Henryk Sienkiewicz "Potop".
Druk utworu trwał prawie dwa lata (1884 - 1886). jednocześnie w krakowskim „Czasie”, warszawskim „Słowie”, wielkopolskim „Dzienniku Poznańskim”. W ten sposób wszystkie trzy zabory poznawały równocześnie nową powieść. Książkowe wydanie „Potopu”...
Dydaktyczny charakter literatury polskiego Oświecenia.
Znakomity filozof niemiecki Immanuel Kant określił oświecenie jako "wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy", przy czym niepełnoletność rozumiał jako "niezdolność człowieka do posługiwania się własnym...
Despotyzm we władzy - Dziady część III
Ludzie od wieków zabiegają o władzę. Toczą o nią wojny, mordują zawiązują spiski. Wiek XIX dla Polaków jest czasem rządów caratu. Rządów okrutnych, niesprawiedliwych i despotycznych. Adam Mickiewicz, którego represje rosyjskie dotknęły osobiście,...
XX lecie
I. Po zakończeniu Wielkiej Wojny (I wojna światowa) świat nabrał tempa: automobil i aeroplan stały się zwykłymi środkami lokomocji, a kino i radio – codziennymi rozrywkami. Pojawiło się pierwsze państwo socjalistyczne: Związek Radziecki. Nowa...
Miłość i los – dwa tematy "Lalki" Bolesława Prusa.
Starożytni twórcy wierzyli w fatum. Obecnie często zdarza nam się mówić o przeznaczeniu. Mimo to, wielu z nas uważa się za panów swojego własnego losu. Czy słusznie? Już Demokryt pisał, że: „Żyjemy nie tak, jak chcemy, lecz tak, jak potrafimy.”...
Wpływ przeszłości na relacje między inteligencją i chłopami - "Wesele" Wyspiańskiego.
Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego? Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie, zmarł niespełna trzydzieści siedem lat później; wszechstronnie utalentowany...
Renesans i jego wyznaczniki
Zarówno średniowiecze jak i renesans były epokami bardzo kontrowersyjnymi pod względem wkładu w rozwój człowieka i świata. Znawcy literatury do dziś spierają się czy epoka ta była postępem czy też regresem w kształtowaniu się kultury europejskiej....
Oczekiwanie na spełnienie się złudnych nadziei w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego.
Dramat „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego jest zwierciadłem w którym odbija się Polska. Tematem tego utworu jest polskie społeczeństwo- inteligencja i chłopi. Ci pierwsi postrzegają wieś (Bronowice) w której odbywa się tytułowe wesele na swój...
"Pan Tadeusz" czyli Ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem.
Najwybitniejsze dzieło polskiego romantyka powstało w Paryżu, a praca nad nim trwała przez około dwa lata i została ukończona w 1834 r. Pomysł "poematu sielskiego" zrodził się zapewne w okresie pobytu Mickiewicza w Wielkopolsce, a jego realizacja...
Ściąga z oświecenia.
oświecenie 1740-1822 fazy: wczesna (1740-1764), dojrzala (1764-1795),schylkowa (1795-1822) Filozofowie: Rene Descartes, Kartezjusz, F.Bacon, J.Locke, Wolter, Jan Jakub Rosseau (ojciec sentymentalizmu) * racjonalizm - rozumowe podejscie do...
Zenon Ziembiewicz - tragiczny koniec błyskotliwej kariery.
Tragiczny koniec błyskotliwej kariery Zenona Ziembiewicza. Na podstawie załączonych fragm. „Granicy” i całego utworu Zofii Nałkowskiej przedstaw przyczyny klęski, jaką poniósł bohater w życiu prywatnym i publicznym. Granica jest kulminacyjnym...
Romantyczna koncepcja poety jako przywódcy narodu, na podstawie III części "Dziadów".
Poeci romantyczni prezentowali różne poglądy na temat roli poezji i poetów w życiu narodu. Adam Mickiewicz uważał, że poeta powinien być przywódcą, przewodnikiem. Bardzo dokładnie przedstawia to w Dziadach, przede wszystkim w III części. Postaram...
"Lalka".
"Lalka" jest to powieść dojrzałego realizmu - ze względu na skomplikowany obraz przedstawionego świata i jego wieloznaczną koncepcję, kształtuje odmiennie niż dotąd rodzaj fabuły. Konwencjom tradycyjnego romansu, uproszczonym...
