"Ludzie bezdomni" powieścią o tematyce społecznej
Nie jest to jedyny motyw tematyczny utworu, lecz chyba najważniejszy. Spójrzmy na świat przedstawiony, zrekonstruowany we powieści przez Żeromskiego. Oparta jest na kontraście i odzwierciedla faktycznie antynomie społeczne Polski przełomu wieków...
Eden i grzech pierwszych rodziców - Księga Rodzaju
Po stworzeniu świata Bóg zasadził ogród w Eden na wschodzie i w nim umieścił człowieka. W ogrodzie tym rosły drzewa dające smaczne owoce, a w środku rosło drzewo życia, drzewo poznania dobra i zła. Z Edenu wypływała rzeka, która nawadniała całą...
Pejzaż romantyczny w literaturze
Uwrażliwienie romantyka na piękno natury, na malowniczość krajobrazu potwierdzali poeci w większości swych dzieł, mistrzowską ręką kreśląc opisy przyrody ojczystego pejzażu, okolic, w których przebywali. Mistrzem w tej dziedzinie okazał się Adam...
Konflikt tragiczny w "Antygonie" Sofoklesa.
1 Wstęp · Antygona to dramat starogrecki; głos w dyskusji o prawie i władzy, toczącej się w Atenach · Akcja jest oparta na konflikcie tragicznym, z historii rodu Labdakidów, do którego doszło po śmierci króla Edypa. Pomiędzy synami Edypa -...
"Oda do młodości" i "Romantyczność" jako utwory programowe.
"Oda..." odzwierciedla przemiany w literaturze. Jest wierszem programowym młodzieży - wyrósł z atmosfery środowiska filomatów. Z jednej strony utwór związany jest z oświeceniem (konieczność podporządkowania jednostki społeczeństwu;...
"Treny" - dramat ojca i człowieka renesansu
Dzisiejszym tematem rozważań będzie pytanie, czy "Treny" to dramat ojca i człowieka renesansu? Wpierw jednak zastanówmy się, kim był człowiek renesansu i jaki był cel jego życia?. Jan Kochanowski był stoikiem i wyznawał stoickie poglądy na...
Homer "ojcem poetów" analiza fragmentu "Iliady".
Jakie cechy eposu homeryckiego w nim dostrzegasz? W odpowiedzi odwołaj się do innych fragmentów tekstu. Homer nie bez powodu uważany jest za „ojca poetów”, w końcu to najstarszy znany z imienia europejski pisarz. Jest on autorem wielkich dzieł...
Najdawniejsze zabytki języka polskiego. "Bogurodzica".
1. Bulla gnieźnieńska zwana "złotą" z roku 1136 zawiera 410 wyrazów polskich - nazw miejscowości i ich mieszkańców. 2. Księga henrykowska z roku 1270 zawiera pierwsze zdanie polskie: "Daj ać ja pobruszę a ty poczywaj". 3....
"Śluby panieńskie" jako komedia.
”Gdy cię nie widzę nie wzdycham, nie płaczę! Nie tracę zmysłów, kiedy cię zobaczę!” Oczyma wyobraźni wędruję do epoki romantyzmu, co widzę? Zamiast uśmiechu- łzy a zamiast radości- cierpienie. Przewracam kartki kolejnych książek z literatury...
"Bogurodzica" jako najstarsza polska pieśń religijna.
"Bogurodzica" to najstarsza pieśń religijna (maryjna) napisana w języku polskim. Jej najstarszy zapis pochodzi z wieku XIII. Wielokrotnie później była rozbudowywana do kilkunastu strof. Śpiewana była przez rycerstwo polskie walczące pod Grunwaldem...
Nadzieja w beznadziejności - refleksje po lekturze książki Gustawa Herlinga-Grudzińskiego pt. „Inny świat”.
Po drugiej wojnie światowej powstało wiele utworów, które są zaliczane do literatury faktu. Jednym z nich jest „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W książce tej pisarz przedstawił życie w radzieckim łagrze, któ-re znał z własnego...
Humor i śmiech - myśli przewodnie twórczości I. Krasickiego.
Ignacy Krasicki wyśmiewa wady świata w "Bajkach" i "Satyrach". Bajka "Kruk i lis" za-wiera alegorię próżności i głupoty (kruk) oraz przebiegłości (lis). Autor śmieje się że "Bywa często zwiedzionym, kto lubi być...
