Okres burzy i naporu
Okres „burzy i naporu” Epoki literackie to pewne okresy w historii literatury , w których dominowały określone, podobne do siebie, prądy i konwencje literackie. Można je podzielić przede wszystkim ze...
Filozofie renesansu
Przełom w filozofii dokonał się na przełomie wieków XIII i XIV, które przyniosły myśli Zachodu odrodzenie logiki, oraz w wieku XVII, który przyniósł charakterystyczny dla filozofii nowożytnej "przełom epistemologiczny", zmianę nacisku w...
Oświecenie - szczegółowe opracowanie epoki
Nowe myśli zapoczątkowali Francuzi, Anglicy, Holendrzy. Rozwój przypada na XVIII w. Jednym z pierwszych uczonych był Kartezjusz. W "Rozważaniach o metodzie" stwierdził, że najważniejszym czynnikiem jest rozum. Wszystko niezgodne z rozumem...
Rola teatru publicznego.
W roku 1765 z inicjatywy króla powstał w Warszawie pierwszy stały teatr publiczny. Wydzierżawiono dla niego gmach zwany Operalnią, w którym zaczęły występować trzy zespoły: francus- ki, włoski i polski. W ten sposób zapoczątkowano działalność...
Pojęcia związane z Oświeceniem.
Racjonalizm – wywodzi się od Kartezjusza i eksponuje rolę rozumu w dochodzeniu do prawdy i wiedzy. Najistotniejszą siłą i cechą człowieka według tej koncepcji jest rozum, a przesądy, uprzedzenia, zabobony i pozaziemskie ingerencje należy odrzucić....
Prądy i kierunki artystyczne XX-lecia międzywojennego.
Prady i kierunki artystyczne XX-lecia miedzywojennego I Wojna Swiatowa zmienila uksztaltowanie i pozycje panstw europejskich. Duze znaczenie miala takze rewolucja pazdziernikowa w Rosji. Wzbudzila ona nadzieje wsród proletariatu innych panstw,...
Literatura Romantyzmu.
W literaturze i kulturze pol. w dobie porozbiorowej romantyzm stał się gł. czynnikiem utrzymania i rozwoju świadomości narodowej. U źródeł przełomu romant. (najwcześniej pojawiającego się w twórczości A. Mickiewicza 1822 t. 1 Poezyj) znalazł się...
Kabaret "Zielony balonik".
1.Czynniki wpływające na powstanie „Zielonego balonika”. Pochodzenie „Zielonego balonika” było przede wszystkim malarskie. Bo też w Akademii Sztuk Pięknych, zaszły w owej dobie wielkie przemiany. Po śmierci Matejki, mimo żalu, jaki obudził zgon...
Adam Asnyk - pytania na egzamin z pozytywizmu.
ASNYK Twórczość poetycka A. Asnyka. Adam Asnyk urodzil sie 11 IX 1838 r. w Kaliszu, w rodzinie szlacheckiej. Asnyk zostal wychowany w duchu idei niepodleglosciowych oraz w wielkim szacunku dla romantycznych zrywów narodowowyzwolenczych. Gdy...
Główne kierunki filozofii Średniowiecza.
Augustynizm- twórcą jest św.Augustyn, który sięgał do filozofii Platona i na niej oparł swoją własną. Jej główną myślą było to, że nasze życie, to ciągła walka między tym czego pragnie ciało, a tym czego pragnie dusza. Dlatego właśnie jego...
Barok - powtórzenie.
Pytania: 1. Znaczenie i pochodzenie terminu barok. Barok pochodzi od portugalskiego słowa barroco , co oznacza perłę o nieregularnym i dziwnym kształcie. 2. Czas trwania epoki. a) Europa - wiek XVII b) Polska - od lat...
Charakterystyka języka doby Oświecenia.
W nowopolską dobę rozwoju języka wstępujemy w pierwszych latach panowania Stanisława Augusta. Są to czasy przełomowe w dziejach narodu i państwa, a także polszczyzny. Jak trafnie zauważyła Anna Dąbrowska w swojej pracy pt. „Język polski”, idee...
Czasy stanisławowskie - prasa, teatr, KEN, szkoła rycerska, Kuźnica Kołłątajowska.
5.Czasy stanisławowskie -Prasa -Monitor wydawany w latach 1765-1786 powstal z inicjatywy króla, był wzorowany na angielskim spektator a jego red naczelnym był Krasicki publikowali teksty wszyscy przedstawiciele oświecenia był czasopismem...
