Dulszczyzna dawniej i dziś "Moralność Pani Dulskiej".
Gabriela Zapolska, autorka doskonałej tragikomedii „Moralność pani Dulskiej”, prezentuje i wyśmiewa w tym utworze zwalczaną przez siebie kołtunerię. Doskonale rozprawia się z fałszywą moralnością mieszczaństwa, dbałością o pozory i...
O baroku.
I. Nazwa epoki Barok - nazwa epoki wyrażająca zepsucie , bezguście i brak dobrego smaku - tak bowiem oceniano tę epokę zarzucając jej odejście od stylu klasycystycznego a tworzenie innych, nowych form. Jednak oznacza ona również coś niezwykle...
Dwie postawy wobec ojczyzny na przykładzie Dobrójskiego i Gadulskiego.
"Powrót posła" to komedia polityczna, która została napisana jesienią 1790r., na zamówienie obozu patriotycznego. J.U.Niemcewicz chciał tym utworem uświadomić Polakom konieczność wprowadzenia reform, majacych na celu wyciągniecie kraju z...
Historia Noego - Księga Rodzaju
Ojcem Noego był Lamek, jeden z potomków Seta. Tak więc Noe wywodził się z linii trzeciego syna Adama i Ewy. Lamek powitał syna na świecie słowami: Ten niechaj nam będzie pociechą w naszej pracy i trudzie rąk naszych na ziemi, którą Pan...
Natura i człowiek w powieści Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem".
Eliza Orzeszkowa to polska pisarka tworząca w dobie pozytywizmu. Jednym z jej najbardziej znanych utworów jest powieść „Nad Niemnem”. Abstrahując od problematyki utworu, spróbuję przyjrzeć się relacjom natura – człowiek w dziele. Czytając „Nad...
Stanisław Grochowiak- "Menuet"
Stanisław Grochowiak polski, współczesny poeta zapisał się jako twórca poszukujący nowych form ekspresji poetyckiej, przeciwstawiający się tradycyjnej interpretacji ,,piękna?. Klasyfikowano go jako poetę reprezentującego nurt...
Historia małżeństwa Krzeszowskich z "Lalki" Bolesława Prusa
Osią kompozycyjną przeczytanego przeze mnie utworu "Lalka" – Bolesława Prusa (Aleksandra Głowackiego) jest miłość Wokulskiego do Fabuła powieści ukazuje różnorodne środowiska, konflikty, sytuacje i związane z nimi osoby. "Lalka" to powieść...
Romantyczna powieść poetycka "Giaur".
Powieść poetycka, jak sama nazwa wskazuje - to taki gatunek, który powstał z przemieszania epiki (powieść) i liryki (poetycka). Cechą typową dla epiki jest fabuła i obecność kogoś, kto ją opowiada. Z kolei wyznacznikiem liryki jest wyrażanie uczuć...
Pamiętniki Paska zwierciadłem epoki.
Poezja Paska należy do nurtu sarmacko-szlacheckiego.Poeta napisał "Pamiętniki" około roku 1690.Pamiętniki i diariusze zajmowały dość znaczną pozycję w literaturze XVII w. Dzięki bezpośredniemu stosunkowi autorów do przedstawionych faktów...
"Pan Tadeusz" jako mit
"Pan Tadeusz" to wielkie dzieło Adama Mickiewicza, które przenosi czytelnika na Litwę, w lata 1811-1812, czyli w burzliwy okres przygotowań Napoleona do wojny z Rosją. Utwór opisuje losy szlachty litewskiej - Sopliców i Horeszków (dwóch...
Biblia i mitologia jako artystyczne tworzywo w "Mistrzu i Małgorzacie".
Biblia i mitologia pozwoliły Michałowi Bułhakowowi w "Mistrzu i Małgorzacie" na rozszerzenie wymowy utworu oraz na podjęcie wielu różnych tematów. a) Walka dobra i zła w wymiarze etycznym i filozoficznym. Terenem-sceną, która...
Geneza "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza.
Polska epopeja narodowa powstala w latach 1832-34 w Paryzu. Pierwotny pomysl napisania utworu siega okres pobytu poety na dworach szlacheckich w Poznańskiem dokad przebyl Mickiewicz z nadzieja przedostania sie do krolestwa polskiego w czasie...
