Średniowiecze - przedstawienie epoki.
GATUNKI ŚREDNIOWIECZA: a) religijne: - pieśni; - kazania; - psalmy; - modlitwy; - żywoty świętych; - lament; b) świeckie: - kroniki; - roczniki (historiografia); - romanse; - satyry; - farsy; - intermedium; Gatunki...
Psałterz
Psałterz – tłumaczenie Księgi Psalmów na język polski Wespazjana Kochowskiego. Psałterz Dawidów został wydany w roku 1579 w drukarni Łazarzowej w Krakowie. Dzieło ukazało się w czarnoleskim okresie życia poety. Choć opublikowany w 1579 roku,...
Różne oblicza heroizmu. Symbolika dwóch mogił w "Nad niemnem" (E. Orzeszkowa)
Chciałam zauważyć, że jest to przykładowa praca ,,Jak nie pisac wypracowania'':D Pisala to moja koleżanka, wraz ze swoją siostrą cioteczną i ciocią, po spożyciu znacznej ilości alkocholu. We fragmencie powiesci E. orzeszkowej ,, Nad Niemnem''...
Chłop potęgą jest i basta - pisarze Młodej Polski wobec ludu.
Słowa "chłop potęgą jest i basta" dowodzą mityzacji tego stanu. W rzeczywistości i w średniowieczu, w XIX wieku, i dziś chłop jest postacią, która dźwiga wszelkiego rodzaju obelgi, upokorzenia, jest wykorzystywany do ciężkiej pracy....
"Cierpienia młodego Wertera" opracowanie.
Problematyka: 1Cierpienie mlodego Wertera jako powiesc autobiograficzna jej forma a)odbicie w powiesci mlodzienczych przezyc geothego i jego przyjaciol -pobyt Geothego na praktyce aplikanckiej w sadzie w Wetzlarze -Zapoznanie sie z urocza...
Opracowanie lektury pt. "Pan Tadeusz"
OBJAŚNIENIA POETY [W tytule utworu:] OSTATNI ZAJAZD NA LITWIE Za czasów Rzeczypospolitej Polskiej egzekwowanie wyroków sądowych było bardzo trudne, w kraju, gdzie władza wykonawcza nie miała prawie żadnej policji pod swymi rozkazami, a...
Idea mesjanizmu – widzenie księdza Piotra.
Mesjanizm jest jednym z głównych nurtów filozofii i literatury romantyzmu. Romantycy w swych dziełach nawiązywali zarówno do wiary w męczeńskąśmierć, będącą odkupieniem win, jak i do zmartwychwstania Jezusa. Do przedstawicieli tej ideologii należy...
Współczesność
1939- 1944 Wojna i okupacja Po 1944 roku następuje zmiana ustrojowa na nowy system zwany socjalizmem i jest on przejściową drogą do komunizmu. 1 okres - 1944- 1948 Zapoczątkowany ogłoszeniem manifestu PKWN, kończy...
Każdy z nas powinien poszukiwać swojego Graala.
Człowiek jest istotą najbardziej inteligentną ze wszystkich stworzeń, tym obdarował nas stwórca. „Bóg, który sam jest stwórcą i uświęcicielem chciał przybrać sobie ludzi, którzy by jako Jego sprzymierzeńcy i pomocnicy służyli pokornie dziełu...
Pozytwizm dzieła literackie.
Pozytywizm Adam Asnyk Egzystowanie na skraju dwóch epok dawało Asnykowi wielką swobodę tworzenia, gdyż właściwie nie miał dużej konkurencji (poza Konopnicką); stąd też mamy tak wielką różnorodność tematyczną poezji Asnyka; Zacznijmy od tego, co...
Charakterystyka typowych gatunków literackich Romantyzmu.
Wymień typowe dla romantyzmu gatunki literackie. Scharakteryzuj, odwołując się do przykładów , trzy z nich - DRAMAT ROMANTYCZNY - wywodzi się z dramaturgii Szekspira: nie respektuje trzech jedności, rezygnuje z chóru, nie podporządkowuje się...
Problematyka moralna i społeczna w twórczości Żeromskiego
Marzył o cudach potęgi i siły Na suchych piaskach i spalonej glinie. Spragnion królewskiej krwi z wielkości żyły Królewski, głodny lew, co jadł pustynię. Taką strofą uczcił Staff Żeromskiego, jednego z najważniejszych polskich pisarzy...
Racje Kreona i Antygony.
