Profetyzm - zjawisko występowania proroków; znane wielu religiom (zwłaszcza judaizm). "Dziady" cz. III. W Widzeniu księdza Piotra zamieścił Mickiewicz wizję Polski jako zbawiciela narodów. Ksiądz Piotr ujrzał historię Polski na...
Biblia z języka greckiego oznacza księgi i jest jednym z najpiękniejszych dzieł literackich na świecie. Biblię charakteryzuje to, że została napisana przez wielu ludzi. Miłość i cierpienie były doznane na podstawię biblii przez Hioba, Adama i...
Na przestrzeni wieków problem dziecka pojawiał się sporadycznie. Dopiero w pozytywizmie ów motyw został dostrzeżony przez pisarzy epoki. Najwięcej utworów powstało z tak wyraźnie głoszonego przez Johna Stuarta Milla utylitaryzmu, zgodnie z...
Nad całością romantyzmu europejskiego sprawują patronat trzej twórcy, którzy powołali do istnienia wzorce literatury, wrażliwości i stylu życia epoki. Pierwszym z nich jest J.W. Goethe. Nie był on romantykiem i nie cenił romantyzmu, jednak zbliżył...
Hybrydalność polskiego oświecenia to zgodne współistnienie trzech prądów literackich; nie było między ich przedstawicielami sporów i polemik, było natomiast wspólne zaspokajanie różnych czytelniczych potrzeb. Trzy nurty artystyczne: Klasycyzm -...
OŚWIECENIE -Rozum -Doświadczenie -Wiedza -Zaufanie do uczonych ksiąg -Poszukiwanie źródeł i tradycji w antyku (starożytność) -W sztuce obowiązują reguły klasyczne: harmonia, ład i porządek -Jest to epoka uczona idealna jasna...
Nazwa pozytywizm została przyjęta z filozofii Augusta Comte'a - francuskiego myśliciela z I połowy XIX w., autora dzieła "Kurs filozofii". Pojęcie pozytywny oznacza to, co realne, pożyteczne, wartościowe, osiągalne i stanowi...
Do podstawowych kierunków literackich i artystycznych okresu Młodej Polski należą przede wszystkim symbolizm – którego zwolennicy, posługując się symbolami starali się sugerować uczucia, stany i emocje niewyrażalne słowem. Symboliści często...
Według renesansu to okres między dwoma epokami – tzn. „tysiąclecie nocy” lub „tysiąc lat wzrostu. System szkolnictwa – szkoły przyklasztorne. Od XII w. Szkoły przykatedralne, pierwsze uniwersytety w 1200r.. Kultura jednorodna, kościelny monopol na...
Epitet - wyraz określający rzeczownik, przydawka podkreślająca, uwydatniająca charakterystyczną cechę jakiegoś przedmiotu, osoby, stanu; stosowany w celu wzmocnienia plastyki opisu oraz dla jego emocjonalnego zabarwienia. Oksymoron -...
Powszechnie wiadomo, iż poglądy młodych ludzi, nieprzystosowanych jeszcze w pełni do życia w społeczeństwie dorosłych, są narażone na działanie wpływów z otoczenia. Dlatego też, każda matka próbuje od najwcześniejszych lat wpoić swemu dziecku...
Cała akcja zdarzenia mieści się w jednym miejscu. W dramacie to, co się działo poza przestrzenią, było relacjonowane - np. przez posłańca - TO JEDNOŚĆ MIEJSCA Wszystko musi rozegrać się w jak najkrótszym czasie. - TO JEDNOŚĆ CZASU Akcja ma...
Ludzie epoki romantyzmu uważali miłość za najważniejszą wartość. Często powątpiewali w rozum i krytykowali racjonalne postrzeganie świata. Kierowali się sercem, uczuciami i własną intuicją. Świat uczuć był też głównym tematem literatury....
Alegoria - obraz w lit. I sztuce mający poza znaczeniem dosłowny określony sens przenośny, metaforyczny. Znaczenie alegorii jest ściśle skodyfikowane i potwierdzane tradycją, w przeciwieństwie do symbolu, który można interpretować wielorako...
Ramzes XIII to jedna z głównych postaci książki Bolesława Prusa pt. „Faraon”. Akcja książki toczy się w 11 wieku p.n.e. w okresie panowania dwudziestej dynastii Faraonów. Główny bohater jest czwartym synem Faraona Egiptu, matką jego była...
Pozytywizm to nazwa epoki historyczno - literackiej występującej jedynie w kulturze polskiej (na zachodzie realizm, naturalizm). Pozytywizm to formacja kulturowa stworzona przez absolwentów Szkoły Głównej Warszawskiej, którzy ukończyli ją w latach...
John Stuart Mill - przedstawiciel empiryzmu, Herbert Spencer - twórca filozofii ewolucjonizmu - twierdził, że rozwojowi podlega cały wszechświat a przemiany dokonują się stale i stopniowo. Henryk Tomasz Buckle - autor "Historia i dzieła...
