Dwie lekcje łaciny - Gombrowicz i Herbert.
Fragment z lekcji łaciny w "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza ma charakter humorystyczny i groteskowy. Przedstawiona zostaje nam chaotyczna lekcja ,na której młodzież stosuje odwieczne wykręty i usprawiedliwienia. Myśli tylko jak uniknąć...
Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera – analiza i interpretacja porównawcza fragmentów „Gloria victis” E. Orzeszkowej i „Kompleksu polskiego” T. Konwickiego.
Romuald Traugutt żył w latach 1826-1864. Był generałem, ostatnim dyktatorem Powstania Styczniowego. Funkcję tę objął mając 38 lat. 17 października przejął władzę z rąk Rządu Narodowego. Nowego rządu nie powołał, aczkolwiek wiedzieli o tym tylko...
Lęki i Marzenia intelektualistów. Utopie i Antyutopie.
„Utopia” jest to wyraz pochodzenia greckiego w wolnym tłumaczeniu oznaczający „miejsce nieistniejące”. Nazwa pochodzi z dzieła Thomas More’a Prawdziwie złota książeczka o najlepszym urządzeniu rzeczypospolitej i o nowej wyspie Utopii. Oznacza...
„Polskie, arcypolskie...” Podejmij dyskusję o tradycji narodowej jako szansie wyzwolenia dla sztuki.
W literaturze polskiej autorzy i poeci często wykorzystywali swoje utwory do „pokrzepiania serc” Polaków w walce o niepodległość ojczyzny. Ukazywali Polskę dawną, wolną, piękną. Zwykle posługiwali się obrazem arkadyjskiej krainy, gdzie ludzie żyją...
Tragizm Makbeta, a tragizm Edypa.
Charakteryzując Makbeta na podstawie danych fragmentów dramatu Szekspira, określ, na czym polega tragizm postaci i porównaj go z tragizmem bohatera ze znanego Ci dramatu antycznego. Makbet to bohater dramatu Wiliama Szekspira pod tym samym...
Fascynacja czy poczucie obcości? Człowiek współczesny wobec dzieł literatury staropolskiej.
Polacy na przestrzeni dziejów zawsze i w każdych okolicznościach przywiązywali ogromne znaczenie do historii. Była ona dla nas niczym matka-opiekunka, u której szukaliśmy pokrzepienia w chwilach trwogi, rzadziej mądrości w momentach przełomowych...
Kontynuacja carpe diem w "Stowarzyszeniu umarłych poetów".
W poniższej pracy postaram się udowodnic dlaczego film "stowarzyszenie umarłych poetów" jest kontunuacją epikureizmu. Wraz z rozpoczęciem nowego roku szkolnego do elitarnej męskiej szkoły średniej o wielkich osiągnieciach i nader...
Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek powinien dokonywać wyboru
Kiedy słucham radia, oglądam telewizję, czytam gazety, odnoszę wrażenie, że na świecie dzieje się coraz gorzej. Skąd te smutne wnioski? Morderstwa, napady, rozboje i kradzieże to już nasza codzienność. Kiedy próbuje się osądzić winnych, dochodzi...
Odczytaj i skomentuj sens myśli Josepha Conrada: „Człowiek musi wierzyć w parę prostych pojęć, jeśli chce żyć przyzwoicie.” Rozwijając temat, odnieś się do losów wybranych bohaterów literackich.
Na przestrzeni wieków człowiek zmieniał się zarówno pod względem wyglądu, jak i wartości, które regulowały jego życie. Było to spowodowane wieloma czynnikami, takimi jak postęp cywilizacyjny, zmiana stylu życia czy też potrzeb, jakie...
Człowiek - wędrowiec w drodze do prawdy o świecie i samym sobie.
Św. Augustyn, jeden z największych filozofów średniowiecznych, scharakteryzował człowieka jako homo viator – pielgrzym, wędrowiec. Trudno się nie zgodzić z tym stwierdzeniem. Człowiek wędruje przez całe swoje życie, ciągle przemieszcza się z...
Władza, powołanie, zobowiązanie, zaszczyt, namiętność, pokusa. Do jakich refleksji skłaniają nas wybrane dzieła literackie?
