W kontekście wiersza Zbigniewa Herberta "Przesłanie Pana Cogito" oraz ethosu rycerskiego, zastanów się czy we współczesnym świecie odnajdziemy jeszcze jakieś wartości?
Literatura średniowiecza ma charakter paranetyczny. Miała na celu ukazać model idealnego obywatela. Treść utworów moralizowała i wychowywała ludzi. Społeczeństwo uosabiało (lub chciało się uosabiać) do bohaterów książkowych. Współczesna...
Czy ludzi średniowiecznych możemy uznać za szczęśliwych?
Czy ludzie byli wtedy szczęśliwi?... Tak naprawdę, nie możemy tego dokładnie odkreślić, a jedynie snuć pewne domysły. Szczęście, nie jest rzeczą materialną- dla każdego może znaczyć coś innego. Tak, więc szczęście człowieka współczesnego a...
Matka Boska w liryce średniowiecznej. Porównanie wizerunków zawartych w "Bogurodzicy'' i "Lamencie świętokrzyskim''.
Matka Boska bardzo często pojawiała się w liryce średniowiecznej. W tamtejszych czasach wiara katolicka, a konkretniej Bóg był centrum wszystkiego – życia ludzi oraz szczególnie sztuki. W swojej pracy postaram się porównać wizje Maryi w dwóch...
Przedstaw historiografię średniowieczną
- jest jedną z ciekawszych dla nas działalności pisarskich średniowiecza, gdyż przybliża nam kształt życia i historię tego okresu; można podzielić na kilka różnych kierunków: pierwsze zapiski historyczne związane oczywiście są z kościołem, a...
Porównanie Bogurodzicy i Lamętu Świętokrzyskiego
Średniowiecze to epoka pomiędzy starożytnością a renesansem, w Europie zaczął się w 476 do 1453, a w Polsce 966 do 1410. W tym okresie literatura nawiązywała do teocentryzmu w którym stawiano Boga w centrum, dowodzono, że Bóg...
Jestem świętym Aleksym i spróbuję przedstawić swoją kartkę z pamiętnika
Urodziłem się w bogatej rodzinie. Niczego nigdy mi nie brakowało. Zawsze dostawałem to o co prosiłem. W mojej miejscowości wszyscy mnie znali i szanowali. Jednak to mi nie odpowiadało. Nie byłem szczęśliwy. Pewnego razu moi rodzice zadecydowali o...
Wizerunek Maryi w "Bogurodzicy" i "Lamencie Świętokrzyskim".
Zdawać się może, że Maryja jest tylko jedna, i że można przedstawić ją tylko w jeden sposób. Jednak nic bardziej mylnego - świadczą o tym dwa teksty: „Bogurodzica” i „Posłuchajcie, bracia miła”. Po przeczytaniu obu utworów, od razu można...
Fascynacja śmiercią w literaturze i sztuce średniowiecznej.
Fascynacja śmiercią w literaturze i sztuce średniowiecznej. Średniowiecze to epoka, która na przestrzeni kilkuset lat nie była doceniana przez następców. Miano epoce nadali humaniści z Italii na przełomie XV i XVI wieku. Średniowieczu...
Między złem, a poczuciem skruchy - przeżycia Francoisa Villona zapisane w "Wielkim testamencie".
Francois Villon był poetą francuskim, który żył w latach 1431 - 1463?. Był starannie wykształcony na Uniwersytecie Paryskim, miał wybitne zdolności poetyckie. Prowadził bardzo burzliwe życie, w którym nie brak było rozmaitych występków (awantury,...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
ŚREDNIOWIECZE: (wczesne, właściwe, późne) - 476 r. (Upadek c. zachodniorzymskiego) - 1453, 92, 1517, 1450 ROMAŃSKI: - masywna, ciężka, okna małe i wąskie, wysoko umieszczone, wieże, sklepienia kolebkowe, na planie krzyża łacińskiego -...
Średniowiecze epoką krzyż i miecza.
W roku upadku Cesarstwa Rzymskiego, czyli mniej więcej w połowie V wieku w Europie zostaje zapoczątkowana nowa epoka - Średniowiecze. Nazwa ta została wprowadzona przez twórców renesansowych. Użyta została po raz pierwszy w 1469 r., a wywodzi się...
Wizerunek Maryi w literaturze średniowiecznej.
W średniowieczu głównym nurtem filozoficznym był teocentryzm, obecny we wszystkich dziedzinach życia. Łatwo go dostrzec także w literaturze. Najstarsze polskie utwory literackie min. „Bogurodzica” i „Posłuchajcie bracia miła...” opisują prośby...
