Komizm w komedii Moliera.
Molier dbał o prawdę w swoim teatrze, ale także dbał o komizm. Musiał więc wprowadzić do swoich refleksji – kiedy stawały się zbyt gorzkie – elementy komiczne, które miały mimo wszystko śmieszyć albo jeśli zaobserwowane wady ludzkie zawierały choć...
"Śluby panieńskie" jako komedia.
”Gdy cię nie widzę nie wzdycham, nie płaczę! Nie tracę zmysłów, kiedy cię zobaczę!” Oczyma wyobraźni wędruję do epoki romantyzmu, co widzę? Zamiast uśmiechu- łzy a zamiast radości- cierpienie. Przewracam kartki kolejnych książek z literatury...
Opis miłości sentymentalistów w opraciu o "Laurę i Filona" F. Karpińskiego.
Na podstawie fragmentów utworu Franciszka Karpińskiego "Laura i Filon" oraz innych przykładów twórczości sentymentalistów określ, w jaki sposób opisywali oni miłość i jakimi środkami wyrazu posługiwali się w tym celu. Twórcy...
Historiozofia mickiewiczowska na podstawie III części "Dziadów" i "Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego"
Zarówno III część "Dziadów", jak i "Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego" podejmują temat cierpienia Polski i Polaków. Okazuje się ono potrzebne do zbawienia wszystkich narodów świata. Sens cierpienia jest podstawą wiary w...
"Ludzie bezdomni" powieścią o tematyce społecznej
Nie jest to jedyny motyw tematyczny utworu, lecz chyba najważniejszy. Spójrzmy na świat przedstawiony, zrekonstruowany we powieści przez Żeromskiego. Oparta jest na kontraście i odzwierciedla faktycznie antynomie społeczne Polski przełomu wieków...
Średniowiecze
1. Ramy czasowe, pojęcia: uniwersalizm, teocentryzm, augustynizm, franciszkanizm, tomizm, scholastyka, asceza, hagiografia, memento mori, dans makabr, (taniec śmierci). 2. ” Legenda o św. Aleksym" - wzór ascety. 3. „Pieśn o Rolandzie"...
"Król Edyp" - tragedia o ludzkim losie i postawie wobec życia.
Odwołując się do tragedii Sofoklesa „Król Edyp” oraz Sofoklesowego ujęcia losu Edypa chciałbym zaprezentować antyczną koncepcję ludzkiego losu. Dzieło to zostało oparte na micie o Labdakidach, znanym z mitologii greckiej, i można je odczytywać...
Konflikt tragiczny w "Antygonie" Sofoklesa.
1 Wstęp · Antygona to dramat starogrecki; głos w dyskusji o prawie i władzy, toczącej się w Atenach · Akcja jest oparta na konflikcie tragicznym, z historii rodu Labdakidów, do którego doszło po śmierci króla Edypa. Pomiędzy synami Edypa -...
"Oda do młodości" i "Romantyczność" jako utwory programowe.
"Oda..." odzwierciedla przemiany w literaturze. Jest wierszem programowym młodzieży - wyrósł z atmosfery środowiska filomatów. Z jednej strony utwór związany jest z oświeceniem (konieczność podporządkowania jednostki społeczeństwu;...
Najdawniejsze zabytki języka polskiego. "Bogurodzica".
1. Bulla gnieźnieńska zwana "złotą" z roku 1136 zawiera 410 wyrazów polskich - nazw miejscowości i ich mieszkańców. 2. Księga henrykowska z roku 1270 zawiera pierwsze zdanie polskie: "Daj ać ja pobruszę a ty poczywaj". 3....
Pejzaż romantyczny w literaturze
Uwrażliwienie romantyka na piękno natury, na malowniczość krajobrazu potwierdzali poeci w większości swych dzieł, mistrzowską ręką kreśląc opisy przyrody ojczystego pejzażu, okolic, w których przebywali. Mistrzem w tej dziedzinie okazał się Adam...
Nadzieja w beznadziejności - refleksje po lekturze książki Gustawa Herlinga-Grudzińskiego pt. „Inny świat”.
Po drugiej wojnie światowej powstało wiele utworów, które są zaliczane do literatury faktu. Jednym z nich jest „Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W książce tej pisarz przedstawił życie w radzieckim łagrze, któ-re znał z własnego...
"Treny" - dramat ojca i człowieka renesansu
Dzisiejszym tematem rozważań będzie pytanie, czy "Treny" to dramat ojca i człowieka renesansu? Wpierw jednak zastanówmy się, kim był człowiek renesansu i jaki był cel jego życia?. Jan Kochanowski był stoikiem i wyznawał stoickie poglądy na...