Pojęcie władzy towarzyszy człowiekowi od początku jego istnienia. Już prymitywne plemiona wybierały przywódców, którzy zapewnią polepszenie warunków bytności danej grupy. Oprócz obowiązków, przywódca czerpał ze swojej pozycji znaczące korzyści. To...
„Sztuka... Uspokaja umysł, ułatwia wzlot myśli, a gdy trzeba – pobudza do walki”. Myśl Agrypy uczyń mottem swoich rozważań o miejscu i roli sztuki w życiu człowieka. Realizując temat odwołaj się do różnych tekstów kultury.
Sztuka towarzyszy człowiekowi niemal od zarania dziejów. Jej rozwój postępował wraz z ewolucją oraz kształtowaniem ludzkiego umysłu i inteligencji. Znane są nam przecież malowidła wykonywane w jaskiniach przez naszych praprzodków. Na początku były...
„Człowiek nie może żyć bez miłości.” (Jan Paweł II) Uzasadnij tezę, odwołując się do wybranych tekstów kultury
Miłość jest uczuciem najpiękniejszym, ale i najtrudniejszym. Potrafi tworzyć, ale i niszczyć. Nie potrafimy jednoznacznie określić, czym ono jest, bowiem wiele ma twarzy. Nie możemy żyć, nie kochając. Kochamy swoich rodziców, rodzeństwo, ludzi,...
Do jakich przemyśleń skłaniają cię wybory bohaterów, których literackie biografie można określić mottem "trudne zwycięstwa" lub "gorzkie klęski"?
Jednym z poważniejszych problemów psychologicznych i moralnych jest zagadnienie postawy życiowej. Każdy człowiek dorastając i szukając swojego miejsca w życiu boryka się z rozmaitymi dylematami, dokonuje trudnych wyborów. Już od najmłodszych...
Spotkania wrogów w "Panu Tdeuszu" i "Iliadzie" - uniwersalne prawdy i obraz człowieka zawarte w tekstach.
W literaturze europejskiej już od czasów starożytnych często przedstawiany był motyw spotkania wrogów poza polem walki. Scena taka daje twórcy liczne możliwości, nie tylko ukazania charakteru bohaterów, ale również przedstawienia pewnych ogólnych...
Postacie Kobiece w literaturze romantycznej i dziełach pozytywistycznych
Romantyczny poeta upajałby się pewnie urodą kobiety, widział w niej anioła, gdyby była, choć trochę sentymentalna i bardziej wrażliwa. Poeta błądził, więc w sferach wyobraźni, poszukując swej wybranki nie w realnym świecie, ale w...
Ludzkość jest niewolnikiem pieniędzy – bogaci rządzą światem. Rozważ powyższą kwestię.
„Człowieczeństwo, moi panowie, podporządkowane jest giełdzie milionerów, jeśli ktoś rozporządza takim kapitałem jak mój, stać go na stworzenie sobie własnego ładu świata. Świat zrobił ze mnie dziwkę, teraz ja zrobię z niego burdel. Kto nie może...
Aleksander Świętochowski, teoretyk pozytywistów, z sarkazmem pisał o Polakach, że nauczyli się wspaniale ginąć a nie umieli nigdy rozumnie żyć
Na przełomie wielu wieków poeci ukazywali obraz polskiego społeczeństwa. W swoich utworach ujawniali cechy Polaków zarówno pozytywne jak i negatywne, chociaż częściej społeczeństwo polskie jest krytykowane za swoją próżność, krótkowzroczność oraz...
Przekrój epok.
Starożytność- XIX w.p.n.e.- V w.n.e. Literatura grecka: Homer „Iliada”, „Odyseja”- eposy; Safona „Pogarda dla nie znającej poezji”- pieśń; Sofokles „Antygona”- dramat antyczny Literatura rzymska: Wergiliusz „Eneida”- epopeja (wzorowana na...
"Najgorszym grzechem wobec bliźniego nie jest nienawiść, tylko obojętność, bo jest nieludzka."
Obojętność wobec bliźnich polega na niereagowaniu na pewne rzeczy, które się w okół niego dzieją.Mogą to być slowa wypowiedziane w naszym kierunku, czyny, lub sytuacje, w których nie czujemy się dobrze.Jednak najgorszą rzeczą, którą robimy jest...