"Bogurodzica” na tle poezji średniowiecznej.
Bogurodzica to pierwsza zapisana polska pieśń religijna. Powstała w XIII wieku. Najstarsze są dwie pierwsze zwrotki, a później do początku XIV wieku dopisano ich jeszcze 22. To pieśń o charakterze religijnym. Wyraża prośbę ludzi o...
Odwołując się do „Lamentu świętokrzyskiego” i fragmentu „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” porównaj ukazane w nich obrazy śmierci.
Wszystkie epoki, takie jak odrodzenie, starożytność, barok zawierają w sobie coś co jednak nie było tak powszechne jak w średniowieczu. Mianowicie – fascynacja śmiercią, jak i ogólna tematyka dotycząca marności ludzkiego życia, którą poruszali i...
Średniowiecze - charakterystyka ogólna.
Średniowiecze to jedna z najdłuższych epok literackich – obejmuje czas od starożytności po renesans, czyli około 10 stuleci. Umownie za początek średniowiecza przyjmuje się rok 476, to jest upadek cesarstwa zachodniorzymskiego. Natomiast koniec...
Ściąga z Średniowiecza.
Cechy literatury średniowiecznej(teocentryzm, uniwersalizm, hierarchiczność i pośrednictwo, ręko piśmiennictwo, anonimowość, dualizm językowy, pareneza) Zabytki piśmiennictwa średniowiecza:(Geograf Bawarski IX, Dagome judex X, Kronika...
Czy wieki średnie były rzeczywiście upadkiem kultury?
Rozważając zadany mi temat, doszedłem do wniosku, iż wieki średnie wcale nie były okresem upadku kultury. Można by wręcz rzec, że były one okresem jej rozwoju. Z upadkiem mamy do czynienia wówczas, gdy zamiera rozwój np. literatury, sztuki, lub...
Scharakteryzuj wzorce osobowe występujące w literaturze Średniowiecza.
Średniowiecze to termin na określenie dziejów w kulturze i historii , obejmujących czasy między starożytnością a nowożytnością . W tej epoce mamy do czynienia z przenikaniem się barbarzyńskich i pogańskich społeczeństw oraz chrześcijańskiej...
Średniowiecze – twórczość religijna
Epoka średniowieczna trwała w Europie od IV/V w. do XV w. a więc ponad jedenaście stuleci, a w Polsce od X w. do XV w. tzn. ok. 500 lat. Tę ogromną epokę cechowała wielonurtowość, a także jedność wynikająca z faktu, że cała średniowieczna Europa...
"Bogurodzica".
"Bogurodzica" Treść: Matko Boża, wstaw się za nami do Jezusa Chrystusa i wyjednaj nam obfitość łask. Panie, zmiłuj się nad nami. Synu Boży, przez wzgląd na Jana Chrzciciela usłysz modlitwę, którą zanosimy do Ciebie, i daj nam...
Charakterystyka Średniowiecza oraz jej sztuki.
1. Nazwa epoki została ustalona po jej zakończeniu. 2. Średniowiecze oceniano jako epokę ciemnoty i zacofania aż do XIX wieku. Zaczęto je rehabilitować na przełomie XIX i XX wieku. Dziś mówimy, że kładło ono podwaliny następnych epok. 3....
Filozofia średniowieczna.
Kierunki filozoficzne. AUGUSTYNIZM - Kierunek filozof.-teolog. nawiązujący do koncepcji Św. Augustyna z Hippony (354-430). Był oficjalną doktryną chrześcijańską przed tomizmem. Cała filozofia Św. Augustyna była ześrodkowana w BOGU, jedynym...
Funkcje literatury średniowiecznej
W średniowieczu literatura była silnie nasycona wzorcami postaw, a jej głównym zadaniem było kształtowanie właściwych wzorców osobowych, właściwych postaw moralnych i wpajanie odpowiednich ideałów. Dlatego o literaturze tego okresu mówi się, że...
Przedstaw i omów najstarsze zabytki piśmiennictwa polskiego.
Język polski jest dość młody, zwłaszcza w piśmie (ok. 700 lat), ale nawet tak krótki czas zatarł wiele śladów polskiej literatury, ostało się tylko kilka bardzo sędziwych pism: Bogurodzica stanowi bardziej zapis języka, niż zabytek piśmiennictwa,...
Bóg - człowiek - świat.