Jan Kochanowski Tren IX
W Trenie tym następuje kryzys światopogladowy poety. Kochanowski przyznaje,że całe życie poświęcił budowaniu postawy stoickiej.Tę filozofię krórej tak zawierzył nazywa mądrością.Autor z ironią stwierdza,że wyznaczniki tej nauki sprawdzaja sie...
"Bogurodzica" jako najstarsza polska pieśń religijna.
"Bogurodzica" to najstarsza pieśń religijna (maryjna) napisana w języku polskim. Jej najstarszy zapis pochodzi z wieku XIII. Wielokrotnie później była rozbudowywana do kilkunastu strof. Śpiewana była przez rycerstwo polskie walczące pod Grunwaldem...
Cechy teatru awangardowego - "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Dramat „Szewcy” jest napisany w konwencji groteski: 1. Świat zdeformowany, wykrzywiony, składający się z elementów sprzecznych, karykaturalnych, przejaskrawionych. 2. Brak prawdopodobieństwa zdarzeń, umowność sytuacji rozgrywających się...
"Granica" Zofii Nałkowskiej jako powieść psychologiczna.
Powieść psychologiczna jest to utwór przedstawiający życie wewnętrzne bohaterów i koncentrujący uwagę odbiorcy na ich przeżyciach, wyobrażeniach oraz procesie odczuwania. Osobowość bohaterów rozpatruje z różnych stron, obserwując ich zachowanie w...
Homer "ojcem poetów" analiza fragmentu "Iliady".
Jakie cechy eposu homeryckiego w nim dostrzegasz? W odpowiedzi odwołaj się do innych fragmentów tekstu. Homer nie bez powodu uważany jest za „ojca poetów”, w końcu to najstarszy znany z imienia europejski pisarz. Jest on autorem wielkich dzieł...
Dlaczego książka "Syzyfowe prace" została akurat tak nazwana przez Żeromskiego.
Stefan Żeromski przy wyborze tytułu dla swojej powieści z pewnością kierował się mitem Syzyfa,który został skazany przez bogów na wtaczanie kuli pod górę, która prawie na samym szczycie znów staczała się na dół. W powieści Żeromskiego Syzyfa...
Humor i śmiech - myśli przewodnie twórczości I. Krasickiego.
Ignacy Krasicki wyśmiewa wady świata w "Bajkach" i "Satyrach". Bajka "Kruk i lis" za-wiera alegorię próżności i głupoty (kruk) oraz przebiegłości (lis). Autor śmieje się że "Bywa często zwiedzionym, kto lubi być...
Świat według Izabeli Łęckiej.
Bolesław Prus zaczął wydawać „Lalkę” od roku 1890, czyli już u schyłku pozytywizmu. Powieść ta była więc swego rodzaju oceną całej minionej epoki, krytyką szczytnych haseł programowych pozytywistów, czyli: „praca u podstaw, praca organiczna,...
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? "Kamizelka" Bolesława Prusa.
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? To pytanie uczyń kluczem do odczytania Kamizelki Bolesława Prusa. W interpretacji tekstu zwróć uwagę na kreację bohaterów, rolę kamizelki jako motywu kompozycyjnego oraz zakończenie...
Okres poprzedzający powstanie romantyzmu niemieckiego.
Powstanie romantyzmu niemieckiego poprzedził okres tzw. \"burzy i naporu\" (Sturm und Drang), który wystąpił w latach siedemdziesiątych XVIII wieku. Przedstawicielami tego okresu byli przede wszystkim w młodzieńczym okresie swej...
"Mendel gdański" - skupienie na antysemityzmie.
W noweli Konopnicka przestrzega przed nietolerancyjnym i nieprzemyślanym stosunkiem do ludzi innego pochodzenia. Mendel, mieszkaniec Warszawy - to Stary introligator, żyd głęboko związany z miastem, w którym spędził całe życie. Czuł się Polakiem,...
Konrad Wallenrod - bohater czy zdrajca?
Adam Mickiewicz stworzył w swojej powieści poetyckiej pod tytułem: "Konrad Wallenrod" bardzo kontrowersyjnego bohatera. Konrad Wallenrod dokonał rzeczy wielkiej - uratował ojczyznę od niechybnej klęski, ale używając metod niegodnych...