Oświecenie w Polsce i w Europie. Nowe myśli zapoczątkowali Francuzi, Anglicy, Holendrzy. Rozwój przypada na XVIII w. Jednym z pierwszych uczonych był Kartezjusz. W "Rozważaniach o metodzie" stwierdził, że najważniejszym czynnikiem...
Rok 1864: jedna z najtragiczniejszych dat w naszej historii. Upadło powstanie styczniowe. Kraj jest wyniszczony wojną, wielu ludzi zginęło, wielu trafi na Syberię. Dla pokonanych nie ma litości – wystarczy być podejrzanym o sympatie dla powstania,...
Refleksje człowieku, jego naturze i świecie w poznanych utworach pisarzy oświecenia europejskiego Oświecenie było pierwszą epoką, w której nastąpiły zmiany w postrzeganiu świata i człowieka na tak dużą skalę. Zmieniły się poglądy na niemal...
Za pierwszego twórcę poezji tyrtejskiej uważny jest Tyrteusz, spartanin; autor ten, za najważniejsze uznawał cnoty związane z wojskiem (charakter samej Sparty); w zachowanym fragmencie wiersza "Rzecz to piękna..." formułuje pewne...
1. RAMY CZASOWE EUROPA - Początek: koniec XVIII w. - Koniec: 1848 r. - Wiosna Ludów POLSKA - Początek: 1822 r. - wydanie przez Mickiewicza "Ballad i romansów" - Koniec: 1864r. 2. PRZEJAWY ROMANTYZMU W LITERATURZE OBCEJ 2.1...
Romantyzm od samego początku swego istnienia wywoływał liczne kontrowersje. Poglądy na jego temat, na temat jego twórców były bardzo zróżnicowane. "(...) kręta ścieżka albo raczej podróż, wśród której, jak się komu bliżej zdaje, wolno...
Odrodzenie 1506 - 1622 - epoka odkryć Przyczyny odrodzenia: • wyprawy krzyżowe • odkrycie Ameryki • teoria Kopernika • wynalezienie druku skutki odkryć: • wzbogacenie się miast na szlakach handlowych (Wenecja) • wyodrębnienie stany...
Nazwa: Nazwa "barok" stała się metaforą epoki dziwnej, niezwykłej i odchodzącej od klasycznego wzorca renesansu, harmonii i proporcjonalności (zarzucano jej barbarzyństwo polegające na wypaczeniu klasycznej estetyki i jej kanonów...
Geneza Młodej Polski: Już pod koniec lat osiemdziesiątych XIX w. wyraźnie narasta krytyka programu pozytywistycznego, którą podejmują nie tylko zwolennicy nowych przeobrażeń w literaturze i sztuce, ale i sami pozytywiści. Atakom podlega nie...
Twórczość epoka romantyzm nawiązuje do wielu wątków myślowych oświecenia, choć nadaje im odmienny charakter. Romantycy odrzucili materialistyczną wizję świata, intelektualizm i racjonalizm. Apelowali do serca i zapału, nawiązywali do tradycji...
1. Byronizm - termin pochodzi od nazwiska słynnego, oryginalnego twórcy angielskiego romantyzmu lorda Georga Gordon Byrona. Otoczony aurą skandalu, legendą niezwykłości i tajemniczości Byron stworzył w literaturze podobny typ bohatera:...
1.Rozumienie pojęcia "renesans" -termin "odrodzenie" pochodzi od włoskiego malarza, architekta Giorgio Vasari, a rozpowszechniony został przez niemieckiego myśliciela tamtej epoki Jacoba Buckhardt'a, -francuskie "La...
PUBLICYSTYKA PATRIOTYCZNA, DZIAŁALNOŚĆ I PROGRAM SPOŁECZNO-POLITYCZNY STANISŁAW STASZICA. Stanisław Staszic swoje poglądy i program społeczno-polityczny zawarł między innymi w poniższych utworach. "Uwagi nad życiem Jana...
Oświecenie - wiek filozofów, wiek rozumu, wiek ludzi światłych, mądrych, wykształconych. Kolebką nowego prądu umysłowego była Europa zachodnia Anglia, Francja i Holandia. Podstawe idei oświeceniowej tworzyły podlądy XVII w. uczonych filozofów....
1) Adam Mickiewicz III cz. „Dziadów”. Autor przedstawia nam wielką improwizacje. Jest to obraz poety romantycznego. Konrad to poeta, który wadzi się z Bogiem. Wieszcz patriota, który poświęca się dla narodu (postawa prometejska). Siłą uczucia,...
Scharakteryzuj konsekwencje, jakie za sobą niosła – zarówno w życiu twórców, jak i w literaturze – postawa dekadencka. Prezentacja tematu: Czas u schyłku wieku XIX nie był właściwie okresem na tyle nadzwyczajnym by nazywać go wyjątkowym,...
