Cykle biogeochemiczne
W ekosystemie między biocenozą a biotopem odbywa się ciągłe krążenie materii. Obiegi pierwiastków lub prostych związków chemicznych w przyrodzie noszą nazwę cykli biogeochemicznych . Do najważniejszych należy: obieg węgla, azotu, siarki, fosforu, a ponadto obieg wody. Obiegi węgla, azotu i wody stanowią przykłady cykli biogeochemicznych typu gazowego , gdzie głównym rezerwuarem danej substancji chemicznej jest atmosfera lub hydrosfera. Natomiast obiegi siarki i fosforu są przykładem...
Narząd węchu
Narząd węchu stanowi nabłonek węchowy w jamie nosowej. Komórki węchowe są wyspecjalizowanymi neuronami, które odbierają bodźce i przewodzą je dalej. Na końcu dendrytu znajdują się rzęski, wystające ponad powierzchnię nabłonka. Pokryte są śluzem wydzielanym przez specjalne komórki obecne w nabłonku węchowym. Substancja zapachowa rozpuszczona w śluzie pobudza komórki węchowe będące I-rzędowymi neuronami czuciowymi przez połączenie się z odpowiednimi receptorami na błonie rzęsek, co prowadzi...
Choroby wieloczynnikowe
Istnieją też choroby, które uwarunkowane są zarówno przez mutacje genów, jak i wpływ środowiska (tryb życia, odżywianie, zanieczyszczenia). Są to tzw. choroby wieloczynnikowe . Zmiany mutacyjne w przypadku tych chorób mogą zwiększać podatność na te choroby, które rozwiną się dopiero na skutek działania czynników środowiskowych. Do chorób wieloczynnikowych należą m.in. cukrzyca, choroby układu krążenia, nowotwory, alergie. W dziedziczeniu nowotworów biorą udział trzy rodzaje genów, które...
Migracje
Migracje obejmują imigracje i emigracje. – Imigracja polega na przemieszczeniu się pewnej grupy należącej do jednej populacji na teren innej populacji (np. wędrówki zwierząt, przenoszenie pyłku na duże odległości). Dzięki temu występuje przepływ genów między populacjami, którego efektem jest zmniejszanie się między nimi różnic. – Emigracja prowadzi do zwiększenia różnic między populacjami. Jedną z jej przyczyn może być znaczny wzrost liczebności populacji w danym środowisku, co...
Główne zanieczyszczenia chemiczne wód
Do głównych zanieczyszczeń chemicznych wód należą: detergenty, fenole, węglowodory, środki ochrony roślin i nawozy (zwłaszcza azotany, fosforany i chlorki), związki metali ciężkich (głównie Hg, Cd, Cr, Pb). Ich źródłem są przemysł, rolnictwo, transport samochodowy, ścieki komunalne, awarie tankowców. Oprócz zatrucia wód substancjami szkodliwymi groźnym zjawiskiem dla ekosystemów wodnych jest eutrofizacja wód .
Oddziaływania międzycząsteczkowe
Obok silnych wiązań chemicznych, wiążących atomy w cząsteczkę, istnieją oddziaływania między atomami należącymi do sąsiadujących cząsteczek oraz słabe wiązania wewnątrzcząsteczkowe między atomami w cząsteczkach biopolimerów, które decydują o ich strukturze przestrzennej. Oddziaływania dipol–dipol występują między polarnymi cząsteczkami (jednakowymi lub różnymi), które przyciągają się wzajemnie różnoimiennymi biegunami. Wiązania wodorowe powstają wtedy, gdy atom wodoru znajduje się...
Lasy liściaste i mieszane
Lasy liściaste i mieszane strefy umiarkowanej występują w Europie, środkowowschodnich stanach USA, Chile, Chinach i Japonii. Lata są tutaj gorące, a zimy dość mroźne. Częste są gleby brunatne bogate w materię organiczną. Spośród drzew licznie występują dęby, buki, klony, graby, jesiony, ponad to w Ameryce magnolie, a w Azji wiele gatunków endemicznych, np. metasekwoje. W lasach tych znajduje się bogaty podszyt. Charakterystycznymi zwierzętami są sarny, jelenie, lisy, wilki, borsuki, w...