Ucztowanie jako motyw literacki. Analizując podane fragmenty, zwróć uwagę na sposoby obrazowania oraz porównaj stosunek autorów do szlacheckiej tradycji ucztowania zaprezentowanej w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza i „Przedwiośniu”
Od wieków tradycyjny, szlachecki dom w Polsce słynął z niezwykłej gościnności, z którą wiązała się lubość do ucztowania i zabaw. Motyw ucztowania w dworach stał się chętnie wykorzystywanym tworzywem literackim. Każdy z autorów podejmujących się...
Porównaj dwa sposoby ukazywania eposu arkadii na podstawie lektury "Pieśń świętojańska o Sobótce" J. Kochanowskiego i wiersza "Na wsi" J.Twardowskiego.
Jedną z inspiracji poetów była wieś. Naturalna tęsknota człowieka za beztroskim życiem ma długą tradycję. Już w starożytności pisano o krainach szczęścia, gdzie człowiek żył bez zmartwień harmonijnie , zgodny z naturą. W czasach renesansu, kiedy...
Życie obrzędowe wsi związane z porą jesienną
Według Słownika języka polskiego obrzęd to zespół czynności i praktyk uświęconych tradycją, często określonych przepisami, o znaczeniu symbolicznym, towarzyszących jakiejś uroczystości o charakterze rodzinnym, społecznym, politycznym czy...
Czy sztuka może opowiadać o miłości
Sztuka ma na celu dostarczanie określonych wrażeń, służy przekazaniu jakiś emocji. Miłość, jedno z największych i najgłębszych uczuć, jest tematem często poruszanym przez twórców różnych epok. Właściwie trudno znaleźć utwór, w którym nie byłoby...
Książka napisana niewiele znaczy, dopiero książka przeczytana nabiera sensu… Oceń trafność podanego sądu, odwołując się do lektur, które mogą być potwierdzeniem lub zaprzeczeniem tej myśli
Książka, mimo iż w dzisiejszych czasach musi walczyć o czytelnika i jego czas z wieloma środkami masowego przekazu typu telewizja, radio, prasa, czy chyba najgroźniejszy dziś przeciwnik – internet, nadal pozostaje dla wielu ludzi skarbnicą wiedzy...
"Laura i Filon" Franciszka Karpińskiego oraz "Żeńcy" Szymona Szymonowica jako sielanki.
Sielanka (bukolika, ekloga, idylla, skotopaska, pastorela, pastuszka) Podstawowy gatunek tzw. literatury pastoralnej, rozwijającej się już w epoce starożytnej, kiedy to autorami utworów tego typu byli pisarze greccy: Teokryt i Wergiliusz. Oni też...
Kształt ars poetica odnaleziony w twórczości Horacego – „List do Pizonów”, w wierszu Stanisława Grochowiaka "Ars Poetica" i w utworze Czesława Miłosza "Ars Poetica?".
Sztuka poetycka od zawsze była tematem dyskusji zarówno jej twórców jak i krytyków. Zastanawiano się nad sposobem ekspresji uczuć, kształtem twórczości poetyckiej, jej tematyką oraz zasadami i normami jakie winna realizować. Mimo, iż od powstania...
Dowodzi się, że data urodzenia w olbrzymim stopniu determinuje los człowieka. Zinterpretuj sąd, odwołując się do sytuacji i postaw bohaterów literackich z trzech wybranych epok.
Każdy z nas ma swoją własną osobowość, swój charakter oraz wygląd zewnętrzny. Te trzy elementy sprawiają, że na świecie nie ma dwóch identycznych osób. Konfiguracja milionów atomów składających się na kod genetyczny sprawia, że jesteśmy jedyni w...
Jacy jesteśmy, Polacy?
Powstanie państwa polskiego w X wieku naszej ery spowodowało wyodrębnienie się narodu Polaków wśród plemion słowiańskich. Od tej pory każdy mieszkaniec tego kraju stał się wytwórcą swoistej kultury, zwyczajów, ducha narodowego. Zmieniająca się...
Wpływ sytuacji historycznej na losy polskich Żydów w oparciu o fragmenty "Pana Tadeusza" oraz "Mendla Gdańskiego".