Warunki życia ludzi w obozach niemieckich
1)W krematoriach Oświęcimia i Birkenau splunęło do dnia 18 stycznia 1945 r. Około 5 milionów ludzi . Byli to Polacy aresztowani przez gestapo lub powstańcy przywiezieni z Warszawy, Rosjanie, Jugosłowianie...
"Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej jako dramat naturalistyczny.
U schyłku XIX wieku najwcześniej pojawił się dramat naturalistyczny. Jego rozkwit na zachodzie przypada na lata osiemdziesiąte. Czołowym przedstawicielem był francuski pisarz Emil Zola. Jego postulaty odnośnie dramatu i teatru można sprowadzić do...
"Potop" jako powieść napisana „ku pokrzepieniu serc”
Wydanie „Trylogii” Henryka Sienkiewicza wywołało wielkie emocje czytelników i krytyki, spory wokół tych książek nie ustawały przez długie lata. Jedni widzieli w nich wyżyny narodowego piśmiennictwa, inni – szkodliwą, niemożliwą do zaakceptowania...
Okoliczności powstania "Makbeta"
Dokładny czas powstania "Makbeta" nie jest znany, jednak sam tekst utworu pozwala ustalić rok, w którym dramat mógł zostać napisany. Aluzje do Jakuba I Stuarta pozwalają stwierdzić, że utwór musiał powstać po 1603 roku, kiedy to Jakub I zasiadł na...
"Zbrodnia i Kara" - zmagania sumienia.
„Zbrodnia i kara” jest jedną z najwybitniejszych lektur epoki pozytywizmu. Na miano arcydzielnej zasługuje miedzy innymi dzięki temu, że jest powieścią polifoniczną – myśli i poglądy bohaterów nie są przez Dostojewskiego w żaden sposób krytykowane...
Omówienie – „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego
Treść utworu Część I Anioł Stróż nakazuje, aby Mężowi zjawiła się oblubienica i była dobrą żoną. Chór Złych Duchów przygotowuje widma (Dziewicę, Sławę i naturę), które będą pokusami poety. Mąż - hrabia Henryk - poślubia Marię i odbywa się...
Czesław Miłosz Biedny chrześcijanin patrzy na getto - opracowanie
Typ liryki Biedny chrześcijanin patrzy na getto Czesława Miłosza to przykład liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny ujawnia się jednak dopiero w dwóch ostatnich strofach: „Cóż powiem mu, ja, Żyd Nowego Testamentu, / Czekający od dwóch tysięcy...
Cezary Baryka w świetle innych bohaterów S. Żeromskiego.
W twórczości S. Żeromskiego można zauważyć pewne podobieństwa głownych bohaterów. Większość bohaterów takich jak : S. Bozowska, Paweł Obarecki, Piotr Cedzyna, Tomasz Judym są postaciami, które mają szczytne cele, które wierzą w sens swojego...
Analiza i interpretacja obrazu Jacopo Bassano "Samarytanin"
Obraz Jacopo Bassano powstał w 1561 roku, czyli w okresie renesansu. Na pierwszym planie widzimy tytułowego Samarytanina, który pomaga pobitemu człowiekowi. Ofiara napaści jest naga, przepasana tylko białym materiałem, co może przypominać scenę...
"Antygona" opracowanie.
Uniwersalny to inaczej ponadczasowy. Przymiotnik ten odnosi się do dramatu Sofoklesa pt.: Antygona Zawiera on treść obrazującą istotę problemów życia ludzkiego, dotyczącą czasów, w których utwór powstał oraz dziejów współczesnych i przyszłych....
"Pozytywiści wobec przyszłości"
Temat: „Pozytywisci wobez przyszłości” Pozytywizm jak ówcześnie wierzono jest jedna i jedyna prawidlowa wiedza na temat swiata, zdobyta tylko i wyłącznie poprzez oparcia naukowa.W XVIII wiecznej Polsce pozytywisci glosili wiare w postep i...
"Lalka" Bolesława Prusa.
Utwór był publikowany w "Kurierze codziennym" w 1889 roku. Akcja obejmowała lata 1878-79, pamiętniki sięgały natomiast początków XIX w. Czas narracji pierwszoosobowej pokrywa się z czasem akcji. Włożył ją pisarz w usta starego subiekta, natomiast...
"Śluby panieńskie" to utwór o ...
