Realizacja postępowych haseł pozytywistów w nowelistyce.
Program polskich pozytywistów można sprowadzić do dwóch nadrzędnych haseł: praca organiczna i praca u podstaw. Praca organiczna, według teorii Spencera, to ścisły związek między funkcjonowaniem organizmu społecznego a żywego. Społeczeństwo polskie...
"Lalka" - kreacja społeczeństwa.
Aleksander Głowacki, herbu Prus I, później używający pseudonimu Bolesław Prus urodził się 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł zaś w 19 V 1912 r. w Warszawie którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści,...
Analizę monologu Makbeta uczyń podstawą charakterystyki bohaterów i świata w dramatach Szekspira.
Analizę monologu Makbeta uczyń podstawą charakterystyki bohaterów i świata w dramatach Szekspira. William Szekspir urodził się w 1564 roku w Angli, w rodzinie mieszczańskiej. Dosyć wcześnie związał się z teatrem. Został nobilitowany przez...
Trzy drogi życiowe trzech bohaterów powieści pozytywistycznych.
W powieściach pozytywistycznych jest wiele postaci budzących nieprzemijające czytelnicze fascynacje. Mało bohaterów szkolnych lektur na długo staje się bliskimi znajomymi odbiorcy. Dlatego najczęściej zapadają nam w pamięć te postacie, z którymi...
"Pieśń V" - Jana Kochanowskiego jako przykład utworu perswazyjnego
"Piesn V" - Jana kochanowskiego odbiega nieco od tematow jego innych utworow ,ktorych tematyka sa zabawy i lekkosci zycia . Utwor ten jest patriotyczny , napisany w formie przemowienia . Podmiot liryczny jest czlowiekiem , ktoremu lezy na...
Różne wymiary bezdomności w powieści S. Żeromskiego "Ludzie bezdomni".
"Ludzie bezdomni" - tak brzmi tytuł jednej z najbardziej znanych powieści Stefana Żeromskiego. Ma on, jak tytuły wielu powieści tego pisarza, dwa znaczenia - dosłowne i przenośne. Dosłowne znaczenie tego tytułu jest całkiem...
Cechy, fabuła i treść poematu dygresyjnego J. Słowackiego pt. "Beniowski".
Podstawowy zrąb utworu stanowi 5 pieśni pisanych w latach 1840-1841 i wydanych w tymże roku. Poeta pisał potem dalsze pieśni, wielokrotnie je poprawiał, lecz nie wydał za życia. Poematem tym Słowacki pragnął po raz kolejny sięgnąć po uznanie,...
Bajki
Pojęcia i zagadnienia Bajka - gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych, stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy - najczęściej zawartej w końcowym morale. Bohaterami...
"Konrad Wallenrod" A. Mickiewicz - taktyka walki.
Taktyka walki z potężniejszym wrogiem na podstawie ballady "Alpuhara" - "Konrad Wallenrod" A. Mickiewicz Walka z potężniejszym wrogiem jest bardzo trudna, dlatego też czasem, aby odnieść zwycięstwo trzeba uciec się do...
"Bogurodzica".
Bogurodzica uznawana jest za pierwszy Polski wiersz i jest jednym z najstarszych zabytków języka polskiego. Przyjmuje sie, że powstała pomiędzy XI a IV wiekiem. Dwie pierwsze zwrotki pochodzą najprawdopodobniej z XIII wieku. Pierwszy zachowany...
Dydaktyzm w wybranych bajkach Ignacego Krasickiego.
Bajki Ignacego Krasickiego mają charakter dydaktyczny. Można w nich dostrzec treści moralizatorskie, ukazujące ludziom, jak powinni postępować. Bajka pt. „Malarze” oparta jest na kontraście. Bohaterami są: znakomity portrecista Piotr, ubogi, ale...
Wizerunek Sarmaty w literaturze polskiej. Przedstaw jego ewolucję i porównaj sposoby kreowania na podstawie wybranych utworów
1. Sarmatyzm to ideologia i styl życia szlachty polskiej- głównie średniozamożnej i biedniejszej, w mniejszym stopniu magnaterii. Był formacją kulturową, która ostatecznie ukształtowała się w Polsce na początku XVII wieku i stanowiła swego...
Wydźwięk ostatniej sceny w "Nieboskiej komedii".
Ostatnia scena to przeniesienie problematyki na wyższy poziom. Hrabia odrzuca propozycję Pankracego. Broni ostatnią twierdzę starego porządku jest to nawiązanie do „Konfederacji Barskiej” z 1769 roku. Hrabia Henryk staję na czele obrońców zamku,...
