Poezja bawi, uczy, wzrusza, ocala, która z tych funkcji jest najważniejsza - na podstawie poznanych utworów
"Czym jest poezja, która nie ocala Narodów ani ludzi? Wspólnictwem urzędowych kłamstw Piosenką pijaków, którym za chwilę ktoś poderżnie gardła..." Czesław Miłosz Nie zdajemy sobie...
"Romantycy muszą zginąć...Dzisiejszy świat nie dla nich...” (B. Prus). Twoje refleksje o wartościach upowszechnianych przez pisarzy epoki romantyzmu.
„Romantycy muszą zginąć...”. Taką opinię wypowiada jeden z bohaterów powieści Prusa. Z takim stwierdzeniem zgadza się zapewne sam autor – wnikliwy obserwator polskiej rzeczywistości lat 70. ubiegłego wieku. Współczesny autorowi „Lalki” – „poeta...
Dobroć, wierność, godność... Prawdziwy człowiek z zasadami nie łamie swoich reguł bez względu na okoliczności. Co to znaczy być człowiekiem z zasadami na podstawie „Wielkich Nadziei” Charlsa Dickensa i „Jednego Dnia Iwana Denisowicza" .
W dzisiejszych czasach prawdziwego człowieka z zasadami można szukać z przysłowiową świeczką. Zatracony bądź nie wykształcony system wartości i zasad prowadzi do upadku moralnego, prostactwa i postaw materialistycznych. ”Wielkie Nadzieje” to...
Porównanie przedstawienia stworzenia świata według Księgi Rodzaju i "Hymnu" Jana Kochanowskiego
Wizja powstania świata w Księdze Rodzaju i w „Hymnie” są podobne. Zarówno Biblia jak i Jan Kochanowski opisuje powstanie mórz, Ziemi oraz Nieba. W obu tekstach pojawia się powstanie roślin i zwierząt. Jednak tylko Biblii znajdujemy zapis mówiący o...
Bunt walką o własną tożsamość? Spróbuj odpowiedzieć na postawione pytanie, odwołując się do wybranego materiału literackiego i filmowego.
Bunt (niem. Bund ? związek) ? protestacyjna, zorganizowana akcja przeciwko władzy; zbrojny spisek; sprzeciw, protest, opór. Słownik wyrazów obcych nie wyjaśnia nam dokładnie istoty buntu. Nie tłumaczy nam, co jest jego przyczyną i w jakich...
Wpływ języków obcych na współczesną polszczyznę
Każdy język ulega na przełomie lat licznym przemianom, szczególnie widocznym w zakresie leksyki. Oczywiście dynamika tego procesu uzależniona jest setek czynników zewnętrznych oraz wewnętrznych. Różne są również motywacje wprowadzania zmian....
„Człowiek to tajemnica”
Kim jest człowiek? Kogo można tak nazwać? Czy wszyscy ludzie zasługują na tak zaszczytne miano? Nie. Istota ludzka to pojęcie o wiele bardziej złożone niż gatunek. Człowiek przecież to nie tylko organizm. Umie on myśleć, zapamiętywać, kochać i...
Pióro jest językiem duszy jakie w duszy ma pisarz myśli, takie jest to co pisze - podaną myśl Cervantesa uczyń punktem wyjścia do rozważań na temat źródeł twórczości literackiej
Biorąc do ręki książkę wkraczamy w magiczny świat rodzący się w naszej wyobraźni, każdy z nas kreuje go w inny sposób, a przecież na tej samej bazie danych, na bazie tego, co zapisano w dziele, na bazie tego co stworzył w swoim umyśle w swojej...
Sen i niebo - Kochanowski,Twardowski i Twain
Pięćdziesięcioletni Jan Kochanowski napisał TRENY po śmierci swojej córeczki, dwuipółletniej Urszuli. Ona jest bohaterką tego dzieła, co nie zdarzało się dotąd w poezji żałobnej - opiewano zazwyczaj osoby dorosłe i godne: mężów stanu, artystów,...
„Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek powinien dokonywać wyboru.” Jak rozumiesz słowa M. Gandhiego? Odwołaj się do wybranych utworów literackich.
