plonów i zbiorów. Nawet na działkach typowo rekreacyjnych niszczące działanie...
Kwasy nieorganiczne, związki nieorganiczne spełniające jedna z definicji kwasów. Zgodnie z konwencją wzory sumaryczne kwasów nieorganicznych pisze się zaczynając je od atomów wodoru. Kwasy nieorganiczne dzielimy na tlenowe i beztlenowe. Kwasy...
Węgiel w przyrodzie występuje w postaci węgla kamiennego i brunatnego, ponadto w postaci odmian alotropowych: diamentów i grafitu. Węgiel występuje również w postaci związków: dwutlenek węgla, węglan wapnia, węglan sodu, kwas węglowy, czad, gaz...
ROZWÓJ POGLĄDÓW NA TEMAT BUDOWY MATERII Jesteśmy otoczeni przez materię. Widzimy dookoła siebie przedmioty twarde lub miękkie, elastyczne lub sztywne, mocne lub delikatne, o różnych kolorach i zapachach, różne w dotyku. Są to liczne postacie...
W załączniku tablica układu okresowego w wyższej rozdzielczości
Substancje chemiczne i związki chemiczne. Substancje chemiczne - są to wszystkie związki i pierwiastki chemiczne wyróżnia się około 10 mln związków chemicznych Substancje chemiczne charakteryzują się zespołem cech ( właściwości) które...
Izotopy to atomy o takiej samej liczbie protonów w jądrze, lecz o różnej liczbie neutronów. Radioizotopy to izotopy, które ulegają rozpadowi promieniotwórczemu, w wyniku którego ilość substancji promieniotwórczej w czasie maleje. Radioizotopy...
Stopień utlenienia jest pojęciem charakteryzującym stan atomu pierwiastka w związku chemicznym. Można powiedzieć, że jest to ładunek jaki wydaje się że ma atom jeżeli oblicza się elektrony zgodnie z następującymi regułami: 1) elektrony podzielone...
Kwasy karboksylowe są końcowym produktem utlenienia alkoholi I-rzędowych i aldehydów. Charakteryzuje je obecność grupy karboksylowej –COOH. Duża różnica elektroujemności atomów tlenu z jednej strony a węgla i wodoru z drugiej, powoduje powstanie...
Uwzględniając własności fizyczne jak i chemiczne pierwiastków chemicznych, w znaczeniu substancji prostych możemy podzielić je na dwie grupy: 1. metale, 2. niemetale. CHARAKTERYSTYKA METALI Metale są to substancje, które w stanie...
Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub więcej elektronów pochodzących z jednego lub obu łączących się atomów albo przeskoku jednego lub...
Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego. Na skutek oddziaływania promieniowania na tkankę żywą, zachodzą w niej pewne zmiany. Zależą one od rodzaju promieniowania, jego natężenia i...
W obecnej dobie kataliza jest jednym z najwazniejszych działów wielkiej syntezy, organicznej. O ważności i rozmiarach tego działu dowodzi literatura patentowa ostatnich lat oraz narastająca z roku na rok literatura nowoczesnej syntezy. Literatura...
Co to jest pH? pH jest wykładnikiem stężenia jonów wodorowych; jest to ujemny logarytm dziesiętny z wartości liczbowej stężenia molowego jonów wodorowych, czyli: \[ \text{pH} = -\log [\text{H}^+] \] Charakteryzuje odczyn roztworu. W...
Właściwości FIZYCZNE alkanów - Wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowodorowego gęstość alkanów wzrasta. - Alkany są nierozpuszczalne w wodzie, ale rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. - Stany skupienia: C₁-C₄ – gazy,...
Elektrolity i nieelektrolity Elektrolity są to kwasy, zasady i sole, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny. Analiza elektrochemiczna, zespół metod analizy chemicznej, w których wyzyskuje się...
Skala porostowa to metoda oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza, która opiera się na badaniu porostów rosnących na drzewach oraz innych powierzchniach. Porosty są organizmami złożonymi z grzybów i glonów lub cyjanobakterii, które wrażliwe są na...
Symbole i oznaczenia zagrożeń chemicznych Codziennie spotykamy w swoim otoczeniu substancje chemiczne. Nie każdy wie jakie są skutki nie umiejętnego używania, przechowania, możliwego spożycia bądź kontaktu za skórą, oczami? Najczęściej...
Białka znajdziemy w produktach mleczarskich, rybach, nasionach, ryżu, mięsie i w jajach. Głównymi skutkami niedoboru białek są: brak energii, karłowatość, kruchość kości. Białka stanowią najważniejszy składnik wszystkich organizmów. Należą do...
Izotopy są to odmiany tego samego pierwiastka o takiej samej liczbie atomowej Z, ale różnej liczbie masowej A. Atomy tego samego pierwiastka muszą mieć taka samą liczbę neutronów, ale mogą mieć różną liczbę protonów. Izotopy dzielimy na Izotopy...
METALE Metal (niem. Metall, fr. mtal, ang. metal z łc. metallum z gr. mtallon) 1. fiz., chem. substancja o skondensowanej uporządkowanej budowie wewnętrznej, stałym lub ciekłym stanie skupienia, dobrym przewodnictwie cieplnym i elektr.,...
Alkany - Reakcja z chlorowcami (substytucja): \[CH_4 + X_2 \rightarrow CH_3X + HX\] Alkeny: Reakcja addycji (przyłączanie) - zmiana na alkany, podwójne na pojedyncze: - Z chlorowcami: \[C_nH_{2n} + X_2 \rightarrow C_nH_{2n}X_2\]...
