Romantyzm na zachodzie Europy
Należy odnotować, że romantyzm najwcześniej pojawił się w Europie w Anglii i w Niemczech, później natomiast we Francji i w krajach słowiańskich. Istotne jest również, że to właściwie w Niemczech w sposób najpełniejszy zaistniała teoretyczna...
Romantyzm
Romantyzm to zarówno nazwa epoki historycznoliterackiej czy kulturowej, jak i prądu (formacji) charakteryzującego się określonymi cechami stylistycznymi oraz ideowymi. Można więc umieścić go na mapie historii kultury – w Polsce w latach 1822-1863,...
Bunt jako postawa charakterystyczna dla Romantyzmu.
Śmiało można powiedzieć, że okres romantyzmu to czas buntu i kreowania wielkich indywidualności. Po epoce oświecenia, w którym na piedestale stawiano rozum i naukę, jako najważniejsze wartości, przyszły czasy, w których to nie szkiełko i oko było...
Romantyzm
Romantyzm, prąd ideowy, literacki i artystyczny w Europie, przeszczepiony także do niektórych krajów kontynentu amerykańskiego. Za okres trwania romantyzmu (łącznie z tzw. preromantyzmem i romantyzmem schyłkowym) przyjmuje się zazwyczaj czas...
Antyk i Biblia jako źródła kultury europejskiej
"Umysłowość europejska , nawracając wielokrotnie do starożytności, zawsze szukała i znajdowała w kulturze klasycznej to, co odpowiadało istocie jej własnej epoki" Johann Huisinga Starożytnym zawdzięczamy niemało, zarówno na polu życia...
Oświecenie epoką kształtowania się dojrzałej państwowości.
Oświecenie jako nowa epoka literacka pojawia się w Europie Zachodniej pod koniec drugiej połowy XVII w. i trwa do końca wieku XVIII. W Polsce z kolei w związku z pewną izolacją kulturową Rzeczpospolitej rozpoczyna się w latach trzydziestych XVIII...
Naturalizm
Jego twórcą był Emil Zola. Utwory jego nawiązywały do komedii ludzkiej Balzaka. Zalecenia teoretyczne naturalizmu zawarł on w przedmowie do utworu pt. „Teresa Raquin”: a) biologizm • utożsamianie społeczeństwa z organizmem żywej istoty •...
Polskie dziejopisarstwo średniowieczne.
U progu naszego piśmiennictwa stoi oczywiście Kościół. Pierwsze zapiski zawdzięczamy katedrom biskupim. Za Chrobrego było ich już pięć. I właśnie owe katedry rozsyłały podległym sobie kościołom karty pergaminowe tzw. tabulae paschales, zawierające...
Dydaktyczny charakter literatury Oświecenia.
Oświecenie – przesiąknięta utylitaryzmem i zaangażowaniem ludzi w nauczanie niższych warstw społecznych epoka różni się wyraźnie od niedawno panującego baroku. Do głosu zaczyna dochodzić rozum i poznawanie świata . Panuje przekonanie , że wszystko...
Średniowiecze - charakterystyka epoki.
Nazwa epoki - pochodzi z łaciny (media aetas, medium aevum) i oznacza „wiek średni”. Została ona nadana przez papieża Giovanniego de Bussisjako w XV wieku, jako określenie epoki oddzielającej starożytność od renesansu. Jednocześnie średniowiecze...
Średniowieczna filozofia.
Średniowieczna filozofia opierała się na teocentryźmie, tzn. na założeniu, że cały świat koncentruje się wokół Boga. Bóg był uznawany za najwyższą wartość i doskonałość, to jemu podporządkowywano całe życie człowieka. To Bóg stworzył świat, to...
Filozoficzne źródła kultury modernizmu. Na wybranych przykładach omów związki literatury i filozofii tego okresu.
Modernizm to jedna z nazw kultury przełomu XiX i XX wieku, określonej jako Młoda Europa czy Młoda Polska. Jak w każdej epoce, wiele dzieł wywodzi się z filozofii, które odzwierciedlają się w utworach literackich tego czasu? Termin ten przede...
Apokalipsa - Problematyka utworu
Budowa Apokalipsy św. Jana Wilfrid J. Harrington w swojej książce „Klucz do Biblii” dokonał podziału księgi Apokalipsy na dwie główne części. Szczegółowy plan sporządzony przez badacza przedstawia się następująco: Prolog (Ap 1,1-3)...