„Śluby panieńskie, czyli magnetyzm serca” są dziełem Aleksandra Fredry. Jest to utwór, który realizuje pewne zasady obowiązujące w „komedii o miłości”. Rzeczywiście, odnajdujemy w nim sporo humorystycznych akcji, które chcąc czy nie chcąc,...
"Proces" Kafki jako powieść parabola.
Parabola (in. przypowieść) ma zaprezentować jakąś treść dydaktyczną, zwykle o charakterze moralistycznym, ale zwracają uwagę na same zdarzenia jako przykład uniwersalnych prawideł ludzkiego życia, a nie koncentrują się na tych konkretnych osobach,...
Apokalipsa - opracowanie lektury
Aby zrozumieć genezę Apokalipsy św. Jana , trzeba najpierw przyjrzeć się postaci autora i czasowi powstania księgi. Tradycyjnie uważa się, że autorem dzieła jest święty Jan Apostoł , który za panowania cesarza Domicjana został wygnany na wyspę...
Wokulski wobec utraty złudzeń. Interpretując fragment "Lalki" Bolsława Prusa, zwróć uwagę na podejmowane przez bohatera próby analizowania własnych dążeń i pragnień.
W powieści pt ?Lalka? Bolesława Prusa stykają się ze sobą trzy koncepcje dziewiętnastowiecznego świata. Autor prezentuje w niej postacie, które wyrażają poglądy romantyczne lub pozytywistyczne. Tragicznym bohaterem w kontekście moralnego...
Opracowanie "Antygony".
Antygona Tragedia nawiązująca do mitu rodu Labdakidów, z którego wywodzi się główna bohaterka, córka Edypa. Po śmierci ojca, któremu wedle mitu towarzyszyła na dobrowolnym wygnaniu, po powrocie do Teb, staje w konflikcie z jego władcą, Kreonem....
Śmierć żołnierza w opowiadaniu Stefana Żeromskiego "Rozdziobią nas kruki, wrony..."
Stefan Żeromski w swoich opowiadaniach prezentuj postawę inną od szlachetnych, wspaniałych i pełnych chwały historii żołnierzy i rycerzy walczących za wolność ojczyzny, takie jakie znajdujemy na przykład w powieściach Henryka Sienkiewicza....
Różne wizje powstania styczniowego w literaturze.
Klęska powstania styczniowego była tragedią narodową, przede wszystkim dlatego, że na długo przekreślała nadzieję na odzyskanie niepodległości w drodze walki zbrojnej. Wraz z upadkiem powstania klęskę poniosła także romantyczna ideologia....
Pierwiastki klasycystyczne i romantyczne w "Odzie do młodości" Adama Mickiewicza - uniwersalność ody.
ODA - utwór wierszowany o charakterze pochwalno-panegirycznym o patetycznym stylu; opiewa wybitną osobistość, wydarzenie, instytucje lub idee; szczególnie eksponowane miejsce zajmowała oda w literaturze klasycystycznej; oda klasycystyczna to...
"Lalka" - Bolesław Prus.
Aleksander Głowacki, herbu Prus I, później używający pseudonimu Bolesław Prus urodził się 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł zaś w 19 V 1912 r. w Warszawie którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści,...
Dlaczego Gabriela Zapolska nazwała swą sztukę "tragifarsą kołtuńską".
Sztuka Zapolskiej nosi podtytuł "tragifarsa kołtuńska". Uzasadnieniem jest treść utworu, która przedstawia nam typowe kołtuny, a więc ludzi obłudnych, zakłamanych, zacofanych, intelektualnie ograniczonych, pełnych sprzeczności, żyjących...
"Pan Tadeusz" - opracowanie.
Pan Tadeusz (Adam Mickiewicz) Dzieło było pisane od 1832 roku, z pewnymi przerwami, przez 15 miesięcy, drukiem utwór ukazał się w Paryżu w 1834 roku. Według pierwotnego zamiaru miała to być idylla w typie "Hermana i Doroty"...
Dramat człowieka uwiedzionego przez fałszywą ideę. Analiza podanego fragmentu “Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego i filozofii Maxa Stirnera
“Zbrodnia i kara” jest jedną z najwybitniejszych powieści XIX wieku. Opowiada historię petersburskiego studenta prawa, Rodiona Raskolnikowa, który morduje starą lichwiarkę, Alonę Iwanownę. Po zabójstwie bohaterem zaczynają targać wątpliwości,...