Historiozofia mickiewiczowska na podstawie III części "Dziadów" i "Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego"
Zarówno III część "Dziadów", jak i "Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego" podejmują temat cierpienia Polski i Polaków. Okazuje się ono potrzebne do zbawienia wszystkich narodów świata. Sens cierpienia jest podstawą wiary w...
Dlaczego książka "Syzyfowe prace" została akurat tak nazwana przez Żeromskiego.
Stefan Żeromski przy wyborze tytułu dla swojej powieści z pewnością kierował się mitem Syzyfa,który został skazany przez bogów na wtaczanie kuli pod górę, która prawie na samym szczycie znów staczała się na dół. W powieści Żeromskiego Syzyfa...
Eliza Orzeszkowa - "Panna Antonina" - problematyka
Eliza Orzeszkowa w noweli pt. „Panna Antonina” opisuje prace wychowawczą i dydaktyczną tytułowej bohaterki. Pełne odzwierciedlenie znajduje w utworze hasło emancypacji kobiet. Panna Antonina to nauczycielka, która całe życie poświęca na zdobywanie...
"Król Edyp" - tragedia o ludzkim losie i postawie wobec życia.
Odwołując się do tragedii Sofoklesa „Król Edyp” oraz Sofoklesowego ujęcia losu Edypa chciałbym zaprezentować antyczną koncepcję ludzkiego losu. Dzieło to zostało oparte na micie o Labdakidach, znanym z mitologii greckiej, i można je odczytywać...
Cechy teatru awangardowego - "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Dramat „Szewcy” jest napisany w konwencji groteski: 1. Świat zdeformowany, wykrzywiony, składający się z elementów sprzecznych, karykaturalnych, przejaskrawionych. 2. Brak prawdopodobieństwa zdarzeń, umowność sytuacji rozgrywających się...
Średniowiecze
1. Ramy czasowe, pojęcia: uniwersalizm, teocentryzm, augustynizm, franciszkanizm, tomizm, scholastyka, asceza, hagiografia, memento mori, dans makabr, (taniec śmierci). 2. ” Legenda o św. Aleksym" - wzór ascety. 3. „Pieśn o Rolandzie"...
Okres poprzedzający powstanie romantyzmu niemieckiego.
Powstanie romantyzmu niemieckiego poprzedził okres tzw. \"burzy i naporu\" (Sturm und Drang), który wystąpił w latach siedemdziesiątych XVIII wieku. Przedstawicielami tego okresu byli przede wszystkim w młodzieńczym okresie swej...
"Mendel gdański" - skupienie na antysemityzmie.
W noweli Konopnicka przestrzega przed nietolerancyjnym i nieprzemyślanym stosunkiem do ludzi innego pochodzenia. Mendel, mieszkaniec Warszawy - to Stary introligator, żyd głęboko związany z miastem, w którym spędził całe życie. Czuł się Polakiem,...
Jan Kochanowski Tren IX
W Trenie tym następuje kryzys światopogladowy poety. Kochanowski przyznaje,że całe życie poświęcił budowaniu postawy stoickiej.Tę filozofię krórej tak zawierzył nazywa mądrością.Autor z ironią stwierdza,że wyznaczniki tej nauki sprawdzaja sie...
Treny dramatem człowieka i artysty.
Dlaczego „Treny” to nie tylko dramat człowieka, lecz także artysty-filozofa? „Treny” to zbiór utworów żałobnych Jana Kochanowskiego poświęconych jego córce. Poeta jako pierwszy w literaturze polskiej głównym bohaterem cyklu uczynił dziecko –...
Sytuacja i miejsce żydów w pozytywistycznym społeczeństwie polskim na podstawie fragmentu utworu "Mendel Gdański" Marii Konopnickiej
Fragment utwóru Marii Konopnickiej pt. ?Mendel Gdański? przedstawia stosunek społeczeństwa dziewiętnastowiecznej Warszawy do narodowości żydowskiej obecnej wówczas licznie na ziemiach polskich. W epoce pozytywizmu możemy spotkać się z rosnącym...
Świat według Izabeli Łęckiej.
Bolesław Prus zaczął wydawać „Lalkę” od roku 1890, czyli już u schyłku pozytywizmu. Powieść ta była więc swego rodzaju oceną całej minionej epoki, krytyką szczytnych haseł programowych pozytywistów, czyli: „praca u podstaw, praca organiczna,...
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? "Kamizelka" Bolesława Prusa.
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? To pytanie uczyń kluczem do odczytania Kamizelki Bolesława Prusa. W interpretacji tekstu zwróć uwagę na kreację bohaterów, rolę kamizelki jako motywu kompozycyjnego oraz zakończenie...