Granica - opracowanie lektury
Geneza utworu „Granica” Zofii Nałkowskiej była pisana przez kilka lat, od 1932 do 1935 roku , kiedy to powieść ukazała się drukiem. Prawdopodobnie początkowo książka ta miała nosić tytuł „Schematy” , by uwypuklić schematyczność...
Kartoteka - Tadeusz Różewicz
"Przebieg wydarzeń: Główną postacią dramatu jest Bohater – były partyzant. Jego biografię ilustrują nie powiązane wzajemnie sceny, których przesuwanie się ma uzasadnienie oraz surrealistyczne, zgodne z poetyką snu ( Bohater leży w...
Dramat człowieka uwiedzionego przez fałszywą ideę
Rodion Raskolnikow, bohater powieści Fiodora Dostojewskiego pod tytułem “Zbrodnia i kara”, to młody człowiek, były student prawa. Dopuszcza się on morderstwa starej lichwiarki Alony Iwanowej. Czyn ten usprawiedliwia pod wpływem własnej filozofii...
Józef Mackiewicz - Droga donikąd - opracowanie
Geneza utworu Akcja powieści Droga donikąd rozgrywa się w podwileńskiej wsi, a także w samym Wilnie (choć nazwa ta nie pojawia się na kartach utworu). Józef Mackiewicz przeprowadził się z rodziną (ojcem – Antonim i matką – Marią z...
Despotyzm w „Dziadach części trzeciej”
Od zarania dziejów ludzkości pojawiały się przeróżne formy władzy. Jedną z nich, która odegrała szczególną rolę był absolutyzm. W szerszym znaczeniu jest to każda forma rządów oparta na idei monizmu i niepodzielności władzy politycznej. Władza...
Mit o stworzeniu świata
Był taki czas, gdy nie było niczego. Nie było morza, ptaków, roślin i ludzi. Na początku był tylko sam wszechmogący Brylon, który całymi dniami nudził się, gdyż doskwierała mu samotność. Po długim czasie namysłu postanowił , że stworzy ogromna...
Biblia
Biblia: 1. ukazuje dzieje narodu izraelskiego 2. zawiera pouczenia - ma charakter dydaktyczny 3. wprowadza pojęcia dobra i zła, nagrody i kary 4. formułuje nakazy i zakazy moralne Zawiera wiele rodzajów literackich: Epika 1. poemat...
"Palinodia" Ignacego Krasickiego
Utwór "Palinodia"Ignacego Krasickiego krytykuje wiele wad Polaków.Poeta w satyrach omawiał różne zagadnienia moralności społecznej i obyczajów szlacheckich. Chwalił umiarkowanie i wstrzemięźliwości, nie bał się krytykować obżarstwa i pijaństwa,...
"Potop" jako powieść historyczna
Tradycje powieści sięgają już Homera. Jednak twórcą, który upowszechnił ten gatunek był Walter Scott, twórca romansu historycznego. Dla romantyków historia była przedakcją utworu. Scott wprowadził historię do utworu w ten sposób, że wydarzenia z...
"Zbrodnia i Kara" - "Kto ty jesteś człowieku - zbrodniarz czy bohater?"
Zanim przejdę do rozważań na temat sądzenia człowieka jako złoczyńcy czy też herosa, muszę odpowiedzieć na pytanie, które samoistnie się nasuwa i trapi mnie niezmiernie. Czy istota ludzka warta jest swojej wysokiej pozycji w świecie duchowym i...
Biblia - Przekłady i psałterze
Przekłady Biblii Septuaginta Septuaginta – najstarszy przekład Starego Testamentu na język grecki, powstały między III a II wiekiem p.n.e. Nazywany jest także przekładem „siedemdziesięciu” (łac. *septuaginta* znaczy...
Rozwój powieści pozytywistycznej (od tendencyjności do realizmu krytycznego).
W każdej epoce, niezależnie od wszystkiego następowały pewne ważne zmiany we wszystkich aspektach: tak filozofii jak i ideologii i literaturze, co wynikało z naturalnych cech jakimi były zmiany czasów i nadejście nowego pokolenia; podobnie było w...
Mistyka Słowackiego
Lato 1842 r. było znaczące dla historii polskiej literatury – w tym bowiem czasie Juliusz Słowacki spotkał się z Andrzejem Towiańskim, słynnym filozofem i mistykiem. Efekt tej wizyty był zaskakujący. Poeta, wcześniej nieufny i nieulegający...
"Szkice węglem" H. Sienkiewicza.