Antygona, która: - uznawała wyższość prawa boskiego nad ludzkim, które jako ustanowione nie może ich naruszać, - sądziła, że ocena postępków człowieka, nawet niegodnych, winna zostać pozostawiona sądowi bożemu, - twierdziła, że...
"Antygona" jako tragedia antyczna.
Cechy "Antygony" jako utworu dramatycznego: A. Zachowana zasada trójdzielności dotycząca jedności: - czasu (akcja ciągła), - akcji (podjęcie tylko jednego wątku: konflikt Antygony z Kreonem), - miejsca (akcja dzieje się przed...
Treści ideowe w dramacie "Noc listopadowa" Stanisława Wyspiańskiego.
Wątek powstania listopadowego stanowił jeden z częściej poruszanych przez Stanisława Wyspiańskiego tematów. Dramatopisarz poświęcił mu „Warszawiankę” i „Lelewela”. „Noc listopadowa” stanowi trzeci utwór oparty na tym doniosłym wydarzeniu. Innym...
Renesans
„Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie nie jest mi obce”- pod takim hasłem rozwijał się w Europie nowy prąd umysłowy i estetyczny, zapowiadający zmierzch trwającego już prawie tysiąc lat średniowiecza. Humanizm pojawił się pod koniec XIV wieku we...
Romeo i Julia - opracowanie utworu
Geneza utworu Historia Romea i Julii, co zaskakujące, nie jest autorstwa Szekspira. Źródłem, z którego bezpośrednio czerpał Szekspir, był poemat epicki Arthura Brooke’a pod tytułem The Tragicall Historye of Romeus and Juliet . Brooke...
Problematyka nowelistyki pozytywistycznej.
Pozytywiści w swoich nowelach poruszali szereg tematów nurtujących ówczesne społeczeństwo. Najczęstszym tematem były problemy pouwłaszeniowej wsi, katastrofalne warunki życia dzieci zarówno w mieście, ja i na wsi oraz sprawy narodowe. Poza tym...
Dziady cz. III (Adam Mickiewicz)
Dramat romantyczny napisany przez Mickiewicza w 1832 r. z myślą o upadku powstania listopadowego. Dramat ten powstał w Dreźnie - stąd nazwa: "Dziady" drezdeńskie. Wieść o wybuchu powstania zastała Adama Mickiewicza w Rzymie. Był to grudzień...
Geneza "Nad Niemnem"
Powieść Elizy Orzeszkowej: „Nad Niemnem” uważana jest za najwybitniejsze dzieło pisarki, w pełni oddające jej ideowe i artystyczne przesłanki. Utwór powstał w okresie, kiedy Orzeszkowa cieszyła się rosnącym uznaniem czytelników, a w swym dorobku...
"Chłopi" Władysław Reymont
GENEZA Inspiracją do napisania "Chłopów" była "Ziemia” Emila Zoli Czas powieści - nie jest dokładnie określony - są to najprawdopodobniej ostatnie lata XIX w. - akcja rozgrywa się w przeciągu 10 m-cy, zaczyna się we wrześniu, a kończy...
Projekty reform zawartych w dziele Andrzeja Frycza Modrzewskiego pt. "O poprawie Rzeczypospolitej".
Andrzej Frycz Modrzewski ur. się w 1503 r. w Wolborzu k. piotrkowa Trybunalskiego w rodzinie wójta. Nauki pobierał w Akademii Krakowskiej, studiował w Wittemberdze (spotkał się tam z Lutrem). Przebywał na dworze Łaskich i przewoził dla nich...
Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa
Konflikt tragiczny w „Antygonie” Sofoklesa Początek tragedii związany jest z kultem Dionizosa, boga winnej latorośli. Co roku odbywały się uroczyści, w trakcie których wykonywano chóralną pieśń zwaną dytyrambem. Początkowo ją...
Mity obalone, mity zbudowane - "Wesele" Wyspiańskiego.
"Wesele" Wyspiańskiego uznawane jest za pierwszy utwór, w którym obalone zostają odwieczne mity funkcjonujące w polskim społeczeństwie. Czy tak jest naprawdę? Jeżeli tak, to jakie wyobrażenia zostają w tym dramacie zmienione? Pod...
Twórczość Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski Kręgi tematyczne i problemowe opowiadań Stefana Żeromskiego. Opowiadania Stefana Żeromskiego ukazują dokładny obraz ziem polskich epoki po powstaniu styczniowym i uwłaszczeniu. Jednak tematyka tych dzieł sięga dalej - "O...
Pesymizm i optymizm- dwie tonacje w twórczości Kochanowskiego.