Tkanka wzmacniająca
Tkanka wzmacniająca zbudowana jest ze ściśle przylegających komórek o ścianach komórkowych ze zgrubieniami, co zapewnia roślinie wytrzymałość i chroni jej organy przed złamaniem lub zgnieceniem. Wyróżnia się dwa typy tkanki wzmacniającej. Rodzaje tkanki wzmacniającej: – Kolenchyma utworzona jest z żywych komórek o celulozowych ścianach, ściśle przylegających do siebie. Zgrubienia powstają w miejscu styku kilku komórek ( kolenchyma kątowa ) lub na ścianach równoległych do...
Zaburzenia funkcjonowania układu odpornościowego
Nieprawidłowe reakcje układu odpornościowego polegają na niedostatecznej lub nadmiernej reakcji obronnej. Spowodowane są błędnym rozpoznaniem antygenu lub niewłaściwą na niego reakcją. – Obniżenie odporności może być wrodzone lub nabyte. Wrodzone uwarunkowane jest nieprawidłowym powstawaniem i dojrzewaniem elementów układu immunologicznego, przede wszystkim w okresie prenatalnym. Zaburzenia mają najczęściej podłoże genetyczne. Nabyte może być spowodowane przez różne czynniki....
Zmienność mutacyjna
Zmienność mutacyjna jest spowodowana utworzeniem nowej informacji genetycznej. Zachodzi dzięki nagłym, skokowymi bezkierunkowym zmianom DNA, czyli mutacjom . Osobnik posiadający zmienione w wyniku mutacji cechy to mutant . Mutacje można podzielić, stosując różne kryteria.
- Ze względu na element strukturalny materiału genetycznego (a zatem i zasięg), którego dotyczy mutacja, wyróżnia się
- Ze względu na wywołujące je przyczyny wyróżnia się mutacje
- Ze względu na efekt, jaki substytucja może spowodować, wyróżnia się mutacje
- Ze względu na miejsce powstania wyróżnia się mutacje
- Ze względu na skutki wyróżnia się mutacje
Budowa i sposób działania hormonów
Budowa chemiczna hormonu ma decydujący wpływ na jego właściwości, sposób transportu oraz mechanizm działania hormonu na komórkę docelową. Hormony to substancje chemiczne będące nośnikami informacji, produkowane przez pojedyncze komórki, tkanki lub gruczoły i przenoszone do komórek docelowych, gdzie wywierają efekt biologiczny, regulując przebieg zachodzących w nich procesów metabolicznych. Hormony wytwarzane przez wyspecjalizowane narządy, zwane gruczołami wydzielania wewnętrznego lub...
Środki służące zachowaniu czystości powietrza, wody i ochrony gleby
Do środków służących zachowaniu czystości powietrza, wody i ochrony gleby należą: – ograniczenie emisji szkodliwych substancji; – wprowadzenie technologii, w których powstaje mało odpadów; – poprawa jakości paliw samochodowych; – stosowanie alternatywnych źródeł energii; – instalacja urządzeń oczyszczających powietrze, oczyszczanie ścieków, bezpieczne składowanie odpadów; – odpowiednia lokalizacja źródeł emisji i tworzenie ochronnych pasów zieleni; – racjonalne nawożenie i stosowanie...
Znaczenie bakterii
Bakterie odgrywają ogromną rolę w przyrodzie. W istotny sposób uczestniczą w stwarzaniu warunków umożliwiających życie na Ziemi. Wywierają też wpływ na inne organizmy, w tym także na człowieka, jego zdrowie i gospodarkę. Znaczenie bakterii uwidocznia się w trzech zakresach: – Powodują mineralizację materii organicznej poprzez udział w cyklach biogeochemicznych, czego skutkiem jest: • dostarczanie tlenu do atmosfery (głównie przez sinice); • włączanie w obieg materii pierwiastków...
