Wacław Potocki - przedstawiciel baroku sarmackiego, jego rozważania o Polsce i Polakach.
Wacław Potocki należał do nurtu ziemiańskiego, zwanego sarmackim albo swojskim. Literatura ta opanowała polskie szlacheckie dworki i charakteryzowała się przykładaniem ogromnej wagi do rodzimych tradycji, wręcz tworząc własną szlachecką ideologię....
Józef Mackiewicz - Droga donikąd - opracowanie
Geneza utworu Akcja powieści Droga donikąd rozgrywa się w podwileńskiej wsi, a także w samym Wilnie (choć nazwa ta nie pojawia się na kartach utworu). Józef Mackiewicz przeprowadził się z rodziną (ojcem – Antonim i matką – Marią z...
Stefan Żeromski "Przedwiośnie".
“Przedwiośnie” (1925 r.) jest ostatnią, rozrachunkową powieścią Stefana Żeromskiego, wyrażającą bolesne rozczarowanie świeżo odzyskaną niepodległością. Wprawdzie Polska zdołała ustalić granice państwa, ustabilizować swoją pozycję...
Rzym - pępek świata i wrzód świata.
Rzym w dawnych czasach uznawany był przez wszystkie narody jako najpiękniejsze miasto świata. Mówiono nawet ,że wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Ujmował on ludzi swoją piękną,wręcz bajeczną architekturą, opiewał w przepychu i złocie....
"Król olch" - zwiastun nowych idei i form romantycznych.
Johann Wolfgang Goethe był jedną z najważniejszych postaci w romantyzmie. Często określany jest jako prekursor lub też ojciec tej epoki. Zawdzięczamy mu między innymi stworzenie bohatera werterowskiego, a także odkrycie ballady, która wkrótce...
W jaki sposób Goethe we fragmencie powieści „Cierpienia młodego Wertera” prezentuje dwie postawy wobec życia? Odwołaj się do całości powieści i jej znaczenia dla nowych trendów literatury przełomu XVIII/XIX wieku.
Ukazanie się w 1774 roku „Cierpień młodego Wertera” było wielkim wydarzeniem literackim i zapowiedzią nowej epoki, odrzucającej w swych założeniach racjonalizm a skłaniającej się ku mistycyzmowi, indywidualizmowi i ludowości. Johann Wolfgang...
Barok jako zaprzeczenie renesansowej koncepcji sztuki.
RENESANS BAROK UMIAR – Znaleźć właściwą miarę w życiu i sztuce, pamiętać, że w życiu radości przeplatają się z cierpieniem. Być rozważnym, nie popadać w rozpacz ani przesadę. Cieszyć się z tego co ofiarował nam los. BOGACTWO – korzystać ze...
Geneza "Pana Tadeusza" - w świetle epilogu.
Adam Mieckiewicz pisał „Pana Tadeusza” od grudnia 1832 roku do czerwca 1834 z przerwami. Mickiewicz w tym czasie przebywał na emgracji w Paryżu. Początkowo miało to być dzieło pod tytułem „Żegota”, ale ostatecznie autor nadał tytuł „Pan Tadeusz...
O budowaniu nastroju w tekście literackim, na podstawie fragmentu "Pana Wołodyjowskiego".
Czytając różnorodną literaturę, niejednokrotnie zauważałem, że moje pięści są zaciśnięte, że zagryzam wargi, a serce bije mi szybciej... Właśnie. Jak wywołać w czytelniku odpowiednie reakcje, jak zwrócić jego uwagę na czytany tekst i zbudować...
Historia Noego - Księga Rodzaju
Ojcem Noego był Lamek, jeden z potomków Seta. Tak więc Noe wywodził się z linii trzeciego syna Adama i Ewy. Lamek powitał syna na świecie słowami: Ten niechaj nam będzie pociechą w naszej pracy i trudzie rąk naszych na ziemi, którą Pan...
Romantyczny charakter ballad Adama Mickiewicza.
Ballady Mickiewicza to programowe dzieła polskiego romantyzmu, ściśle stosujące się do jego filozofii. Bohaterów cechuje odrzucenie racjonalnego poznawania świata, przenoszą się w sferę uczuć i fantazji; intuicyjnie interpretują zachodzące...
Dwie postawy wobec ojczyzny na przykładzie Dobrójskiego i Gadulskiego.
"Powrót posła" to komedia polityczna, która została napisana jesienią 1790r., na zamówienie obozu patriotycznego. J.U.Niemcewicz chciał tym utworem uświadomić Polakom konieczność wprowadzenia reform, majacych na celu wyciągniecie kraju z...