BÓG W dobie średniowiecza uznawano Boga za najwyższą wartość, jedyny trwały byt. Bóg był centralnym punktem zainteresowań i dążeń człowieka. Wokół Niego skupiał się cały świat materii i ducha. Bóg średniowiecza był surowy, niedostępny...
Człowiek współczesny wobec ideałów średniowiecza
Od okresu średniowiecza minęło już ok. V wieków i świat tamtego czasu zmienił się w dużym stopniu. Najbardziej jednak zmienili się ludzie, ich poglądy, problemy i, co najbardziej różni nas od tamtej epoki, podejście do życia. Odzwierciedlenia...
"Bogurodzica".
Bogurodzica Dziewica, Bogiem sławiena Maryja, Twego Syna, Gospodzina, Matko zwolena Maryja, Zyszczy nam, spuści nam, Kyrielejson. Twego dziela krzciciela, Bożycze, Usłysz glosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A...
Czy średniowiecze słusznie jest nazywane epoką ciemną?
Mianem średniowiecza określa się okres kultury europejskiej rozciągający się między epoką starożytną, a okresem odrodzenia. Średniowiecze jest jedną z najdłużej trwających epok. Za jego początek przyjmuje się rok 476 (upadek Cesarstwa...
Średniowiecze - ściąga.
średniowiecze–zach EuropyV – XVw polsce X – XVUstrój społeczny – (hierarchia św. Tomasza) ustrój feudalny:duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo, chłopi Kościół jego rola–kościół ma ważną rolę w życiu człowieka, ma największe wpływy Cel życia–jest...
Hierarchia wartości i mentalność człowieka z epoki Średniowiecza.
Odwołując się do utworów średniowiecznych (polskich i zachonioeuropejskich) spróbuj odtworzyć hierarchię wartości i mentalność człowieka tamtej epoki Według wszelkich teorii opisujących stosunki człowiek-świat-Bóg, ten ostatni umieszczany jest...
Postać rycerza w Średniowieczu
Jednym z podstawowych obok ascety i władcy ideałów epoki średniowiecza był rycerz. Cechowały go : 1) honor 2) wierność Bogu 3) służba królowi - traktowana jak służba samemu Bogu i ojczyźnie 4) męstwo 5) odwaga 6) sprawiedliwość 7)...
Porównaj dwa spotkania człowieka ze śmiercią, opisane przez poetę średniowiecznego i współczesnego.
Śmierć jest nieodzownym elementem życia ludzkiego. Nie od dzisiaj zastanawiamy się jak będzie wyglądać, gdy przyjdzie. Już w średniowieczu ludzie próbowali zrozumieć i opisać samą śmierć a także jej pochodzenie. Takim przykładem jest „ Rozmowa...
Charakterystyka porównawcza Rolanda i świętego Aleksego.
Od dawna lubiłem epokę średniowiecza. Dlaczego? Ponieważ możemy w tej epoce możemy odnaleźć wiele ideałów. Jednak chciałbym się skoncentrować tylko na dwóch wzorach : rycerza i ascety. Zadajmy sobie pytanie: " Jaki był ideał średniowiecznego...
Procesy o czary i wymyślne tortury
Płonące stosy, krew, cierpienie, utrata dobrego imienia i majątku - oto co dziś kojarzy nam się z inkwizycją. A miało być całkiem inaczej. U jej podstaw leżały ścisłe reguły, mające służyć ochronie religii i jedności Kościoła, zapewniając przy tym...
"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią".
Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią, jest XIV- wiecznym utworem, dziełem Anonima, poruszającym tematy eschatologiczne. Smierć, w Rozmowie ukazuje się Polikarpowi, jako rokładające się zwłoki kobiece. wypowiedzi śmierci bywaja lekceważące,...
"Bogurodzica".
- Najdawniejsza polska pieśń religijna – najstarszy polski tekst poetycki - Pochodzi z XIII wieku, dwie pierwsze strofy prawdopodobnie z 1407r - Oryginalne działo rodzime, nie oparte na żadnym wzorcu literackim - Motyw deesis – pojawiają się...
Bóg, czas i śmierć w Średniowieczu.
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...
Elitarna odmiana rycerza doskonałego - wzór władcy.
Wzór dobrego władcy stanowił elitarną odmianę ideału rycerza. Władca to potężny, waleczny bohater i jednocześnie mądry, sprawiedliwie rządzący feudał. Za jego rządów w kraju panuje dobrobyt, spokój i radość. Odnajdziemy portrety władców w...
Najstarsze zabytki języka polskiego. Początek polskiego języka literackiego.