Cykl komórkowy
Cykl komórkowy obejmuje wzrost i podział komórki. Rozpoczyna się po podziale jądra i cytokinezie, czyli fazie M . Po zakończeniu fazy M komórka wchodzi w interfazę, podczas której przygotowuje się do następnego podziału mitotycznego. W czasie tej części cyklu komórkowego wyróżnia się trzy fazy. Cykl komórkowy Podczas fazy G 1 następuje wzrost komórki uwarunkowany intensywnym wytwarzaniem materiałów budulcowych. Komórka osiąga rozmiary sprzed podziału. Niektóre z komórek po...
Archebakterie
Archebakterie (Archeany) występują często w warunkach ekstremalnych, np. gorących źródłach, solankach, ściekach. Mają ścianę komórkową pozbawioną mureiny, o innej budowie niż bakterie właściwe. Ich RNA cechuje obecność intronów i eksonów. Występują też u nich nietypowe procesy metaboliczne, np. redukcja CO 2 do metanu lub redukcja siarczanów podczas oddychania beztlenowego. Przykładem są bakterie metanogenne występujące na torfowiskach, bakterie halofilne z solanek lub bakterie...
Pustynie i półpustynie
Pustynie i półpustynie występują w strefie zwrotnikowej i podzwrotnikowej Azji, Afryki, Ameryki i Australii, na obszarach o bardzo niskiej ilości opadów. Z roślin charakterystyczne są sukulenty (np. kaktusy, agawy, wilczomlecze), słonorośla oraz terofity – rośliny, których rozwój po sporadycznych deszczach jest bardzo szybki, natomiast nasiona mogą przetrwać długi okres suszy. Charakterystycznymi zwierzętami są np. w Afryce wielbłąd jednogarbny, lis fenek, w Azji wielbłąd dwugarbny. Częste...
Osocze krwi
Osocze krwi stanowi około 55% objętości krwi i zawiera: – związki nieorganiczne (woda, chlorek sodu, jony wapnia, potasu, magnezu, żelazo); – związki organiczne (białka, kwasy tłuszczowe i inne związki). Białkami osocza są albuminy, globuliny, fibrynogen. Fibrynogen wytrąca się podczas krzepnięcia krwi, tworząc podłoże skrzepu (osocze pozbawione fibrynogenu to surowica krwi ). Albuminy i globuliny transportują różne substancje. Ponadto albuminy utrzymują odpowiednie ciśnienie...
Makroelementy i mikroelementy
Pierwiastki niezbędne do prawidłowego rozwoju, które występują w ilościach powyżej 0,01% suchej masy, to makroelementy . Spośród nich węgiel, tlen, wodór, azot, fosfor i siarka określane są jako pierwiastki biogenne . Pierwiastki występujące w ilościach mniejszych niż 0,01% suchej masy nazywane są mikroelementami . Można wyróżnić też pierwiastki śladowe, zwane ultraelementami, które stanowią milionowe części suchej masy, np. złoto, srebro, rad.
Cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych
Pokoleniem dominującym u roślin okrytonasiennych jest sporofit. Gametofit jest silnie zredukowany. Gametofit męski powstaje w ziarnach pyłku , które są mikrosporami powstającymi w woreczkach pyłkowych w wyniku mejozy. Składa się on z dwóch komórek – wegetatywnej i generatywnej. Gametofit żeński rozwija się z jednej z czterech makrospor, jakie tworzą się na drodze mejozy w ośrodku zalążka (trzy pozostałe makrospory zamierają). Nosi on nazwę woreczka zalążkowego . W wyniku trzech...
Odżywianie mineralne roślin
Rośliny, oprócz węgla, wodoru, tlenu pobieranych w postaci dwutlenku węgla, wody i tlenu atmosferycznego, potrzebują innych pierwiastków, które pobierają z gleby. Węgiel , wodór , tlen stanowią podstawowy budulec wszystkich związków organicznych syntetyzowanych przez roślinę. Innymi ważnymi makroelementami roślin są azot, potas, siarka, fosfor, wapń, magnez, sód, chlor. Spośród mikroelementów istotne znaczenie dla roślin mają zwłaszcza takie pierwiastki, jak: żelazo, mangan, miedź,...