Pejzaż nędzy w "Ludziach bezdomnych".
Dzieci nędzarzy są mizerne, opalone z krzywymi nogami. Mają na ciele ślady ospy, są wyschnięte, sine a miejscami nawet zielone. Cierpiały na malarię, której towarzyszyły bóle głowy, gorączka. chodziły wątłe w podartych i brudnych ubraniach....
"Pan Tadeusz" epopeją narodową - elementem naszej kultury narodowej
"Pan Tadeusz" jest ważnym elementem naszej narodowej kultury. Utwór "Pan Tadeusz" cenimy między innymi dlatego, że jest to dzieło naszego wieszcza narodowego- Adama Mickiewicza. Autor napisał "Pana Tadeusza” z własnych powodów. Chciał wyrazić...
Krzyż i miecz - znaki kultury średniowiecznej
Wraz z upadkiem Cesarstwa Zachodniorzymskiego skończyła się pełna piękna epoka, zwana antykiem. Zazwyczaj jednak, kiedy jedno się kończy, rozpoczyna się coś całkowicie innego, odmiennego. Powstała więc nowa epoka – najdłuższa, bo trwająca ponad...
Dramaty wielkich idei doby Romantyzmu.
W polskim romantyzmie dominującą ideą przedstawiana w utworach literackich są: idea walki narodowowyzwoleńczej (III. Cz. „Dziadów”, „Kordian”) oraz przedstawiona przez Zygmunta Krasickiego idea rewolucji społecznej. Ta druga idea szczególnie była...
W. Goethe "Cierpienia młodego Wertera".
Goethe był wybitnym pisarzem - "Cierpienia..." to jego młodzieńczy utwór mający charakter autobiograficzny - jest obrazem młodzieńczej miłości autora do Charlotty Buff. Biografizm jest cechą charakterystyczną literatury romantycznej....
Romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu w oparciu o "Dziady cz. III"
Zinterpretuj podany fragment, odwołując się do swojej wiedzy o Konradzie – bohaterze III cz. Dziadów Adama Mickiewicza. Przytoczony fragment tekstu pochodzi z trzeciej części Dziadów Adama Mickiewicza. To Wielka Improwizacja, którą wygłasza...
Droga Ojca przez mękę, żal i zwątpienie - Tren XIX
Droga przez mękę, żal i zwątpienie, jest dość częstym zjawiskiem w dziejach ludzkości. Zaczynając już od narodzin Chrystusa możemy mówić o „drodze Syna”. Rok po roku do ludzi przychodzi zły los. Od zawsze byli ludzie którzy umieli sobie z tym...
Świat przedstawiony w "Panu Tadeuszu" jako realizacja eposu arkadyjskiego.
Chcąc ustalić w jakim stopniu Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” zrealizował tradycję eposu arkadyjskiego, należy wyjaśnić to pojęcie. Przez epos (z gr. epos – opowieść, pieśń) czy też epopeję rozumiemy za „Słownikiem języka polskiego” długi poemat...
Kwestionowanie prawd drogą do Prawdy - analiza wątku jerozolimskiego z powieści Michaiła Bułhakowa pt. "Mistrz i Małgorzata".
Kiedy Michaił Bułhakow, w ciągłym strachu i atmosferze prześladowań, pisał książkę, o której wiedział, że nie ma prawa istnieć, nieustannie zmagał się z bolesnym przeświadczeniem, że to, co sprawia mu radość i warunkuje twórczą egzystencję,...
Kłótnia u Borynów. Scharakteryzuj występujące we fragmencie postacie.
Władysław Reymont w swojej powieści ?Chłopi? utożsamia się z przeżyciami ludu, jednocześnie ukazując w całej okazałości obraz życia na wsi: zarówno obrzędy, zabawy, jak również liczne spory towarzyszące na co dzień tej warstwie...
Ewa Lipska
EWA LIPSKA „Moja siostra” Ewa Lipska należy do poetów tzw. „Nowej Fali”. Jej twórczość wyróżnia się podejmowaniem osobistych problemów cierpienia, bólu, lęku. Jednym z zasadniczych motywów jej utworów jest śmierć. Jej poezję cechuje krytycyzm...
"Quo vadis" Sienkiewicza.
Nagrodzona Literacką Nagrodą Nobla powieść Henryka Sienkiewicza „Quo vadis” mimo tak długiego upływu czasu od momentu powstania, nadal wywołuje liczne spory wśród krytyków. Ich opinie są bardzo skrajne. Konrad Górski określił dzieło „Rzeczą...