Każdy nosi w sobie i zawiłość dziejów, i możliwa, a nie spełnioną odmianę swego losu (Jan Parandowski). Wpływ sytuacji historycznej na losy polskich Żydów. Omów temat, odwołując się do fragmentów Pana Tadeusza Adama Mickiewicza i Mendla G W...
Bunt romantyków i współczesnej młodzieży.
„Romantyzm to bunt kwiatów przeciw swym korzeniom.” - Stanisław Leopold Brzozowski, lecz czy ten cytat nie obrazuje również współczesności? Uważam, że tak. Bunt to niedostosowanie się do jakiś nakazów, sprzeciw przeciw czemuś niezgodnemu z naszym...
Cierpienie
Jednym z najczęstszych fenomenów - tak w życiu człowieka, jak i w literaturze - jest cierpienie. „Szkolny słownik terminów literackich” (Warszawa 2003) na kilkunastu stronach wylicza najważniejsze ujęcia tego tematu w literaturze, i jest to jedno...
„Jest zawsze miejsce na nadzieję” Rozważ utwory literackie, w których odnalazłeś motyw nadziei i wiary w sens pokonywania trudności.
„Jest zawsze miejsce na nadzieję, gdy życie okazuje się być czymś tak beznadziejnym, że staje się nagle naszą wyłączną własnością, […] Gdy nie widać już znikąd ratunku, najmniejszej szczeliny w otaczającym nas murze […]” – to słowa pochodzące z...
Przyjaźń...kochanie?!
Czym jest właściwie przyjaźń? Wielu ludzi zadawało sobie to pytanie, ale jeszcze chyba nikomu nie udało się udzielić pełnej, prawidłowej odpowiedzi. To tak jak z miłością – można ja znaleźć wszędzie, ale dla każdego oznacza coś innego....
Poeci o sobie i znaczeniu poezji. Omów temat, porównując fragment „Wielkiej improwizacji” i wiersza Wyznanie Miłosza . Zwróć uwage na stosunek podmiotu mówiącego do Boga.
Wielka Improwizacja czyli fragment z Dziadów Adama Mickiewicza oraz wiersz Czesława Miłosza wyznanie, przedstawiają dwie całkiem odrębne kreacje poetów i ich zdanie na temat poezji. Na podstawie tych dwóch dzieł możemy dostrzec jak na przestrzeni...
"Tak, by nam się serce śmiało do ogromnych, wielkich rzeczy. A tu pospolitość skrzeczy..." słowa Wyspiańskiego inspiracją do rozważań o bohaterach literackich.
"Tak, by nam się serce śmiało do ogromnych, wielkich rzeczy. A tu pospolitość skrzeczy...". Słowa St. Wyspiańskiego wykorzystaj jako inspirację do rozważań o bohaterach literackich, którzy boleśnie doświadczyli rozdźwięku między...
Krytycyzm wobec dziedzictwa epoki oświecenia w utworach „Utopia” Wisławy Szymborskiej oraz Zbigniewa Herberta „Ścieżka”.
Utopia – wizja idealnego społeczeństwa, stworzona w oderwaniu od rzeczywistości, gdzie w idealnym państwie żyją ludzie w pełni szczęśliwi. Motyw utopii pojawił się już w starożytności (pochodzi od greckich słów „ou” – nie i „topos” – miejsce,...
Czym jest tożsamość człowieka - świadomością własnej odrębności czy poczuciem przynależności do jakiegoś środowiska?
Każdy człowiek w swoim życiu musi odnaleźć samego siebie i pogodzić się ze swoją tożsamością, której nie da się zmienić. Niektórzy nie chcą przyznawać się do tego kim naprawdę są, bo boją się prześladowań z tym związanych. Czym jest tożsamość...
Niewolnik namiętności czy aktor na scenie świata, ambitny, pyszny czy targany żądzami człowiek. Jaki naprawdę jest człowiek XX wieku? Odwołując się do znanych Ci tekstów literackich z minionych epok oraz własnych doświadczeń sporządź lite
Odpowiedzieć jednoznacznie na pytanie kim jesteśmy i jacy jesteśmy jest bardzo trudno w obliczu przeogromnej złożoności ludzkich postaw i charakterów. Nieliczni próbowali ubrać w słowa indywidualności, jednak jednostki to były, o czym pamiętać...