Moda w epoce Romantyzmu.
Początek XIX wieku otwiera nowy rozdział w dziejach mody. Ubiór coraz mniej mówi o pozycji społecznej swego właściciela. Francuscy arystokraci, dbający o czystość swojej sfery, ubolewają, że nie są w stanie ustalić przynależności klasowej...
Powtórzenie ze Średniowiecza.
Średniowiecze - czas średni V-XV wiek Koniec kultury starożytnej: - Pojawienie się chrześcijaństwa; - Rozejście się dróg łacińskiej i greckiej części imperium; - Wtargnięcie w granice imperium plemion barbarzyńskich Koniec średniowiecza:...
Romantyzm w Anglii - od sentymentalizmu do buntowniczego ducha
W Anglii romantyzm poprzedził długi okres sentymentalizmu, który promował intuicję, indywidualizm, związanie z naturą, prawo do marzeń, liryzm oraz tajemniczość w literaturze. W połowie XVIII wieku w Anglii pojawił się zwrot ku rodzimemu...
Myśl filozoficzna w Oświeceniu oraz nowe idee i wartości wieku filozofów.
Nazwa oswiecenie powstała w Niemczech i na dobre rozpowszechniła się w XVII wieku. W Anglii i Francji nazwie "oświecenie" odpowiadały terminy takie jak: wiek rozumu, wiek filozofów. Oświecenie wiąże się z mateforyką światła, dzięki...
Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie K. K. Baczyńskiego
Mianem Pokolenia kolumbów okrzyknięci zostali młodzi Polacy, którym marzyć, kochać, śnić i w końcu...żyć przyszło w najcięższym dla tych codziennych, ludzkich potrzeb okresie.Owym okresem okazała sie II wojna światowa i wszystkie zdarzenia z nią...
Zakopane w epoce Młodej Polski.
Zakopane to najwyżej położone miasto w Polsce, u stóp Tatr, w kotlinie pomiędzy nimi a grzbietem Gubałówki.. Zakopane powstało na początku XVII w. a zostało odkryte jako miejscowość o wielkich walorach klimatycznych i leczniczych przez lekarza...
Fantastyka w literaturze i sztuce romantycznej.
W romantyzmie używanie zjawisk nie mieszczących się w racjonalnej wizji świata wykraczało zdecydowanie poza stylistyczne ozdobniki .Zjawiska fantastyczne w literaturze romantycznej nie tylko współtworzą lokalny i historyczny koloryt opisywanych...
Romantyzm w literaturze i filozofii
Cechy charakterystyczne prądu Decydujący wpływ na kształtowanie się tego prądu wywarły przemiany cywilizacyjne, społeczne, polityczne, filozoficzne i obyczajowe zapoczątkowane przez rewolucję 1789 we Francji. Romantyzm połączył oświeceniową...
Dwudziestolecie międzywojenne - wiadomości wstępne.
Daty trwania: 1918 (koniec I WŚ) – 1939(początek II WŚ) [-‘45](koniec II WŚ) Sytuacja polityczna w Polsce: Polska odzyskuje niepodległość, dwie fazy dwudziestolecia międzywojennego: - faza jasna (pierwsze 10lat) – dominuje nastrój radości i...
Renesans - referat.
Kultura renesansowa rozwijała się od początku XIV w. we Włoszech, które ze względu na położenie geograficzne i szlaki handlowe stały się pośrednikiem między Wschodem a Zachodem. Takiemu obrotowi spraw sprzyjał kryzys Kościoła, którego siedzibę...
Ściąga z XX-lecia międzywojennego.
Agraryzm-podgląd głoszący, że podstawą do rozwoju gospodarki jest rolnictwo, a najważniejszą warstwą są chłopiAkcja- dokument świadczący o tym, że jego właściciel ma udziały w spółce, która je wydrukowała i sprzedała.antysemityzm-wrogość lub...
Horacyjańska refleksja nad życiem.
Prawdziwa sztuka nigdy się nie starzeje. Po tysiącach lat nie straciły swej urody hymny biblijne, ani eposy Homera, ani też Horacy, mimo że już nieraz ogłaszano śmierć klasyki. Mistrz pieśni Kwintus Horacjusz Flaccus nie zaczynał swego pisarstwa...