Właściwie skąd się wzięło dobro i zło? Na Eden można spojrzeć jako na świat mitycznego człowieka natury, który nie ma żadnych ograniczeń kulturowych- zakazów i nakazów, a moment zerwania jabłka z "drzewa poznania dobra i zła" można odebrać jako...
Ojcostwo i macierzyństwo w literaturze na wybranych przykładach
Każdy z nas ma matkę i ojca. Znamy ich od zawsze, spotykamy na każdym kroku swojego życia, troszczą się o nas, kochają nas, pomagają. Przynajmniej tak właśnie powinna wyglądać prawdziwa rodzina. Rodzina, w której już od najmłodszych lat dzieciom...
Nasz naród jak lawa - ocena społeczeństwa polskiego i jego stosunków wobec zaborców - rozważ problem na podstawie wybranych utworów epoki romantyzmu
Romantyzm polski był zjawiskiem złożonym pod względem ideowym i artystycznym. Zaczął się on rozwijać w warunkach wzmożonego ucisku politycznego i w atmosferze ruchu spiskowego, który doprowadził do wybuchu powstania listopadowego. Jego rozwój...
Wartości literatury staropolskiej dla następnych pokoleń.
Jakie wartości zawarte w literaturze staropolskiej należy przekazać następnym pokoleniom jako najcenniejsze dziedzictwo? „Twórczość staropolska obejmuje okres od XII do połowy XVIII w. Czyli trzy epoki literackie: średniowiecze, renesans i...
Przedstawienie wizerunku wampira na przestrzeni epok z wykorzystaniem tekstów kultury obcej.
I Literatura podmiotu: 1. Rice Anne. Wywiad z wampirem. Przeł. Tomasz Olszewski. Warszawa: Rebis, 2007. ISBN 9788373016866. 2. Cast Phyllis Christine, Cast Kristin. Naznaczona. Przeł. Renata Kopczewska. Katowice: Książnica, 2009....
Samotni z wyboru czy z konieczności? Rozważania o bohaterach rożnych epok literackich.
Antropologia filozoficzna od wieków stara się ostatecznie zdefiniować jakie i czym jest człowieczeństwo, odpowiedzieć na pytania o istocie ludzkiej i wypracować koncepcję człowieka, która określi jego naturę. Tak samo jak etyka - istota ludzka...
Żaden utwór literacki nie przerobi ludzi. Są wszakże takie, które ich pobudzają do przetwarzania się.
Chyba każdy artysta marzy o tym, aby jego dzieło wpłynęło w jakiś sposób na odbiorców, zwróciło ich uwagę na poruszany temat, zmieniło ich sposób myślenia, może nawet całe życie. Często artyści stawiali sobie za cel zmianę świata, swoją...
Dom W "Panu Tadeuszu" A. Mickiewicza A Dom W "Ludziach Bezdomnych" S. Żeromskiego
W literaturze polskiej, we wszystkich epokach literackich, często pojawia się motyw związany z domem . Nic dziwnego, pojęcie domu jest bowiem bardzo bliskie każdemu człowiekowi . Kojarzy się nam ono z opieką, życzliwością, ciepłem, bezpieczeństwem...
Soplicowo i Nawłoć - krainy odległe czy bliskie.
Johan Huizing napisał kiedyś: „Każda epoka tęskni za jakimś piękniejszym światem. Im głębsze zwątpienie i ból z powodu powikłań dnia dzisiejszego, tym szczersza jest owa tęsknota". Jego słowa bardzo wyraźnie pokazują nam dlaczego zarówno...
Przegląd wszystkich epok-ściąga na maturę ustną
Materiał w formie tabeli - przekrój wszystkich epok: okres, główne nurty, filozofia, twórcy, dzieła...
"Społeczeństwo bez przeszłości to zbiegowisko" skomentuj słowa Stanisława Lema i rozważ, które elementy rodzimej historii i tradycji utrwalone w literaturze powinny kształtować poczucie narodowej tożsamości Polaków?
Polska, ojczyzna, mój kraj, mój naród, moje strony, moi rodacy. Niby wiemy, co znaczą te słowa, lecz...Czy młodzi ludzie czują, co naprawdę znaczy patriotyzm!? Czy w czasach, gdy liczy się pieniądz, kariera, prestiż etc, czy w tych czasach ludzie...
"Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi." Sonet II Adam Asnyk. Słowa te uczyń mottem swoich rozważań na temat miłości odwołując się do najpiękniejszych przykładów literatury.
„Jednego serca! Tak mało. Tak mało. Jednego serca mi trzeba na ziemi.”Miłość w życiu każdego człowieka odgrywa podstawowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju jednostki i społeczeństwa, ponieważ jednostka, która nie kocha, ani nie jest kochana,...
Poeta współczesny jako Orfeusz.
Orfeusz stanowi bardzo znaną postać, zarówno dla świata starożytnego jak i współczesnego, przedstawiany jako geniusz, sztuki lirycznej mityczny poeta działał pod patronatem muz i samego Apollina, według podań swoją poezją potrafił obłaskawić nawet...
„Samotność jest przyjemnością dla tych, którzy jej pragną i męką dla tych, co są do niej zmuszeni” (Władysław Tatarkiewicz). Rozważ powyższe aspekty samotności w oparciu o utwory literackie z różnych epok.
Nie istnieje żadna naukowa definicja samotności. Może jest to tak bardzo oczywiste, że nie wymaga tłumaczenia, a może to właśnie strach nie pozwala nam precyzyjnie określić znaczenia pojęcia, którego wiele osób nie jest w stanie wymówić....
„Cóż za monstrum jest tedy człowiek, cóż za osobowość, co za potwór... chluba i zakała wszechświata” - słowa Pascala uczyń mottem rozważań o literaturze wojenno-okupacyjnej.
W latach teraźniejszych, na początku XXI wieku, już mało kto mówi o czasach wojny i okupacji. Teraz na pierwszym planie pojawiają się wydarzenia współczesne: kataklizmy, katastrofy, ataki terrorystyczne czy też historie z życia sławnych ludzi....
Dwa obrazy polskiej szlachty - u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza - podobne czy różne?
W okresie późnego renesansu i baroku szlachta polska często wywodziła swoją genealogię od rodów sarmackich. W związku z tym przypisywała sobie cechy takie jak: odwaga, męstwo, waleczność. Obraz szlachty w literaturze polskiej nie zawsze zgadza się...
Obraz Lucyfera w kulturze - "Sąd ostateczny" i "Lucyfer".
W poniższej pracy postaram się ukazać postać Lucyfera na podstawie wiersza Tadeusza Micińskiego „Lucyfer” i obrazu Hansa Memlinga „Sąd ostateczny”. Zasadniczym celem króla ciemności jest sprzeciwianie się Bogu we wszystkim, niszczenie wszystkiego,...
Różne oblicza miłości w literaturze staropolskiej.
Miłość to słowo, które od początku istnienia sztuki jest inspiracją dla twórców. Artyści zastanawiają się jak ukazać to uczucie w swoich dziełach, wypowiedzieć, zobrazować to, co nie istnieje w materialnym świecie, co obce jest racjonalizmowi i,...
Co ma Saddam do Kordiana, czyli jak rozumiesz uniwersalność literatury?
Minęły już prawie dwa wieki od czasu, gdy Juliusz Słowacki napisał „Kordiana”, a mimo tego tematyka tego utworu jest nadal w pewnym stopniu aktualna i możemy ją spotkać w naszym codziennym życiu. Słowacki nawet nie mógł przypuszczać, że...
"Służyć poczciwej sławie", być "lisem i lwem", "pracować u podstaw...". Odwołując się do wybranych lektur oceń różne modele patriotyzmu i wiążący się z nimi typ bohatera.
Patriotyzm jest to postawa wobec ojczyzny przejawiająca się rzetelną pracą dla państwa oraz przedkładaniem nadrzędnych wartości, takich jak wolność i niepodległość kraju, nad własne cele. Przejawia się też gotowością do poświęceń dla własnego...
Wierność idei, sobie i drugiemu człowiekowi.
Słowo wierność oznacza oddanie, przywiązanie. Motyw wierności pojawia się w niemal każdej epoce literackiej. Bohaterowie są wierni Bogu, ludziom bądź głoszonym przez siebie ideałom. Dla niech gotowi są poświęcić swoje życie, marzenia i...
„Kto ma głęboką wiedzę na temat natury ludzkiej, może kształtować swój los według własnego uznania”.