Rola miłości w życiu człowieka na podstawie dwóch tekstów M. Sęp-Szarzyński "O nietrwałej miłości (...)" i H. Sienkiewicz "Pan Wołodyjowski".
Czym była, a czym jest miłość dla ludzkości? Czy nadal jest najważniejsza na świecie? Jakim jest uczuciem? Mówią o tym dwa fragmenty tekstów : Mikołaj Sęp - Szarzyński \" O nietrwałej miłości rzeczy świata tego\" oraz fragment Henryka...
Motyw śmierci i jego różne oblicza na podstawie wybranych utworów
Śmierć od zawsze stanowiła ważną część rozważań europejskich pisarzy. Odkąd tylko pojawiło się słowo pisane, ludzie snuli rozważania nad jej sensem oraz nad losami człowieka po śmierci. Na przestrzeni wieków kobieta z kosą była wybawicielką od...
"Szczęście i nieszczęście człowieka jest po większej części jego własnym dziełem". Odwołując się do wybranych tekstów literackich, rozważ myśl Johna Locke'a.
Nasze całe życie, to nieustanne wybory pomiędzy różnymi drogami. Każdy człowiek sam sobie jest „sterem, żeglarzem, okrętem”, nikt nie decyduje za niego, stoi przed nim konieczność dokonywania wyborów. Otrzymaliśmy w darze tylko jedno życie i to,...
Różne aspekty cierpienia w literaturze.
Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka – swoistym synonimem człowieczeństwa - któż z nas bowiem nie zna jego smaku? Cierpimy, gdyż jesteśmy ludźmi, obdarzonymi uczuciami, które można zranić i ciałem równie podatnym na ból. To właśnie...
„Serce ma swoje racje, których rozum nie zna” (B.Pascal) Na ile dewiza Pascala była bliska bohaterom literackim, a na ile jest bliska tobie?
Serce – symbol życia uczuciowego, siedlisko wzniosłych namiętności jest przeciwwagą - odkąd człowiek zaczął zastanawiać się nad pytaniem, jak żyć– dla rozumowego „ogarniania” świata. W którą stronę powinny kierować się ludzkie dążenia, aby...
Charakterystyka porównawcza Edypa i Makbeta
Edyp i Makbet to główni bohaterowie tragedii dwóch wielkich dramaturgów: Sofoklesa i Williama Szekspira. Ogromna różnica czasu dzieląca antycznego Edypa od elżbietańskiego Makbeta wywarła znikomy wpływ na ponadczasowy problem, jakim jest kara za...
Czy zgadzam się ze stwierdzeniem, że cierpienie jest siłą kształtującą człowieka?
Cierpienie jest nierozerwalnie związane z ludzkim losem, dotyka każdego człowieka, nie można przed nim uciec. Choć jest zjawiskiem bardzo powszechnym nie umiemy sobie z nim poradzić. Niektórzy twierdzą, że cierpienie jest siłą kształtującą...
Odwołując się do wybranych lektur oraz utworów spoza kanonu wykaż stałą obecność egzystencjalnego widzenia świata w różnych epokach kulturowych
Egzystencjalizm to kierunek filozoficzny powstały w XX wieku. Podstawowym założeniem tego prądu myślowego jest pogląd głoszący, że każda jednostka ma wolny wybór, decyduje o sensie własnego istnienia (egzystencja poprzedza esencję), jest...
Motyw miłości
Pytanie o naturę miłości należy do najstarszych, jakie stawia przed sobą człowiek. Najpewniej po raz pierwszy zadano je, gdy pierwotne instynkty zaczęły ulegać sublimacji i istota ludzka odczuwała już coś więcej niż tylko głód, strach czy...
Omów różne wizerunki miłości funkcjonujące w kulturze masowej. (amor sacer- amor vulgaris).
Kultura masowa prezentuje nam wiele różnych rodzajów miłości, zarówno ‘grzesznej’, jak i świętej. Można rozróżnić między innymi: miłość do Boga, miłość dwojga zakochanych, względem dziecka lub rodzica, miłość do ojczyzny. Miłość to słowo, które...