1. Geograficzno- historyczny opis anonimowego autora, sporządzony w Bawarii- zwany „Geografem Bawarskim” IX w. Wymienia nazwy plemion zamieszkujących ziemię późniejszego państwa polskiego: Wiślanie, Opolanie, Goplanie, Golęczycy itd. 2. Polski...
Średniowiecze.
Alegoria- motyw lub zespół motywów w utworze literackim o znaczeniu przenośnym, znaczenie alegoryczne jest przypisane na stałe, zatem alegorie tłumaczy się wjednoznacznie (inaczej niż symbole), np. postać kobiety z opaską na oczach, wagą i mieczem...
Dlaczego Tristana i Izoldę uważa się za kochanków wszechczasów.
"Dzieje Tristana i Izoldy" jest najpiękniejszym i najgłębszym poematem miłości jaki ludzkość kiedykolwiek wydała. Tristan, młody wojownik nie od razy zakochał się w Izoldzie. Zabił smoka, by jego wuj, król Marek mógł poślubić piękną...
Styl gotycki w Polsce połowie XII I - połowie XVI wieku
Architektura Bryły kościołów w Polsce znacznie różnią się od omawianych katedr zachodnich. Są zwarte, kubiczne, dość ciężkie. Gotyk w Polsce był gotykiem ceglanym ze względu na trudności materiałowe i wymagał innego rozwiązania konstrukcji,...
Ascetyczna postawa św. Aleksego.
Św. Aleksy w XXI wieku. Asceza- anachroniczna czy wciąż aktualna postawa wobec świata? Co sądzisz o takim stosunku do rzeczywistości? Charakterystyczną cechą średniowiecza był teocentryzm. Religia zajmowała najwyższe miejsce w hierarchii...
Czy filozofia św. Franciszka byłaby potrzebna naszym czasom tak bardzo, jak była potrzebna w średniowieczu?
Święty Franciszek pochodził z Asyżu, był synem bogatego kupca, toteż sądzono, iż przejmie on w przyszłości „rodzinny interes”. Stało się jednak zupełnie inaczej. Franciszek, wskutek głębokich przeżyć wewnętrznych, radykalnie zmienił swą postawę...
Porównanie dwóch kreacji Maryi na podstawie "Bogurodzicy" i "Lamentu świętokrzyskiego".
I Portret Maryi w „Bogurodzicy” Do Maryi odnoszą się następujące określenia: - „Bogurodzica” (Matka Boga) - „dziewica” - „Bogiem sławiena”(prze Boga sławiona) - „Matka zwolena” (Matka wybrana). Maria to osoba szczególna, wyróżniona przez...
Krzyż i miecz jako sposób myślenia człowieka epoki Średniowiecza.
Średniowiecze jest najdłuższą epoką historyczno – kulturowo – literacką w dziejach nowożytnej Europy. We współczesnej nauce granice czasowe epoki sytuuje się pomiędzy V wiekiem (kiedy to upadło, istniejące od chwili podziału w 395 r. imperium...
Czy historia Romea i Julii budzi w tobie współczucie, czy jest Ci obojętna?
Dramat „Romeo i Julia” jest jednym z najsłynniejszych utworów mówiących o miłości. Przedstawia on obraz ogromnych i sprzecznych namiętności: miłości i nienawiści, życia i śmierci, szczęścia i rozpaczy. Dlatego uważam, iż nie należy być obojętnym...
Średniowiecze
Nazwę średniowiecze nadali ludzie okresu renesansu. Nazwa ta miała ujemny charakter, gdyż ludzie renesansu widzieli tylko negatywne cechy średniowiecza, ponieważ średniowiecze odrzuciło ideały antyku, zainteresowanie człowiekiem Czas trwania - ok...
Dlaczego Tristana i Izoldę możemy uznać za kochanków wszech czasów?
„Miłość to nie igraszka Czasu: niech kwitnące róże wdzięków podcina sierpem zdrajca blady - miłości nie odmienią chwile, dni, miesiące: ona trwa - i trwać będzie po sam skraj zagłady.” Te słowa Szekspira trafnie odzwierciedlają uczucie jakim...
Niepokoje i pragnienia średniowiecznego człowieka na podstawie poznanych utworów.
Średniowiecze jest okresem w kulturze i sztuce przypadający na czasy od IV/V do XV wieku. Niektórzy traktują je jako lata zacofania w sposobie myślenia i w tworzeniu, a inni z kolei doceniają je powołując się na takich twórców jak Francis Villon...