profil

Genetyka

poleca 62% 65 głosów

Genetyka jest nauką biologiczną, która zajmuje się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów.

Dziedziczność jest jedną z podstawowych właściwości organizmów. Jest to zdolność przekazywania z pokolenia na pokolenie wszelkiego typu cech.

Zmienność polega na występowaniu różnic w obrębie danej cechy. Może być niedziedziczna i dziedziczna.

Każdy organizm posiada określony zasób informacji genetycznej, czyli genom. Podstawową jednostką dziedziczenia przekazywaną potomstwu przez rodziców jest gen. Zespół genów danego osobnika to genotyp. Natomiast fenotyp to zespół wszelkich dostrzegalnych cech organizmu, które są wynikiem działania genotypu w określonych warunkach środowiska.

Gen stanowi odcinek DNA, zawierający w sobie informację o budowie jednego białka (dokładnie: jednego łańcucha polipeptydowego).

Allele to różne warianty (formy) danego genu, które warunkują różne wykształcenie tej samej cechy, czego efektem są różne jej wartości w populacji osobników danego gatunku. Allele zajmują to samo miejsce, czyli locus, w chromosomach homologicznych.

Chromosomy homologiczne są to pary chromosomów, z których jeden dziedziczony jest od matki, a drugi od ojca, identyczne pod względem wyglądu, zawierające te same układy liniowe genów. Wyjątek stanowią chromosomy płci.

W komórkach somatycznych organizmów diploidalnych występują dwa zespoły chromosomów homologicznych oraz jedna para chromosomów płci. W komórkach płciowych znajduje się jeden zespół chromosomów homologicznych i jeden chromosom płciowy: X lub Y.

Każdy allel danego genu w chromosomie homologicznym ma swój odpowiednik w drugim chromosomie homologicznym i stanowi z nim parę, przy czym oba allele w danej parze mogą być identyczne lub różne. Allel, który w parze składającej się z dwóch różnych alleli wywołuje efekt fenotypowy uniemożliwiający ujawnienie się efektu działania drugiego allelu, określany jest jako allel dominujący. Allel, którego efekt działania jest maskowany, to allel recesywny.

Organizm posiadający identyczne allele danego genu w chromosomach homologicznych to homozygota, natomiast heterozygota to organizm, który posiada różne allele tego samego genu w chromosomach homologicznych. Osobnik może być homozygotą w stosunku do jednej lub większej liczby par alleli danych genów, a równocześnie heterozygotą w stosunku do innych par alleli.

Zapamiętaj

Genetyka obejmuje badania na trzech poziomach:
– molekularnym (badanie DNA i RNA oraz procesów, w których uczestniczą),
– poziomie osobników (wpływ genów na fenotyp),
– poziomie populacji (badanie częstości alleli i zmian ich występowania uwarunkowanych czynnikami ewolucji).

poleca 64% 22 głosów

Prawa Mendla

Grzegorz Mendel analizując wyniki swoich doświadczeń prowadzonych nad krzyżowaniem grochu siewnego, odkrył reguły przekazywania cech dziedzicznych. Stanowią one podstawowe prawa dziedziczenia. Doświadczenia wykonywane przez Mendla polegały na krzyżowaniu ze sobą odmian grochu o ustalonych, charakterystycznych cechach, tzw. czystych linii , czyli takich, których osobniki w kolejnych pokoleniach obdarzone są tą samą cechą (zatem były to homozygoty pod względem tej cechy). Ogółem...

poleca 35% 49 głosów

Chromosomowa teoria dziedziczenia Morgana

Badania genetyczne Tomasza Morgana nad muszką owocową ( Drosophila melanogaster ) przyczyniły się do uzupełnienia i wyjaśnienia praw Mendla, a stwierdzenie, że chromosomy są nosicielami genów, stało się podstawą rozwoju współczesnej genetyki.

poleca 47% 32 głosów

Różne możliwości dziedziczenia cech

W ramach ogólnych mechanizmów istnieje szereg różnych możliwości dziedziczenia cech.

poleca 88% 39 głosów

Dziedziczenie pozajądrowe

U niektórych organizmów wykazano istnienie cech, które nie zależą od materiału genetycznego zawartego w jądrze komórkowym. Geny warunkujące takie cechy znajdują się poza jądrem komórkowym, w mitochondriach i chloroplastach. Jednym z przykładów jest dziedziczenie odporności na antybiotyk chloramfenikol u drożdży . Gen determinujący tę cechę zlokalizowany jest w materiale genetycznym zawartym w mitochondriach drożdży. W wyniku połączenia się osobników haploidalnych, z których przynajmniej...

poleca 63% 8 głosów

Zmienność organizmów

Zmienność organizmów polega na występowaniu różnic w obrębie cech, które organizmy posiadają. Może być niedziedziczna i dziedziczna.

poleca 62% 114 głosów

Genetyka człowieka

Człowiek podlega tym samym prawom dziedziczenia, co inne organizmy. Niektóre cechy człowieka dziedziczone są jednogenowo, znacznie jednak więcej dziedziczonych jest wielogenowo. Badania genetyczne pozwoliły poznać sposób dziedziczenia wielu cech fizycznych, fizjologicznych i biochemicznych człowieka, np. dziedziczenie barwy oczu, włosów, skóry, dziedziczenie rysów twarzy, w tym kształtu uszu, nosa, oczu, dziedziczenie grupy krwi, umiejętności zwijania języka w trąbkę, sposobu składania rąk,...

poleca 29% 81 głosów

Zastosowanie genetyki

Wykorzystanie selekcji w celu uzyskania nowych odmian roślin i zwierząt. Wykorzystanie badań genetycznych w diagnostyce medycznej, w tym także prenatalnej oraz medycynie sądowej (np. ustalanie ojcostwa), kryminalistyce, archeologii. Wykorzystanie osiągnięć inżynierii genetycznej: – wykorzystanie organizmów transgenicznych do produkcji różnych białek, np. hormonów białkowych (m.in. insuliny), interleukin, szczepionek; – wykorzystanie organizmów zmodyfikowanych genetycznie w...

Podoba się? Tak Nie