Filozofia średniowiecza
AUGUSTIANIZM - kierunek filozoficzno - teologiczny. - założony przez św. Augustyna z Hippony. - oficjalna doktryna chrześcijańska przed tomozmem. - najwazniejszy Bóg - nieistotny świat doczesny - nie ma nic bez opatrzności - Bóg jest celem,...
Giaur - George Byron
W 1834 r. ukazały się w Paryżu Poezję Lorda Byrona tłumaczone przez Adama Mickiewicza, Korsarz przez Edwarda Odyńca. Nakład był znaczny, 2 tys. egzemplarzy. Byron był już wtedy najbardziej popularnym pisarzem Europy (notabene Mickiewicza Dziady,...
Renesans
1. RAMY CZASOWE WŁOCHY Początek: przełom XII i XIV w. Koniec: XVI w. EUROPA Początek: XV w. Koniec: XVI w. 2. PODSTAWOWE CECHY KULTURY RENESANSU Epoka ta narodziła się we Włoszech w XIV wieku. Bogate mieszczaństwo przejmowało władzę w...
Zasada poetyckiego konceptu w "Smutnych zabawach" Wacława Potockiego.
Smutne zabawy wydają się być cyklem prawie zupełnie zapomnianym przez badaczy literatury staropolskiej. O ich istnieniu wspominają tylko bardziej szczegółowe biogramy Potockiego, niewiele więcej mówią o nich autorzy dzieł historycznoliterackich z...
Molier jako mistrz komedii
Komedia jest gatunkiem wywodzącym się ze starożytności. Twórcą komedii nowożytnej był francuski komediopisarz tworzący pod pseudonimem Molier. Ten syn zamożnego mieszczanina paryskiego zrezygnował z godności królewskiego tapicera, którą mu wyrobił...
Systematyka Objawienia św Jana (Nowy Testament).
Wstęp (1, 1-3) 1 1 Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby wyjawił sługom jego, "co się ma stać" wkrótce i oznajmił przez poselstwo anioła swojego słudze swemu Janowi, 2 który wydał świadectwo o słowie Boga i o...
"Beniowski" Słowackiego - analiza utworu.
Utwór "Beniowski" jest dla autora "polem do popisu" w dziedzinie możliwości kreacyjnych, zawiera więc dużą ilość połączonych gatunków literackich. Ironia w utworze kształtuje obraz świata i dzieła jako swobodnej i...
"Chłop potęgą jest i basta" - pisarze Młodej Polski wobec ludu.
"Zmierzch", "Zapomnienie" - chłop "zezwierzęcony", zdegenerowany przez biedę, żyje z dnia na dzień, staje się przedmiotem (tak traktuje go dziedzic - porównanie do świata zwierząt w "Zapomnieniu"). Chłopem...
"Czuć kochać i cierpieć jak Werter"
„Cierpienia Młodego Wertera” to powieść epistolarna, napisana w II połowie XVIII w. a więc w epoce romantyzmu, w czasach „burzy i naporu” przez Johanna Wolfganga Goethego. Tytułowego bohatera poznajemy z listów, które pisał do swego...
Plan Wydarzeń - Pieśń o Rolandzie
1. Szykowanie się przez Karola Wielkiego do oblężenia stolicy Hiszpanii – Saragossy 2. Wysłanie przez Marsyla posłów do Karola z prośbą o pokój. 3. Wezwanie baronów na naradę. 4. Wybranie Ganelona na posłańca Franków. 5. Postanowienie...
Pozytywizm
Nazwa Nazwa epoki pochodzi od tytułu dzieła Augusta Comte?a Kurs filozofii pozytywnej i ma bezpośredni związek z rozwijanymi w nim poglądami myśliciela. Filozofia pozytywna to nie tylko pewnego rodzaju ruch ideowy, ale też program konkretnych...
Przyczyny przejścia Kurtza na stronę zła "Jądro ciemności".
Joseph Conrad w swoim dziele, zatytułowanym ?Jądro ciemności? pokazał jak bardzo ludzka psychika jest podatna na zmianę warunków otaczającego środowiska. Przedstawił inteligentnego, wszechstronnie utalentowanego człowieka, który pod wpływem zmiany...
"Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanna Krall
1. Geneza utworu Pomysł napisania "Zdążyć przed Panem Bogiem" zrodził się zupełnie przypadkowo. Hanna Krall, pracująca w latach siedemdziesiątych w redakcji "Polityki", wyjechała do Łodzi, aby przygotować reportaż o operacjach serca. O...