Ruch komórki
Ruch komórek uwidocznia się na różnych poziomach organizacji żywej materii. Obserwuje się np. skurcz mięśni, pracę serca, poruszające się plemniki i makrofagi, a także organizmy jednokomórkowe. W obrębie komórki przemieszczają się organelle komórkowe, pęcherzyki transportujące różne substancje, chromosomy przy udziale wrzeciona podziałowego. U podłoża każdego z tych rodzajów ruchu leżą procesy zachodzące na poziomie molekularnym, a warunkowane obecnością białek motorycznych. Białka te po...
Osmoregulacja i wydalanie
Warunkiem prawidłowego funkcjonowania organizmu jest zachowanie stałego składu oraz ilości płynów ustrojowych, a także wydalanie końcowych produktów przemiany materii i związków chemicznych występujących w nadmiarze. Skład i ilość płynów ustrojowych decyduje o ich ciśnieniu osmotycznym. Procesy umożliwiające w organizmie utrzymanie niezmiennego ciśnienia osmotycznego określane są mianem osmoregulacji . Głównymi produktami wydalanymi przez organizmy zwierzęce są: produkty azotowe...
Dziedziczenie cech autosomalnych zależnych od płci
Istnieją geny, których ekspresja zależy od płci, mimo że leżą w chromosomach autosomalnych. Przykładem jest gen wywołujący łysienie – ujawnienie się cechy następuje w obecności męskich hormonów płciowych. Dziedziczenie łysienia u człowieka: Ł – allel dominujący – warunkuje łysienie ł – allel recesywny – brak łysienia Płeć Poziom hormonów płciowych Genotyp Efekt fenotypowy Mężczyzna (XY) wysoki poziom androgenów, niski poziom estrogenów Ł Ł Ł ł...
Tkanki twórcze
Umożliwiają roślinie nieograniczony wzrost, który odbywa się w ściśle określonych miejscach, zwanych strefami merystematycznymi. Znajdujące się tam komórki o dużym jądrze, cienkich ścianach i nielicznych wakuolach intensywnie się dzielą. Nowo powstałe komórki ulegają później zróżnicowaniu, przekształcając się w komórki tkanek stałych. Lokalizacja merystemów w roślinie Podział tkanek twórczych związany jest z ich pochodzeniem, a następnie z ich lokalizacją.
Tkanki stałe
Są niezdolne do podziałów i całkowicie zróżnicowane. Dzielą się na tkanki okrywające, miękiszowe, przewodzące, wzmacniające, wydzielnicze.
Mejoza
Jest podziałem jądra (a potem całej komórki), w czasie którego następuje zmniejszenie się liczby chromosomów o połowę. Zachodzi wyłącznie w komórkach macierzystych gamet (zwierzęta) i zarodników (rośliny, grzyby) (komórki te mają oczywiście dipolidalną liczbę chromosomów). Składa się z dwóch cykli podziałowych, między którymi nie zachodzi replikacja DNA i z których każdy składa się z czterech faz. Mejoza zapewnia zmienność organizmów dzięki crossingover oraz niezależnej (losowej) segregacji...
Wakuola (wodniczka)
Występuje w komórkach większości roślin, protistów i grzybów. Otoczona jest pojedynczą błoną plazmatyczną zwaną tonoplastem i wypełniona płynem (nieplazmatyczny składnik komórki), zawierającym duże ilości wody, a ponadto sole mineralne i związki organiczne (cukry, aminokwasy, białka, kwasy organiczne oraz wtórne metabolity, jak alkaloidy, glikozydy, garbniki). Wakuole uczestniczą w utrzymywaniu turgoru w komórce. U roślin są zbiornikiem wodnym dla komórki, służą do magazynowania zbędnych...