"Przedwiośnie" S. Żeromskiego.
W 1924 roku pisze Stefan Żeromski "Przedwiośnie". Powieść składa się z trzech części: "Szklane domy", "Nawłoć" i "Wiatr od wschodu". Bohater powieści, Cezary Baryka przeżywa rewolucję w Rosji, traci rodziców...
Podstawy filozoficzne Pozytywizmu.
Upadek powstania styczniowego przyniósł konsekwencje świadomościowe: przekonanie, że bez sprzyjającej sytuacji międzynarodowej nie ma szans na powodzenie powstania zbrojnego, stąd zwrot w stronę problematyki gospodarczo - społecznej i...
Barok.
Pierwotne określenie Barok było wyłącznie kategorią estetyczną i dotyczyło stylu w sztuce. Miało ono sens negatywny, opisywało wszelkie dziwactwa i wynaturzenia w dziedzinie sztuk plastycznych. Przeświadczenie badaczy o doskonałości klasycznej...
Człowiek wobec Boga, życia i śmierci w literaturze średniowiecza
Głównym założeniem filozofii średniowiecznej był teocentryzm, który w centrum wszechświata i ludzkiego zainteresowania umieszczał Boga. Stąd w literaturze i sztuce dominowały tematy sakralne. Ludzie byli bezwzględnie podporządkowani Kościołowi, a...
Poezja wód w twórczości Mickiewicza.
Poezja wód w twórczości Mickiewicza. Motywy akwatyczne bardzo często pojawiają się w twórczości polskiego wieszcza. Obfitują w nie przede wszystkim ballady, m.in. Świteź, Świtezianka czy Rybka, które nazywane są także (jakże uroczo! )...
Średniowiecze - przedstawienie epoki.
GATUNKI ŚREDNIOWIECZA: a) religijne: - pieśni; - kazania; - psalmy; - modlitwy; - żywoty świętych; - lament; b) świeckie: - kroniki; - roczniki (historiografia); - romanse; - satyry; - farsy; - intermedium; Gatunki...
Obraz Śmierci w Średniowieczu według książki.
Nigdy żadna epoka nie wpajała raz po raz z taka siłą myśli o śmierci, jak czynił to wiek XV. W życiu ówczesnym nieustannie rozbrzmiewa wołanie Memento Mori. Dopiero wraz z powstaniem zakonów żebraczych rozwinęło się kaznodziejstwo ludowe, a...
Lamentacje Jeremiasz -opracowanie ksiąg.
Tematem jest opłakiwanie klęski królestwa judzkiego w okresie najazdu babilończyków. Punktem kulminacyjnym było zburzenie Jerozolimy i niewola babilońska. Wstęp pokazuje refleksje w okół zdarzeń historycznych, nie tylko same zdarzenia. Nie jest...
„Ciemności kryją ziemię” funkcja przyjętej przez autora konwencja paraboli.
Odwołując się do przytoczonych fragmentów powieści J. Andrzejewskiego „Ciemności kryją ziemię” rozważ, jaką funkcję pełni przyjęta przez autora konwencja paraboli. Święta Inkwizycja – średniowieczne czasy terroru religijnego, ciemna karta w...
Istota światopoglądu romantycznego - "Król Olch" i "Romantyczność".
Na podstawie "Króla Olch" J. W. Goethego i "Romantyczności" A. Mickiewicza omów istotę światopoglądu romantycznego. Romantyzm, to epoka której głównymi założeniami było: opowiedzenie się po stronie wiary, odrzuce-nie...
Komizm w "Ślubach Panieńskich" w kontekście całego utworu i aktu IV sceny V.
Utwory epoki romantycznej miały charakter podniosły, patetyczny, w centrum światopoglądu stawiano idealne, wzniosłe, wielkie uczucie. Twórcy ukazywali w swoich utworach koncepcję miłości nieszczęśliwej, nieziemskiej, metafizycznej, pełnej...
Chłop potęgą jest i basta - pisarze Młodej Polski wobec ludu.
Słowa "chłop potęgą jest i basta" dowodzą mityzacji tego stanu. W rzeczywistości i w średniowieczu, w XIX wieku, i dziś chłop jest postacią, która dźwiga wszelkiego rodzaju obelgi, upokorzenia, jest wykorzystywany do ciężkiej pracy....