"Szkice węglem" H. Sienkiewicza Wawrzon Rzepa, jego niedola: -> ciemny, nie umie czytać, zacofany, prymitywny, naiwny, nieświadomy swoich praw, pogrążony w pijaństwie, bezmyślnie okrutny, -> posiada trzy morgi ziemi, dorabia na...
Proza Henryka Sienkiewicza
Prozę Henryka Sienkiewicza podzielić można na współczesną i historyczną, ten zaś podział scharakteryzować można najkrócej: pierwsza – porusza, druga – wciąga. W nowelistyce i powieściach współczesnych podejmował pisarz...
Konflikt światopoglądów w "Antygonie" Sofoklesa.
Sofokles żył w latach 469- 406 p.n.e. Urodził się w Kolonos pod Atenami, jako syn płatnerza Sofilosa. Był greckim poetą, tragikiem. Jego działalność przypada na okres rozkwitu Aten, na czasy Kimona i Peryklesa. Brał także czynny uział w...
Król Edyp - Sofokles - opracowanie lektury
Geneza utworu Mit o Edypie jest częścią mitu o rodzie Labdakidów, należącego do legend tebańskich. Edyp miał, według przepowiedni, zabić swojego ojca i poślubić matkę. Z tego powodu, kiedy się urodził, jego rodzice (Lajos i Jokasta) kazali...
Krytyczne portrety Polaków i ich rola w utworach Ignacego Krasickiego.
Ignacy Krasicki to najwybitniejszy poeta polskiego oświecenia nazywany za życia „księciem poetów polskich”. Przeżył trzy rozbiory Polski. Jego twórczość skupiała się przede wszystkim na ukazaniu szlachcie błędów, które prowadzą do upadku...
Wychodząc od analizy fragmentu "Jądra ciemności" Josepha Conrada, przedstaw obraz i ocenę XIX - wiecznego kolonializmu.
ROZPOZNANIE WSTĘPNE: Kolonializm to zjawisko historyczne polegające na opanowaniu i utrzymaniu kontroli politycznej i gospodarczej przez jedne kraje nad innymi w celu wykorzystania ich zasobów ludzkich i surowcowych "Jądro ciemności" to jedno...
Hrabia Henryk i Pankracy jako romantyczny sobowtór Krasińskiego.
Hrabia Henryk i Pankracy są głównymi bohaterami "Nie-Boskiej komedii" - dramatu Zygmunta Krasińskiego. Kłócą się ze sobą o swoje racje na temat rewolucji ludu przeciw szlachcie. Rzeczywistym odbiciem w historii wydarzeń z tego utworu...
"Nie-boska komedia, jako tekst przeciw rewolucyjny"
„Zbigniew Krasiński Nie-boska komedia” „Nie-boska komedia” napisana na rewolucję społeczną. Nie- boska komedia napisana przez Zbigniewa Krasińskiego pochodzącego arystokracji i będącym ideologiem feudałów. Wymowa społeczna dramatu jest wyrazem...
Dlaczego "Ballady i romanse" uznano za manifest polskiego romantyzmu?
Datę 1822 przyjmuje się za początek romantyzmu polskiego. Jest to data wydania zbioru Adama Mickiewicza pt. Ballady i romanse Są one praktyczną realizacją teoretycznych dotąd założeń romantyków. Udowadniają piękno i wartość literatury...
Problem walki narodowo-wyzwoleńczej w twórczości Adama Mickiewicza.
Utwory polskich romantyków są nacechowane dużym patriotyzmem ze względu na sytuację w jakiej znalazła się Polska po roku 1918. Z pośród utworów Mickiewicza należy wymienić: "Grażynę", "Konrada Wallenroda", "Redutę...
"Dżuma" jako nakaz etyki heroicznej.
W książce Alberta Camus’a pt. „Dżuma” ukazane są różne postawy wobec zbliżającego się niebezpieczeństwa. Sam tytuł możemy różnie interpretować, na przykład jako rzeczywistą epidemię nawiedzającą Oran. Jest to znaczenie realistyczne i organizuje...
Dramat rodzinny w "Nie-Boskiej komedii".
"Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego podzielona jest na 4 części, z czego pierwsze dwie odnoszą się do problemu poety i poezji oraz związanym z tym problemem rodzinnym Męża; następne dwie odnoszą się do walki miedzy obozami...
Obraz obcego w "Lalce" jakie są źródła antysemityzmu.