Romantyczna powieść poetycka "Giaur".
Powieść poetycka, jak sama nazwa wskazuje - to taki gatunek, który powstał z przemieszania epiki (powieść) i liryki (poetycka). Cechą typową dla epiki jest fabuła i obecność kogoś, kto ją opowiada. Z kolei wyznacznikiem liryki jest wyrażanie uczuć...
Dulszczyzna dawniej i dziś "Moralność Pani Dulskiej".
Gabriela Zapolska, autorka doskonałej tragikomedii „Moralność pani Dulskiej”, prezentuje i wyśmiewa w tym utworze zwalczaną przez siebie kołtunerię. Doskonale rozprawia się z fałszywą moralnością mieszczaństwa, dbałością o pozory i...
Król Edyp - Sofokles - opracowanie lektury
Geneza utworu Mit o Edypie jest częścią mitu o rodzie Labdakidów, należącego do legend tebańskich. Edyp miał, według przepowiedni, zabić swojego ojca i poślubić matkę. Z tego powodu, kiedy się urodził, jego rodzice (Lajos i Jokasta) kazali...
Historia małżeństwa Krzeszowskich z "Lalki" Bolesława Prusa
Osią kompozycyjną przeczytanego przeze mnie utworu "Lalka" – Bolesława Prusa (Aleksandra Głowackiego) jest miłość Wokulskiego do Fabuła powieści ukazuje różnorodne środowiska, konflikty, sytuacje i związane z nimi osoby. "Lalka" to powieść...
O baroku.
I. Nazwa epoki Barok - nazwa epoki wyrażająca zepsucie , bezguście i brak dobrego smaku - tak bowiem oceniano tę epokę zarzucając jej odejście od stylu klasycystycznego a tworzenie innych, nowych form. Jednak oznacza ona również coś niezwykle...
Natura i człowiek w powieści Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem".
Eliza Orzeszkowa to polska pisarka tworząca w dobie pozytywizmu. Jednym z jej najbardziej znanych utworów jest powieść „Nad Niemnem”. Abstrahując od problematyki utworu, spróbuję przyjrzeć się relacjom natura – człowiek w dziele. Czytając „Nad...
Stanisław Grochowiak- "Menuet"
Stanisław Grochowiak polski, współczesny poeta zapisał się jako twórca poszukujący nowych form ekspresji poetyckiej, przeciwstawiający się tradycyjnej interpretacji ,,piękna?. Klasyfikowano go jako poetę reprezentującego nurt...
Omówienie "Odprawy posłów greckich".
Treść utworu Tekst tragedii poprzedza list Kochanowskiego do Jana Zamoyskiego, który jest odpowiedzią na prośby magnata, który - jak z odpowiedzi poety wynika - zwrócił się doń z propozycją zaprezentowania gotowego już dzieła w Ujazdowie, dla...
Pamiętniki Paska zwierciadłem epoki.
Poezja Paska należy do nurtu sarmacko-szlacheckiego.Poeta napisał "Pamiętniki" około roku 1690.Pamiętniki i diariusze zajmowały dość znaczną pozycję w literaturze XVII w. Dzięki bezpośredniemu stosunkowi autorów do przedstawionych faktów...
"Pan Tadeusz" jako mit
"Pan Tadeusz" to wielkie dzieło Adama Mickiewicza, które przenosi czytelnika na Litwę, w lata 1811-1812, czyli w burzliwy okres przygotowań Napoleona do wojny z Rosją. Utwór opisuje losy szlachty litewskiej - Sopliców i Horeszków (dwóch...
Dramat człowieka uwiedzionego przez fałszywą ideę
Rodion Raskolnikow, bohater powieści Fiodora Dostojewskiego pod tytułem “Zbrodnia i kara”, to młody człowiek, były student prawa. Dopuszcza się on morderstwa starej lichwiarki Alony Iwanowej. Czyn ten usprawiedliwia pod wpływem własnej filozofii...
Despotyzm w „Dziadach części trzeciej”
Od zarania dziejów ludzkości pojawiały się przeróżne formy władzy. Jedną z nich, która odegrała szczególną rolę był absolutyzm. W szerszym znaczeniu jest to każda forma rządów oparta na idei monizmu i niepodzielności władzy politycznej. Władza...