"Granica" Zofii Nałkowskiej jako powieść psychologiczna.
Powieść psychologiczna jest to utwór przedstawiający życie wewnętrzne bohaterów i koncentrujący uwagę odbiorcy na ich przeżyciach, wyobrażeniach oraz procesie odczuwania. Osobowość bohaterów rozpatruje z różnych stron, obserwując ich zachowanie w...
"Dziady" Mickiewicza.
Właściwy dramat poprzedza przedmowa autora, w której Mickiewicz zarysowuje kontekst historyczny przedstawionych przez siebie zdarzeń. Najważniejsze miejsce zajmuje tu wątek martyrologiczny- cierpienia narodu polskiego, spowodowane przez...
"Dom zawsze ustępować powinien krajowi." Julian Ursyn Niemcewicz.
"Dom zawsze ustępować powinien krajowi." - w tym cytacie Julian Ursyn Niemcewicz zawarł przesłanie do narodu polskiego abyśmy zaczęli troszczyć się o dobro i potrzeby własnej ojczyzny, i nie przedkładali spraw osobistych -rodowych- nad...
Konrad Wallenrod - bohater czy zdrajca?
Adam Mickiewicz stworzył w swojej powieści poetyckiej pod tytułem: "Konrad Wallenrod" bardzo kontrowersyjnego bohatera. Konrad Wallenrod dokonał rzeczy wielkiej - uratował ojczyznę od niechybnej klęski, ale używając metod niegodnych...
Kierunki literackie w oświeceniu.
Klasycyzm - (od lac. clasicus) czyli wzorowy, doskonały, a za taki uważano kanon sztuki starożytnej. Klasycyzm polegal na nawrocie do wzorow kultury antycznej z pewnymi modyfikacjami. W dziełach klasycystycznych obowiazywala harmonia estetyczne,...
"Ludzie bezdomni" - lekarz zawód czy posłannictwo.
Lekarz - zawód czy posłannictwo? Analizując fragment "Ludzi bezdomnych", przedstaw poglądy uczestników dyskusji i odwołując się do kreacji doktora Judyma w powieści, oceń, w jakim stopniu udało mu się zachować wierność swoim ideałom....
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako opowieść o miłości.
Miłość w utworze została przedstawiona jako potężna namiętność, która nie poddaje się racjonalnym analizom, wymykając się pod jakiejkolwiek kontroli. Jest uczuciem silniejszym od woli kochanków, którzy stają się wobec niej bezradni:...
Polacy i Polska w "Weselu".
Genezą utworu stało się wesele Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w pod-krakowskich Bronowicach w listopadzie 1900r. Postaci można podzielić na osoby (rzeczywiste) i osoby dramatu (zjawy). Głównymi osobami są: Pan i Panna Młoda,...
"Bogurodzica".
"Bogurodzica" jest polską pieśnią narodowo-religijną, pierwszą tego rodzaju w języku polskim. Jest utworem anonimowym. Przez długi czas miała charakter hymnu narodowego i takiż zachowała aż do XVI wieku. Nieznany autor wykazał się swoim...
"Pan Tadeusz" czyli ostatni zajazd na Litwie.
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem. Adama Mickiewicza Najwybitniejsze dzieło polskiego romantyka powstało w Paryżu, a praca nad nim trwała przez około dwa lata i...
"Granica" Zofia Nałkowska
GRANICA SPOŁECZNA: Różnica między życiem proletariatu a życiem bogatego mieszczaństwa „Co dla innych jest podłogą, dla drugich jest sufitem” Świat jest skonstruowany na zasadzie podziałów klasowych. Poszczególne warstwy społeczne dzieli...
Uczyń tekst Boya pretekstem do rozważań o miłości jako pretekście do komunikowania sprzeciwu na podstawie Cierpień Młodego Wertera, czyli przeczytajcie tekst Boya, skomentujcie najważniejsze jego myśli (te dotyczące młodości i cierpienia z
Cierpienia młodego Wertera (1774) to powieść epistolarna (listowna) Johanna Wolfganga Goethego. Ten utwór stał się krzykiem ideowym ówczesnej młodzieży niemieckiej bo wyrażał jej rozterki duchowe. A Werter – stał się symbolem uczuciowości młodego...
William Szekspir "Makbet".
W. Shakespeare jest autorem dramatu "Makbet". Główny bohater i jego przyjaciel Banko wygrali bitwę z Norwegami. Czarownice przepowiedziały, iż Makbet zostanie panem Kawdoru, następnie królem, a potomkowie Banka obejmą tron później. W...