Somatyczny układ nerwowy
Somatyczny układ nerwowy odpowiada za kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Kieruje czynnościami mięśni szkieletowych oraz mięśni i gruczołów skórnych. Większość czynności, którymi kieruje, jest zależna od woli. W układzie somatycznym występują nerwy dwuosłonkowe, drogi nerwowe ruchowe są jednoneuronowe, brak zwojów. Neuroprzekaźnikiem jest acetylocholina .
Wieloszczety
Wieloszczety mają każdy segment ciała opatrzony w pary wyrostków bocznych, zwanych parapodiami . Segmenty przednie wyodrębnione są w głowę (nastąpił proces cefalizacji ), na której znajdują się oczy, czułki oraz wysuwany z otworu gębowego ryjek ze szczękami lub chitynowymi ząbkami. Są mułożercami lub drapieżnikami. Oddychają całą powierzchnią ciała, a niektóre posiadają wyrostki skrzelowe . Najczęściej są rozdzielnopłciowe. Występuje u nich rozwój złożony z larwą zwaną trochoforą....
Ptaki
Ptaki są stałocieplnymi kręgowcami należącymi do owodniowców, które przystosowały się do lotu. Ciało ptaka o opływowym kształcie pokryte jest pióram i stanowiącymi izolację termiczną oraz zapewniającymi dużą powierzchnię nośną w czasie lotu. Pióra są wytworami naskórka. Wyróżnia się pióra konturowe i puchowe . Piórami konturowymi są lotki, sterówki i pióra pokrywowe. Zbudowane są z osi oraz chorągiewki. Oś składa się z dutki pogrążonej w skórze oraz ze stosiny, na której osadzona...
Czynności życiowe organizmów
Organizm zbudowany z tworzących go struktur jest zharmonizowaną pod względem funkcjonalnym całością, której utrzymanie stanowi podstawę życia. Jest to możliwe dzięki zachodzącym w organizmie procesom metabolicznym, uwarunkowanym takimi czynnościami życiowymi, jak: odżywianie, oddychanie, wydalanie, ruch, a także dzięki zdolności organizmu do reagowania na bodźce pochodzące ze środowiska zewnętrznego i wewnętrznego. Organizmy rosną i rozwijają się. Uczestniczą też w zachowaniu ciągłości...
Wydalanie i osmoregulacja
Produkty przemiany materii usuwane są bezpośrednio przez powłoki ciała lub przez wodniczki tętniące , które u protistów słodkowodnych uczestniczą także w osmoregulacji. U organizmów słodkowodnych istnieje różnica stężeń między hipertonicznym wnętrzem komórek a hipotonicznym w stosunku do nich środowiskiem słodkowodnym. Aby przeciwdziałać stałemu napływowi wody do swego wnętrza w celu wyrównania stężeń, komórka usuwa ją za pośrednictwem wodniczki tętniącej. Wodniczkę taką stanowi...
Budowa układu nerwowego człowieka
Układ nerwowy można podzielić ze względu na budowę lub funkcję jego części składowych. Schemat budowy układu nerwowego człowieka Ze względu na budowę układ nerwowy dzieli się na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy.
Ruch
Wiele jednokomórkowych i kolonijnych protistów może się poruszać. Ruch, który odbywa się za pomocą nibynóżek, nazywany jest pseudopodialnym (ameboidalnym), za pomocą wici lub rzęsek – undulipodialnym . Organelle te służą również do zdobywania pokarmu. Za każdą formę ruchu odpowiedzialne są obecne w komórce białka motoryczne. Niektóre jednokomórkowe protisty nie mają zdolności ruchu,a większość wielokomórkowych to formy osiadłe.
Struktura genetyczna
Strukturę genetyczną stanowi pula genowa populacji, czyli suma genotypów wszystkich osobników, które tworzą tę populację. Określa ona cechy fenotypowe wszystkich osobników danej populacji, a zatem zmienność osobników, tolerancję na różne czynniki środowiskowe oraz przystosowanie do życia w określonych warunkach.