Sytuacja i miejsce żydów w pozytywistycznym społeczeństwie polskim na podstawie fragmentu utworu "Mendel Gdański" Marii Konopnickiej
Fragment utwóru Marii Konopnickiej pt. ?Mendel Gdański? przedstawia stosunek społeczeństwa dziewiętnastowiecznej Warszawy do narodowości żydowskiej obecnej wówczas licznie na ziemiach polskich. W epoce pozytywizmu możemy spotkać się z rosnącym...
Treny dramatem człowieka i artysty.
Dlaczego „Treny” to nie tylko dramat człowieka, lecz także artysty-filozofa? „Treny” to zbiór utworów żałobnych Jana Kochanowskiego poświęconych jego córce. Poeta jako pierwszy w literaturze polskiej głównym bohaterem cyklu uczynił dziecko –...
"Dom zawsze ustępować powinien krajowi." Julian Ursyn Niemcewicz.
"Dom zawsze ustępować powinien krajowi." - w tym cytacie Julian Ursyn Niemcewicz zawarł przesłanie do narodu polskiego abyśmy zaczęli troszczyć się o dobro i potrzeby własnej ojczyzny, i nie przedkładali spraw osobistych -rodowych- nad...
"Dziady" Mickiewicza.
Właściwy dramat poprzedza przedmowa autora, w której Mickiewicz zarysowuje kontekst historyczny przedstawionych przez siebie zdarzeń. Najważniejsze miejsce zajmuje tu wątek martyrologiczny- cierpienia narodu polskiego, spowodowane przez...
Kierunki literackie w oświeceniu.
Klasycyzm - (od lac. clasicus) czyli wzorowy, doskonały, a za taki uważano kanon sztuki starożytnej. Klasycyzm polegal na nawrocie do wzorow kultury antycznej z pewnymi modyfikacjami. W dziełach klasycystycznych obowiazywala harmonia estetyczne,...
"Ludzie bezdomni" - lekarz zawód czy posłannictwo.
Lekarz - zawód czy posłannictwo? Analizując fragment "Ludzi bezdomnych", przedstaw poglądy uczestników dyskusji i odwołując się do kreacji doktora Judyma w powieści, oceń, w jakim stopniu udało mu się zachować wierność swoim ideałom....
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako opowieść o miłości.
Miłość w utworze została przedstawiona jako potężna namiętność, która nie poddaje się racjonalnym analizom, wymykając się pod jakiejkolwiek kontroli. Jest uczuciem silniejszym od woli kochanków, którzy stają się wobec niej bezradni:...
William Szekspir "Makbet".
W. Shakespeare jest autorem dramatu "Makbet". Główny bohater i jego przyjaciel Banko wygrali bitwę z Norwegami. Czarownice przepowiedziały, iż Makbet zostanie panem Kawdoru, następnie królem, a potomkowie Banka obejmą tron później. W...
Ból świata w doświadczeniach Wertera, Giaura i Gustawa.
Ból świata, czy też Weltschmerz... Pojęcie to zostało pierwszy raz użyte przez Jeana Paula. Co w ogóle oznacza??? Z cała pewnością ból świata ściśle wiąże się z chorobą wieku, jednak nie jest jej dokładnym odpowiednikiem. Najogólniejszą definicją...
Polacy i Polska w "Weselu".
Genezą utworu stało się wesele Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w pod-krakowskich Bronowicach w listopadzie 1900r. Postaci można podzielić na osoby (rzeczywiste) i osoby dramatu (zjawy). Głównymi osobami są: Pan i Panna Młoda,...
"Bogurodzica".
"Bogurodzica" jest polską pieśnią narodowo-religijną, pierwszą tego rodzaju w języku polskim. Jest utworem anonimowym. Przez długi czas miała charakter hymnu narodowego i takiż zachowała aż do XVI wieku. Nieznany autor wykazał się swoim...
"Pan Tadeusz" czyli ostatni zajazd na Litwie.
„Pan Tadeusz” czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem. Adama Mickiewicza Najwybitniejsze dzieło polskiego romantyka powstało w Paryżu, a praca nad nim trwała przez około dwa lata i...
Historia w "Potopie" Henryka Sienkiewicza.
Akcja "Potopu" H. Sienkiewicza toczy się w latach 1655-1657 tj. w okresie wojen szewdzkich . "Potop" jest powieścią historyczną. Sienkiewicz starał się jak najdokładniej odtworzyć realia epoki i - jak sam określał- wejść w...