Epoka Oświecenia - pojęcia, filozofie, utwory.
RAMY CZASOWE W POLSCE: 1740-faza wstępna (do 1764) przed panowaniem Stanisława Augusta Poniatowskiego (ostatni król polski) 1764-1795-faza dojrzała 1795-1822-faza schyłkowa - III rozbiór polski -A.Mickiewicz wydaje "Ballady i...
Filozofia w II połowie XIX wieku.
Źródeł i podstaw filozofii XIX wieku doszukiwać się trzeba z jednej strony w historycznych i społeczno – gospodarczych przesłankach kapitalizmu oraz wzmagającego się w walce z nim człowieczeństwa, zagubionego w świecie...
Znaczenie pojęć związanych z Młodą Polską.
Dekadentyzm - termin Teofila Gautiera - schyłkowość, uważano, iż kultura, cywilizacja i ludzka moralność dążą do upadku w świecie myśli kategoriami zysku i opłacalności. Postawa była mieszaniną pesymizmu, zwątpienia w celowość istnienia i negacji...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
1*Średniowiecze-epoka w hist. Europy miedzy V a XV w. Początek upadek Rzymu 476 a koniec 1450(czcionka) 1453(Konstantynopol)1492(Kolumb) Medium aevum-„wieki średnie”*teocentryzm-kluczowa idea średniowiecza-życie ludzkie podporządko jest wierze w...
Wstęp do Renesansu.
RENESANS RENESANS TO POWRÓT DO ANTYKU GRECKO – RZYMSKIEGO I ODRODZENIE MYŚLI ŚREDNIOWIECZNEJ. 1. Narodził się we Włoszech. 2. Teocentryzm zostaje wyparty przez humanizm, czyli prąd filozoficzny i literacki stanowiący człowieka w centrum...
Młodopolskie nastroje i ich przejaw w poezji, prozie i sztuce.
Termin "Młoda Polska", przyjęty jako nazwa epoki, która nastąpiła po pozytywizmie, wydaje sie najtrafniejszy, najlepiej przylegajacy do zespołu zjawisk artystycznych, a także kulturalno-społecznych, które wystąpiły na naszych terenach na...
Twórczość I. Krasickiego, a sytuacja Polski w XVIII wieku.
Ignacy Krasicki to najwybitniejszy poeta polskiego oświecenia nazywany za życia „księciem poetów polskich”. Przeżył trzy rozbiory Polski. Jego twórczość skupiała się przede wszystkim na ukazaniu szlachcie błędów, które prowadzą do upadku...
Bohaterowie mitów- pytania i odpowiedzi
1. Znając imię jednego z bohaterów utwórz literackie, mitologiczne pary: Uranos- Gaja Klistajmestra- Agamemnon Hajmon- Antygona Hebe- Herakles Pandora- Epimeteusz Eurydyka- Orfeusz Baucis- Filemon Tetyda- Peleus Oionone- Parys Jokasta-...
Sarmatyzm.
Sarmatyzm Kulturę, światopogląd i obyczajowość szlachty polskiej od schyłku XVI do połowy XVIII w. określa się pojęciem sarmatyzmu. Po łacinie Sarmata oznacza 'członek koczowniczych plemion irańskich, zamieszkujących w starożytności stepy...
Pozytywizm.
Pozytywizm Pozytywizm wywodził się z nurtu filozoficznego oświecenia, który przeciwstawiał się metafizyce, a więc wszelkim teoriom idealistycznym, nienaukowym, trudno przyswajalnym przez umysł ludzki, a budował wiedzę o świecie na badaniu faktów...
Terminy używane w epoce Romantyzmu.
Bajronizm - tajemniczy, melancholijny, samotny, buntowniczy, protestujący przeciwko światu, gdyż w jego życiu dzieje mu się krzywda. Wallenrodyzm - od bohatera poematu Mickiewicza - postaw jednostki, która w imię wyzwolenia podejmuje walkę z...
Romantyzm
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa romanus, które oznacza rzymski. W średniowieczu romańskimi nazywano języki narodów tubylczych w prowincjach rzymskich. Legendy, baśnie i podania tych ludów nazywano romancami. To właśnie dziedzictwo kulturowe...
