profil

"Pan Tadeusz".

poleca 84% 149 głosów

I. Sytuacja Polaków po upadku powstania listopadowego

Powstanie listopadowe zakończyło się klęską Polaków. Następstwa po przegranym powstaniu były poważne : została ograniczona autonomia Królestwa Polskiego oraz zlikwidowane polskie wojsko. Wobec Polaków stosowano liczne represje, między innymi wprowadzono stan wojenny na okres 25 lat. Uczestników powstania zaborcy wysłali na Sybir i konfiskowali prywatne mienie.

II. Jakie przyczyny zadecydowały o powstaniu Pana Tadeusza?

- upadek powstania listopadowego,

- gorąca miłość do ojczyzny : „Litwo ojczyzno maja ty jesteś jak zdrowie ile cię trzeba cenić ten tylko się dowie kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie widzę i opisuje, bo tęsknie po tobie” mówi wieszcz w „Inwokacji”

- tęsknota za utraconym krajem dzieciństwa : „dziś dla nas, w świecie nieproszonych gości w całej przeszłości i w całej przyszłości jedna już tylko jest kraina taka, w której jest trochę szczęścia dla Polaka, kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie święty i czysty, jak pierwsze kochanie (...) Gdziem rzadko płakał, a nigdy nie zgrzytał, te kraje radbym myślami powitał, kraje dzieciństwa, gdzie człowiek po świecie biegł jak po łące, a znał tyko kwiecie miłe i piękne, jadowite rzucił ...” „ten kraj szczęśliwy ubogi i ciasny! jak świat jest boży tak on był nasz własny... ”

- trudne położenie emigrantów polskich na ojczyźnie „o tym – że dumać na paryskim bruku, przynosząc z miasta uszy pełne stuku przekleństw i kłamstwa, niewczesnych zamiarów, za późnych żalów, potępieńczych swarów !” (fragment z epilogu)

- swary wśród emigracji

III. Adam Mickiewicz pracował nad Panem Tadeuszem od grudnia 1832 do czerwca 1834. W tym czasie poeta zajmował się przekładem „Giaura” Byrona. Wyjeżdżał do Szwajcarii, by pielęgnować ciężko chorego przyjaciela, Stefana Garczyńskiego.

IV. W czasie pisania epopei Mickiewicz spotykał się z przyjaciółmi, czytał im kolejne fragmenty dzieła. Mówi o tym w „Epilogu” : „Jedyne szczęście kto w szarej godzinie z kilku przyjaciół usiadł przy kominie, drzwi od Europy zamykał hałasów, wyrwał się myślą ku szczęśliwszym czasom i dumał, myślił o swojej krainie (...) i przyjaciele wtenczas pomogli rozmowie i do piosenki wrzucali mnie słowo za słowem.” Początkowo zamierzał napisać niewielką sielankę pod tytułem „Szlachcic Żegota”, ale z biegiem czasu utwór rozrósł się do rozmiarów epopei w XII księgach. Jej pełen tytuł brzmi

PAN TADEUSZ, CZYLI OSTATNI ZAJAZD NA LITWIE. HISTORIA SZLACHECKA Z ROKU 1811 I 1812 WE DWUNASTU KSIĘGACH WIERSZEM.

V. Zamiarem poety było napisanie utworu prostego , zrozumiałego dla każdego czytelnika. Pragnienie to wyraził w „Epilogu” : „O, gdybym kiedyś dożył tej pociechy, aby te księgi zbłądziły pod strzechy”

VI. Akcje epopei umieszcza poeta w roku 1811 i 1812, czyli w czasach, kiedy to wielkie nadzieje na wyzwolenie ojczyzny wiązali Polacy z osoba Napoleona i jego planowaną wyprawa na Rosję. Utwór miał przypomnieć rodakom załamanym klęska powstania listopadowego i beznadziejną sytuacja w niewoli, tamte czasy, rozbudzić nowe nadzieje. Dla emigrantów, „w świecie nieproszonych gości”, Pan Tadeusz miał być przypomnieniem dalekiej ojczyzny. Utrwalił na zawsze obraz szczęśliwego kraju dzieciństwa.

Podoba się? Tak Nie

Czas czytania: 2 minuty

Teksty kultury