Literatura polskiego średniowiecza
Literatura polskiego średniowiecza: chronologia W okresie pierwszym, przypadającym na wieki XI i XII, mamy do czynienia niemal wyłącznie z literaturą pisaną po łacinie. Pisaniem zajmują się na ogół cudzoziemcy, a proza dominuje nad poezją....
Barok - opracowanie epoki
Barok - Epoka uduchowiona, mistyczna, u podłoża filozofii leży poczucie przemijalności życia i kruchości istoty ludzkiej. Zwrot ku Bogu i religii, myśli o życiu pozaziemskim. Niepokój i ozdobność w sztuce (również słowa), celem - wyrażenie uczuć...
Renesans - informacje ogólne.
HUMANIZM Humanizm to prąd umysłowy renesansu. „Homo”- to po łacinie „człowiek”, zaś „humanus”- ludzki. Jest to prąd kulturalno- oświatowy, opierający się na literaturze starożytnych Greków i Rzymian, mający na celu wyzwolenie umysłu ludzkiego z...
Ludowość jako element romantycznego światopoglądu.
Odawoła sie do ,, Świrezanki,, A. Mickiewicza oraz innych ballad. Z romantycznego zafascynowania ludowością powstały ballady Mickiewicza. Wątki, które w głównej mierze pochodziły z „wieści gminnej”, pozwoliły na przedstawienie nie tylko...
Oświecenie w Europie Zachodniej i w Polsce - specyfika i dorobek kulturalny.
Oświecenie w dziejach naszej ziemi to wiek XVIII , a w polityce to czas reform , przemysłu i rewolucji. Pierwsze zapowiedzi oświeceniowych zmian pojawiły się w Polsce już w czwartym dziesięcioleciu XVIII wieku. Dzięki inicjatywie króla...
Publicystyka i literatura polityczna okresu Oświecenia.
Udział literatury w przygotowaniu reform politycznych z Polsce w wieku XVIII został rozpoczęty z końcu panowania Sasów, a nasilił się w czasie Sejmu Czteroletniego. Do wybitnych pisarzy politycznych należeli: Stanisław Staszic, Hugo Kołłątaj i...
Pojęcie naturalizmu w "Chłopach" S. Reymonta i utworach Stefana Żeromskiego.
W powieści „Chłopi” W.S. Reymonta człowiek ukazany jest jako element natury, kierujący się w swoim działaniu przede wszystkim pierwotnymi instynktami i popędami. Przedstawione w „Chłopach” życie mieszkańców Lipiec regulowane było następującymi po...
XX-lecie międzywojenne.
Nazwa i granice czasowe epoki wynikają z siebie wzajemnie. Ustaliła je sama historia. Stąd, za początek epoki przyjmuje się rok 1918, zaś za jej koniec datę 1939. Jest to okres krótki, lecz obfitujący w wydarzenia historyczne, literackie,...
Dążenie do ideału etycznego w literaturze Średniowiecza.
Krzyż i miecz były symbolami ideałów średniowiecznego człowieka. Wytyczne dla życia duchowego i materialnego człowieka tworzyły dwór i kościół. Tu zrodziły się ideały etyczne: rycerza i świętego. Teocentryczny system średniowiecza stworzył...
Renesans, ramy czasowe, humanizm, reformacja.
Nazwa epoki pochodzi od francuskiego renaissance, co oznacza "ponowne narodziny". W ówczesnym rozumieniu tego słowa chodziło przede wszystkim o ponowne odkrycie antyku, jego filozofii, kultury i sztuki oraz o podkreślenie znaczenia tego...
Krzyż i miecz – symbole epoki średniowiecza
Średniowiecze trwało w Europie od IV/V w n.e. do XV w , a w Polsce od X do XV wieku. W społeczeństwie średniowiecznym panowała hierarchia. Szczytowe miejsce zajmowały dwa stany, rycerstwo i duchowieństwo; mieszczanie i chłopi tworzyli stany...
Typowe cechy sztuki greckiej, helleńskiej i rzymskiej.
1. Domy, w których GRECY były budowane z umiarem, wszyscy prowadzili podobny tryb życia nacechowany umiarem. 2. Bogom natomiast wznosili jak najwspanialsze świątynie. 3. Większość rzeźb greckich powstała w związku z potrzebami religijnymi,...
Najwybitniejsi przedstawiciele rosyjskiego Romantyzmu.
Najwybitniejszym przedstawicielem rosyjskiego romantyzmu był Aleksander Puszkin (1799-1837). Jego twórczość otwiera, oparta na źródłach ludowych baśń poetycka Rusłan i Ludmiła - utwór, który zapewnił Puszkinowi czołowe miejsce wśród poetów...