1. Wstęp Większość kwasów ma kwaśny smak. Niektóre z nich są trujące, niektóre mogą wywołać poważne poparzenia skóry, inne natomiast są całkowicie nieszkodliwe. Są też takie, które można spożywać. Spożywamy kwas cytrynowy zawarty w cytrynach...
Promieniotwórczość - jest to samorzutna przemiana jąder atomów jednego rodzaju w jądra innego rodzaju połączona z wysyłaniem promieniowana jądrowego (alfa, beta, gamma). Podczas rozpadu alfa wypromieniowywana jest cząstka alfa złożona z 2 protonów...
Fosfor w przyrodzie występuje w postaci związków chemicznych. Znanymi minerałami są sole kwasu fosforowego - fosforyty i apatyty. Fosfor wystepuje w postaci cząsteczek czteroatomowych P4. Podstawowymi odmianami alotropowymi fosforu są: -...
Tlenki Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami. Wzór ogólny tlenków: XaOb X - atom dowolnego pierwiastka, O - atom tlenu, a - ilość atomów pierwiastka X, b - ilość atomów tlenu Nazwy tlenków: tlenek (nazwa...
Krzem (Si, silicium) jest szarym, twardym i kruchym ciałem stałym o strukturze typu diamentu, niemetalem (półmetalem, o własnościach półprzewodnikowych) o temperaturze topnienia 1417C i gęstości 2,33 g/cm3. Otrzymywany przez redukcję krzemionki...
Maria Skłodowska-Curie (urodzona 7 listopada 1867 - zmarła 4 lipca 1934) była wybitną uczoną, urodzoną w Polsce, która większość życia i kariery naukowej spędziła we Francji. Zajmowała się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Najważniejsze...
Produkcja papieru. Rodzaje papieru. Produkt o nazwie masa celulozowa (pulpa) jest podstawowym materiałem, z którego wytwarza się papier. Pulpę otrzymuje się z wielu rodzajów drzewa - miękkiego i twardego – między innymi ze świerku,...
Kwasy owocowe - jako składniki kosmetyków najczęściej stosuje się kwasy: glikonowy, mlekowy, jabłkowy, salicylowy, cytrynowy i winowy. W kremach stanowią one dodatek ok.3%, a w preparatach złuszczających (peeling) nawet 10%. Kwas cytrynowy -...
Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. W wyniku tego organizmy są narażone na zwiększone promieniowanie ultrafioletowe. Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych...
Substancje chemiczne dzieli się na proste, czyli pierwiastki, i złożone, czyli związki chemiczne oraz mieszaniny. Pierwiastki dzielą nie na metale i niemetale. 90 pierwiastków występuje w przyrodzie, a pozostałe zostały otrzymane sztucznie, drogą...
Kwasy beztlenowe to ogólna nazwa kwasów, które w swojej reszcie kwasowej nie posiadają atomu tlenu. Najprostsze z kwasów beztlenowych składają się z atomów wodoru i atomu niemetalu, choć niektóre z nich mają bardziej złożoną strukturę. Do...
Woda jest jedną z bardziej rozpowszechnionych substancji w przyrodzie. Oceany, morza, jeziora i rzeki to prawie 3/4 powierzchni Ziemi. Astrofizycy odkryli obłoki wodne w przestrzeniach kosmicznych. Masy wód oceanów i mórz stanowi rodzaj...
Węglowodory – związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany – węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny – szereg związków...
Urodziła się w Warszawie 7 listopada 1867 r,.jako ostatnia z pięciorga dzieci. Ojciec - Władysław Skłodowski, matka- Bronisława Boguska. 1876 r. umiera matka Marii Skłodowskiej - Bronisława Boguska. 1882 r. Maria Skłodowska ukończyła gimnazjum ( w...
wzór ogólny alkanów: C(n) H(2n+2) wzór ogólny alkenów: C(n) H(2n) wzór ogólny alkinów: C(n) H(2n-2) reszta - patrz załącznik
ROPA NAFTOWA, czyli olej skalny, jest najważniejszym surowcem węglowodorowym do otrzymywania cennych produktów przemysłowych, np. benzyny, nafty, olejów smarowych, parafiny. Ropa naftowa jest ciemnobrunatną cieczą o gęstości 0,79 - 0,96 g/ml i...
Węglowodory-związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany- węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny-szereg związków organicznych o podobnej...
Węglowodany, czyli cukry są bardzo rozpowszechnione w świecie roślin. Są one substancją zapasową i budulcową roślin. Cukry o ogólnym wzorze sumarycznym Cm(H 2 O)n składają się z trzech pierwiastków: węgla, wodoru i tlenu. Ze względu na budowę...
Drewno. Podstawowym kierunkiem przetwórstwa drewna jest przemysł papierniczy, drewno jest również surowcem w przemyśle włókienniczym. Drewno stanowi największy surowiec odnawialny pod względem tonażowym na Ziemi. Większość drewna idzie na...
Otrzymywanie soli 1. Reakcja zobojętniania: KWAS + ZASADA ---> SÓL + WODA 2. Reakcja tlenków metali z kwasami: TLENEK METALU + KWAS ---> SÓL + WODA 3. Reakcja metali z kwasami: METAL + KWAS ---> SÓL + WODÓR 4. TLENEK KWASOWY + ZASADA --->...