"Granica" Zofia Nałkowska
GRANICA SPOŁECZNA: Różnica między życiem proletariatu a życiem bogatego mieszczaństwa „Co dla innych jest podłogą, dla drugich jest sufitem” Świat jest skonstruowany na zasadzie podziałów klasowych. Poszczególne warstwy społeczne dzieli...
Mowa "O wieńcu" Demostenesa
Kultura i literatura grecka głównie kojarzy się z Atenami. Właśnie tam, w V i IV w. p.n.e., nastąpił rozwój filozofii, niezwykłą harmonię osiągnęła rzeźba i architektura, powstały największe dokonania dramatu i teatru, zrealizował się nieosiągalny...
Adam Mickiewicz “Dziady”
Adam Mickiewicz “Dziady” “Dziady kowieńsko-wileńskie”, wydane zostały obok “Grażyny” w 1823 r. w II tomie “Poezyj”. Całość poprzedza wiersz “Upiór” Według opowieści tych, “którzy bliżej cmentarza mieszkali” (w.13), corocznie, nocą “na...
Uczyń tekst Boya pretekstem do rozważań o miłości jako pretekście do komunikowania sprzeciwu na podstawie Cierpień Młodego Wertera, czyli przeczytajcie tekst Boya, skomentujcie najważniejsze jego myśli (te dotyczące młodości i cierpienia z
Cierpienia młodego Wertera (1774) to powieść epistolarna (listowna) Johanna Wolfganga Goethego. Ten utwór stał się krzykiem ideowym ówczesnej młodzieży niemieckiej bo wyrażał jej rozterki duchowe. A Werter – stał się symbolem uczuciowości młodego...
Dramat bohatera romantycznego w "Nie-Boskiej komedii".
Romantyczny bohater to jednostka wybitna, obdarzona nieziemską mocą, nie zrozumiana przez społeczeństwo, nie mogąca przystosować się do jego praw, ideałów i hierarchii ważności, przeżywająca tragiczny konflikt ze światem. W 'Nie-boskiej...
Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego?
„Wesele” Stanisława Wyspiańskiego to doskonałe dzieło, obrazujące poglądy i zwyczaje społeczeństwa polskiego pod zaborami. Inspiracją do jego powstania były autentyczne zaślubiny krakowskiego poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną....
Sentymentalizm jako zapowiedź Romantyzmu. Krytyka sentymentalizmu w "Ślubach panieńskich" Aleksandra Fredry
Sentymentalizm jako prąd umysłowy i literacki rozwinął się w różnych krajach Europy w okresie oświecenia i był zjawiskiem konkurencyjnym wobec klasycyzmu. Wiązał się z emancypacją klas średnich, zwłaszcza mieszczaństwa, zainteresowanego w...
Dziennikarstwo
Jedną z dróg przybliżenia Polaków do zdobyczy cywilizacyjnych Europy była dokładna informacja o całokształcie życia gospodarczego i kulturalnego na ziemiach polskich oraz w krajach szczycących się postępem. Role te przyjęła wyspecjalizowana prasa,...
Wpływ przeszłości na kształt relacji między inteligencją i chłopami w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego.
W dramacie Stanisława Wyspiańskiego pt. „Wesele” zostały przedstawione stosunki społeczne panujące na ziemiach polskich pod zaborami. W chacie bronowickiej zgromadził poeta przedstawicieli wszystkich ważniejszych ówczesnych grup społecznych, a...
"Konrad Wallenrod" - powieść poetycka z dziejów litewskich i pruskich.
„Konrad Wallenrod” jest poematem, który zapoczątkował w historii literatury okres, w którym: · problematyka narodowa i sprawy związane z walką o niepodległość wysunęły się na plan pierwszy, · literatura stała się narzędziem kształtowania uczuć...
Funkcja lokalizacyjna nazw własnych w narracji utworów polskich pozytywistów: Sienkiewicz, Orzeszkowa, Dygasiński.
Pozytywistyczna literatura nie dba o lokalizację akcji w konkretnej rzeczywistości. Opisy wprowadzające czytelnika w świat przedstawiony wyglądają zazwyczaj tak: „Miasto M... zbudowane na wysokiej górze, ma kilka wąskich i krętych ulic, które...
Twórczość J. R. R. Tolkiena
„Baśnie są opowieściami o Królestwie Czarów, jednak nie tylko samo umiejscowienie akcji wystarcza, aby można było mówić o baśniowości” - jest to fragment wypowiedzi Johna Ronalda Reuela Tolkiena, twórcy powieści fantasy, jednej z najciekawszych...