Hasła programowe pozytywizmu i ich odbicie w literaturze.
Pozytywizm jest to okres w dziejach literatury polskiej, uformowany po roku 1863, czyli po upadku powstania styczniowego, zakończony około roku 1890. Nazwa okresu zaczerpnięta została od nazwy kierunku filozoficznego, którego podstawy sformułował...
Album o Romantyzmie.
Termin "romantyzm" został użyty na oznaczenie nowej klasy zjawisk artystycznych w latach dwudziestych XIX wieku. Wcześniej znana była jego przymiotnikowa forma: "romantyczny" (ang. romantic, niem. romantisch, franc. romanesque,...
Reformacja i Kontrreformacja w Polsce
Hasła reformacyjne Lutra przedostały się do Polski w pierwszych latach po jego wystąpieniu. Szerzyły się one najpierw wśród mieszczan i uczonych, później wśród szlachty. Ruch reformacyjny rozszerzał się początkowo potajemnie, gdyż król Zygmunt...
Groteska i deformacja w literaturze XX-lecia.
Nurt awangardowy w okresie XX-lecia oparty jest właśnie na deformacji rzeczywistości. Twórców wprawdzie już wcześniej bardzo pociągała możliwość przestawienia czegoś, odwrócenia, wyolbrzymienia, lecz właśnie wówczas osiągnęła swoje apogeum. Nic...
Konflikt artysty i filistra w literaturze młodopolskiej, czyli co znaczy być artystą.
W epoce Młodej Polski narodził się nowy wizerunek artysty, który pełni w społeczeństwie bardzo ważną rolę, choć często go nie doceniano. Utworami pokazującymi ową rolę artysty są: "Evviva l'arte" Kazimierza Przerwy-Tetmajera, oraz "Confiteor"...
Preromantyzm
Periodyzacja. Początek jest trudny do określenia. Tendencje można dostrzec już w oświeceniu. Za początek przyjmuje się datę 1789 r., a koniec 1848 (Wiosna Ludów). Rewolucja we Francji 1789 r. objęła sprawy społeczne, religijne, gospodarcze,...
Kultura Oświecenia w Polsce za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego.
KULTURA OSWIECENIA W POLSCE ZA CZASÓW STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO 1. Stanisław August Poniatowski - ostatni król Polski, jest oceniany bardzo różnie: od bohatera narodowego do rosyjskiej marionetki. Jednak niewątpliwie przyczynił się do...
Powstanie opozycji artysta - tłum w Młodej Polsce.
Dlaczego opozycja artysta – tłum powstała w chwili narodzin kultury masowej? Wskazując przykłady konkretnych biografii artystów, rozważ, czy dzisiaj, w dobie dominacji kultury masowej ta opozycja nadal istnieje. A jak Ty rozumiesz rolę artysty i...
Człowiek Średniowiecza wobec Boga, życia i śmierci
Głównym kierunkiem charrakteryzujścym epokę średniowieczną był teocentryzm. Uważano, że bóg jest w centrum wszechświata, , ma najwyższą władzę i należy wszystko podporządkować Jemu. Lecz skąd ludzie w całej europie wiedzieli, że tak właśnie mają...
Antyk w pigułce.
Kultura i historia antyku trwała ponad10wieków.Przed rozwojem i ekspansją kultury gr.rozwijały się inne kultury np.Sumerów(1-wszy poemat epicki”Gildamesz”),Macedończyków(pismo klinowe).Grecy przejęli pismo prasemickie od Fenicjan.Na jego...
Kierunki i nurty w poezji polskiego Baroku.
Co wiesz o sztuce barokowej i jej współczesnych echach w literaturze, filmie i sztukach plastycznych. MARINIZM - nazwa, nurtu zaczerpnięta od nazwiska Giambattisty Marino, nazywanego "królem poetów XVII stulecia”.Jest to poezja kultury, w...
Znaczenie Sejmu Czteroletniego (Wielkiego) dla kultury i literatury polskiego Oświecenia.
Znaczenie Sejmu Czteroletniego (Wielkiego) dla kultury i literatury polskiego oświecenia Wiek XVIII, wiek oświecenia był dla Polski czasem trudnym, ale i ważnym. Na ten okres właśnie przypadły 3 rozbiory, ale tez próby ratowania chylącej się ku...