Ethos rycerski
Od zamierzchłych czasów wspólnoty ludzkie narażone były na zagrożenia zewnętrzne w postaci nieprzyjacielskich plemion lub chociażby dzikich zwierząt. Wraz z rozwojem broni, doskonaleniem umiejętności posługiwania się nią oraz początkami taktyki i...
Wizja rewolucji w "Nie-Boskiej komedii".
W "Nie-Boskiej komedii" rewolucja ma charakter bardzo radykalny, burzy dotychczasowy porządek. Krasiński jest przeciwnikiem takiej rewolucji. Świadczy o tym sposób przedstawienia obozu rewolucjonistów. Są to ludzie bezwzględni, gotowi na...
Obraz utraconej ojczyzny w "Panu Tadeuszu".
"Pan Tadeusz" został wydany w roku 1834 w Paryżu. Epopeja narodowa powstała w trudnym dla Mickiewicza okresie emigracji. Wyrosła ona z doświadczeń i obserwacji poczynionych przez wieszcza na obcej ziemi. W utworze tym Adam...
Objaśnij wizję w końcowej scenie "Nie-boskiej komedii" Zygmunta Krasińskiego jako konkluzję dyskusji toczonej w całym dramacie
"Nie-boska komedia" została napisana w 1833 r., wydana w 1835 r. Autor nawiązuje do "Boskiej komedii" Dantego, ukazującej boski porządek świata. W swoim dziele Krasiński opisuje destrukcję owego porządku. Jest to dramat wieloznaczny,...
Jak zrodziła się zbrodnia w Makbecie W. Szekspira?
Jak zrodziła się zbrodnia w Makbecie W. Szekspira? Kto jest winny tej zbrodni? Odpowiedzi na te pytania dać nam może wnikliwa analiza sceny VII aktu I dramatu. Zawarta w niej rozmowa Makbeta z żoną jest ich ostatnim spotkaniem przed zbrodnia .To...
Świat przeżyć dziecka w wybranych nowelach pozytywistycznych.
W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha „utylitaryzmu”. Przedstawione były problemy, losy dzieci i ich punkt widzenia na cały zewnętrzny świat. Ukazywany był obraz dziecka cierpiącego, wyzyskiwanego, pozostawionego na...
Wyjaśnij sens tytułu powieści Stefana Żeromskiego - "Ludzie bezdomni".
Powieść "Ludzie bezdomni" została napisana przez znanego i cenionego w kraju pisarza. Żeromski miał już w swym dorobku twórczym "Opowiadania" /między innymi: "Doktor Piotr", "Siłaczka", "Rozdziobią nas kruki, wrony..."/ oraz powieść "Syzyfowe...
Program literacki Romantyzmu na podstawie wybranych utworów przed listopadowej twórczości Adama Mickiewicza.
Romantyzm, to epoka nastała po krótkotrwałym klasycyzmie i potężnym Oświeceniu. Twórcą, którego twórczość możemy uznać za inicjację nowego ruchu filozoficznego był Adam Mickiewicz. Stało się tak dzięki opublikowanym w 1822r. "Balladom i...
Komizm w komedii Moliera.
Molier dbał o prawdę w swoim teatrze, ale także dbał o komizm. Musiał więc wprowadzić do swoich refleksji – kiedy stawały się zbyt gorzkie – elementy komiczne, które miały mimo wszystko śmieszyć albo jeśli zaobserwowane wady ludzkie zawierały choć...
Opis miłości sentymentalistów w opraciu o "Laurę i Filona" F. Karpińskiego.
Na podstawie fragmentów utworu Franciszka Karpińskiego "Laura i Filon" oraz innych przykładów twórczości sentymentalistów określ, w jaki sposób opisywali oni miłość i jakimi środkami wyrazu posługiwali się w tym celu. Twórcy...
"Ludzie bezdomni" powieścią o tematyce społecznej
Nie jest to jedyny motyw tematyczny utworu, lecz chyba najważniejszy. Spójrzmy na świat przedstawiony, zrekonstruowany we powieści przez Żeromskiego. Oparta jest na kontraście i odzwierciedla faktycznie antynomie społeczne Polski przełomu wieków...
Pejzaż romantyczny w literaturze
Uwrażliwienie romantyka na piękno natury, na malowniczość krajobrazu potwierdzali poeci w większości swych dzieł, mistrzowską ręką kreśląc opisy przyrody ojczystego pejzażu, okolic, w których przebywali. Mistrzem w tej dziedzinie okazał się Adam...