profil

"Chłopi" Władysław Reymont.

poleca 90% 104 głosów

Treść
Obrazy
Wideo
Komentarze

GENEZA

Inspuracją do napisania „chłopów” była „Ziemia” Emila Zoli

Czas powieści:
-nie jest dokładnie określony
-są to najprawdopodobniej ostatnie lata XIX w.
-akcja rozgrywa się w przeciągu 10 m-cy, zaczyna się we wrześniu, a kończy w Lipcu
-utwór podzielony jest na 4 części: nazwane jak pory roku
-w powieści nie ma daty nowego roku
-czas subiektywny dla bohaterów, wydłuża się lub skraca w stosunku do czasu realnego i w zaleznośći od nastroju postaci

Miejsce akcji:
- wzorowana na rzeczywistej, wieś o nazwie Lipce, typowa miejscowość XIX i XX w.
-Lipce Reymontowskie nie mają powiązania z innymi miejscowościami, a ich przestrzeń zamykają liczne procesje

ELEMENTY REALISTYCZNE I NATURALISTYCZNE

1.el. realistyczne
-panoramiczny obraz społeczności wiejskiej- wsyzystkie grupy w tej społeczności wiejskiej:
a)zamożni chłopi- Maciej Boryna
b)średnio zamozni chłopi- Dominikowa
c) mało-rolni- Stary Bylica, Kozłowie, Chłębowie
d)komornicy (mieszkali w komórkach, oborach. Zazwyczaj ludzie starzy)- Agata, Stachowie, Jagustynka
e) parobcy- Kuba i Witek

wyznacznikiem stanu majątkowego jest ilość posiadanych morgów od których zależne jest:
*uprzywilejowanie w grupie
*głos w decydowaniu
*możliwość posiadania parobka
- bogate opisy prac polowych, obyczajów i obrzędów liturgicznych (jarmarki, przygotowania do świąt, obdarcie pierza?, czesanie lnu?, wykopki)
-konflikty natury spoełecznej, ekonomicznej i obyczajowej (konflikt między wsią, a dworem o tzw. Serwituty-prawo korzystania z pańskiego lasu przez chłopów, konflikt wewnątrz warstwy chłopskiej między bogatymi gospodarzami, a komornikami- niesparwiedliwy podział pomocy przez księdza, konflikty rodzinne o podłożu ekonomicznym między Maciejem Boryną, a Antkiem Boryną oraz między Dominikową, a synami, konflikty na płaszcyźnie moralnej- Jagna kontra społecznośc wiejska)
-kwestie narodowe- liczne nawiązania do powstania styczniowego, postać Rocha?, który poprzez opowieści o bohaterach narodowych stara się wzbudzić poczucie tożsamości narodowej w chłopach

2.el. naturalistyczne
-kompozycja utworu w symboliczny sposb obrazująca rytm natury
-człowiek podporządkowany walce o byt (Antek i Boryna)
-koncepcja naturalistyczna człowieka podporządkowanego prawu walki o byt i zdeterminowanego przez popęd biologiczny
-naturalistyczne opisy i sposób obrazowania skupiający się na drastycznym szczególe (kuba obcina siekierą noge trawioną przez gangrene oraz szcegóły jego śmierci, uciekający antek przed Boryną)
-wprowadzenie do utworu 4 porządków wewnętrznych symbolizujących cykliczność natury- naturalistyczna koncepcja cykliczności świata:
a)fabularny (początek: padła krowa boryny koniec: Wygnanie Jagny ze wsi)
b)prac polowych (wykopki- żniwa)
c)obrzędowo-liturgiczny ( Jarmark na św. Kordułe?- odpust na św. Piotra i Pawła)
d)egzystencjalny (śmierć Kuby- śmierć Agaty)

CHŁOPI JAKO EPOPEJA WSI

1.Cechy
-nie ma konkretnego czasu który dla bohaterów nabiera uniwersalnego stylu
-miejsce akcji na podtsawie realistycznej wsi, ale nie odzwierciedla rzeczywistego obrazu wsi w Lipce
-akcja wielowątkowa z dużą ilością epizodów
-ponadczasowe, uniwersalana problematyka
-el. Historyczne
-bohater zbiorowy
-3 narratorów: dominujący-wiejski gaduła, młodo-polski- posługuje się językiem artystycznym, realistyczny- język współczesn Reymontowi XIXw.. Różnorodnośc narracji nabiera podobnego znaczenia jak narrator w eposie
-opisy- funkcja retagrdacyjna?- opóźniają bieg wydarzeń
-tyle płaszcyzn rozgrywających się wydarzeń ile porządków- paraleizm!!!
-nawiązanie trójki bohaterów wojny trojańskiej (parys-Antek, Helena- Jagna, Mehelaos- Boryna)- mitologia, archetypy, miłość, itp.
-sceny batalistyczne: Serwituty, konflikty między bohaterami
-rozbudowane porównania mają char. Porównań homeryckich
-stylizacja gwarowa- dialektyzacja
-fragmenty: char. Stosunków panujących na wsi. Rzeczywistość chłopska