Biblia
Biblia: 1. ukazuje dzieje narodu izraelskiego 2. zawiera pouczenia - ma charakter dydaktyczny 3. wprowadza pojęcia dobra i zła, nagrody i kary 4. formułuje nakazy i zakazy moralne Zawiera wiele rodzajów literackich: Epika 1. poemat...
"Potop" jako powieść historyczna
Tradycje powieści sięgają już Homera. Jednak twórcą, który upowszechnił ten gatunek był Walter Scott, twórca romansu historycznego. Dla romantyków historia była przedakcją utworu. Scott wprowadził historię do utworu w ten sposób, że wydarzenia z...
Geneza "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza.
Polska epopeja narodowa powstala w latach 1832-34 w Paryzu. Pierwotny pomysl napisania utworu siega okres pobytu poety na dworach szlacheckich w Poznańskiem dokad przebyl Mickiewicz z nadzieja przedostania sie do krolestwa polskiego w czasie...
Krytyczne portrety Polaków i ich rola w utworach Ignacego Krasickiego.
Ignacy Krasicki to najwybitniejszy poeta polskiego oświecenia nazywany za życia „księciem poetów polskich”. Przeżył trzy rozbiory Polski. Jego twórczość skupiała się przede wszystkim na ukazaniu szlachcie błędów, które prowadzą do upadku...
"Palinodia" Ignacego Krasickiego
Utwór "Palinodia"Ignacego Krasickiego krytykuje wiele wad Polaków.Poeta w satyrach omawiał różne zagadnienia moralności społecznej i obyczajów szlacheckich. Chwalił umiarkowanie i wstrzemięźliwości, nie bał się krytykować obżarstwa i pijaństwa,...
Mit o stworzeniu świata
Był taki czas, gdy nie było niczego. Nie było morza, ptaków, roślin i ludzi. Na początku był tylko sam wszechmogący Brylon, który całymi dniami nudził się, gdyż doskwierała mu samotność. Po długim czasie namysłu postanowił , że stworzy ogromna...
"Wystarczy być" Jerzy Kosiński.
„Rośliny są jak ludzie; potrzebują miłości, aby żyć, pokonywać choroby i umierać w spokoju. A jednak różnią się od ludzi. Nie umieją rozmyślać o sobie ani zgłębiać swej istoty; nie istnieje lustro, w którym mogłyby się przejrzeć; wszystko, co...
"Zbrodnia i Kara" - "Kto ty jesteś człowieku - zbrodniarz czy bohater?"
Zanim przejdę do rozważań na temat sądzenia człowieka jako złoczyńcy czy też herosa, muszę odpowiedzieć na pytanie, które samoistnie się nasuwa i trapi mnie niezmiernie. Czy istota ludzka warta jest swojej wysokiej pozycji w świecie duchowym i...
"Szkice węglem" H. Sienkiewicza.
"Szkice węglem" H. Sienkiewicza Wawrzon Rzepa, jego niedola: -> ciemny, nie umie czytać, zacofany, prymitywny, naiwny, nieświadomy swoich praw, pogrążony w pijaństwie, bezmyślnie okrutny, -> posiada trzy morgi ziemi, dorabia na...
Konflikt światopoglądów w "Antygonie" Sofoklesa.
Sofokles żył w latach 469- 406 p.n.e. Urodził się w Kolonos pod Atenami, jako syn płatnerza Sofilosa. Był greckim poetą, tragikiem. Jego działalność przypada na okres rozkwitu Aten, na czasy Kimona i Peryklesa. Brał także czynny uział w...
Proza Henryka Sienkiewicza
Prozę Henryka Sienkiewicza podzielić można na współczesną i historyczną, ten zaś podział scharakteryzować można najkrócej: pierwsza – porusza, druga – wciąga. W nowelistyce i powieściach współczesnych podejmował pisarz...
Rozwój powieści pozytywistycznej (od tendencyjności do realizmu krytycznego).
W każdej epoce, niezależnie od wszystkiego następowały pewne ważne zmiany we wszystkich aspektach: tak filozofii jak i ideologii i literaturze, co wynikało z naturalnych cech jakimi były zmiany czasów i nadejście nowego pokolenia; podobnie było w...
Dramat rodzinny w "Nie-Boskiej komedii".
"Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego podzielona jest na 4 części, z czego pierwsze dwie odnoszą się do problemu poety i poezji oraz związanym z tym problemem rodzinnym Męża; następne dwie odnoszą się do walki miedzy obozami...
Dlaczego "Ballady i romanse" uznano za manifest polskiego romantyzmu?