O ile poprzednia epoka wywodziła swą nazwę od klejnotu, o tyle kolejna zaczerpnęła ją od światła. Ówcześni ludzie mówili o swej epoce jako o "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy "wieku...
Pojęcia: Pojęcia: Determinizm- pogląd mówiący, że istnieje kilka czynników, które mają wpływ na kształtowanie człowieka, są to: - rasa i środowisko - moment dziejowy, w którym dana osoba przychodzi na świat Utylitaryzm- miarą człowieka jest jego...
Pozytywizm wywodził się z nurtu filozoficznego oświecenia, który przeciwstawiał się metafizyce, a więc wszelkim teoriom idealistycznym, nienaukowym, trudno przyswajalnym przez umysł ludzki, a budowę i wiedzę o świecie na badaniu...
TEATR ELZBIETANSKI: scena przednia, tylnia i gorna, występowały duchy i postacie fantastyczne, człowiek wychodzil z info o scenografii, kobiety nie graly (zastepowali ich mlodzi chłopcy przed mutacja), widzowie stali na zadaszonych galeryjkach...
1. Domy, w których GRECY były budowane z umiarem, wszyscy prowadzili podobny tryb życia nacechowany umiarem. 2. Bogom natomiast wznosili jak najwspanialsze świątynie. 3. Większość rzeźb greckich powstała w związku z potrzebami religijnymi,...
OŚWIECENIE (główne) XVIII w. Pojęcia: racjonalizm-rozumowe poznanie świata;akcent położony na samodzielne i krytyczne myślenie ''cogito ergo sum" -kartezjusz krytycyzm-postawa postulująca kontrolę prawdziwości sceptycyzm-obiektwne...
Był to prąd społeczno kulturalny w Europie, zapoczątkowany w drugiej połowie XVII wieku w Anglii i Francji ,w XVIII wieku rozwijał się w innych państwach europejskich. Podstawą ideologi oświecenia była myśl filozoficzna J.Lockea...
Czym jest filozofia? Co nas w niej tak fascynuje? Nie od dzisiaj zachwycamy się słowami wypowiedzianymi przez tych, którzy tworzyli różnego typu filozofie. Może to świadczyć o tym, że całe nasze życie odgrywa się według jakichś zasad, często tylko...
Odrodzenie inaczej nazywane renesansem to epoka w dziejach kultury europejskiej.Rozpoczęła się w połowie XIV wieku we Włoszech. W innych krajach europejskich dopiero w połowie XV wieku. Za jej koniec uznaje się schyłek XVI stulecia. Swoimi...
Epoka odrodzenia rozwijała się pod wpływem prądów umysłowych: humanizmu i reformacji. Przeświadczenie, że "nic, co ludzkie", nie może być obce człowiekowi, połączone z dążeniem do ulepszania, modyfikowania istniejącego porządku świata,...
Kierunki filozoficzne. AUGUSTIANIZM - Kierunek filozof.-teolog. nawiązujący do koncepcji Św. Augustyna z Hippony (354-430). Był oficjalną doktryną chrześcijańską przed tomizmem. Cała filozofia Św. Augustyna była ześrodkowana w BOGU, jedynym...
Gdy do głosu doszli ludzie rozumni szałem, narodził się romantyzm, epoka buntu. Młodzi romantycy nie akceptują dotychczasowego ładu, buntują się przeciw feudalnemu porządkowi, niewoli politycznej, racjonalizmowi, klasycyzmowi, a nawet -...
Oświecenie pierwszą epoką w nowożytnych dziejach formacją kulturową całkowicie świadomą swego istnienia. Ówcześni mówili : "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy wieku "oświeconym".Przywiązywał...
W okresie Sejmu Czteroletniego intensywnie rozwijała się literatura publicystyczna w związku z mającą być uchwaloną Konstytucją RP, która ma uratować Polskę przed kolejnymi rozbiorami; Publicyści pochodzili głównie ze stronnictwa patriotycznego,...
Hagiografia (żywoty świętych) Legendy o życiu świętych i męczenników oraz o ich czynach i cudach należą do najważniejszych gatunków piśmiennictwa średniowiecznego. Autorzy utworów hagiograficznych – najczęściej anonimowi – pisali swoje...
Trumienny portret, specyficzny, nigdzie poza kulturą polską nie występujący typ portretu, związany z sarmackim obyczajem pogrzebowym. Występuje od końca XVI do końca XVIII w. Malowany z reguły olejem na blasze, miał kształt sześcio- lub ośmioboku,...
Czas trwania umowna data 476 upadek cesarstwa rzymskiego ? 1492 odkrycie Ameryki przez Kolumba. Nazwa epoki pojawia się w następnej epoce renesansie. Epokę tę nazywano: medium aerum. Nazwa miała zabarwienie pejoratywne. Periodyzacja...