Wymiana gazowa
Wymiana gazowa u zwierząt polega na pobraniu tlenu ze środowiska i dostarczeniu go do komórek oraz usunięciu z nich dwutlenku węgla na zewnątrz organizmu. W oddychaniu bezpośrednim wymiana gazowa odbywa się całą powierzchnią ciała, w oddychaniu pośrednim w narządach wymiany gazowej. W transporcie gazów między narządami wymiany gazowej a komórkami u niektórych bezkręgowców i wszystkich kręgowców uczestniczy krew. U owadów wymiana gazowa odbywa się bezpośrednio między tchawkami a...
Przyrost wtórny łodygi
Na grubość zachodzi u starszych roślin dwuliściennych i nagonasiennych, dzięki wtórnym tkankom twórczym – kambium i fellogenowi. Dzięki wytworzeniu pasm kambium między wiązkami przewodzącymi i ich połączeniu z kambium obecnym w wiązkach między drewnem a łykiem pierwotnym formuje się regularny cylinder, utworzony z tkanki twórczej. Dzielące się komórki kambium odkładają elementy drewna i łyka. Drewno wtórne odkłada się do wewnątrz od miazgi, a łyko wtórne tworzy jednolitą...
Ogólna charakterystyka reakcji biochemicznych
Energia wyzwolona w przemianach egzoergicznych jest wykorzystywana do przeprowadzenia przemian endoergicznych. Przekazanie energii wymaga jej zmagazynowania, które odbywa się za pośrednictwem przenośników energii . Związki te posiadają wiązania wysokoenergetyczne, umożliwiające przyłączenie łatwych do przenoszenia grup chemicznych (głównie fosforanowych, np. w ATP, fosfokreatynie,ale też w grupie -SH, jak w acetylo-CoA), a także elektronów o wysokiej energii (przenoszonych np. przez NADH,...
Genetyka
Genetyka jest nauką biologiczną, która zajmuje się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów. Dziedziczność jest jedną z podstawowych właściwości organizmów. Jest to zdolność przekazywania z pokolenia na pokolenie wszelkiego typu cech. Zmienność polega na występowaniu różnic w obrębie danej cechy. Może być niedziedziczna i dziedziczna. Każdy organizm posiada określony zasób informacji genetycznej, czyli genom . Podstawową jednostką dziedziczenia przekazywaną potomstwu...
Woda
Cząsteczka wody jest dipolem. Dzięki takiej budowie cząsteczki H 2 O mogą przyciągać się nawzajem lub oddziaływać na cząsteczki innych substancji, wytwarzając wiązania wodorowe (procesy hydratacji, asocjacji, dysocjacji). Budowa polarna cząsteczki wody powoduje, iż woda: – stanowi środowisko, w którym zachodzi większość procesów biochemicznych; – jest dobrym rozpuszczalnikiem dla wielu elektrolitów i nieelektrolitów, z którymi tworzy roztwory właściwe i koloidalne; – transportuje...
Przekształcenia łodyg
Niezależnie do głównych czynności łodyga może pełnić funkcje dodatkowe i dlatego ulega różnym przekształceniom.
Ptaki właściwe
Ptaki właściwe obejmują dwa nadrzędy współcześnie żyjących ptaków, w obrębie których wyróżnia się szereg rzędów. – Ptaki bezgrzebieniowe są niezdolne do lotu, co uwarunkowane jest uwstecznieniem skrzydeł, brakiem grzebienia mostka, występowaniem piór pozbawionych haczyków. Zaliczane są do nich strusie, nandu, kazuary, kiwi, wymarłe moa. – Ptaki grzebieniowe posiadają grzebień na mostku. Dzielą się na szereg rzędów, do których należy większość współczesnych ptaków. Do...