Datę 1822 przyjmuje się za początek romantyzmu polskiego. Jest to data wydania zbioru Adama Mickiewicza pt. Ballady i romanse Są one praktyczną realizacją teoretycznych dotąd założeń romantyków. Udowadniają piękno i wartość literatury...
"Zmierzch" Żeromskiego.
Temat: PEJZAŻ SŁOWEM MALOWANY WE FRAGMENCIE OPOWIADANIA S.ŻEROMSKIEGO Pt. ZMIERZCH. ANALIZUJĄC I INTERPRETUJĄC TEKST WYKORZYSTAJ DEFINICJE IMPRESJONIZMU ORAZ KONTEKSTY MALARSKIE I LITERACKIE. I wersja Stefan Żeromski jako jeden z...
"Nie-boska komedia, jako tekst przeciw rewolucyjny"
„Zbigniew Krasiński Nie-boska komedia” „Nie-boska komedia” napisana na rewolucję społeczną. Nie- boska komedia napisana przez Zbigniewa Krasińskiego pochodzącego arystokracji i będącym ideologiem feudałów. Wymowa społeczna dramatu jest wyrazem...
Wychodząc od analizy fragmentu "Jądra ciemności" Josepha Conrada, przedstaw obraz i ocenę XIX - wiecznego kolonializmu.
ROZPOZNANIE WSTĘPNE: Kolonializm to zjawisko historyczne polegające na opanowaniu i utrzymaniu kontroli politycznej i gospodarczej przez jedne kraje nad innymi w celu wykorzystania ich zasobów ludzkich i surowcowych "Jądro ciemności" to jedno...
Hrabia Henryk i Pankracy jako romantyczny sobowtór Krasińskiego.
Hrabia Henryk i Pankracy są głównymi bohaterami "Nie-Boskiej komedii" - dramatu Zygmunta Krasińskiego. Kłócą się ze sobą o swoje racje na temat rewolucji ludu przeciw szlachcie. Rzeczywistym odbiciem w historii wydarzeń z tego utworu...
Maria Konopnicka "Dym" - problematyka
W krótkim utworze pt. „Dym” konopnicka podejmuje problem matczynej miłości, a także samotności. Akcja noweli toczy się w niewielkiej izdebce, w której mieszka starsza kobieta wraz z synem. Marcyś niedawno został kotłowym w pobliskiej fabryce,...
Problem walki narodowo-wyzwoleńczej w twórczości Adama Mickiewicza.
Utwory polskich romantyków są nacechowane dużym patriotyzmem ze względu na sytuację w jakiej znalazła się Polska po roku 1918. Z pośród utworów Mickiewicza należy wymienić: "Grażynę", "Konrada Wallenroda", "Redutę...
Orwell - "Folwark Zwierzecy"
Wspaniałymi wydawały się zwierzętom perspektywy roztaczane przez starego knura Majora. Dotyczyły one rewolucji i życia po niej. Rewolucji, która miała raz na zawsze uwolnić ciemiężone oraz wyzyskiwane zwierzęta spod władzy okrutnego i...
Konrad z III części "Dziadów" romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu.
Romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu. Zinterpretuj podany fragment, odwołując się do swojej wiedzy o Konradzie – bohaterze III cz. Dziadów Adama Mickiewicza. Dziady Adama Mickiewicza to cykl utworów wpisany w konwencję cech...
"Lalka" powieścią wielkiego realizmu.
"Lalka" powszechnie uważana jest za najwybitniejszą powieść XIX w., czołowe osiągnięcie realizmu krytycznego. Przyniosła ona niezwykle bogaty i złożony obraz społeczeństwa polskiego po powstaniu styczniowym. Według samego autora, tematem powieści...
"Dżuma" jako nakaz etyki heroicznej.
W książce Alberta Camus’a pt. „Dżuma” ukazane są różne postawy wobec zbliżającego się niebezpieczeństwa. Sam tytuł możemy różnie interpretować, na przykład jako rzeczywistą epidemię nawiedzającą Oran. Jest to znaczenie realistyczne i organizuje...
Smutek, tęsknota, żal, gorycz ... przyczyna tych uczuć oraz ich wyraz w lirykach lozańskich Adama Mickiewicza.
Moją pracę zacznę od przedstawienia utworów Adama Mickiewicza i zawartych w nich uczuciach. Na przełomie lat 1839/40 poeta przeniósł się z Paryża do szwajcarskiej Lozanny, gdzie pracował jako profesor literatury łacińskiej. Tam właśnie...