Literatura Oświecenia.
Przełom oświecenia w kulturze i literaturze pol. nastąpił w pełni za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764 95); literatura stała się ważnym czynnikiem kształtowania nowocz. świadomości społ.-polit. i narodowej. Dominującą rolę odegrał...
Związek Literatury i sztuki w modernizmie.
Na czym polega związek Literatury i sztuki w modernizmie??przykłady Modernizm, Młoda Europa, Młoda Polska, neoromantyzm, symbolizm - istnieje bardzo dużo nazw którymi można określać okres końca XIX w. Jednak są to tylko nazwy i nie powinny być...
Ogólna charakterystyka Średniowiecza.
NAZWA EPOKI I PERIODYZACJA Termin „wieki średnie” (łac. media aeva) został wprowadzony przez renesansowych humanistów. Początkowo nazwa ta miała charakter neutralny, podkreślała jedynie przejściowość tej epoki, natomiast później zyskała...
Na podstawie twórczości Jana Kochanowskiego scharakteryzuj renesansową koncepcję człowieka. Jakie elementy tej koncepcji można uznać za aktualne?
W odrodzeniu artyści na pierwszym miejscu stawiali człowieka i jego potrzeby. W epoce renesansu stworzono pewną koncepcję człowieka. Jej elementy były uniwersalne, więc mimo tego, że minęło już tak wiele lat, wciąż są aktualne. Poniższymi...
Polski Romantyzm
Rozwój romantyzmu w Polsce przypada na lata 1822-1863. Są to daty umowne. Rok 1822 uważa się z początek romantyzmu ze względu na to, że ukazał się pierwszy zbiór wierszy Adama Mickiewicza pt. „Poezje”, który uznano za manifest polskiego...
Człowiek, Bóg i natura w myśli, literaturze i sztuce.
CZŁOWIEK a). W myśli: Układ stosunków społecznych określają ustalone hierarchie stworzone przez system feudalny, oparte na ideałach posłuszeństwa i powinności osób zajmujących niższą pozycję. człowieka traktowanego jednak jako istotę...
Jak religijne wierzenia Greków łączyły się z ich filozofią?
Zanim powstała filozofia, głównymi wychowawcami młodzieży byli poeci, jednym z najsłynniejszych z nich okazał się Homer. Słuszna więc wydaję się myśl, że poematy stały się czymś w rodzaju Biblii Greków. Grecy szukali w nich duchowej strawy, często...
Charakterystyka Oświecenia.
Oświecenie pierwszą epoką w nowożytnych dziejach formacją kulturową całkowicie świadomą swego istnienia. Ówcześni mówili : "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy wieku "oświeconym".Przywiązywał...
Charakterystyka zjawiska sarmatyzmu na podstawie utworów literackich.
Termin sarmatyzm pojawił się w połowie lat 60-tych XVIII wieku (początek czasów stanisławowskich). Twórcy oświecenia nadali mu zabarwienie pejoratywne i określali nim polską kulturę szlachecką ukształtowaną w końcu XVI i na początki XVII wieku, a...
Ideał ascety w świetle "Legendy o św. Aleksym".
W Średniowieczu pojawiło się wiele wzorców parenetycznych, czyli wzorów osobowych związanych z pewnymi wyraznie okreslonymi rolami spolecznymi. Wzorce parenetyczne zawieraly opisy podstawowych zalet i cnót, którymi powinni odznaczac sie ludzie...
Kultura oświecenia w Polsce za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego
1. Stanisław August Poniatowski - ostatni król Polski, jest oceniany bardzo różnie: od bohatera narodowego do rosyjskiej marionetki. Jednak niewątpliwie przyczynił się do rozwoju polskiej kultury i sztuki. 2. Obiady czwartkowe – były...
Sentymentalizm.
Sentymentalizm ? Myśl przewodnia sentymentalizmu: " Życie bez miłości, to czarodziejska latarnia bez światła. " J.W.Goethe ? Kierunek umysłowy i literacki w Europie w drugiej połowie XVIII wieku, ukształtowany w opozycji do...
Średniowiecze - okres ciemnoty, zacofania, "głębokiej nocy" czy epoka przemian, nowości i rozwoju?
