profil

Zboża

poleca 66% 103 głosów

Najważniejszymi roślinami żywieniowymi świata są zboża, do grupy tej zalicza się: pszenicę, ryż, kukurydzę oraz żyto, owies, jęczmień, proso i sorgo. Łącznie w latach 1998-2000 zboża zajmowały blisko 47% ogólnego areału gruntów ornych, sadów i plantacji na świecie.
Pszenica – jest najważniejszym zbożem chlebowym świata, ma duże wymagania glebowe. Uprawiana jest w strefie klimatycznej umiarkowanej oraz zwrotnikowej i podzwrotnikowej. Jej zbiory wahają się od 560 do 600 mln ton rocznie, a głównymi obszarami upraw są: strefa od pn. Kazachstanu po jez. Bajkał, od Niz.Mandżurskiej po Niz. Chińską, w części południowej pas od Wyż.Anatolijskiej (Turcja) po północną część Wyż. Irańskiej, Mezopotamię oraz dolinę Indusu, pn.-zach. Indie (Pendżab) i Niz. Gangesu,w Europie strefa ciągnąca się od pn.-zach. Hiszpanii, przez Francję,południowe Niemcy, Niz. Węgierską i Wołoską, południową i środkową Polskę, po obszary stepowe Ukrainy i Powołża w Rosji, w Ameryce Północnej obejmuje część Wielkiej Równiny Prerii w USA i pd.-zach. Kanadzie oraz tereny na południe od Wielkich Jezior, a także Pampa w Argentynie i południe Brazylii w Ameryce Pd.
Ryż – jest to roślina klimatu gorącego i wilgotnego, wywodząca się z południowo-wschodniej Azji. Występuje w dwóch odmianach,tzw. ryżu mokrego (nizinnego, wymagającego dużych ilości wody) oraz ryżu suchego (górskiego). W zależności od odmiany potrzeba od 3 do 9 miesięcy, żeby zboże dojrzało, w regionach o długim okresie wegetacji możliwe są nawet trzykrotne zbiory w ciągu roku. Uprawy ryżu dominują głównie w Azji Południowo-Wschodniej i Wschodniej, gdzie jest ono głównym zbożem żywnościowym. Wielkość zbiorów kształtuje się między 550-600 mln ton rocznie, a ponad połowę światowych zbiorów dostarczają Chiny i Indie.
Kukurydza – jest to trzecie najważniejsze zboże uprawiane na świecie,wywodzące się z Ameryki Środkowej i Południowej. Wymaga klimatu podzwrotnikowego lub umiarkowanego ciepłego z temperaturami do30° C i 5-miesięcznego okresu wegetacji. W krajach słabo rozwiniętych uprawiana jest w celach żywieniowych, zaś w krajach wysokorozwiniętych stanowi głównie paszę dla zwierząt (trzody chlewnej i drobiu). Jej zbiory wahają się w granicach 600 mln ton rocznie,a głównymi regionami uprawy są: centralno-wschodnia część USA,Wyż. Meksykańska i Brazylijska oraz Niz. La Platy i Pampa w Argentynie. W Azji uprawy koncentrują się głównie na Niz. Mandżurskiej, Chińskiej i Gangesu, zaś w Europie w pasie od Portugalii przez północną Hiszpanię, południową Francję, Włochy, Węgry, Rumunię, Mołdawię, Ukrainę aż po Powołże w Rosji.

Pszenica
Ryż Kukurydza
Państwo mln ton % Państwo mln ton % Państwo mln ton %
Świat 582,7 100,0 Świat 592,8 100,0 Świat 609,2 100,0
Chiny 93,5 16,0 Chiny 181,5 30,6 USA 241,5 39,6
Indie 68,5 11,7 Indie 131,9 22,2 Chiny 115,8 19,0
USA 53,3 9,1 Indonezja 50,1 8,5 Brazylia 41,4 6,8
Rosja 46,9 8,0 Bangladesz 39,1 6,6 Meksyk 18,6 3,1
Francja 31,7 5,4 Wietnam 31,9 5,4 Francja 16,5 2,7

Jęczmień – jego znaczenie jest o wiele mniejsze niż wymienionych wcześniej zbóż. Ma on jednak duże możliwości przystosowywania się do niekorzystnych warunków środowiska, dlatego uprawiany jest zarówno najdalej na północ i południe w okolicach koła podbiegunowego (jęczmień jary), jak i w strefie suchych stepów i półpustyń (jęczmień ozimy). Wielkość zbiorów wynosiła w roku 2001 blisko 134 mln ton, a głównymi producentami były: Rosja(12,7% światowych zbiorów), Niemcy (10,2%), Kanada (8,3%), Francja (7,4%).
Żyto – ma małe wymagania klimatyczne i glebowe, uprawiane jest głównie w Europie, na północ od pasa pszenicznego w klimacie umiarkowanym chłodnym. Jest zarówno zbożem chlebowym, jaki paszowym, jednak jego znaczenie w skali świata jest niewielkie.W 2001 r. zbiory wyniosły niecałe 23 mln ton, z czego 69%światowej produkcji dostarczyły trzy kraje: Rosja (25,1%), Niemcy (22,5%) i Polska (21,4%).
Owies – jest uprawiany głównie jako pasza dla koni i rozmieszczenie jego upraw pokrywa się w zasadzie z rozmieszczeniem chowu tych zwierząt. Owies ma niskie wymagania glebowe i klimatyczne.Najlepiej udaje się w klimacie wilgotnym umiarkowanie chłodnym,uprawiany jest również w górach oraz na dalekiej północy. Jego zbiory wynosiły w 2001 r. ok. 26 mln ton, a głównymi producentami były: Rosja (23,3% światowych zbiorów), Kanada (10,8%), USA (7,3%) oraz Finlandia (5,3%).
Proso i sorgo – są ważnymi zbożami żywieniowymi w państwach afrykańskich i azjatyckich. Odznacza się odpornością na suszę i dlatego może być uprawiane na południe od Sahary, na Wyż. Dekańskiej w Indiach, środkowym Meksyku i suchych częściach Wielkich Równin Prerii. Światowa produkcja prosa sięgnęła w 2001 r. 29 mln ton, a głównymi producentami były: Indie (35,4%), Nigeria (20,5%) i Chiny (13,5%). Światowa produkcja sorga jest znacznie większa i wynosiła w tym samym roku66 mln ton, zaś najważniejszymi jego producentami byli: USA (22,5%), Indie (17%), Nigeria (11%).

Podoba się? Tak Nie