Powłoki ciała
Ciało bezkręgowców pokrywa jednowarstwowy nabłonek . Gdy zaopatrzony jest w rzęski, pełni funkcję lokomotoryczną. Może też wytwarzać różne wydzieliny, zwane kutykulą (oskórkiem) o charakterze śluzu (np. u pierścienic, ślimaków), elastycznej powłoki (np. u nicieni), albo sztywnej w postaci chitynowego pancerza (u stawonogów) lub też wapiennej muszli (u ślimaków i małży). Jeśli powłoki są sztywne, pełnią funkcję szkieletu zewnętrznego i miejsca przyczepu mięśni. U kręgowców ciało...
Działanie układu nerwowego
Podstawową formą działania układu nerwowego jest odruch . Jest to reakcja organizmu na bodziec, która zachodzi przy udziale układu nerwowego. Strukturalnym podłożem odruchu jest łuk odruchowy. Łuk odruchowy stanowi drogę, jaką pokonuje impuls nerwowy od receptora do efektora. Receptory umożliwiają odbiór sygnału. Efektorami , czyli narządami wykonawczymi, są komórki mięśniowe i gruczołowe. Łuk odruchowy składa się z pięciu elementów: receptora , drogi dośrodkowej...
Etapy rozwoju życia na Ziemi
Era Okres mln lat temu Przebieg ewolucji organizmów K e n o z o i c z n a Czwartorzęd 1,8 – dziś W okresie zlodowaceń roślinność tundrowa, w okresie między zlodowaceniami roślinność leśna, bagienna i wodna. Wymieranie wielkich ssaków. Po okresie zlodowaceń rozwój współcześnie istniejących zbiorowisk roślinnych. Pojawienie się człowieka rozumnego i rozwój społeczności ludzkiej. Trzeciorzęd 65 – 1,8 Rozwój roślin okrytonasiennych, w...
Dane z zakresu biogeografii
Dane z zakresu biogeografii dotyczą rozmieszczenia gatunków na Ziemi oraz zasięgów ich występowania. Wskazują na rolę izolacji w procesie tworzenia się gatunków, np. zasiedlenie Australii przez ssaki należące do bezłożyskowców. Nieciągły zasięg ich występowania – bogactwo gatunków torbaczy w Australii, gdzie uniknęły konkurencji ze strony ssaków łożyskowych i pojedyncze gatunki w Ameryce – stanowi dowód rozdzielenia się kontynentów na półkuli południowej w erze mezozoicznej. Również...
Szkielet
U zwierząt wyróżnia się szkielet hydrauliczny i szkielet sztywny (zewnętrzny lub wewnętrzny). Szkielet hydrauliczny tworzy płyn zamknięty w ograniczonej przestrzeni jamy ciała. Jego funkcjonowanie związane jest z pracą mięśni. Występuje np. u pierścienic i nicieni. Szkielet sztywny bezkręgowców nie ma budowy komórkowej. Szkielet zewnętrzny tworzy u nich oskórek. Może jako osłona ciała być elastyczny, kolagenowy lub twardy: chitynowy, względnie tworzyć częściową okrywę (np. muszlę),...
Układ rozrodczy
U prymitywnych bezkręgowców układ rozrodczy składa się tylko z gruczołów rozrodczych (gonad), wytwarzających gamety, które często wydostają się na zewnątrz, rozrywając powłoki ciała. U bardziej rozwiniętych bezkręgowców oraz kręgowców oprócz gonad występują przewody wyprowadzające oraz różne narządy pomocnicze . Męskie narządy rozrodcze składają się z gonad zwanych jądrami i przewodów wyprowadzających, czyli nasieniowodów. Ponadto w ich skład mogą wchodzić pęcherzyki nasienne,...
Lizosomy
Są małymi pęcherzykowatymi organellami zawierającymi enzymy trawienne. Uczestniczą w trawieniu składników pokarmowych, uszkodzonych organelli, degradacji toksyn, fagocytozie drobnoustrojów. Występują w komórkach zwierzęcych.
Ryby fałdopłetwe
Ryby fałdopłetwe występowały od syluru do permu. Miały więcej niż dwie pary płetw parzystych. Są najstarszymi rybami.