Człowiek, rodzi się nie z własnego wyboru. Od pierwszych dni swojego istnienia ukazywany jest mu świat w kontrastach („ to jest dobre, a to złe”). Uczy się rozpoznawać kolory, a potem łączy w całość tworząc świat. Najpierw pragnie przyjmować do/...
„Należy odczuć jakiego świata jesteś cząstką” –słowa Marka Aureliusza uczyń mottem do rozważań na temat człowieka poszukującego sensu i wartości życia w literaturze staropolskiej
Człowiek będąc istotą rozumną odbywa podczas życia niekończącą się wędrówkę w poszukiwaniu odpowiedniej drogi – sensu i wartości swego bytowania. Zdaje sobie sprawę z własnego istnienia oraz ogółu czynników składających się na nie. Jest poniekąd...
Kiedy i jak rozwiewają się marzenia? W którym momencie i dlaczego kończy się szczęście człowieka?
Jak powiedział jeden ze starożytnych mędrców: „Beati omnes esse volumus”, co znaczy: „Wszyscy chcemy być szczęśliwi”. Szczęście osiągamy poprzez realizację własnych marzeń, własnych pragnień. Każdy człowiek o czymś marzy, czy to o wspaniałej...
Klęska ideałów w wybranych utworach literackich.
Utworem najlepiej obrazującym klęskę ideałów jest „Lalka” Bolesława Prusa, która stanowi powieść o straconych złudzeniach, a zarazem szczegółowo ukazuje obraz ówczesnego „chorego” społeczeństwa polskiego. Akcja powieści rozgrywa się w obrębie lat...
Porównując teksty C.K. Norwida i A. Zagajewskiego pochodzące z różnych epok, rozważ, co łączy, a co różnicuje widzenie ojczyzny i losu emigranta.
W każdej epoce ludzie opuszczają swoją ojczyznę. Często robią to w poszukiwaniu lepszego życia, czasem są do tego zmuszani przez nieprzychylne władze. Układają sobie życie poza granicami kraju, zmieniają narodowość, stają się obywatelami świata....
Dlaczego bohaterowie błądzą? Ich doświadczenia przestrogą i pouczeniem dla odbiorcy.
Życie ludzkie – czy istnieje większa wartość niż ono? W swoim postępowaniu człowiek kieruje się określonymi zasadami moralnymi, ideałami, według których warto żyć uczciwie i godnie. Zdarza się jednak, że droga życiowa, którą podąża, okazuje się...
Omów występowanie motywu arkadyjskiego w literaturze.
Odkąd pojawił się na ziemi człowiek, marzy o krainie spokoju i niczym nie zmąconego szczęścia. Jednak jak to zawsze z marzeniami bywa, daleko im do rzeczywistości, a piękne miejsce gdzie spokojne życie stałoby się codziennością powstało tylko i...
"Nie ma rozwoju bez nawiązania" - uzasadnij istnienie nieustannych dialogów między tekstami literackimi różnych epok.
Tematem moich rozważań po dokładnym zastanowieniu się, będą nawiązania literackie. Postanowiłam sprawdzić w słowniku terminów literackich jego znaczenie. Za pośrednictwem wiarygodnych źródeł dowiedziałam się, ze nawiązanie to odwołanie do innego...
„Et in Arcadia ego”- „I ja byłem w Arkadii”
Człowiek od najdawniejszych swych czasów zawsze poszukiwał krainy, w której byłoby mu lepiej. Naturalna tęsknota człowieka za beztroskim i szczęśliwym życiem ma długą tradycję. Już w czasach starożytnych istniała pamięć o utraconych na zawsze...
Wielkich dzieł nie zniszczy czas. Jakie kryteria zastosujesz mierząc wartość utworu literackiego - uzasadnij. Sięgnij do trzech wybranych utworów.
Wielkich dzieł nie zniszczy czas. Jakie kryteria zastosujesz mierząc wartość utworu literackiego – uzasadnij. Sięgnij do trzech wybranych książek. Przeciwna jestem filozofii „sztuka dla sztuki”. Najgłośniejszym propagatorem owej idei był...