W dziełach Jana Kochanowskiego można dostrzec dwie zupełnie inne tonacje. Mowa tu oczywiście o pesymizmie i optymizmie. Tekst jego utworów często zależał od jego sytuacji psychicznej. Biorąc pod uwagę jego najsłynniejsze dzieła, czyli fraszki,...
Wizja cierpienia - Trumna jesionowa i Tren VII
Tren Jana Kochanowskiego oraz wiersz Władysława Broniewskiego pt. „Trumna jesionowa” ukazują cierpienie ojca po śmierci ukochanej córki. Jest ono bardzo duże, ponieważ utracili najbliższe sercu osoby. Oboje nie mogą pogodzić się z tym co...
"Dziady" A. Mickiewicz - opracowanie
Stanowią sumę poetycką i myślową twórczości Mickiewicza. Łącząc dwa jej okresy, prezentują syntezę światopoglądową twórcy, są przy tym znakomitą realizacją poetyki dramatu romantycznego (dzieła otwartego i fragmentarycznego, dramatu historycznego...
"Moralność Pani Dulskiej" relacje rodziców i dzieci
Relacja rodzice – dzieci. Co można powiedzieć na ten temat na podstawie załączonego fragmentu i całego dramatu Gabrieli Zapolskiej? Relacje pomiędzy rodzicami a dziećmi przybierają najróżniejsze formy. W życiu codziennym można zaobserwować dwa...
Funkcja Mazurka Dąbrowskiego w "Panu Tadeuszu" A. Mickiewicza
Polski hymn narodowy Mazurek Dąbrowskiego, to pieśń patriotyczna napisana w 1797r. we włoskiej miejscowości Reggio przez Józefa Wybickiego. Powstała ona w czasie formowania się Legionów Polskich dowodzonych przez Jana Henryka...
Adam Mickiewicz "Dziady"
“Dziady kowieńsko-wileńskie”, wydane zostały obok “Grażyny” w 1823 r. w II tomie “Poezyj”. Całość poprzedza wiersz “Upiór” Według opowieści tych, “którzy bliżej cmentarza mieszkali” (w.13), corocznie, nocą “na niedzielę czwartą” (w.17) ukazywał...
Zasady działania totalitaryzmu oraz jego skutki na podstawie książki George Orwella pt. „Rok 1984”
Totalitaryzm - system organizacji państwa polegający na ingerencji władz we wszystkie dziedziny życia politycznego, społecznego i kulturalnego oraz na sprawowaniu nad nimi kontroli; totalizm. W literaturze ubiegłego stulecia często pojawiał...
Omówienie "Bogurodzicy"
Jest to najstarsza ze znanych polskich pieśni religijnych, ale zapisana, wraz z nutami, dopiero w wieku XV. Najstarszy rękopiśmienny zapis tekstu odnaleziono na wklejce tylnej okładki rękopisu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Kodeks ów...
"Król olch" - zwiastun nowych idei i form romantycznych.
Johann Wolfgang Goethe był jedną z najważniejszych postaci w romantyzmie. Często określany jest jako prekursor lub też ojciec tej epoki. Zawdzięczamy mu między innymi stworzenie bohatera werterowskiego, a także odkrycie ballady, która wkrótce...
Juliusz Słowacki "Kordian".
Został napisany w drugiej połowie 1833 r. w Genewie. Inspiracją było powstanie listopadowe, ale także chęć podjęcia polemiki z Mickiewiczem, zwłaszcza III częścią "Dziadów". "Przygotowanie" Akcja dzieje się 31 XII 1799...
"Pan Tadeusz".
I. Sytuacja Polaków po upadku powstania listopadowego Powstanie listopadowe zakończyło się klęską Polaków. Następstwa po przegranym powstaniu były poważne : została ograniczona autonomia Królestwa Polskiego oraz zlikwidowane polskie wojsko....
Pieśń o Rolandzie
Ważne Chanson de geste - pieśń o czynach, jest to francuski gat. Literacki dotyczący epiki opowiadający o wzniosłych dziejach rycerza. Pieśń o Roladzie jest jedną z pierwszych eposów Francji Epopeja - gatunek należący do epiki mimo, że...
Człowiek pod władzą despotyzmu w oparciu o Sen Senatora z III cz. "Dziadów"
Człowiek pod władzą despotyzmu. Rozważ problem, odwołując się do sceny Sen Senatora oraz innych wybranych fragmentów "Dziadów cz. III" Adama Mickiewicza. "Dziady cz. III" to romantyczny dramat Adama Mickiewicza opowiadający o...