„U nas, panie niby u Żydów jak się młodzi zejdą to oni nie zajmują się jak u państwo tańcami, komplementami, ubiorami, głupstwami, ale oni albo robią rachunki, albo oglądają uczone książki, jeden przed drugim zdaje egzamin (...), U, nas ciągle...
Smutek, tęsknota, żal, gorycz ... przyczyna tych uczuć oraz ich wyraz w lirykach lozańskich Adama Mickiewicza.
Moją pracę zacznę od przedstawienia utworów Adama Mickiewicza i zawartych w nich uczuciach. Na przełomie lat 1839/40 poeta przeniósł się z Paryża do szwajcarskiej Lozanny, gdzie pracował jako profesor literatury łacińskiej. Tam właśnie...
Konrad z III części "Dziadów" romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu.
Romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu. Zinterpretuj podany fragment, odwołując się do swojej wiedzy o Konradzie – bohaterze III cz. Dziadów Adama Mickiewicza. Dziady Adama Mickiewicza to cykl utworów wpisany w konwencję cech...
Maria Konopnicka "Dym" - problematyka
W krótkim utworze pt. „Dym” konopnicka podejmuje problem matczynej miłości, a także samotności. Akcja noweli toczy się w niewielkiej izdebce, w której mieszka starsza kobieta wraz z synem. Marcyś niedawno został kotłowym w pobliskiej fabryce,...
Obraz popowstaniowej rzeczywistości w Pamiętniku Ignacego Rzeckiego.
Lalka Bolesława Prusa należy do nurtu tzw. dojrzałego realizmu, jest rozliczeniem się twórców literatury polskiej z ideałami romantyzmu oraz pozytywizmu. Ważną rolę w powieści odgrywa postać starego subiekta, Ignacego Rzeckiego. Jego pamiętnik,...
"Lalka" powieścią wielkiego realizmu.
"Lalka" powszechnie uważana jest za najwybitniejszą powieść XIX w., czołowe osiągnięcie realizmu krytycznego. Przyniosła ona niezwykle bogaty i złożony obraz społeczeństwa polskiego po powstaniu styczniowym. Według samego autora, tematem powieści...
Pisarze drugiej połowy XIX w. próbują realizować zasadę typowości "wcielając to co ogólne w to co jednostkowe".
Henryk Markiewicz dowodzi, że pisarze II połowy XIV w. próbują realizować zasadę typowości "wcielając to co ogólne, w to, co jednostkowe". Na wybranych przykładach dowieź słuszności bądź niesłuszności tej opinii. Druga połowa XIX w....
"Pan Tadeusz" - opracowanie
Jest utworem łączącym cechy wielu gatunków literackich. Początkowo Mickiewicz zamierzał napisać sielankę w stylu Hermana i Doroty Goethego, jak pisze w swoich listach: „poema szlacheckie”, „poema wiejskie” (takie określenie eksponuje związek...
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Rozwiń temat, rozpoczynając od analizy opisu żniw w Bohatyrowiczach.-Określ funkcje tej sceny w ideowej wymowie powieści.
Eliza Orzeszkowa w „Nad Niemnem” opisywała prace w apoteozie, czyli przedstawiła ją w sposób idealistyczny, ubóstwiony i pełen świętości. Właśnie ona jest czołową wartością powieści i pełni najważniejsze kryterium oceniania postaci. W...
Świat orientu w "Giaurze".
Z pewnością „Giaur” George’a Byron’a to wybitne dzieło, które wywarło znaczący wpływ na kształtowanie się romantyzmu. Także wśród polskich romantyków utwór ten zyskał ogromne uznanie. Świadczy o tym sam fakt, że najwybitniejszy romantyk tworzący w...
Analiza i Interpretacja wiersza W. Szymborskiej "Prospekt"
Wisława Szymborska jest jedną a z najwybitniejszych polskich poetek. W 1996 roku otrzymała literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. W swoich wierszach porusza bieżące tematy dotyczące zachowań i mentalności społeczeństwa....
Omów wybrane fragmenty "Pamiętników" Jana Chryzostoma Paska - jako dokument epoki i dzieło literackie.
Wiek XVII w literaturze polskiej pozostawiał spuściznę literacką wprawdzie nie utrwaloną drukiem, ale barwną i zróżnicowaną. Szlachta pisała wtedy chętnie wiersze (Wacław Potocki, Zbigniew Morsztyn, Szymon Zimorowic), listy (te najsłynniejsze,...