Adam Mickiewicz “Dziady”
Adam Mickiewicz “Dziady” “Dziady kowieńsko-wileńskie”, wydane zostały obok “Grażyny” w 1823 r. w II tomie “Poezyj”. Całość poprzedza wiersz “Upiór” Według opowieści tych, “którzy bliżej cmentarza mieszkali” (w.13), corocznie, nocą “na...
Ból świata w doświadczeniach Wertera, Giaura i Gustawa.
Ból świata, czy też Weltschmerz... Pojęcie to zostało pierwszy raz użyte przez Jeana Paula. Co w ogóle oznacza??? Z cała pewnością ból świata ściśle wiąże się z chorobą wieku, jednak nie jest jej dokładnym odpowiednikiem. Najogólniejszą definicją...
Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego?
„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to doskonałe dzieło, obrazujące poglądy i zwyczaje społeczeństwa polskiego pod zaborami. Inspiracją do jego powstania były autentyczne zaślubiny krakowskiego poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną....
Sentymentalizm jako zapowiedź Romantyzmu. Krytyka sentymentalizmu w "Ślubach panieńskich" Aleksandra Fredry
Sentymentalizm jako prąd umysłowy i literacki rozwinął się w różnych krajach Europy w okresie oświecenia i był zjawiskiem konkurencyjnym wobec klasycyzmu. Wiązał się z emancypacją klas średnich, zwłaszcza mieszczaństwa, zainteresowanego w...
Dziennikarstwo
Jedną z dróg przybliżenia Polaków do zdobyczy cywilizacyjnych Europy była dokładna informacja o całokształcie życia gospodarczego i kulturalnego na ziemiach polskich oraz w krajach szczycących się postępem. Role te przyjęła wyspecjalizowana prasa,...
"Konrad Wallenrod" - powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich.
„Konrad Wallenrod” jest poematem, który zapoczątkował w historii literatury okres, w którym: · problematyka narodowa i sprawy związane z walką o niepodległość wysunęły się na plan pierwszy, · literatura stała się narzędziem kształtowania uczuć...
Funkcja lokalizacyjna nazw własnych w narracji utworów polskich pozytywistów: Sienkiewicz, Orzeszkowa, Dygasiński.
Pozytywistyczna literatura nie dba o lokalizację akcji w konkretnej rzeczywistości. Opisy wprowadzające czytelnika w świat przedstawiony wyglądają zazwyczaj tak: „Miasto M... zbudowane na wysokiej górze, ma kilka wąskich i krętych ulic, które...
Twórczość J. R. R. Tolkiena
„Baśnie są opowieściami o Królestwie Czarów, jednak nie tylko samo umiejscowienie akcji wystarcza, aby można było mówić o baśniowości” - jest to fragment wypowiedzi Johna Ronalda Reuela Tolkiena, twórcy powieści fantasy, jednej z najciekawszych...
Rodzina w "Chłopach" Władysława Stanisława Reymonta, a dzisiaj.
Czym jest rodzina w „Chłopach” Reymonta ? Rodzina jest to grupa ludzi walczących o kawałek ziemi. Każdy chce uszczknąć coś dla siebie, by samemu mieć jak najwięcej, a innym nie dać. Dzieci, gdy tylko rodzice zapiszą im swoją ziemię, wysyłają...
Uzasadnij, że literatura renesansu trafnie okreslała sens ludzkiego życia, postrzegajac, że jest ono pełne bólu i słodyczy zarazem
Renesans to bez wątpienia epoka charakteryzująca się humanizmem i fascynacją kulturą antyczną. Właśnie z antyku autorzy renesansowi zaczerpnęli model życia , które jest splotem słodyczy i bólu, radości i cierpienia. Sensem tego życia miał być...
"Ojciec Goriot" powieść o straconych złudzeniach.
"Szczęście, mój drogi, mieści się miedzy stopą a ciemieniem, czy kosztuje milion, czy sto ludwików, wrażenie zawsze jest takie samo. Darujmy Chińczykom życie" ("Ojciec Goriot" Balzac) "U Balzaca postacie są niczym...
Historia w "Potopie" Henryka Sienkiewicza.
Akcja "Potopu" H. Sienkiewicza toczy się w latach 1655-1657 tj. w okresie wojen szewdzkich . "Potop" jest powieścią historyczną. Sienkiewicz starał się jak najdokładniej odtworzyć realia epoki i - jak sam określał- wejść w...