Cały świat okryty w mroku. Dzień dniowi podobny, a noc nie wiele się od dnia różni. Spośród mgły, którą osnuty jest cały świat wyłaniają się wysokie, ale bardzo smutne i straszne w swojej szarości, wieże. W zamku tym w tak samo smutnej i ciemnej...
Literatura XX-lecia wobec problemów ówczesnej rzeczywistości.
W XX-leciu w wielu utworach pojawia się tematyka poruszająca problemy świata tego okresu; oczywiście polska literatura zajmuje się głównie problemami lokalnymi; trudno znaleźć jakiś utwór powieściowy który w jakiś sposób nie sygnalizowałby pewnych...
Publicystyka w dobie Renesansu w służbie Rzeczpospolitej - Andrzej Frycz-Modrzewski, Piotr Skarga.
Publicystyka to dział piśmiennictwa obejmujący aktualne tematy polityczne, społeczne i kulturalne. Publicyści w swych dziełach starają się wpłynąć na opinie ludności, przez co używają stylu perswazyjnego. W XVI-sto wiecznej Polsce rozwijała się...
Opracowanie epoki romantyzmu
1825-Pismo Braillea, 1831-Rewolucja lipcowa we Francji. Wybuch powstania listopadowego w Warszawie.,1863-powstanie styczniowe;1823-pierwsza maszyna do pisania.Nazwa epoki wywodzi się od słowa “romanus”, czyli ma etymologiczny związek z...
Oświecenie - referat wprowadzający w epokę.
Wprowadzenie Europa Oświeceniem nazywamy okres w dziejach kultury europejskiej od około 1680 r. do końca XVIII wieku. Oprócz "oświecenia" funkcjonowały również takie nazwy jak "wiek rozumu" i "wiek świateł". W...
Barok - charakterystyka epoki.
Harmonia sprzeczności Ogromny wpływ na kulturę XVI i XVII wieku wywarła kontrreformacja- działania Kościoła zmierzającego do odzyskania dawnego wpływu we wszystkich dziedzinach życia. W 1563 roku zakończył obrady trwający aż 18 lat sobór...
Zespół Literacki "Przedmieście".
Zespół Literacki „Przedmieście” Grupa pisarzy powstała 18 czerwca 1933 z inicjatywy H. Boguszewskiej i J. Kornackiego. Grupę założycielską stanowili: Boguszewska (przewodnicząca), Kornacki, W. Kowalski, S. Schulz, Nałkowska, Muszałówna, A....
Oświecenie w Polsce.
Ks. St. Konarski 1.Szkolnictwo -założył szkołę „Collegium Nobillum” w 1742r. -wprowadzenie metody rozumowej i ćwiczeń cielesnych -założył w szkole teatr ( sam pisał sztuki) -wprowadził języki nowożytne, ograniczył łacinę 2.Reformy...
Romantyzm krajowy
Literatura romantyzmu krajowego, rozwijając się w niesprzyjających okolicznościach – w latach represji popowstaniowych, tłumienia polskiego życia intelektualnego i artystycznego, odcięcia od literatury emigracji i kultury europejskiej – powielała...
Antyk.
Antyk - starożytna cywilizacja, głównie grecko - rzymska. Humanizm – postawa intelektualno – moralna propagująca duchowe i materialne potrzeby człowieka oraz wszechstronny rozwój osobowości ludzkiej. Miłość platońska – Platon uważał, że miłość...
Młoda Polska - ściąga.
Młoda Polska – tą nazwą odznaczano okres w dziejach kultury przypadający na lata 1890 – 1918. Termin użyty na wzór popularnych w Europie sformułowań dotyczących nowej sztuki np. Młode Niemcy, Młoda Skandynawia, Młoda Francja. Ogłoszony w polskim...
Jądro ciemności - Problematyka utworu
Konstrukcja narratora Większą część historii opowiedzianej w powieści *Jądro ciemności* Joseph Conrad włożył w usta Marlowa – który wspomina swoje dawne przeżycia, relacjonując je pasażerom statku czekającego na odpływ na Tamizie. Tym samym...
Oświecenie.
OŚWIECENIE-wiek rozumu-Anglia,filozofów-Francja,ludzi oświeconych-Niemcy.Europa-początek koniec XVII, 1789-Rewolucja Francuska-koniec.Polska-początek-Collegium Nobilium(1740),koniec-1822-I tom poezji Mickiewicza"Ballady i...