Jestem spadkobiercą wartości ogólnoludzkich. Rozważ ten problem na wybranych przykładach
My – młodzież końca XX wieku. My – żyjący już w nowym demokratycznym syste-mie politycznym, w warunkach gospodarki wolnorynkowej. My – postrzegani jako agresyw-ni, obojętni, zbyt ambitni, ale też tolerancyjni, asertywni, wykształceni. Nazywa się...
Marzenia wielkich ludzi o sławie. Analiza i interpretacja porównawcza Pieśni XXIV Jana Kochanowskiego i wiersza Cypriana Kamila Norwida “Coś ty Atenom zrobił Sokratesie”. Forma utworów i zawarta w nich koncepcja geniuszu.
Każdy z nas ma w sobie coś z geniusza, posiadamy cechy, które rozwijane i pielęgnowane mogą doprowadzić nas, do szczytów, jakie pragniemy zdobywać. Problem polega na tym, że zdolności te kryją się gdzieś głęboko, schowane pod powłoką...
Państwo jako najwyższa wartość narodowa w widzeniu bohaterów literackich różnych epok.
„Patria communis est parens omnium nostrum” (Ojczyzna jest wspólną matką nas wszystkich), tak w czasach starożytnych powiedział Cyceron. Również Horacy mówił iż „Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę” (Dulce et decorum est pro patria mori)....
Klasyk czy Romantyk?
Klasyk? Raczej tak, ponieważ łączy piękno i prawdę z trwałymi wartościami akceptowanymi przez rozum. Stosuje umiar i unika skrajnych ocen. Ktoś, kto nie dzieli spraw na czarne i białe, komiczne i tragiczne. Romantyk bowiem to najczęściej osoba...
Cierpiące matki. Porównaj ich wizerunki przedstawione w średniowiecznym wierszu „ Posłuchajcie, bracia miła… ‘’ i fragmencie III części „ Dziadów” Adama Mickiewicza
III część „ Dziadów” Adama Mickiewicza powstała podczas pobytu poety w Dreźnie. Zarówno „Lament świętokrzyski ”, jak i utwór dramatyczny naszego wybitnego poety dobry romantyzmu ukazują wizerunki matek cierpiących. W „ Lamencie świętokrzyskim”...
"Księga Hioba" i "Wieża" - refleksje.
Napisz do jakich przemyśleń skłoniła cię lektura Księgi Hioba i Opowiadanie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego pt.”Wieża”. Cierpienie jest najpowszechniejszym zjawiskiem życia. Rodzimy się cierpiąc, bowiem wychodząc z łona matki, reagujemy na...
Dowodzi się, że data urodzenia w olbrzymim stopniu determinuje los człowieka. Zinterpretuj sąd, odwołując się do sytuacji i postaw bohaterów literackich wybranych epok.
Data urodzenia ma decydujący wpływ na życie człowieka. Ludzie, którzy żyli w jednej epoce, mieli takie same problemy, co prowadziło do determinacji ich życia przez otoczenie. Pisząc o bohaterach literackich i ich dacie urodzenia jako moment...
Porównanie ofiar "Dziadów" cz. III Adama Mickiewicza i Opowiadań Tadeusza Borowskiego pt: "U nas w Auschwitzu"
"Dziady cz. III" opisują wydarzenia ukazujące Stowarzyszenie Filomatów i Filaretów. Możemy znaleźć opisy represji pastwiących się nad Polakami Rosjan. W opowiadaniu pt: "U nas w Auschwitzu" Tadeusz Borowski przedstawia...
Porównanie sylwetki Romualda Traugutta w noweli "Gloria Victis" E. Orzeszkowej i powieści T. Konwickiego "Kompleks polski".
Romuald Traugutt był bez wątpienia osobą wybitną i nie bez powodu pobudzał wyobraźnię zarówno współczesnych mu twórców, jak i pisarzy następnych pokoleń. Sposoby postrzegania jego osoby są jednak różne - dla jednych jest niczym mityczny wódz,...
Różne spojrzenia na II wojnę światową w literaturze i filmie - omów na wybranych przykładach.
II wojna światowa - CZAS APOKALIPSY SPEŁNIONEJ? Wojna - klęska ludzkości, katastrofa, zagłada cywilizacji. Zmierzch wartości. Druga wojna światowa „kosztowała” świat ok. 50mln istnień ludzkich. Fizycznych. Olbrzymie straty, choć jak powiedział...