WARUNKI ŻYCIA WE WSI POLSKIEJ XIXI W.

Reymont wyeksponował prawo dziedziczenia. Chłopi uczynili naczelną zasadę regulującą życie na wsi: "ojca gront, to i jego wola". A zatem: kto ma ziemię, ten dyktuje prawa, z tym się liczą.

Ludzie starzy postrzegani byli jako darmozjady, które na nic nie mogą się przydać- byli skazywani we wsi na wycug. Tak było z Jagustynką i Agatą, która została wydziedziczona przez własne dzieci, a przez to zmuszona chodzić do obcych ,,na wyrobek.'

Zwyczaje:
1. opis obyczajów weselnych -Maciej Boryna i Jagna
a)swaty-przygotowujących do ślubu i wesela. Gdy kawaler wybrał sobie kandydatkę na przyszłą żonę, wysyłał do jej rodziny swatów – osoby upoważnione przez niego do ustalania szczegółów związanych z małżeństwem. Najczęściej na takich spotkaniach zakrapianych alkoholem omawiano finansowe aspekty ślubu, przedstawiano korzyści, jakie osiągnie panna młoda i jej rodzina ze ślubu.
b) Zrękowiny-Matka Jagny chciała w zamian za zgodę na wydanie córki 6 morgów ziemi Boryny jako zapis dla Jagny.Umowę przypieczętowanow karczmie przepijając do siebie.
c)wesele - Boryna z drużbami idzie po Jagnę.Wychodzą ,Boryna prowadzony przez druchny a Jagna przez drużbów.Tak idą orszakiem gości weselnych do kościoła.Po powrocie zaczyna się picie, muzyka i ucztowanie.Za stołem goście siadają według dostojeństwa
2.jarmark- Na jarmarku parobek mógł nająć się do nowej pracy, a gospodarz zmienić służbę. W rozstawionych kramach kupcy oferowali zimowe ubrania i różne ozdoby. Gospodarze chętnie zaopatrywali się w sprzęty przydatne na roli Towarami cieszącymi się zainteresowaniem były też zabawki, książki i święte obrazy.
3. Święto zmarłych-Wszyscy ludzie szli do kościoła i nawet ci najbiedniejsi musieli dać na mszę wspominkową Po kościele chłopi szli na groby i tam rozrzucali chleb dla dusz czyśćcowych.
4. Boże Narodzenie. Robieniem opłatków zajmowała się rodzina organistów Były one bardzo dekoracyjne, białe i kolorowe (Józka robiła z nich nawet ozdoby). Roznosił je po domach młody organista, który wszędzie przyjmowany był wyjątkowo uroczyście. Opłatki kładziono na specjalny talerzyk, a organiście płacono zazwyczaj w naturze. ;)

STYLIZACJA JĘZYKOWA. DIALEKTYZACJA I JEJ FUNKCJE

Stylizacja językowa- świadomu zabieg dotyczący stylu. Dokonujemy jej pzrenosząc char. Cechy stylu jakiegoś utworu do naszej wypowiedzi

Dialektyzacja- polega na upodobnieniu języka utworu do mowy ludu wiejskiego
Innymi formami stylizacji językowej są: archaizacja i stylizacja środowiskowa

Funkcje dialektyzacji:
1. Pozwala czytelnikowi na parwidłowe odczytanie sytuacji i świata przedstawionego w tekście
2. 2.edukacyjna
3. 3.ubogacenie językowe tekstu
4. 4. Poszerzanie wiedzy dotyczącej języka
5. 5. Nadanie odpowiedniego kolorytu i nastroju wypowiedzią bohaterów oraz narracji
6. 6. Urealnienie postaci (realistyczna indywidualizacja języka)
7. 7. Realizowanie konwencji zwanej groteską (poza „Chłopami”)

Podoba się? Tak Nie

Czas czytania: 5 minut

Teksty kultury