Geneza lektury pt."Wesele"
Jesienią 1900 roku przyjaciel poety Lucjan Rydel poślubił wiejską dziewczynę Jadwigę Mikołajczykównę. Wesele odbyło się w Bronowicach pod Krakowem w rodzinnej wsi młodej. W tej epoce (Młoda Polska) istniało zjawisko tzw. chłopomani- inteligenci...
Różne oblicza heroizmu. Na podstawie podanych fragmentów "Nad Niemnem" E. Orzeszkowej wyjaśnij symbolikę dwóch mogił.
Powieść E. Orzeszkowej pt. Nad Niemnem pierwotnie miała mieć tytuł Mezalians. Tytuł trafny do utworu bowiem osią fabularna jest historia miłości ludzi pochodzących z rożnych klas społecznych. Autorka jednak przypisała dziele inny...
Refleksje o własnej twórczości i zadaniach poety wobec narodu w utworach Juliusza Słowackiego: "Grób Agamemnona" i "Testament mój".
Juliusz Słowacki był, młodszym o 11 lat od Mickiewicza, poetą romantycznym. Także mieszkaniec Litwy, dzieciństwo spędził w Krzemieńcu. W wieku zaledwie 5 lat został osierocony przez ojca - profesora słynnego Liceum Krzemienieckiego. Silny związek...
Ponadczasowe wartości moralne zawarte w Piśmie Świętym.
Biblia stanowi źródło całej europejskiej kultury. Zarówno Stary, jak i Nowy Testament przynoszą nam, poprzez liczne przypowieści, pewne wzorce moralne. Wypełnianie ich należy do podstawowych obowiązków każdego chrześcijanina. Stary Testament...
Pozytywizm ilustracją ideologii epoki.
Nadbudowa Ideologiczna tego okresu dzieli się na cztery zasadnicze modele światopoglądowe. Cechą wspólną tych modeli światopoglądowych jest wyraźne ukierunkowanie znaczenie społeczno – polityczne, natomiast ich płaszczyzna filozoficzna jest...
"Maria" A. Malczewskiego.
Biograficzne i filozoficzne uwarunkowania pesymizmu w "Marii". Rola "pejzażu mentalnego" i "nocy kosmicznej" w utworze. Pomysł napisania poematu opiera się na autentycznych wydarzeniach. Związany jest z tragiczną...
III część "Dziadów" Adama Mickiewicza jako "narodowa biblia".
"Dziady" uznawane są za najważniejszy dramat w całej polskiej literaturze. Szczególna rola III części Dziadów napisana w 1832r. w Dreźnie wpłynęła na kształtowanie narodowej tożsamości Polaków i uchodzi za najwybitniejsze świadectwo...
Opracowanie "Kandyda" Voltaire'a.
Kandyd, czyli optymizm – oświeceniowa satyryczna powiastka filozoficzna francuskiego filozofa Vertera, po raz pierwszy wydana w 1759 r. Pełen tytuł powiastki brzmi Candide, ou L'Optimisme, traduit de l'Allemand de M. Le Docteur Ralph, avec les...
Idea prometejska i mesjanistyczna w III części "Dziadów" A. Mickiewicza.
"Dziady" - część III to dramat, który zrodził się z bezgranicznej rozpaczy A. Mickiewicza, powstał zaledwie kilka miesięcy po klęsce powstania listopadowego. Przemówił w nim poeta, który zwątpił już nawet w miłosierdzie Boga. Jakże to,...
Barok
BAROK to epoka literacka między odrodzeniem a oświeceniem, obejmująca w zasadzie wiek XVII, choć także zjawiska z końca XVI i I połowy XVIII wieku. Termin "barok" zapożyczono z historii sztuki, gdzie stosowany był dla określenia dziwactwa i...
"Konrad Wallenrod".
Powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich". "Konrad Wallenrod" jest poematem, który zapoczątkował w historii literatury okres, w którym: . problematyka narodowa i sprawy związane z walką o niepodległość wysunęły się na...
Obraz utraconej ojczyzny we fragmencie Epilogu "Pana Tadeusza".
Adam Mickiewicz był wielkim patriotą. W Epilogu dał temu wyraz idealizując miejsce swego dzieciństwa. Opisuje w nich swą ojczyznę, jako krainę wyłącznie miłych doznań, pozbawioną cierpienia i bólu. Kojarzy mu się ona jako miejsce bardzo piękne,...